Manawi Tiyang Demensia Tanglet Ingkang Sami Bola-bali

“Jam pinten dokteripun?” Sepuluh menit salajengipun: “Jam pinten dokteripun?” Mireng pitakenan ingkang sami bola-bali menika salah satunggaling bageyan ngrawat tiyang ingkang gesang kaliyan demensia ingkang paling nyayahaken. Menika limrah sanget, boten dipuntindakaken kanthi sengaja, lan wonten cara mangsuli ingkang tentrem ingkang ndadosaken dinten langkung gampil kangge panjenengan kalih.

Kenging punapa tiyang demensia tanglet pitakenan ingkang sami bola-bali?

Biasanipun amargi ingatan. Demensia mangaruhi ingatan cekak, dados tiyang menika asring boten ngeling-eling sampun tanglet, utawi boten ngeling-eling wangsulanipun. Alzheimer’s Foundation of America nggambaraken tanglet kaping-kaping minangka bab ingkang limrah lan dipunkinten.

Pitakenan menika asring ugi ngandhut raos. Alzheimer’s Association ngandharaken bilih pitakenan ingkang bola-bali saged ngandhut kuwatos, panyuwunan pitulungan, utawi kuwatos lan raos boten aman, lan bilih tiyang menika asring madosi raos tentrem lan kaakraban. “Kapan kita tindak?” saged leres-leres tegesipun “Kula kuwatos bab tindak.” Bosen, ajrih, swanten, lan ewah-ewahan jadwal sedaya saged nyebabaken, lan pitakenan ingkang bola-bali ugi saged dados tandha kabetahan, kadosta jamban (Family Caregiver Alliance).

Punapa ingkang kedah kula andhikakaken?

Wangsulana kanthi tentrem lan cekak, kados menika kapisan.

• Jagi wangsulan cekak lan sami. “Dokteripun jam kalih. Kula nunggil panjenengan.” Wangsulan ingkang konsisten langkung gampil dipuntampi.
• Wangsulana raosipun. “Panjenengan nggagas bab dokter. Dinten menika siyang, lan kula ingkang ngeterake. Boten wonten ingkang kedah panjenengan tindakaken.”
• Ginakna swanten ingkang grapyak lan ngenggih ingkang alus, manawi piyambakipun remen dipunenggih. Alzheimer’s Association nyaranaken tetep tentrem lan boten ngginakaken logika utawi mbantah.
• Paringi wangsulan ingkang dipuntadosi, sakaping-kapingipun ingkang dipunbetahaken. Alzheimer’s Association ngandika supados mbaleni wangsulan kaping pinten kemawon piyambakipun tanglet.

Punapa ingkang kedah dipunsingkiri?

• “Panjenengan sampun tanglet menika.” Family Caregiver Alliance nyaranaken boten nudingaken bilih piyambakipun saweg tanglet. Menika boten saged mbiyantu piyambakipun ngeling-eling, lan saged karaos kados dipunseneni.
• Katrangan ingkang dawa. Tembung ingkang langkung kathah ndadosaken langkung kathah ingkang dipunlali.
• Ngambegan awrat, mutar mripat, utawi nada ingkang atos. National Institute on Aging nyaranaken sabar lan boten nuduhaken raos jengkel. Menika awrat; mirsani bageyan bab ngaso ing ngandhap.

Piranti prasaja ingkang mangsuli pitakenan kangge panjenengan

Salami tiyang menika taksih saged maos, wangsulan tinulis ingkang saged dipunsawang asring langkung mbiyantu tinimbang ingkang dipunandikakaken.

Gagasan menika saking Alzheimer’s Association lan Alzheimer’s Los Angeles. Nudingi cathetan kanthi alus (“Mangga kita mirsani papan menika sesarengan”), sanes ngandika “Kula sampun nyerataken kangge panjenengan.”

Wartosaken bab kedadosan celak kaliyan wekdalipun

Nyebataken janji utawi tindak-tindak pinten-pinten dinten sadèrèngipun saged dados pinten-pinten jam pitakenan ingkang kuwatos. Family Caregiver Alliance lan Alzheimer’s Los Angeles sami nyaranaken rembagan bab rencana, langkung-langkung ingkang damel stres kadosta kunjungan dhateng dokter utawi adus, namung sakedhap sadèrèng kedadosan. Lajeng ngandhani punapa ingkang badhe kedadosan candhakipun, setunggal langkah sakwekdal.

Kegiatan ingkang saged ngalihaken kawigatosan

Sasampunipun panjenengan mangsuli lan ngakeni raosipun, kegiatan ingkang tentrem lan nyenengaken saged mbiyantu, langkung-langkung manawi bosen ingkang wonten wingking pitakenan. Saben sumber ing ngginggil nyaranaken ngalihaken dhateng ingkang dipunremeni tiyang menika.

1. Dolanan cekak lan gampil sesarengan. Pasangan gambar njagi gambar tetep katingal, dados boten wonten ingkang kedah dipunelingi.
2. Pakaryan ingkang sampun dipunkenal. Nlipet anduk, milah kaos suku, utawi nata meja. Milah-milah sesarengan menika versi wonten layar.
3. Rembagan bab ingkang dipuntresnani. Kertu rembagan maringi dhorongan wiyar tanpa wangsulan ingkang leres.
4. Musik, mlampah, utawi camilan. National Institute on Aging nyebataken menika kalebet cara prasaja kangge ngalihaken.
5. Ngaso ingkang sepi. Lenggah sesarengan, mirsani medal jendhela, utawi cobi wekdal ambegan tentrem sesarengan.

Manawi piyambakipun wangsul dhateng pitakenan menika, wangsulana malih, kanthi sabar. Menika boten punapa-punapa.

Madosi pola

Alzheimer’s Association nyaranaken mirsani punapa pitakenan rawuh ing wekdal tartamtu saben dinten, wonten sacelakipun tiyang tartamtu, utawi ing papan tartamtu. Manawi tansah wiwit sadèrèng tamu rawuh, utawi ing sonten, panjenengan saged ngrencanakaken sadèrèngipun: cathetan bab tamu, kegiatan ingkang sampun dipunkenal siyaga, ruangan ingkang langkung sepi. Pandhuan kawula bab kegiatan tentrem ing sonten saged mbiyantu manawi dalu ingkang paling awrat.

Rimatana panjenengan piyambak

Mangsuli pitakenan ingkang sami kaping kalih dasa menika nyayahaken. Manawi panjenengan ngraos kesabaran sampun meh telas lan tiyang menika aman, pindhah dhateng ruangan sanes sawetawis menit lan ambegan, kados ingkang dipunsaranaken Alzheimer’s Los Angeles. National Institute on Aging ngajak tiyang ingkang ngrawat nyuwun pitulungan lan nimbang perawatan sela (respite care). Gagasan langkung kathah wonten ing pandhuan ngrawat badan piyambak kangge ingkang ngrawat kawula.

Kapan kedah nelpun dokter?

Enggal telpun dokteripun manawi pitakenan, bingung, utawi tindak-tanduk ewah dumadakan utawi dados langkung awrat sanget salebeting jam utawi dinten. National Institute on Aging ngandika bilih tindak-tanduk ingkang dumadakan utawi cepet ewah, langkung-langkung sasampunipun infeksi utawi ewah obat, kedah sanalika dipunpanggihaken dhateng dokter. Dementia Australia ngandharaken bilih infeksi, obat, kekirangan cairan, nyeri, utawi sembelit saged nyebabaken delirium, bingung ingkang dumadakan lan awrat ingkang mbetahaken pengobatan enggal. Telpun nomer darurat ing wewengkon panjenengan manawi wonten tiyang ingkang bebaya.