Qakugu isumaġniq suliġġuqtuaq apqutaq ataasiq aaqqiksrauniaqtuq

“Qakuniaq taqsiġiḷḷiruaqtaaq?” Iġñiq akuniġa: “Qakuniaq taqsiġiḷḷiruaqtaaq?” Apqutaq ataasiq aaqqiksrauqtuq tusaaġniaqtuq ikpigakpiaġniaqtuq isumaġniq suliġġuqtuaq ikayuutilguk. Una piviġauniaqtuq, piyaqtuunigñiq, suli qanuq kiŋuviknaqtuat ataaniġniaqput suġlaataqaġiḷḷuni suli iluvigigluk.

Suna pissutiq isumaġniq suliġġuqtuaq apqutaq ataasiq aaqqiksrauniaqtuq?

Taamna nipkuġniq pissutauyuq. Isumaġniq suliġġuqtuaq nipkuqsuqaqtuq qanuq unniqtuq iqsiḷḷugu, taamaatun taamna iñuk naammanaq apqutaminik uvva kiŋuviguminik iqsiḷḷuni iñuuniaġigai. Alzheimer’s Foundation of America uqaġiḷḷaqtuq apqutaq ataasiq aaqqiksrauqtuq piviġaaqtuq suli naliŋaġnaiqtuq.

Apqutaq pivaaġnaiqtuq iqsiqsuqaqtumik uqaqtuq. Alzheimer’s Association uqaġiḷḷaqtuq apqutaq ataasiq aaqqiksrauqtuq pivaaġnaiqsuqaqtuq iqsiqsuqaqtumik, ikayuutiqtaaqtillugu, uvva apqutaqsuqaqtillugu, suli taamna iñuk apqutaqsuqaqtuq ikayuutiqtaaqtillugu uvva inuunnaġniaġumiinnaq. “Qakuniaq aippaqniaqa?” uuttuq pivaaġnaiqsuqaqtuq “Alakkaksrauniaqtuq aippaqniaġumina.” Quliaqtuq, qunniaqtuq, nutaamikinnaq aallagakpigñiq, suli suġlaataq nutaaqtuq una aaqqiksrauniaqtuq, uvva apqutaq ataasiq aaqqiksrauqtuq ikayuutiqtaaqtillugu pihimaniani nalunaiqsuqaqtuq, uuttuq qaugnaqtumi (Family Caregiver Alliance).

Qanuq kiŋuvikniaq?

Kiŋuvikniaq nipaqsuuminaq, naaggaaq, taima apqutauvalliaqtuaġñiaġun.

• Apqutaq naaggaaq suli ataasiq kiŋuvigiḷḷuni. “Taqsiġiḷḷiruaqtaaq uvlaami qallunmi. Aqqutauŋŋaġnaittua.” Apqutaq ataasiq kiŋuvigiḷḷuni nalunaiqsuqaqtuq qanuq nalunaiqtuamik.
• Iqsiqsuqaqtuq kiŋuvigiḷḷuni. “Taqsiġiḷḷiruaqtaaqtillugu alakkaksrauvigit. Uvlaami qallunmi, aqqutauŋŋaġnaittua. Sunamik piyaqtuunigñiq pihimaniaġniqigivit.”
• Nipaqsuuminaq qanuq uqaġluni, uvva iñuġniq agluġlugu, qakugu taamna iñuk agluġniaġumiinnaq piġuutiqtuq. Alzheimer’s Association uqaġiḷḷaqtuq nipaqsuuminaq iñuuniġniq, suli nalunaiqtuamik uqaġlugu uvva qiquġlugu aaqqiksaġiḷḷuni.
• Taamna iñuk apqutaminik piġuutiqtuq kiŋuvigiḷḷuni, qakugu aaqqiksrauqtuq. Alzheimer’s Association uqaġiḷḷaqtuq kiŋuvigiḷḷuni qakugu apqutaqsuqaqtuq.

Suna kiŋuvigiḷḷuni?

• “Apqutavvaq aaqqiksaġivagit.” Family Caregiver Alliance uqaġiḷḷaqtuq una uqaġlugu kiŋuvigiḷḷuni. Una naammanaq iqsiḷḷuniluġiḷḷiqtuq ikayurniaġigai, suli nipaqsuġiḷḷiqtuq.
• Uqaġiḷḷaqtuq iġġigñaqtuamik. Uqaġiḷḷaqtuq iġġigñaqtuq nalunaiqsuqaqtuq qanuq iqsiḷḷuniluġiḷḷiqtuq.
• Nipauġaqtuamik, iñiñiqtuamik uvva nipaqsuġiḷḷaqtuamik uqaġlugu. National Institute on Aging uqaġiḷḷaqtuq suvlġiḷḷuni uvva nipaqsuuminaq iñuuniġniq. Una suvlġiḷḷuniaqtuq; ataaniġniq uvanni suġlaataq takuulluni uqaġiḷḷaqtuq.

Ikayuutilgich apqutaq kiŋuvigiyauŋŋaġniaqtut

Taamna iñuk taigluni iñuuniŋaruq, aglagvigik aŋuniaqtaq takuulluni apqutaq kiŋuvigiyaqnaqtuq akłaqtuq tusaaġuminit.

Una nalunaiqsaut Alzheimer’s Association uvva Alzheimer’s Los Angeles pigiyaqput. Aŋuniaqtaq takuyaqsuuminaq saġnaqsuuminaq (“Iluliñik aglagvimmut takuñiaqquti”) suli “Aglaġvigivagit” unnaaqtuunigñiq.

Suġlaataqaġiḷḷuni qaaqqiġiḷḷuni uqaġniaq

Apqutauġvik uvva aippaq uvluŋniġiḷḷuni uqaġniaġiḷḷuni ikpigakpiaġniaqtuq apqutaq aaqqiksrauqtuq iġġigñaaqtuamik. Family Caregiver Alliance uvva Alzheimer’s Los Angeles uqaġiḷḷaqput suġlaataqaġiḷḷuni, piġuutiqtuq taqsiġiḷḷiruaqtaaqtut uuttuq taqsiġiḷḷiruaqtaaqtunit, qaaqqiġiḷḷuni pihimanianut uqaġniaq. Kinguġa, qanuq pihimaniani suġlaataqaġiḷḷuni, ataasiq suli ataasiq uqaġiḷḷuni.

Piñiqtumik ikayuutit aaqqiksrauqtuq saġnaqsuġniaġumi

Apqutaq kiŋuvigiglugu uvva iqsiqsuqaqtuq nalunaiqsuġlugu, piġuutiqnaqtuamik piñiqtumik ikayuutauyuq saġnaqsuġniaqnaqtuq, piġuutiqtuq quliaqtuq pissutiq.

1. Naaggaaq suli qanuq nigipkaġniaqtuq nipiqaġniaq. Picture pairs aglagvigich takuulluni pihimaniaqput, taamaatun iqsiḷḷuniluġiḷḷiqtuq nalunaiqsuqaqtuq.
2. Ilitqusiq suliġa. Pualuuk nisraliġġu, itqitchit ilaiġlugu, uvva napaataq pihimaniġlugu. Sort together nunaġmi atuqtauniaqtuq.
3. Ilitqusiq pivaaġniaġumina uqaġiḷḷuni. Conversation cards apqutaanik tunġiqsraaqtut, naammanaq kiŋuviktautailaqtuq.
4. Nipiq, aullaqtuq, uvva niġiḷḷiqtuq. National Institute on Aging uqaġiḷḷaqtuq una saġnaqsuġniaġumini ikayuutit.
5. Nipaqsuuminaq uvva quliaqtuq. Iluliñik igluŋni takuuluni, uvva iluliñik atuqluni calm breathing pihimaniaq.

Apqutaq atuqaġniaġuni, kiŋuvigiḷḷuni aaqqiksaġniaq. Una naliŋaġnaiqtuq.

Naliġniq nalunaiqsuġniaq

Alzheimer’s Association uqaġiḷḷaqtuq nalunaiqsuġniaq apqutaq qakuniaq pihimaniaqtuq, kina ilaaniaqtuq, uvva qakuniaq nunaġmi. Qakugu qaaqqiġiḷḷuni pihimaniaqtuq, uvva unnuaq unnuami pihimaniaqtuq, saġnaqsuġniaqnaqtuq: aŋuniaqtaq pihimaniani suġlaataq, piġuutiqnaqtuamik piñiqtumik pihimaniaqtuq, uvva nunaġmi quliaqtuq. Savigun calm late-afternoon activities ikayuqtaaqtuq qakugu unnuat suvlġiḷḷut pihimanianut.

Ilivñik ikayuġiḷḷuni

Apqutaq ataasiq, uqautchit nalunaiqsuqaqtuq, suvlġiḷḷuniaqtuq. Qakugu suvlġiḷḷigun uvva taamna iñuk iñuuniŋaruq, igluup aŋaniññaanun aullaqtillugu minitinnaq pihimaniaq, uvva puġuġluni, uuttuq Alzheimer’s Los Angeles uqaġiḷḷaqtuq. National Institute on Aging uqaġiḷḷaqtuq ikayuutiqtaaqtillugu qivluġiḷḷuni uvva ikayuutiqtaaqtillugu pihimaniani qivluġiḷḷuni. Iġġigñaqtut nalunaiqsaut ataani caregiver self-care guide.

Qakugu taqsiġiḷḷiruaqtaaqtuni kiŋuvikniaq?

Taqsiġiḷḷiruaqtaaqtuni kiŋuvikniaq taamna iñuk taqsiġiḷḷiqtuq apqutaq, isumaġniq uvva kisiññaġniq taqsiġiḷḷiruaqtaaqtuq uvva ikpigakpiaġniaqtuq uvluk nipiġiḷḷuni uvva uvlunigñiq. National Institute on Aging uqaġiḷḷaqtuq taqsiġiḷḷiruaqtaaqtuq uvva qaaqqiġnaktuaq taqsiġiḷḷiqtuq, piġuutiqtuq iñuiqtaq uvva nutaamikinnaq atuqtuq nutaaqtuq, taqsiġiḷḷiruaqtaaqtuni kiŋuvikniaq. Dementia Australia uqaġiḷḷaqtuq iñuiqtaq, atuqtuat, immiaqtuq niġiḷḷiqtuq, aullaqtuq uvva iñuk niġiḷḷiqtuq delirium nalunaiqsuġniaqtuq, una taqsiġiḷḷiqtuq isumaġniq suliġġuqtuaq qaaqqiġnaktuaq, suli qaaqqiġnaktuaq taqsiġiḷḷiqtuq ikayuutauŋŋaġniaqtuq. Qivluġiḷḷuni 911 qakugu iñuk iñuuniŋaruq innamiinnaq pihimanianut.