ལས་སྣ

སྒོར་བརྡར་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ལ་ལྟ་སྐོར།

དུས་མཐུན་བཟོ་ཡོདཔ། 19 སྐར་མ་ ༡ བཀླགས།གསེར་གྱི་དུས་ཚོད་སྡེ་ཚན་གྱིས། · ང་བཅས་ཀྱིས་འབྲི་ཐངས།

ལན་ཐུང་ཀུ།

ཁྱོད་ཀྱིས་དྲན་གསོའི་ཁྱིམ་ཚང་ཡང་ན་སྨན་ཁང་ནང་སྒོར་བརྡར་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་སྐབས། འཇམ་ཏོག་ཏོ་བཟོ། ལྷོད་པའི་སྐབས་ཁྱོད་རང་གི་མིང་འབོད། པར་རིས། གླུ་དབྱངས། ཡང་ན་དགའ་མི་ཟས་རིགས་བཟུང་སྟེ་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་ལས་སླ་པོ་གཅིག་བྱེད། དུས་ཡུན་རིངམོ་འགྲོ་མ་ཐུབ་པ་ལས། ཐུང་ཀུ་དང་འཕྲོད་ལྷན་འབྲེལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མི་དེ་ལེགས་ཤོམ་འབྱུང་སྲིད། ཕར་འགྲོ་སྐབས་ཞི་འཇམ་དང་རྟག་ཏུ་གཅིག་པའི་ཁ་བྱང་བེད་སྤྱོད་འབད་བ་ཅིན། གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ལས་སླ་མོ་འབྱུང་།

  • ལྷོད་པའི་སྐབས་མིང་འབོད་དེ་ཁྱོད་ག་འདྲ་སྦེ་ཡིན་ཟེར་གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སླབ། དཔེར་ན། ཨ་མ་ལགས། ང་ཨ་ལྷན་སུ་སན་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མོ།
  • མཉམ་དུ་བལྟ་ནིའི་དོན་ལུ་པར་དེབ། དགའ་མི་གླུ་དབྱངས། འཇམ་པོའི་ཉལ་གདན། ཡང་ན་ལས་བྱེད་པ་གིས་ཆོག་མཆན་བྱིན་མི་ཟས་རིགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཡང་ན་གཉིས་འཁྱེར།
  • དུས་ཡུན་རིངམོ་འགྲོ་མ་ཐུབ་པ་ལས། ཐུང་ཀུ་དང་འཕྲོད་ལྷན་འབྲེལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མི་དེ་ལེགས་ཤོམ་འབྱུང་སྲིད། ཁྱོད་ཀྱིས་ག་རེ་སླབ་མི་ལས། ཁྱོད་མཉམ་དུ་ཡོད་མི་དེ་གལ་ཆེ།
  • སྨན་ཁང་ནང་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་སྐབས་མི་དེ་གི་སྐོར་ཤོག་ལེབ་གཅིག་ལས་བྱེད་པ་ལུ་བྱིན། གློ་བུར་དུ་འགྱུར་བ་ཅིག་འབྱུང་པ་ཅིན་སྨན་པ་ལུ་འཕྲལ་ལུ་སླབ།
  • ཕར་འགྲོ་ནི་གྲ་སྒྲིག་འབད། ཁྱོད་དུས་ཡུན་ག་དེ་ཅིག་སྡོད་ཚུགས་ཟེར་སླབ། ཚར་གཅིག་ཁ་བྱང་འདྲ་མཉམ་བེད་སྤྱོད་འབད། ཡུན་རིངམོ་མ་སྡོད་པར་ཕར་འགྲོ།
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།10 དོན་ཚན།)
  1. ལྟ་སྐོར་འགྲོ་ནིའི་དོན་ལུ་ག་དེ་སྦེ་གྲ་སྒྲིག་འབད་དགོ?
  2. ག་རེ་འཁྱེར་དགོ?
  3. ལྟ་སྐོར་གྱི་སྐབས་མཉམ་དུ་ག་རེ་བྱེད་ཚུགས?
  4. ལྟ་སྐོར་གྱི་སྐབས་ག་དེ་སྦེ་སྐད་ཆ་བཤད་དགོ?
  5. ཁོང་གིས་ང་ཁྱིམ་ལུ་འགྲོ་དགོ་ཟེར་སླབ་པ་ཅིན་ག་རེ་འབད་དགོ?
  6. ལྟ་སྐོར་གྱི་དུས་ཡུན་ག་དེ་ཅིག་འབད་དགོ?
  7. ཁོང་ལུ་སེམས་ཁྲལ་མེད་པར་ག་དེ་སྦེ་ཕར་འགྲོ་དགོ?
  8. སྨན་ཁང་ནང་སྒོར་བརྡར་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ལ་ལྟ་སྐོར་འབད་ནི།
  9. བྱིས་པ་ཚུ་ལྟ་སྐོར་ལུ་འཁྱེར་ནི།
  10. ཁྱོད་རང་ལུ་ཡང་བདག་འཛིན་འབད།

ཁྱོད་ཀྱིས་དགའ་མི་མི་ཅིག་ལུ་དྲན་གསོའི་ཁྱིམ་ཚང་། ན་ཚང་། ཡང་ན་སྨན་ཁང་ནང་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མི་འདི་གིས་ཚོར་བ་སྣ་ཚོགས་བཟོ་སྲིད། ག་རེ་སླབ་དགོ། ག་རེ་འཁྱེར་དགོ། ཁོང་གིས་དྲན་མི་ཚུགས་རུང་ལྟ་སྐོར་འདི་གལ་ཆེ་ག་ཟེར་བསམ་སྲིད། གལ་ཆེ་ཨིན། National Institute on Aging གིས་ Alzheimer’s དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ཚུ་གིས་ལྟ་མཁན་ག་འདྲ་སྦེ་ཡིན་མ་དྲན་རུང་ མཉམ་དུ་ཡོད་མི་ལུ་དགའ་བ་ཚོར་སྲིད ཟེར་སླབ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་ནང་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་ཧེ་མ། འགྲོ་བའི་སྐབས། ལོག་ཡོང་བའི་ཤུལ་ལས་བྱ་རིམ་དང་། སྨན་ཁང་ནང་སྡོད་པའི་དམིགས་བསལ་ལམ་སྟོན་ཡོད།

ལྟ་སྐོར་འགྲོ་ནིའི་དོན་ལུ་ག་དེ་སྦེ་གྲ་སྒྲིག་འབད་དགོ?

གྲ་སྒྲིག་ཆུང་ཀུ་ཅིག་འབད་བ་ཅིན། གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ལྟ་སྐོར་དེ་ལས་སླ་མོ་འབྱུང་།

  • དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་གདམ། Dementia Australia གིས་མི་དེ་སྤྱིར་བཏང་དྲན་ཤུགས་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ལུ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་ནི་ལུ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས། དེ་མི་མང་ཤོས་ལུ་དྲོ་པའམ་ཉིན་གུང་གི་སྐབས་ཨིན། Family Caregiver Alliance གིས་སྡེ་ཚན་གྱི་དུས་ཚོད་རེའུ་མིག་ཤེས་ཞིནམ་ལས་ ལས་རིམ་གྱི་དུས་ཚོད་མེན་པར་སྟོང་ཆའི་དུས་ཚོད་ ལུ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་ནི་ལུ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས།
  • ལས་བྱེད་པ་ལུ་དྲི། ད་རེས་མི་དེ་ག་དེ་སྦེ་འདུག་ག་དང་། ཟས། སེམས་ཅན། ཡང་ན་ཕྱིར་འགྲོ་ནིའི་སྐོར་ལུ་ལམ་ལུགས་ཡོད་མེད་དྲི།
  • ལྟ་སྐོར་གྱི་གྲིམ་གཞི་ཆུང་ཀུ་ཅིག་འཁྱེར། མཉམ་དུ་བལྟ་ནིའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡང་ན་གཉིས་ལངམ་སྦེ་ཆོག (འོག་གི་ཐོ་ཡིག་ལུ་བལྟ)།
  • སྐད་ཆ་འབྲེལ་ནིའི་གནད་དོན་ཉུང་ཙམ་གྲ་སྒྲིག་འབད། མི་དེ་ལུ་གསར་འགྱུར་བཤད་ནི་མེད་སྲིདཔ་ལས། ཁྱོད་ར་ལས་ནང་མིའི་གནས་ཚུལ། གནམ་གཤིས། རྩེདམོའི་གནས་ཚུལ། ཡང་ན་དགོད་བྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཅིག་འཁྱེར།
  • ཁྱོད་རའི་རེ་བ་གྲ་སྒྲིག་འབད། ལྟ་སྐོར་ལ་ལོ་ཅིག་དྲོད་ཤུགས་ཅན་དང་སྐད་ཆ་མང་པོ་འབྱུང་སྲིད། གཞན་ལ་ལོ་ཅིག་ཁུ་སིམ་མེདཔ་ཡང་ན་དཀའ་ཁག་ཅན་འབྱུང་སྲིད། གཉིས་ཆ་ར་སྤྱིར་བཏང་ཨིན།

ག་རེ་འཁྱེར་དགོ?

བརྟག་དཔྱད་འབད་ནིའི་དངོས་པོ་མེན་པར། མཉམ་དུ་བལྟ་ནིའི་དངོས་པོ་འཁྱེར། ལེགས་ཤོམ་འདི་ཚུ་ཨིན།

  • པར་དེབ་ཆུང་ཀུ་ཅིག གསལ་ཏོག་ཏོ་དང་ཆེ་བའི་པར་རིས་དང་བཅསཔ། ལས་བྱེད་པ་གི་དོན་ལུ་རྒྱབ་ཁར་འགྲེལ་བཤད་འབྲི།
  • དགའ་མི་གླུ་གཞས་ཀྱི་ཐོ་ཡིག ཁ་པར་ནང་། ལས་སླ་པོའི་རྣ་མཐུད་ཡང་ན་སྒྲ་སྐྱེད་ཆུང་ཀུ་དང་བཅསཔ།
  • འཇམ་པོ་སྦེ་འཆང་ནིའི་དངོས་པོ་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཉལ་གདན། སྐེ་དཀྲིས། ཡང་ན་གྱོན་ཆས་བཟུམ།
  • ལགཔ་ལུ་བྱུག་ནིའི་སྣུམ མི་དེ་ལུ་ལགཔ་འཇམ་པོ་སྦེ་བཙིར་ནི་དགའ་བ་ཅིན།
  • དཔེ་དེབ་ཡང་ན་པར་དེབ་ ཧེ་མའི་དགའ་ཤོས་ལས་རིམ་ལྟ་བུ་ལྡུམ་ར་བཟོ་ནི། མོ་ཊ། བྱ། ཡང་ན་ཟ་མ་བཟོ་ནིའི་སྐོར།
  • དགའ་མི་ཟས་རིགས་ ལས་བྱེད་པ་གིས་ཉེན་མེད་ཟེར་སླབ་པ་ཅིན།
  • ཁང་མིག་ནང་གི་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ། Family Caregiver Alliance གིས་མེ་ཏོག རྩི་ཤིང་། ནང་མིའི་པར་རིས་དང་རི་མོ། ཡང་ན་ཧེ་མའི་ནང་མིའི་པར་རིས་ཆེ་བ་ཅིག་བསམ་འཆར་བྱིན་མས།
  • ཊེབ་ལེཊི་ ནང་མིའི་པར་རིས་བལྟ་ནི་དང་མཉམ་དུ་འཇམ་པོའི་རྩེདམོ་རྩེ་ནིའི་དོན་ལུ།

ལྟ་སྐོར་གྱི་སྐབས་མཉམ་དུ་ག་རེ་བྱེད་ཚུགས?

མཉམ་དུ་ལས་ཀ་ཅིག་བྱེད་བ་ཅིན། སྐད་ཆ་བཤད་དགོ་པའི་ཤུགས་ཉུང་མོ་འབྱུང་། Dementia Australia གིས་པར་རིས་བལྟ་ནི། ལས་སླ་པོའི་ལག་རྩལ། ས་བོན་བཙུགས་ནི། གླུ་དབྱངས། མཉམ་དུ་ཟས་བཏུང་། ཡང་ན་ཕྱི་ཁར་འགྲུལ་བཞུད་འགྲོ་ནི་ལ་སོགས་པ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས། བསམ་འཆར་ལན་ཐེབས་འདི་ཚུ་ཡང་ཡོད།

  1. པར་རིས་བལྟ། ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་མི་ལུ་སྟོན། ཞྭ་མོ་དེ་ལུ་བལྟ་གནང་། མཚོ་འགྲམ་འདི་མཛེས་པོ་འདུག མི་དེ་ལུ་སྔོན་འགྲོ་འབད་བཅུག འདི་ག་འདྲ་སྦེ་ཡིན་ཟེར་མ་དྲི།
  2. གླུ་དབྱངས་གཏང་ཞིནམ་ལས་ལེན། གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་གླུ་གཞས་ཀྱིས་སེམས་པ་སྤོབས་པ་བཟོ་ཚུགསཔ་དང་། སྐད་ཆ་བཤད་ཁག་པོ་ཡོད་རུང་མཉམ་དུ་དུས་ཚོད་སྤྱོད་ཚུགས།
  3. འགྲུལ་བཞུད་ཐུང་ཀུ་ཅིག་འགྲོ། Family Caregiver Alliance གིས་སྡེ་ཚན་ནང་འགྲུལ་བཞུད་འགྲོ་ནི་ལུ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས། ལྡུམ་ར་ཡོད་པ་ཅིན་ལྡུམ་ར་ནང་འགྲོ་ནི་ལེགས་ཤོམ་ཨིན། འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་གདན་ཐོག་ལས་འགྲུལ་བཞུད་འགྲོ་མི་ཡང་ཆོག
  4. ལགཔ་ལུ་འཇམ་པོ་སྦེ་བཙིར། སྣུམ་ཉུང་ཙམ་དང་ལགཔ་ལུ་ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་བཙིར་བ་ཅིན་སེམས་པ་ཞི་འཇམ་འབྱུང་ཚུགས།
  5. གཟུགས་པོ་བདེ་ཐང་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད། Dementia Australia གིས་མི་དེ་ལུ་དགའ་བ་ཅིན་སྐྲ་ཕྱིས་ནི། སེན་མོ་ལུ་ཚོས་གཞི་བཏང་ནི། ཡང་ན་དགའ་མི་གྱོན་ཆས་གྱོན་ནི་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད་ཚུགས་ཟེར་སླབ་མས།
  6. ལས་སླ་པོའི་རྩེདམོ་ཅིག་རྩེ། Family Caregiver Alliance གིས་ཤོག་བྱང་། ཌོ་མི་ནོ། ཡང་ན་མི་དེ་གིས་ཧེ་མ་རྩེ་མྱོང་ཡོད་པའི་རྩེདམོ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས། ཊེབ་ལེཊི་ནང་ Picture Pairs འདི་པར་རིས་མཐོང་ཏེ་སྡོདཔ་དང་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་མེད་པར་རྩེ་ཚུགས། Photo Pairs གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་མི་པར་རིས་ཚུ་མཐུན་པའི་རྩེདམོ་ལུ་བསྒྱུར་ཚུགསཔ་དང་། པར་རིས་ཚུ་ཁྱོད་ཀྱི་བརྡ་འཚོལ་ནང་རྐྱངམ་ཅིག་སྡོད།
  7. མཉམ་དུ་ག་ཅི་ར་ཅིག་བལྟ། Family Caregiver Alliance གིས་དགོད་བྲོ་བའི་གློག་བརྙན་དང་རྙིང་པའི་གློག་བརྙན་བསམ་འཆར་བྱིན་མས། མི་དེ་གིས་ལོ་རྒྱུས་མ་རྟོགས་རུང་། ཉེ་འགྲམ་ལུ་སྡོད་དེ་མཉམ་དུ་དུས་ཚོད་སྤྱོད་ཚུགས།
  8. སྒྲ་སྒྲགས་ཏེ་ལྷག། སྙན་ངག་ཐུང་ཀུ། དགའ་མི་ཡིག་ཆའི་དུམ་ཚན། ཡང་ན་ནང་མི་གིས་བྲིས་པའི་ཡི་གུ།
  9. མཉམ་དུ་ཁུ་སིམ་སྦེ་སྡོད། ལགཔ་འཆང་སྟེ་ཁུ་སིམ་སྦེ་སྡོད་མི་འདི་ཡང་ལྟ་སྐོར་ངོ་མ་ཅིག་ཨིན། Alzheimer’s Association གིས་ག་རེ་སླབ་དགོ་མ་ཤེས་རུང་གནང་བ་ཆོགཔ་དང་། ཁྱོད་མཉམ་དུ་ཡོད་མི་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཨིན་ཟེར་སླབ་མས།

སྐད་ཆ་ག་རེ་སླབ་དགོ་མ་ཤེས་པའི་སྐབས་ Conversation Cards གིས་གྲོགས་རམ་འབད་ཚུགས། ཤོག་བྱང་རེ་རེ་ལུ་པར་རིས་དང་ཁ་ཕྱེ་སྟེ་སྐད་ཆ་འབྲེལ་ནིའི་དྲི་བ་ཅིག་ཡོད།

ལྟ་སྐོར་གྱི་སྐབས་ག་དེ་སྦེ་སྐད་ཆ་བཤད་དགོ?

  • ཚར་རེ་ལུ་ཁྱོད་རང་ངོ་སྤྲོད་འབད། ཨ་པ་ལགས། ང་ཨ་ལྷན་མཱརཀ་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱི་བུ། NIA གིས་ལྟ་མཁན་ཚུ་གིས་སྐད་ཆ་འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ཁོང་རང་ག་འདྲ་སྦེ་ཡིན་ཟེར་ཐུང་ཀུ་སྦེ་ངོ་སྤྲོད་འབད་ནི་ལུ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས།
  • མདུན་ཁ་ལས་ཉེ་འགྲམ་ལུ་འགྲོ་ཞིནམ་ལས མིག་གི་གནས་ཚད་ལུ་སྡོད།
  • བཅོས་ནི་ཡང་ན་རྩོད་པ་མ་རྐྱབ། NIA གིས་མི་དེ་གིས་འཛོལ་བ་འབད་བའམ་བརྗེད་པ་ཅིན། ལྟ་མཁན་ཚུ་གིས་བཅོས་ནི་མ་འབད་ཟེར་སླབ་ཨིན།
  • ཚིག་འཚོལ་ཁག་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་བཟོད་སྒོམ་འབད། དུས་ཚོད་ལངམ་སྦེ་བྱིན།
  • ཚོར་བ་ལུ་ལན་བརྐྱབ། མི་དེ་སེམས་ཁྲལ་ཡོདཔ་བཟུམ་མཐོང་པ་ཅིན། གནད་དོན་བསྒྱུར་ཧེ་མ་ངོས་ལེན་འབད།
  • ཁྱོད་ང་ངོས་འཛིན་ཨིན་ན་ ཡང་ན་ཉིན་གུང་ག་རེ་ཟ་ཡི་ཟེར་བའི་དྲི་བ་བཟུམ་མ་དྲི།

ཁ་གསལ་ཤུགས་ཆེའི་དོན་ལུ་ང་བཅས་ཀྱི་ བརྡ་དོན་གྱི་ལམ་སྟོན་ ལུ་བལྟ།

ཁོང་གིས་ང་ཁྱིམ་ལུ་འགྲོ་དགོ་ཟེར་སླབ་པ་ཅིན་ག་རེ་འབད་དགོ?

ཚིག་གི་རྒྱབ་ལུ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ལུ་ལན་བརྐྱབ། (ང་བཅས་ཀྱི་ ག་དུས་ར་ཁྱིམ་ལུ་འགྲོ་དགོ་ཟེར་དྲི་བའི་སྐབས་ ལམ་སྟོན་ནང་ཁ་གསལ་ཡོད)། Family Caregiver Alliance གིས་ང་ཁྱིམ་ལུ་འགྲོ་དགོ་ཟེར་མི་འདི་སྤྱིར་བཏང་ང་བདེ་བོ་མིན་འདུག་ཟེར་སླབ་ནི་ལྟ་བུ་ཨིན་ཟེར་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་སྐོར་ལུ་སླབ་ཅི་ ཡང་ན་ཁྱིམ་ནང་ག་རེ་དགའ་ཤོས་ཡོད་ཟེར་བའི་ལན་བརྐྱབ་ནི་ལུ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས། Dementia Australia གིས་ཁྱིམ་ཟེར་མི་འདི་མི་དེ་ཉེན་མེད་ཚོར་མྱོང་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ཡང་ན་ས་གནས་ཅིག་ལུ་གོ་སྲིད་ཟེར་སླབ་མས། དཔེར་ན་བྱིས་པའི་དུས་ཚོད།

འབད་བཏུབ་པ་འདི་ཚུ་ཨིན།

  • ཚོར་བ་ལུ་ངོས་ལེན་འབད། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱིམ་དྲན་གྱི་འདུག་བཟུམ།
  • མི་དེ་ལུ་འདོད་པ་ཡོད་པ་ཅིན། ལགཔ་འཛིན་ནི་བཟུམ་གྱིས་སེམས་གསོ་བྱིན།
  • པར་རིས་བལྟ་ནི་ཡང་ན་ནང་མིའི་ཁྱིམ་གྱི་སྐོར་ལུ་སྐད་ཆ་བཤད།
  • འགྲུལ་བཞུད། ཆུ། ཡང་ན་ཟས་རིགས་ཅིག་བྱིན།

རྩོད་པ་རྐྱབ་ནི་ཡང་ན་ག་ཅི་སྦེ་འགྲོ་མི་ཚུགས་ཟེར་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ནི་ལས་འཛེམ། དེ་གིས་ཕན་ཐོགས་ཉུང་ཤོས་རང་ཨིནམ་ལས། སེམས་ཁྲལ་ལྷག་སྲིད།

ལྟ་སྐོར་གྱི་དུས་ཡུན་ག་དེ་ཅིག་འབད་དགོ?

ཐུང་ཀུ་དང་འཕྲོད་ལྷན་འབྲེལ་འབད་མི་དེ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན། Family Caregiver Alliance གིས་མི་དེ་གིས་ཁྱོད་སྐར་མ་ལྔ་སྡོད་ཡི་ཡང་ན་ཆུ་ཚོད་ལྔ་སྡོད་ཡི་དྲན་མི་ཚུགས་སྲིདཔ་ལས། བདུན་ཕྲག་ནང་ལུ་ཐེངས་གཅིག་རིངམོ་འགྲོ་མི་ལས། ཐེངས་གསུམ་ཐུང་ཀུ་སྦེ་འགྲོ་མི་དེ་ལེགས་ཤོམ་འབྱུང་སྲིད་ཟེར་སླབ་མས། Dementia Australia གིས་ལྟ་སྐོར་གྱི་གྱངས་ཁ་ཡང་ན་དུས་ཡུན་གྱི་ཚད་གཞི་འགྲིག་ཤོས་ཟེར་མི་མེད་ཟེར་སླབ་ཨིན།

དྲན་གསོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་སྤོ་བའི་ཤུལ་ལས་བདུན་ཕྲག་དང་པོ་ཚུ་ནང་། Family Caregiver Alliance གིས་འཕྲོད་ལྷན་འབྲེལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་ནི་དང་། ཤུལ་ལས་ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་རྟག་ཏུ་གི་ལམ་ལུགས་ནང་འགྲོ་ནི་ལུ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས། ལས་བྱེད་པ་ལུ་ག་ཅི་མཐོང་དོ་ཡོད་མེད་དྲི།

ཁོང་ལུ་སེམས་ཁྲལ་མེད་པར་ག་དེ་སྦེ་ཕར་འགྲོ་དགོ?

ཕར་འགྲོ་མི་འདི་དཀའ་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་འབྱུང་སྲིད། Dementia Australia གིས་འདི་ཚུ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས།

  • ལྷོད་པའི་སྐབས་དུས་ཡུན་ག་དེ་ཅིག་སྡོད་ཚུགས་ཟེར་སླབ། ང་ཆུ་ཚོད་གཅིག་སྡོད་ཚུགས། དེ་ལས་ཚོང་ཁང་ནང་འགྲོ་ནི་ཨིན།
  • ལས་ཀ་ཅིག་གིས་མཇུག་བསྡུ་བའི་དུས་ཚོད་བཟོ། གླུ་གཞས་འདི་མཇུག་བསྡུ་ཚར་བ་ཅིན། ང་འགྲོ་ནི་ཨིན།
  • ཟས་དུས་ཡང་ན་ལས་རིམ་གྱི་དུས་ཚོད་དང་མཐུན་པར་འབད། ཡང་ན་ལས་བྱེད་པ་ལུ་མི་དེ་ལས་ཀ་གཞན་ཅིག་ནང་འཛུལ་བཅུག་ནི་ལུ་གྲོགས་རམ་ཞུ།
  • ཁ་བྱང་ཐུང་ཀུ་དང་ཚར་གཅིག་ལུ་འདྲ་མཉམ་སྦེ་བེད་སྤྱོད་འབད། ཡུན་རིངམོ་སྡོད་ནི། དགོངས་དག་ཞུ་ནི། ཡང་ན་ད་ལྟོ་ཡང་ཅུང་ཙམ་སྡོད་ནི་ཟེར་མི་དེ་གིས་ཤུལ་མའི་ཁ་བྱང་དཀའ་ཁག་ཅན་བཟོ་སྲིད།

ཁྱོད་ཕར་འགྲོ་ཞིནམ་ལས་སེམས་པ་སྐྱོ་བ་ཚོར་མི་འདི་སྤྱིར་བཏང་ཨིན། ཁྱོད་རང་ལུ་ངལ་གསོ་བྱིན། མི་དེ་སེམས་ཁྲལ་བྱུང་བ་ཅིན། ལས་བྱེད་པ་ཚུ་གིས་མགྱོགས་པར་གྲོགས་རམ་འབད་ཚུགས།

སྨན་ཁང་ནང་སྒོར་བརྡར་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ལ་ལྟ་སྐོར་འབད་ནི།

སྨན་ཁང་ནི་སྒྲ་ཆེ་བ། གོམས་འདྲིས་མེད་པ། མི་གསརཔ་མང་པོ་ཡོདཔ་ལས། སྒོར་བརྡར་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ལུ་དཀའ་ཁག་ཆེ་བ་འབྱུང་སྲིད། NIA གི་ Alzheimer’s ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ལུ་སྨན་ཁང་ནང་འཁྱེར་ནི་ ལམ་སྟོན་ནང་འདི་ཚུ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས།

  • ཚུགས་པ་ཅིན་མི་དེའི་འཁྲིས་ན་མི་ཅིག་སྡོད་བཅུག ནང་མི། ཡིད་ཆེས་ཡོད་པའི་ཆ་རོགས། ཡང་ན་བདག་འཛིན་བྱེད་མཁན།
  • ལས་བྱེད་པ་ལུ་མི་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤོག་ལེབ་བྱིན། ཉིན་རེའི་ལཱ། འབོད་ནིའི་མིང་། དགའ་མི་དང་མི་དགའ་མི། སེམས་ཁྲལ་བཟོ་མི། དང་ཚིག་མེད་པའི་ན་ཚའི་རྟགས་ཚུ་འབྲི། འདྲ་བཤུས་ཁང་མིག་དང་ནརས་མའི་ས་གནས་ལུ་བཞག
  • ཟས་དང་ཆུ་འཐུང་ནི་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད། སྨན་ཁང་ནང་རྒས་ཤོས་ཚུ་ལུ་ཟས་ལངམ་སྦེ་མི་འཐོབ་པ་འབྱུང་སྲིད། སྣོད་ཆས་ཁ་ཕྱེ། ཟས་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད། མཉམ་དུ་ཟ། དང་ཆུ་བྱིན།
  • སེམས་གསོ་བའི་དངོས་པོ་འཁྱེར། པར་རིས་ཡང་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཟུམ།
  • སྒྲ་ཉུང་མོ་བཟོ། ཊི་བི་སྒོ་བསྡམ། ཁ་པར་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་སྒྲ་ཉུང་མོ་བཟོ།
  • སེམས་པ་ཞི་འཇམ་བཟོ་མི་ལམ་ལུགས་འབད་བཏུབ། དཔེར་ན་འཇམ་པོའི་གླུ་དབྱངས། ལྷག་ནི། མོན་ལམ་འདེབས་ནི། གླུ་ལེན་ནི། ཡང་ན་རྙིང་པའི་པར་རིས་བལྟ་ནི།
  • ཉེན་མེད་ཚུགས་པ་ཅིན་འགྲུལ་བཞུད་འབད་བཅུག ལས་བྱེད་པ་ལུ་ཆོག་མཆན་ཞུ་ཞིནམ་ལས།
  • མི་དེ་གློ་བུར་དུ་སྡུག་པོ་འབྱུང་བའམ་སྔར་ལས་འགྱུར་བ་ཅིག་འབྱུང་པ་ཅིན་སྨན་པ་ལུ་འཕྲལ་ལུ་སླབ། NIA གིས་གློ་བུར་དུ་སེམས་འཁྲུགས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འབྱུང་མི་དེ་ delirium ཟེར་སླབ་ཨིནམ་དང་། དེ་ནད་འབུ། ཚ་བ། ལུས་ཀྱི་ཆུ་ཉུང་མོ་འབྱུང་མི། ཡང་ན་སྨན་གྱི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ངལ་ལས་འབྱུང་སྲིདཔ་ལས་སྨན་བཅོས་དགོཔ་ཨིན་ཟེར་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ཨིན།

གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་གདོང་དང་དགའ་མི་གླུ་གཞས་དང་བཅས་པའི་ལྟ་སྐོར་ཐུང་ཀུ་དང་ཞི་འཇམ་ཅིག་གིས་སྨན་ཁང་ནང་གི་ཉིནམ་དེ་སེམས་གསོ་ཤོས་ཅིག་འབྱུང་སྲིད།

བྱིས་པ་ཚུ་ལྟ་སྐོར་ལུ་འཁྱེར་ནི།

བྱིས་པ་ཚུ་གིས་དྲོད་ཤུགས་མང་པོ་འཁྱེར་ཚུགས། འགྲོ་ཧེ་མ་ཁོང་ལུ་ལས་སླ་པོ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་ཚིག་གིས་གྲ་སྒྲིག་འབད་བཅུག ལྟ་སྐོར་ཐུང་ཀུ་བཟོ། དང་རི་མོ་སྟོན་ནི་ཡང་ན་པར་རིས་བྱིན་ནི་བཟུམ་གྱི་ལས་ཀ་ཅིག་བྱིན། NIA གིས་བྱིས་པ་དང་ Alzheimer’s དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ཚུ་གིས་པར་དེབ་བལྟ་ནི་ཡང་ན་གླུ་དབྱངས་ཉན་ནི་བཟུམ་གྱི་ལས་སླ་པོའི་ལས་ཀ་མཉམ་དུ་བྱེད་དེ་དགའ་བ་ཚོར་ཚུགས་ཟེར་སླབ་མས། Dementia Australia གིས་བྱིས་པ་ཆུང་ཀུ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཟས་རིགས་ཡང་ན་ཁུ་སིམ་བཟོ་མི་དངོས་པོ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་འཁྱེར་ནི་ལུ་བསམ་འཆར་བྱིན་མས།

ཁྱོད་རང་ལུ་ཡང་བདག་འཛིན་འབད།

ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མི་འདི་ཐང་ཆད་ཚུགསཔ་དང་སེམས་ཁར་ཕོག་སྲིད། ལྷག་པར་དུ་མི་དེ་ལུ་འགྱུར་བ་མང་པོ་འབྱུང་ཡོད་པ་ཅིན། དགོཔ་ཡོད་པ་ཅིན་ལྟ་སྐོར་ཉུང་མོ་འབད་ནི། གྲོགས་རམ་གྱི་དོན་ལུ་ཆ་རོགས་ཅིག་འཁྱེར་ནི། ཡང་ན་ཉིནམ་དཀའ་ཁག་ཅན་ཅིག་ལུ་སྔ་པོ་ཕར་འགྲོ་ནི་ཆོག ཁྱོད་རང་ལུ་བདག་འཛིན་འབད་ནིའི་བསམ་འཆར་གྱི་དོན་ལུ་ བདག་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་རང་བདག་འཛིན་ ལུ་བལྟ། ཁྱོད་ཐག་རིང་ས་ཁུལ་ལུ་ཡོད་པ་ཅིན། ང་བཅས་ཀྱི་ ཁ་པར་དང་བརྙན་ཐུང་བརྡ་འཕྲིན་ གྱི་ལམ་སྟོན་ལུ་བལྟ།

སྤྱིར་བཏང་གི་དྲི་བ།

སྒོར་བརྡར་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་སྐབས་ག་རེ་འཁྱེར་དགོ?

སྐད་ཆ་བཤད་ནིའི་དངོས་པོ་ལས། མཉམ་དུ་བལྟ་ནིའི་དངོས་པོ་འཁྱེར། པར་དེབ་ཆུང་ཀུ། དགའ་མི་གླུ་གཞས་ཀྱི་ཐོ་ཡིག འཇམ་པོའི་ཉལ་གདན། ལགཔ་ལུ་བྱུག་ནིའི་སྣུམ། ཧེ་མའི་དགའ་ཤོས་ལས་རིམ་གྱི་དཔེ་དེབ། ཡང་ན་ལས་བྱེད་པ་གིས་ཆོག་མཆན་བྱིན་མི་ཟས་རིགས་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན། བདག་འཛིན་ཁྱིམ་ཚང་ནང་ནང་མིའི་པར་རིས་དང་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཚུ་གིས་ཁང་མིག་དེ་ཁྱིམ་ཚང་བཟུམ་སྦེ་མཐོང་ཚུགས།

སྒོར་བརྡར་ནད་དང་ལྷན་དུ་འཚོ་མཁན་ལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་སྐབས་དུས་ཡུན་ག་དེ་ཅིག་སྡོད་དགོ?

འགྲིག་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཡུན་ཟེར་མི་མེད། ནང་མི་མང་ཤོས་ཀྱིས་དུས་ཡུན་རིངམོ་འགྲོ་མ་ཐུབ་པ་ལས། ཐུང་ཀུ་དང་འཕྲོད་ལྷན་འབྲེལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མི་དེ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་མཐོངམ་ཨིན། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་མི་དེ་མགྱོགས་པར་ཐང་ཆད་སྲིདཔ་དང་། ཁྱོད་དུས་ཡུན་ག་དེ་ཅིག་སྡོད་ཡི་ཡང་དྲན་མི་ཚུགས་སྲིད། ཐང་ཆད་མིའི་རྟགས་ལུ་བལྟ་ཞིནམ་ལས། ལྟ་སྐོར་དེ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལུ་ཕར་འགྲོ།

ཁོང་གིས་ཁྱིམ་ལུ་འགྲོ་དགོ་ཟེར་སླབ་པ་ཅིན་ང་གིས་ག་རེ་སླབ་དགོ?

ཚིག་ལས་ཚོར་བ་ལུ་ལན་བརྐྱབ། ཁྱིམ་ལུ་འགྲོ་དགོ་ཟེར་མི་འདི་གིས་ང་བདེ་བོ་མིན་འདུག ཡང་ན་ཉེན་མེད་མིན་འདུག་ཟེར་མི་ཚོར་བ་ཅིག་ཨིན་སྲིད། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་སྐོར་ལུ་སླབ་ཅི་ཟེར་བ་ཅིན། པར་རིས་མཉམ་དུ་བལྟ། ཡང་ན་འགྲུལ་བཞུད་འགྲོ་ནི་ ཡང་ན་ཟས་རིགས་ཅིག་བྱིན་ནི་འབད་བཏུབ། རྩོད་པ་རྐྱབ་ནི་དང་ག་ཅི་སྦེ་འགྲོ་མི་ཚུགས་ཟེར་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་མི་དེ་གིས་སེམས་ཁྲལ་ལྷག་སྲིད།

ཁོང་གིས་ང་ངོས་འཛིན་མ་འབད་བ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འབད?

དེ་གིས་སེམས་ལུ་ཕོག་སྲིད་རུང་། ཁོང་ལུ་ཁྱོད་ང་ངོས་འཛིན་མི་འབད་ག་ཟེར་དྲི་ནི་ཡང་ན་བཅོས་ནི་མ་འབད། ཁྱོད་རང་ག་འདྲ་སྦེ་ཡིན་ཟེར་དྲོད་ཤུགས་དང་ལས་སླ་པོ་སྦེ་ངོ་སྤྲོད་འབད་ཞིནམ་ལས་མཉམ་དུ་དུས་ཚོད་སྤྱོད། མི་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ཁྱོད་ག་འདྲ་སྦེ་ཡིན་མ་ཤེས་རུང་། མཉམ་དུ་ཡོད་མི་དང་ལྟ་སྐོར་གྱི་དྲོད་ཤུགས་ལུ་དགའ་བ་ཚོར་ཚུགས།

སྨན་ཁང་ནང་སྡོད་པའི་སྐབས་ང་གིས་ག་དེ་སྦེ་གྲོགས་རམ་འབད་ཚུགས?

ཚུགས་པ་ཅིན་མི་དེའི་འཁྲིས་ན་སྡོད། ཟས་དང་ཆུ་འཐུང་ནི་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད། པར་རིས་ལ་སོགས་པའི་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཁྱེར། མི་དེའི་ཉིན་རེའི་ལཱ། འབོད་ནིའི་མིང་། དགའ་མི་དང་མི་དགའ་མི། ན་ཚའི་རྟགས་ཚུ་ཡོད་པའི་ཤོག་ལེབ་ཅིག་ལས་བྱེད་པ་ལུ་བྱིན། མི་དེ་གློ་བུར་དུ་སྡུག་པོ་འབྱུང་བའམ་སྔར་ལས་འགྱུར་བ་ཅིག་འབྱུང་པ་ཅིན་སྨན་པ་ལུ་འཕྲལ་ལུ་སླབ། ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་གློ་བུར་གྱི་སེམས་འཁྲུགས་དེ་ནད་གཞིའི་དཀའ་ངལ་ཅིག་གི་རྟགས་ཨིན་སྲིད།

ཡོང་ཁུངས།

ང་བཅས་ཀྱིས་ ཤོག་ལེབ་འདི་གིས་ ལས་སྡེ་དང་ ཞིབ་འཇུག་ཚུ་ལུ་ འབྲེལ་མཐུད་འབདཝ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་དུས་མཐུན་བཟོ་བའི་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།

  1. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  2. Residential Care Options: Visiting Someone in Dementia Care · Family Caregiver Alliance
  3. Visiting someone with dementia · Dementia Australia
  4. Taking a Person With Alzheimer's Disease to the Hospital · National Institute on Aging
  5. Helping Family and Friends Understand Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  6. Communication · Alzheimer's Association

རྩེདམོ་འཇམ་པོ་ཅིག་གི་དོན་ལུ་གྲ་སྒྲིག་ཡོདཔ་ཨིན་ན?

པར་སྦོམ་དང་དུས་ཚོད་མེད་ སྐུགས་མེད་ དེ་ལས་ ཐོ་བཀོད་འབད་དགོཔ་ག་ནི་ཡང་མེདཔ་ཨིན། ཁྱོད་རའི་བརྡ་འཚོལ་ནང་ལུ་གཅིག་ཁར་རྩེད།

རྩེདམོ་འདི་ཚུ་ཁྱོད་དང་གཅིག་ཁར་འབག་ཤོག།

རིན་མེད་སྟོངམ་སྦེ་ གསེར་གྱི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ མཉེན་ཆས་ iPhone དང་ iPad དེ་ལས་ Android ཚུ་གི་དོན་ལུ་ པར་སྦོམ་གྱི་ རྡོ་གཅལ་དང་ ཁྱོད་རའི་བཟའ་ཚང་གི་པར་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ རྩེདམོ་ཚུ་ དེ་ལས་ ཝའི་ཕའི་མེད་པར་ ལཱ་འབད་མི་ པར་གྱི་ཐུམ་སྒྲིལ་ཚུ་ཨིན། རྩིས་ཐོ་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ དུས་ཚོད་ ཡང་ན་ སྐུགས་མེད།