Jawsaña videollamada lurawinaka amuyu mayjt'atatakixa

Amuyu mayjt’ata munat jaqimat jaya jakasiñaxa awisax llakkañawa. Telefonos videollamadas janiw qhumantasiñjamäksati, ukampirus suma wakicht’atäspa ukhax chiqap munasiñ pachanakar puriyaspawa. Aka aski amuyux janiw nayrjam parlañ thaqhañakïkiti, jan ukasti mä k’acha luraw mayacht’at lurañatak wakicht’añawa. Aka qillqatanxa videollamadan telefonon lurasir lurawinaka, kunjams wakicht’asiña, ukat jak’an jikxatasir yanapirix kuns luraspax ukanakaw qhanañchasi.

¿Kunatsa jawsawitak mä luraw wakicht’añaxa?

Mä lurawix jawsawirux suma thakhi churi. “¿Kunjamasktasa? ¿Jichhüru kuns lurtaxa?” sasin jiskt’añaxa amtaña ukat yatiyañ mayi, ukax jupataki ch’amäspawa ukat llakiyaspawa. “Uñjam, tumatinakax puqutäxiwa” sañaxa janiw jupanakat kunsa maykiti.

Alzheimer’s Association yatiyäwiparjamaxa, walja jaqimp videollamadañax ch’amäspawa, ukat jawsawirux mä amtäwi churañ iwxt’araki, q’uchunaka q’ucht’asa jan ukax jamuqanaka uñacht’ayasa.

¿Kuna lurawinakas videollamadampi suma mistu?

Uñacht’ayaña ukat arxayt’aña

Juman jakäwim jupanakar uñt’ayam. Camara k’achat yapum uñacht’ayasa sarayam, anu uywamat uñt’ayam, kuns phayaskta uk uñacht’ayam, allchin p’iqinchata jamuqapa uñacht’ayam, jan ukax ventana tuqir telefon uñtayasa qhulla uñacht’ayam. Kuns uñjta uk k’acha arunakamp qhanañcham ukat jupax parlañapatak k’acha pacha suyt’am. Janiw jiskt’añax wakiskiti.

Jamuqanaka mayacht’ata uñjaña

Mä nayra papel jamuqa camarar uñacht’ayam, jan ukax pantallan mä qawqha jach’a jamuqanaka mayat maya uñacht’ayam. Kuns uñjta ukats parlt’am: “Aychitun sombrerop uñjam.” “¿Khitis akaxa?” jan ukax “¿Amtastati?” sañax janiw wakiskiti. Munat jaqimatix yaqha sut aychaspa ukhaxa, janiw chiqañchañakiti, chuymampiki ist’añawa. Jiwasan amtawinak uñjañ yatichawi qillqat uñjam k’acha arunak jikxatañataki.

Aru yatiyasa ullart’aña

Mä jisk’a verso, mä salmo, munat jisk’a laphinaka allchipar chika ist’ayaña, wilanakan cartapa, jan ukax jupan munat laphipat mä t’aqa ullart’am. Aru yatiyasa ullart’añaxa q’uma pacha churi, ukat janiw jupan kuns kutt’ayañap wakiskiti.

Mayacht’ata q’uchuña jan ukax jaylliw ist’aña

Jupan sum uñt’at q’uchu q’ucht’apxam, jan ukax jumax mä munat disco phust’ayam. Q’uchuñaxa waljanitakix parlasiñat sipans juk’amp jasakiwa. Jiwasan jaylliwi lurawinaka yatichawi uñjam.

Pachpa pachan mayacht’at phayaña

Alzheimer’s Association iwxt’arakiw videollamadampi mayacht’at mä suma manq’a phayaña. Panpacha phayañ utanakaru jawsawi wakiyapxam. Jak’anki uka yanapirix kutichaspawa jan ukax mallt’aspa jumax jupan nayra recepat phayaskasma ukhaxa.

Mayacht’ata kuns uñjaña

Uka Association jupanakax iwxt’arakiw mayacht’at mä munat pelicula uñjaña yaqha yaqha utanakata, telefonots jan ukax videollamadats parlkasina. Amuyu mayjt’ata jaqitakixa, mä jisk’a video, nayra televisión uñt’ata jan ukax pelotamp anatawix juk’amp sumawa, taqpach peliculat sipansa.

Pantalla chikt’ayasa k’acha anatt’awinaka anatt’aña

Walja videollamada app-nakax pantalla uñacht’ayañ jayti. Jumax anatxawi jist’arta ukat llamkt’ta; munat jaqimax kawkïr jamuqs ajlliñ uk siristamwa. Jan ukax jak’an jikxatasir yanapiriw tabletapan pachpa anatt’awi jist’araspa ukat jupan lantix llamkt’aspa jumamp parlkasina.

Aka anatt’awinakax sumaw mistu:

• Finish the Saying: uñt’at sañ qalltawip ullarta, jupax tukuyäwip sari, ukat parlasiñatak k’acha amtäw qhiparpari.
• Picture Pairs: jach’a jamuqanakamp k’acha mayachañ anatt’awi, janiw relojisiñampi nisa puntunakampïkiti.
• Conversation Cards: mä jamuqa ukat mayacht’at parlt’añatak mä k’acha amtäwi.
• Photo Pairs: juman jikxatatam aparatumant jamuqanakamp mayachañ anatt’awi. Jamuqanakax juman navegadorapankiwa, ukat munat jaqimax uñacht’ayat pantalla tuqiw uñji.

Grabata yatiyäwinaka

Chiqa jawsawinakax ch’amäki ukhaxa, mä jisk’a video grabam: aruntasiña, q’uchu, jan ukax utan sarnaqawima. Jak’anki uka yanapirix k’acha pachan uñacht’ayaspawa, qawqha kutis jupax munki ukhama. Alzheimer’s Association yatiyiw wali munat pachanaka grabasa apayaña, wawanakan regalopan jist’arasipkiri ukhama.

¿Kunas celularamp jan ukax telefonoki jawsawinakampisti?

Telefonot jawsawinakax wakiskipuniwa. Dementia Australia iwxt’arakiwa sapüru pachpa horasaru jawsaña ukat jan jank’akaña, amuyu mayjt’at jaqinakax pacha munapxaspawa arxayt’asiñataki. Telefononxa:

• Sutimasa ukat kunas jupataktax uk jank’ak sam: “Kamisaraki Tata, Jenyaruwa, phuchhamaxa.”
• K’achat parlam, jisk’a arunakampi, mayat mayaki amuyumpixa.
• Yatiyäwinaka churam, jan jiskt’asa: “Arumax juman aycha phayt’at recepat phayta.”
• Mä jisk’a verso ullart’am, jan ukax munat q’uchupat t’aqit q’ucht’am.
• Juk’a pacha k’achata tukt’ayam, munasiñampi.

Dementia Australia qhanañcharakiwa parlasiñax ch’amäki ukhaxa videollamadax yanapt’aspawa, ajanum uñjaspawa ukatwa. Telefonot pächasipxi ukhaxa, video yant’am, jan ukax qhipat mayjampi.

¿Kunjamas sum mistur videollamada wakicht’asi?

Jawsawit nayraqata:

1. Pachpa horas ajllim jupatix samart’atäkipana, ukat ukarjam phuqham. Pachpa horasaruraki sarnaqañax yanapt’iwa.
2. Jak’anki uka yanapirimp parlt’am. Nayrïr uru mä yatiyäwi apayañax yanapt’iwa.
3. Aparatu uñjam. Mä sayt’ayata tableta apnaqañax celular amparamp katthapiñat sipan jasakiwa. Bateríaniñapa, pantalla qhananiñapa ukat aru sum ist’asiñap uñjam. Sutinchirinaka jist’aram app-tix churiski ukhaxa ukat munat jaqimatix qillqa sum ullart’i ukhaxa.
4. Mä luraw wakicham ukat taqi kuns jak’aru uskum.

Jawsawi pachanxa:

• Camara jak’aru qunt’asim suma qhanani cheqana, ventanar uñtata, jan qhipäxaru ventanampisa.
• Sapa kuti sutim yatiyam, sutima ukat kunas jupataktaxa.
• Mayniki maynik parlam. Alzheimer’s Association qhanañchiwa mayacht’at parlasipxi ukhaxa amuyu mayjt’at jaqinakataki ukat jan sum ist’irinakataki ch’amäñapa. Walja wilanakatix chikt’asipkchixa, turnunaka katupxam jan ukax pä jan ukax kimsa jaqill parlt’apxam.
• Mä jiskt’awiki maykuti luram. Family Caregiver Alliance iwxt’arakiwa jïsa jan ukax janiw sasin sapar jiskt’awinaka luraña, ukat lurañanak ajlliñ uñacht’ayaña.
• Suyt’añ pachanaka jaytam. Kutt’ayäw suyart’am. Mä aru thaqhaskchi ukhax mä aru amuyt’ayañax walikiskiwa.
• Ajanumampi arumampi apnaqam. Jachaqt’asim, p’iqimpi jïsa sam ukat k’acha arumpi parlam. Ajanun k’achachasiwipax arunakats sipans juk’ampwa yatiyi.
• Jan chiqañcham. Munat jaqimatix jan chiqap kuns sispa ukhaxa, ukhampuk jaytam.

Jawsaw tukt’ayañataki:

• Munat jaqimax janïr k’ariski ukhaw tukuyxañapa, suma k’uchirt’atïpanxa.
• Sapa kuti pachpa arunakamp sarxam: “Qharüruw manq’añ horasaru jawsanïma. Munassmwawa.”
• Jan jaya pachar aytimti.

Jak’an jikxatasir yanapiritaki iwxt’anaka

Jumatix chacha, warmi, yanapiri, jila, kullaka jan ukax llamk’iriñama ukhaxa, jumaw jawsawirux wakiyta.

• Mä q’uma chuymani ch’umu chiqawj wakiyam. Televisión jiwt’ayam ukat punk jist’antam.
• Jumax jawsawi qalltam, ukatsti tableta sayt’ayata katuyañawa jan ukax nayra alturan katthapiñawa.
• Jak’apar qunt’asim, jan nayraqataparu. Jumatix jak’ankstax uñacht’ayiwa chuymachasiña. K’achat iwxt’am: “Uñjam, Jenyawa.”
• Amparanakapjamäma. Jamuqanaka katthapim, anatt’awi llamkt’am, uta uñacht’ayañatakis tableta kutiyaram.
• K’arisitapa jan ukax llakitapa uñjam, ukat jawsirir yatiyam tukt’ayañ pachäxatapa.
• Jawsirirux kuns sum mistu uk yatiyam. “Anuritux wali gustäna” sañaxa jutïr jawsawi wakicht’añatakiw yanapt’i.

NIA yatiyiw jaya wilanakax awki taykarux telefonopan apnaqawinakapa yatiqasiña yanapt’aspawa, videollamadanakjama. Qhipa pachanakana, jak’anki uka yanapiriw aparatu taqpach apnaqañapax wakisini. Ukax walikiskiwa.

Munat jaqimatix mä uñjir utan jakaschi ukhaxa, Alzheimer’s Foundation of America jiskt’asiñ iwxt’i videollamadanakamp yanapt’apxiti janicha ukxa. AFA yatiyarakiw wilanakax uñjir utan llamk’irinakapamp jamuqanaka apayasipxañapa, ukat munat manq’añanaka jan ukax jisk’a samart’awinak apayaniñsa, kuns uka utax jayti uk yatxatasina.

¿Jawsawix jan sum mistki ukhax kun lurañasa?

Yaqhip jawsawinakax pächiyaspawa, ch’uñuyaspawa jan ukax llakiyaspawa. Janiw juman juchamäkiti, ukat jawsawinakax janiw inamayäkiti.

• Pantallamp pächasispa ukhaxa, telefonoki jawsañaru mayjt’ayam jan ukax grabat yatiyäwirjama.
• Llakisipxi ukhaxa, uka llakisiw chuymacham, k’acha aru sam, ukat sumat tukt’ayam.
• Jawsawitix mä horasaru jan sum mistkchi ukhaxa, yaqha horas yant’am.
• Yaqha jaqit jumampi pächasispa ukhaxa, munasiñamp jupamp chika saraskakim.

Juk’a pacharu tukt’ayañax walikiskiwa. Mä juk’a pacha munasiñampi jawsawix mä suma katuqäwiwa.

Jawsawinakat jawsawinakkamaxa

Yaqha thakhinakamppach jak’ankaskakim. Dementia Australia iwxt’arakiw cartanaka, correonaka, jamuqanaka jan ukax jisk’a churatanak apayaña. Mä semana mä postal mä jach’a jamuqampi ukat jisk’a qillqampi kutt’a kutt’a ullart’ataxaspawa. Liq’ita conversation cards yanapiriru correon apayatax jutïr jawsawitak wakicht’at parlt’awi churaspa.

Mä tableta ajlliñataki ukat wakicht’añatakix tablets and screens uñjam. Jak’at visitt’añataki yatiñ munsta ukhaxa jiwasan visiting yatichawi qillqata uñjam.