Деменциллĕ çынпа телефонпа видео шăнкăрав ĕçĕсем

Деменциллĕ çынран инçе пурăнни пулăшайман туйăм килтерме пултарать. Телефонпа видео шăнкăравсем çумне çывăхасси пек мар, анчах та лайăх хатĕрленсен, чăн çыхăну саманчĕсем парма пултараççĕ. Ахаль калаçу вырăнне пĕрле тума ансат ĕç шухăшласси нумай чухне лайăхрах. Ку страницăра видео тата телефон урлă ĕçлеме май паракан ĕçсем, шăнкăрава мĕнле йĕркелемелли тата ун патĕнче пурăнакан çын мĕнле пулăшма пултарни çинчен каланă.

Мĕншĕн шăнкăрав валли ĕç шухăшламалла?

Ĕç шăнкăрава йĕрке кĕртет. «Мĕнле пурăнатăр? Паян мĕн тăрăр?» ыйтăвĕсем çынран аса илме тата каласа парма ыйтаççĕ, ку вара йывăр та йывăрлăх кÿтерекен те пулма пултарать. «Пăхăр, помидорсем пиçнĕ» ыйтăвĕ çынран ним те ыймасть.

Alzheimer’s Association уçса кăтартнă тăрăх, нумай çынпа пĕрле видео калаçу йывăр пулма пултарать, çавăнпа та шăнкăрава йĕрке кĕртме юрра юрлама е сăнÿкерсемпе пайлашма сĕнет.

Видео шăнкăравра мĕнле ĕçсем ирттерме пулать?

Кăтартса калани

Хăвăрăн тĕнчене ун патне илсе килĕр. Камерана сад урлă айĕннĕн куçарăр, йыттине кăтартăр, мĕн пиçернине кăтартăр, ача ÿкерчĕкне кÿрсе ярăр е телефонпа чÿречерен юр кăтартăр. Куратăр çине ансат сăмахсемпе калаçăр тата хуравлама май парса кĕтсе тăрăр. Ыйтусем кирлĕ мар.

Сăнÿкерсемпе пĕрле пăхни

Авалхи сăнÿкере камера умне тытăр е экрана пайласа пĕрре кăна пысăк сăнÿкерсем кăтартăр. Куракан çинчен калаçăр: «Асаттен картузне пăхăр-ха». «Ку кам?» е «Аса илес-и?» темелли ыйтусем ан парăр. Çын кама тĕрĕс мар каланĕ пулсан та, ăна йывăрлатма ан тăрăшăр. Кăмăлла сăмахсем валли пирĕн аса илÿ кĕнекине пăхăр.

Сассипе вуласси

Кĕске сăвă, псалом, шăнкăравра ача патĕнче пурăнакан ача кĕнеки, тăванран çыру е вăл юратнă кĕнекен пайне вуласа парăр. Сассипе вулани çынна хуравлама кирлĕ мар лăпкă илтме май парать.

Пĕрле юрласси е кĕвĕ итлесси

Вăл лайăх пĕлекен юрра юрлăр е хăвăрăн енчен юратнă кĕвве ярса илттерĕр. Нумай çынсем валли юрлаççĕ те, калаçассинчен ансатрах пулма пултарать. Пирĕн кĕвĕ ĕçĕсем кĕнекине пăхăр.

Пĕр вăхăтра апат хатĕрлесси е çĕклеме пĕçересси

Alzheimer’s Association пĕрле апат хатĕрлеме видео шăнкăрав йĕркелеме сĕнет. Икĕ кухнăра та шăнкăрава хатĕрлĕр. Ун патĕнче пурăнакан çын пĕр-пĕр япалана пăтратма е тăхтанса пăхма пултарать, эсир вăл юратнă рецепта пăхса ĕçлеме пултаратăр.

Пĕрле ниме пăхни

Alzheimer’s Association урăх килсенчен пĕр вăхăтра юратнă фильм пăхма тата телефон е видео урлă калаçма та сĕнет. Деменциллĕ çын валли тулли фильм вырăнне кĕске сыпăк, авалхи телепередача е уçăлса пăхасси лайăхрах пулма пултарать.

Пĕрле экран урлă кăмăлла вăйă вылясси

Нумай видео шăнкăрав приложенийĕсем экрана пайлашма май параççĕ. Эсир вăйăна уçатăр тата пусатăр; çын мĕнле сăнÿкере суйламаллине калать е кăтартать. Е ун патĕнче пулăшакан çын планшетра çав вăйăна уçса, эсир калаçнă тăрăх вăл валли пусать.

Кун пек выляма лайăх килĕшекен вăйăсем:

• Сăмах вĕçне туп: эсир паллă сăмаха вулатăр, вăл вĕçне калать, кайран чĕнни илтĕнет.
• Сăнÿкер пĕрлешĕвĕ: пысăк сăнÿкерлă кăмăлла тупсăм вăййи; сăнÿкерсем уçă тăма пултараççĕ, вăхăт чикки те, очко та çук.
• Калаçу карточкисем: пĕрле калаçма сăнÿкер тата уçă ыйту.
• Сăнÿкер парĕсем: хăвăр хатĕрĕнче суйланă сăнÿкерсенчен тунă тупсăм вăййи. Сăнÿкерсем сирĕн браузерта пурăнаççĕ, çын вĕсене сирĕн пайланă экран урлă курать.

Çырса хунă калаçусем

Тĕрĕс вăхăтри шăнкăравсем йывăр пулнă чухне, кĕске видео çырса ярăр: салам, юрра е сада çÿрев. Пулăшакан çын ăна лăпкă вăхăтра çын киленнĕ чухлĕ кăтартма пултарать. Alzheimer’s Association ачасем парнепе уçни пек самантсене çырса яма калать.

Ахаль телефон шăнкăравĕсем мĕнле?

Телефон шăнкăравĕсем халĕ те пĕлтерĕшлĕ. Dementia Australia кашни кун пĕр вăхăтра шăнкăрма тата вашкăмар, мăшăр хăвармар сĕнет, мĕншĕн тесен деменциллĕ çынсем валли калаçăва кĕме вăхăт кирлĕ пулма пултарать. Телефонпа:

• Хăвăра тата çынпа çыхăннине тĕррĕн калăр: «Салам, Атте, ку эпĕ, хĕрÿ Энни».
• Айĕннĕн, кĕске предложенисемпе, пĕр самантра пĕр шухăш кăна калаçăр.
• Çынран ыйтмалла мар, хыпар парăр: «Каялла санăн аш-какай рецепчĕпе апат хатĕрлерĕм».
• Кĕске сăвă вуласа парăр е юратнă юррин куплетне юрлăр.
• Кĕскерех тытăр тата ырă сăмахпа вĕçлĕр.

Dementia Australia калаçу йывăрланнă чухне видео шăнкăрав пулăшма пултарнине асăнать, мĕншĕн тесен çын сирĕн питне курать. Телефон шăнкăравĕсем йывăрланнине туйăр пулсан, видеона тăрăшăр е хирĕçлех.

Видео шăнкăрава мĕнле лайăх йĕркелемелле?

Шăнкăрав умĕн:

1. Йĕркеллĕ вăхăт суйлăр: çын чылай чухне çывăхнă пулнă вăхăта суйлăр та унпа усă курăр. Йĕрке пулăшать.
2. Ун патĕнче пулăшакан çынпа калаçăр. Кун умĕн çырса хăварни йĕркелеме пулăшать.
3. Хатĕре тĕрĕслĕр. Хăма тăракан планшет телефонран ансатрах. Унăн зарядки пуррине, экран çутă тата сасси илтĕрех пулнине тĕрĕслĕр. Приложени çырса пани пур пулсан тата çын вулама юратнă пулсан, ăна ĕçлеттерĕр.
4. Пĕр ĕç шухăшласа хурăр тата кирлĕ япала хатĕрлĕр.

Шăнкăрав вăхăтĕнче:

• Камера патĕнче ларăр, çутă вырăнта, чÿрече хыçне мар, ун енне.
• Кашни хут хăвăра палăртăр: ята тата çынпа çыхăннине калăр.
• Пĕр вăхăтра пĕр çын кăна калаçмалла. Alzheimer’s Association пĕрле калаçни деменциллĕ çынсем валли те, илтесси йывăр çынсем валли те йывăр пулнине палăртать. Нумай тăван пĕрле кĕрсен, йĕркепе калаçăр е иккĕ-виççĕ çын кăна пултăр.
• Пĕр вăхăтра пĕр ыйту кăна ыйтăр. Family Caregiver Alliance «çапла/çук» хуравлă ансат ыйтусем ыйтма тата май килсен вариантсем кăтартма сĕнет.
• Вăрăм шăплăхсене кĕтĕр. Хуравне кĕтсе тăрăр. Çын сăмах шыракан пек пулсан, сăмах сĕнме юрать.
• Питпе тата сасăпа калаçăр. Йăл кулăр, çăлкуçне ĕçлеттерĕр тата ырă кăмăлпа калаçăр. Нумай чухне ăслăлăх сăмахран ытларах калать.
• Тÿрлетме ан тăрăшăр. Çын тĕрĕс мар каланĕ пулсан та, ăна çавăн пекех хăварăр.

Шăнкăрава вĕçлени:

• Çын ывăнмаларан малтан, лайăх самантра вĕçлĕр.
• Кашни хут пĕр евĕрлĕ çухалăр: «Ыран каçхи апат вăхăтĕнче тепре шăнкăратăп. Санпа юрататăп».
• Шăнкăрава ан вăрăмлатăр.

Ун патĕнче пулăшакан çын валли сăмахсем

Шăнкăрава йĕркелекен упăшкана, килти пулăшу çынĕ, пичче/аппа е ĕçчен пулсан, эсир ку тĕлĕнÿ ирттерме майпаратăр.

• Лăпкă вырăн хатĕрлĕр. Телевизора сÿнтерĕр тата алăка хупăр.
• Шăнкăрава хăвăр пуçарăр, кайран планшета тăракан вырăнĕнче парăр е куç çийĕнче тытса тăрăр.
• Ун умĕнче мар, айккинче ларăр. Сирĕн пурри çынна шантарать. Кирлĕ пулсан, кăмăлла сĕнĕр: «Пăх-ха, ку Энни».
• Алăсемпе пулăшăр. Сăнÿкерсене кÿрсе ярăр, вăйăра пусăр, пÿлĕме кăтартма планшета çавăрăр.
• Ывăннине е канăçсăрланнине асăрхăр тата шăнкăрава вĕçлемелли вăхăта çыхăннă çынна пĕлтерĕр.
• Шăнкăракан çынна мĕн лайăх килнине калăр. «Унăн йытти питĕ лайăх килчĕ» тесе калани тепĕр шăнкăрава йĕркелеме пулăшать.

NIA инçе пурăнакан тăвансене ват çынна телефонăн майĕсене вĕренме пулăшма сĕнет, видео шăнкăравсем те пур. Каялла этапсенче чылай чухне хатĕрпе пулăшакан çын пĕтĕмпех ĕçлеме тивĕ. Ку та юрать.

Çын пăхса тăракан вырăнта пурăннă чухне, Alzheimer’s Foundation of America учреждени çемьене видео шăнкăравпа пулăшать-и тесе ыйтма сĕнет. AFA çемьесем ĕçченсем урлă сăнÿкерсемпе пайлашма тата юратнă çĕклек е кĕске хăтлăху япалисем яма пултарнине калать, анчах учреждени мĕн кирлĕ тесе палăртнине малтан ыйтмалла.

Шăнкăрав лайăх иртмерĕ пулсан мĕн тумалла?

Хăш-пĕр шăнкăравсем йывăр, вял е канăçсăрлантарса яракан пулма пултараççĕ. Ку сирĕн айăп мар, тата шăнкăравсем кирлĕ мар тени те мар.

• Çын экрана йывăр туса илнине туйăр пулсан, телефон шăнкăравне е çырса хунă калаçăва куçăрăр.
• Вăл канăçсăрланнă пулсан, туйăмне илтĕрех хуравлăр, шантару сăмахĕсем калăр тата ырă кăмăлпа вĕçлĕр.
• Пĕр вăхăтра шăнкăравсем час-часах йывăрланса пынă пулсан, урăх вăхăта тăрăшăр.
• Вăл сире урăх çын шутланĕ пулсан та, ырă кăмăлпа ĕçлĕр.

Шăнкăрава иртех вĕçлеме юрать. Кĕске, ырă шăнкăрав та лайăх результат.

Шăнкăравсем хушшинче

Урăх мелсемпе те çыхăнуллă пулăр. Dementia Australia открытка, электронлă çыру, сăнÿкер е пĕчĕк парне яма сĕнет. Эрнере пĕр хут пысăк сăнÿкерлă тата кĕске çырăва кăтартакан открытка тепĕр хут та тепĕр хут та вулама пулма пултарать. Пулăшакан çын патне яма пултаракан печатласа илни калаçу карточкисем тепĕр шăнкăрав валли хатĕр тема параççĕ.

Планшет суйлама тата йĕркелеме пирĕн планшетсемпе экрансем страницине пăхăр. Тĕррĕн тĕл пулни çинчен пулăшу çине çÿресси страницинче вularăр.