Телефон да видеозвонитӧм уджторъяс деменцияӧн олысь мортлы

Ылын овны деменцияӧн олысь мортсянь вермас лоны зэв сьӧкыда. Телефон да видеозвонитӧмъяс оз вермыны вежны видзӧдчӧмсӧ, но найӧ вермасны сетны збыль йитчӧм кадъяс, кор бура дасьтыны. Важын дзугсьыны отсавны тшӧтшкыд сёрнитӧмӧн да, сійӧ пыдди, дасьтыны мыйкӧ кокни, мыйӧн позьӧ юксьыны. Тайӧ лист бокын ми висьталам, кутшӧм уджторъяс бура уджалӧны видео да телефон пыр, кыдз дасьтыны звонитӧм да кыдз матын олысь отсасьысь вермӧ отсавны.

Мыйла колӧ дасьтыны уджтор звонитӧмлы?

Уджтор сетӧ звонитӧмлы форма. «Кыдз тэ овыштлан? Мый вӧчин талун?» — тайӧ корӧ мортсянь казьтыштны да висьтавны, а тайӧ вермас лоны сьӧкыд. «Видзӧд, помидоръяс вотӧмаась нин» — тайӧ мортсянь нинӧм оз кор.

Alzheimer’s Association пасйӧ, мый уна мортӧн ӧттшӧтш видеоын сёрнитӧм вермас лоны сьӧкыд, да сійӧ вӧзйӧ лӧсьӧдны звонитӧмсӧ сьылӧм сьылӧмӧн либӧ серпасъясӧн юксьӧмӧн.

Кутшӧм уджторъяс бура уджалӧны видеозвонитӧмын?

Петкӧдлыны да висьтавны

Нуӧй ас оланінтӧ сылы. Вошӧй камерасӧ ньӧжйӧ сад пыр, петкӧдлӧй понсӧ, пуан сёянтӧ, нукля челядь кадпас, либӧ бергӧдӧй телефонсӧ ӧшинь пыр лым видзӧдны. Висьталӧй кокни кывъясӧн, мый ті аддзанныд, да кольӧй кад, медым сійӧ вермис вочавидзны. Юалӧмъяс абу быть колӧны.

Видзӧдлыны серпасъяс ӧтувъяӧн

Кутӧй важ тыртӧм серпас камера водзӧ либӧ юклӧй экрантӧ, медым петкӧдлыны кымынкӧ ыджыд серпас ӧтиӧн. Сёрнитӧй сы йылысь, мый ті казяланныд: «Видзӧд, кутшӧм шляпа пӧльын ыджыд мамыслы». Эн юав «Коді тайӧ?» либӧ «Тэ казьтылан-ӧ?» Кор морт висьталӧ абу збыльӧн, лэдз сідз, кыдз сійӧ висьталӧ. Унджык тӧдмавны позьӧ миян казьтылӧм йылысь гӧгӧрвоӧдӧмын.

Лыддьыны гора

Лыддьӧй дженьыдик кывбур, псалом, радейтана челядь книга нуклялӧн тайӧ жӧ звонитӧмын, письмӧ роднысьысь либӧ лист бок сылы радейтана книгаысь. Лыддьыны гора сетӧ мортлы лӧньтор кывзыны, вочавидзнытӧг.

Сьывны либӧ кывзыны музыка ӧтувъяӧн

Сьыв ассьыныд радейтана сьылӧм, кодӧс сійӧ бура тӧдӧ, либӧ лэдз сійӧс ас бокысь. Уна мортлы сьылӧм сьылӧм кокниджык, кор сёрнитӧм. Видзӧд миян музыка уджторъяс йылысь гӧгӧрвоӧдӧм.

Пуны либӧ пӧжны ӧттшӧтш

Alzheimer’s Association вӧзйӧ лӧсьӧдны видеозвонитӧм, медым пуны либӧ пӧжны радейтана сёян ӧтувъяӧн. Дасьтыӧй звонитӧм кыкнан вӧркухняын. Матын олысь морт вермас совмӧдны либӧ видлыны, а ті пыртӧй уджӧ сылы важ рецепткарточкасӧ.

Видзӧдны мыйкӧ ӧтувъяӧн

Ассоциация сідзжӧ вӧзйӧ видзӧдны радейтана фильм ӧттшӧтш торъя оланінъясысь, телефон либӧ видео пыр сёрнитігӧн. Деменцияӧн олысь мортлы вермас бурджыка лоны дженьыдик видео, важ сериал серипас либӧ мач видзӧдӧм, кор став фильм.

Ворсны небыдик ворсӧмӧн ӧтувъя экран вылын

Уна видео приложение сетӧ юклыны экран. Ті восьтанныд ворсӧмсӧ да личканныд; морт висьталӧ либӧ петкӧдлӧ, кутшӧм серпас бӧрйыны. Либӧ матын олысь отсасьысь восьтӧ сійӧ жӧ ворсӧм планшет вылын да личкӧ мортыслы, а ті сёрнитанныд.

Татшӧм ногӧн бура уджалӧны тайӧ ворсӧмъяс:

• Finish the Saying: ті лыддянныд тӧдса шуӧмтор, сійӧ висьталӧ помсӧ, сэс петӧ вочавидзны отсӧг юалӧм.
• Picture Pairs: небыдик ӧткодялӧм ворсӧм ыджыд серпасъясӧн, кодъяс вермасны лоны восьса, таймертӧг да баллтӧг.
• Conversation Cards: серпас да восьса юалӧм, мый йылысь позьӧ сёрнитны ӧтувъяӧн.
• Photo Pairs: ӧткодялӧм ворсӧм тіян бӧрйӧм серпасъясысь ас устройство вылын. Серпасъяс кольӧны тіян браузерын, а морт аддзӧ найӧс юклӧм экран пыр.

Видеоӧн письмӧм юӧртӧмъяс

Кор дзик пыр сёрнитӧм сьӧкыд, гижӧй дженьыдик видео: шыӧдчӧм, сьылӧм, ветлӧм сад пыр. Отсасьысь вермас петкӧдлыны сійӧс лӧнь кадӧ, унаысь, кымын сійӧ мортлы кажитчӧ. Alzheimer’s Association пасйӧ, мый позьӧ гижны да ыстыны торъя кадъяс, шуам, кор челядь восьтӧны козинъяс.

А шӧр телефонӧн сёрнитӧмыс?

Шӧр телефонӧн сёрнитӧм сідзжӧ колана. Dementia Australia вӧзйӧ звонитны асывнас ӧти кадӧ да оз тэрыбнитны, сы вӧсна мый деменцияӧн олысь мортлы вермас ковны кад пырӧдчыны сёрнитӧмӧ. Телефон пыр:

• Шуӧй ас нимтӧ да коді ті сылы водз асывнас: «Видза оланныд, батьӧ, ме Елена, тіян ныв».
• Сёрнитӧй ньӧжйӧ, дженьыд сёрникузяясӧн, ӧти кадӧ ӧти юӧр.
• Висьталӧй юӧръяс, а эн юав: «Тӧрыт ме пуи тіян радейтана шыдӧс».
• Лыддьӧй дженьыдик кывбур либӧ сьылӧй радейтана сьылӧм юкӧн.
• Кольӧй звонитӧмсӧ дженьыдӧн да помалӧй шаньӧн.

Dementia Australia сідзжӧ пасйӧ, мый видеозвонитӧм вермас отсавны, кор сёрнитны лоӧ сьӧкыдджык, сы вӧсна мый морт вермӧ аддзыны тіян чужӧмтӧ. Кор телефонӧн сёрнитӧм гӧгӧрвотӧм, видлӧй видеоӧн, либӧ мӧдарӧ.

Кыдз дасьтыны видеозвонитӧм, медым сійӧ бура муніс?

Звонитӧм водзын:

1. Бӧрйӧй кадӧ воысь кад, кор морт тшӧкыда шойччӧма, да видзӧд сійӧ кадсӧ. Порядок отсалӧ.
2. Сёрнитӧй матын олысь отсасьыськӧд. Тӧрыт воысь юӧртӧм отсалӧ сылы дасьтысьны.
3. Видлалӧй устройство. Планшет подставка вылын кокниджык, кор кутӧм телефон. Видзӧд, медым сійӧ вӧлі зарядитӧма, экран югыда, а шыыс тырмымӧн гора. Пыртӧй текстъясыс, кор приложение сетӧ да морт бур лыддьӧ.
4. Дасьтыӧй ӧти удж да лӧсьӧд ставсӧ водзвыв.

Звонитӧм дырйи:

• Пуксьӧй матӧ камера дорӧ югъялаын, ӧшиньлы паныда, оз сылы бӧрсянь.
• Висьталӧй, коді ті быд звонитӧмын, нимтӧ да коді ті сылы.
• ӧти кадӧ сёрнитӧ ӧти морт. Alzheimer’s Association пасйӧ, мый ӧттшӧтш сёрнитӧм сьӧкыд деменцияӧн олысь йӧзлы да омӧля кывзысь йӧзлы. Кор уна родны пырӧны, сёрнитӧй чередӧн либӧ кольӧй кык-куим мортӧн.
• Юавӧй ӧти юалӧм ӧти кадӧ. Family Caregiver Alliance вӧзйӧ кокни юалӧмъяс, вылӧ кутшӧм позьӧ вочавидзны «да» либӧ «абу», да петкӧдлыны бӧрйӧмторъяс, кор позьӧ.
• Кольӧй кузь чӧвлун. Виччысьӧй вочавидзӧм. Бур, кор ті отсаланныд кывӧн, кор сійӧ корсьӧ сійӧс.
• Уджавӧй чужӧмӧн да шыӧн. Ньобӧй, вештыӧй юрӧн да видзӧй шань шы. Чужӧмыс тшӧкыда унджык висьталӧ, кор кывъяс.
• Эн выльмӧд. Кор морт шуӧ мыйкӧ абу збыльӧн, коль сідз.

Звонитӧм помалігӧн:

• Помалӧй водзын, кор морт мудзас, бурджык лӧсьыд кадӧ.
• Вӧдитчӧй ӧти ногӧн быдпыр: «Аски луншӧр кадӧ ме бара звонита. Ме радейта тэнӧ».
• Эн кузьмӧд.

Отсӧгъяс матын олысь отсасьысьлы

Кор ті гӧтыр, отсасьысь, вок либӧ уджалысь, коді отсалӧ звонитӧмын, ті сетанныд тайӧ позянлунсӧ.

• Дасьтӧй лӧньін. Кусӧдӧй телевизор да пӧдлавӧй ӧдзӧссӧ.
• Звонитӧмсӧ лӧсьӧдӧй ассьыныд, сэс сетӧй мортлы планшет подставка вылын либӧ кутӧй сійӧс син водзын.
• Пукавӧй орччӧн, абу водзын. Тіян матын лонын шань. Колігӧн небыдикӧн казьтыштӧй: «Видзӧд, Елена босьтіс».
• Лоӧй «киясӧн». Кутӧй серпасъяс, личкӧй ворсӧмын, бергӧдӧй планшетсӧ, медым петкӧдлыны жыр.
• Видзӧдӧй, абу-ӧ сійӧ мудзӧма либӧ повзьӧма, да висьталӧй звонитысьлы, кор помавныс колӧ.
• Висьталӧй звонитысьлы, мый бура муніс. «Сылы зэв нимкодь вӧлі пон» отсалӧ дасьтыны мӧд звонитӧм.

NIA вӧзйӧ, мый ылын олысь родныяс вермасны отсавны ыджыд мортлы велӧдчыны телефон функцияяссӧ, шуам, видеозвонитӧмъяс. Сёр водзын удж дырйи тшӧкыда отсасьысьлы ковмас кутны устройство ставнас. Тайӧ бур.

Кор морт олӧ видзанінын, Alzheimer’s Foundation of America вӧзйӧ юавны, отсалӧны-ӧ видзаніныс семьяяслы видеозвонитӧмӧн. AFA сідзжӧ пасйӧ, мый семьяяс вермасны ыстыны серпасъяс видзанін уджалысьяс пыр, а сідзжӧ радейтана сёянтор либӧ небыдик дона торъяс, водзын юалӧмӧн, мый позьӧ видзанінӧ пыртны.

Мый вӧчны, кор звонитӧмыс оз бура мун?

Мукӧд звонитӧмъяс вермасны лоны гӧгӧрвотӧм, шӧр либӧ повзьӧдана. Тайӧ абу тіян мыж, да тайӧ оз висьтав, мый звонитӧмъяс абу коланаӧсь.

• Кор морт гӧгӧрвотӧмӧн видзӧ экран вылӧ, вуджӧй шӧр телефон вылӧ либӧ гижӧм видео вылӧ.
• Кор сійӧ повзьӧ, казьтыштӧй сійӧ ловъяссӧ, шуӧй шаньтор да помалӧй небыдикӧн.
• Кор звонитӧмъяс тшӧкыда оз уджавныны ӧти кадӧ, видлӧй мӧд кадӧ.
• Кор сійӧ чайта, мый ті мӧд морт, лӧсьыда вочавидзӧй.

Бур, кор помаланныд водзджык. Дженьыд да шань звонитӧм — бура артмӧмтор.

Звонитӧмъяс костын

Ӧттшӧтшӧн овны позьӧ мӧд ногӧн. Dementia Australia вӧзйӧ ыстыны открыткаяс, электрон письмӧяс, серпасъяс либӧ небыдик козинъяс. Вежон сайын ыстӧм открытка ӧти ыджыд серпасӧн да дженьыд гижӧмӧн позьӧ лыддьыны выльысь да выльысь. Печать вӧчӧм Conversation Cards, ыстӧм отсасьысьлы, вермас сетны мӧд звонитӧмлы дась тема.

Планшет бӧрйӧм да лӧсьӧдӧм йылысь унджык позьӧ лыддьыны планшет да экранъяс лист бокын. Матыса ветлӧдлӧм йылысь видзӧд миян ветлӧдлӧм йылысь гӧгӧрвоӧдӧм.