ལན་ཐུང་ཀུ།
ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་བདག་འཛིན་དགོས་མཁོ་ དགའ་གདམ་དང་ རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་མི་ཚུ་དང་ ཉིན་རེའི་ལམ་ལུགས་ཚུ་དང་མཐུད་དེ་སྡོད་ནིའི་དམིགས་བསལ་ལས་འགོ་བཙུགས། སྡོད་ཁང་ཚུ་ལུ་བལྟ་ཞིནམ་ལས་ ལས་ཀ་འབད་མིའི་སྦྱོང་བརྡ་ བདག་འཛིན་འཆར་གཞི་ ལས་རིམ་དང་རིན་གོང་ཚུ་སྐོར་ལས་དྲི་བ་འདྲི། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་ ཁོང་གིས་དགའ་མི་ཚུགས་ཚད་ཅིག་ གྲོས་ཐག་ཚུ་ནང་མཉམ་རོགས་འབད་བཅུག།
- སྡོད་ཁང་ནང་སྤོ་ནི་འདི་ ནམ་འབད་བ་ཅིན་འོས་ཤིང་འབྲིང་ཨིན་ན་ཟེར་མི་ལུ་ གཞི་རྩ་གཅིག་ཡོདཔ་མེན།
- སྡོད་ཁང་ཚུ་ག་བསྡུར་མ་འབད་པའི་ཧེ་མ་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་དགོས་མཁོ་དང་དགའ་གདམ་ཚུ་ཐོ་བཀོད་འབད།
- དུས་ཚོད་སོ་སོ་ནང་ལུ་བལྟ་ཞིནམ་ལས་ ལས་ཀ་འབད་མི་དང་སྡོད་མི་ཚུ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ ག་དེ་སྦེ་འབྲེལ་བ་འཐབ་དེ་ཡོད་མེད་ལུ་བལྟ།
- ཞབས་ཏོག་ རིན་གོང་དང་མ་འོངས་པའི་བདག་འཛིན་དགོས་མཁོ་ཚུ་སྐོར་ལས་ ཡིག་ཐོག་ཁ་གསལ་དགོཔ་སྦེ་ཞུ་བ་འབད།
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།6 དོན་ཚན།)
- སྡོད་ཁང་ནང་སྤོ་ནི་འདི་བསམ་བཀོད་འབད་ནི་འོས་ཤིང་འབྲིང་ཨིན་ན་ཟེར་མི་འདི་ ག་དེ་སྦེ་ཤེས་ཚུགས།
- སྡོད་ཁང་ཚུ་ལུ་མ་འགྱོ་བའི་ཧེ་མ་ ག་ཅི་ཤེས་དགོ།
- སྡོད་ཁང་ནང་བལྟ་སྐབས་ ག་ཅི་ལུ་དྲན་གསོ་འབད་དགོ།
- བདག་འཛིན་ག་བསྡུར་འབད་ནི་ལུ་ ག་དེ་སྦེའི་དྲི་བ་ཚུ་ཕན་ཐོགས་འབྱུང།
- སྤོ་བའི་སྐབས་ ག་དེ་སྦེ་རོགས་རམ་འབད་ཚུགས།
- སྤོ་བའི་ཤུལ་ལས་ ག་དེ་སྦེ་མུ་མཐུད་དེ་མཉམ་རོགས་འབད་ཚུགས།
སྡོད་ཁང་ནང་སྤོ་ནི་འདི་བསམ་བཀོད་འབད་བའི་སྐབས་ བློ་བདེ་ཚུགས་པ་ སེམས་སྡུག་ གཏན་འཁེལ་མེད་པ་ ཡང་ན་ ཚོར་བ་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་འདུག་སྲིད། གྲོས་ཐག་འདི་གི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་འདི་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་དགོས་མཁོ་དང་དགའ་གདམ་དང་མཐུན་པའི་ རོགས་རམ་འཚོལ་ནི་ཨིན། འདི་གིས་ ཁྱིམ་ཚང་གིས་ག་དེ་ཅིག་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཚད་གཞི་མེན་པའི་ཁར་ མི་ག་ར་གིས་དུས་ཚོད་གཅིག་པ་ནང་ལངམ་སྦེ་སྤོ་དགོཔ་ཨིན་ཟེར་མི་ཡང་མེན།
Alzheimer’s Association guide to long-term care དང་ ཁོང་ཚོའི་ residential-care checklist དེ་ལས་ Dementia Australia’s residential-care guidance ཚུ་ནང་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་དགོས་མཁོ་ ལས་ཀ་འབད་མི་ ལས་རིམ་ ཁོར་ཡུག་དང་རིན་གོང་ཚུ་ལུ་བལྟ་ནི་སྐོར་ལས་བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་གིས་ སྡོད་ཁང་ངེས་བདེན་གཅིག་གི་གྲོས་འཆར་བྱིན་མི་མེན་པའི་ཁར་ ས་ཁོངས་ཀྱི་ཆེད་ལས་པ་དང་དངུལ་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ཚུ་གི་ཚབ་མ་འབད་བའིའོ།
སྡོད་ཁང་ནང་སྤོ་ནི་འདི་བསམ་བཀོད་འབད་ནི་འོས་ཤིང་འབྲིང་ཨིན་ན་ཟེར་མི་འདི་ ག་དེ་སྦེ་ཤེས་ཚུགས།
ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་ལུ་ད་ལྟོ་ག་དེ་སྦེའི་རོགས་རམ་དགོཔ་ཨིན་ན་དང་ རོགས་རམ་དེ་ཚུ་ཁྱིམ་ནང་ལས་བྱིན་ཚུགས་ག་མི་ཚུགས་ག་ དེ་ལུ་བལྟ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་ཉེན་སྲུང་ ཉིན་རེའི་བདག་འཛིན་དགོས་མཁོ་ མི་སྡེའི་འཚོ་བ་དང་དགའ་གདམ་ཚུ་བསམ་བཏང་ནི་འབད། དེ་མ་ཚད་ བདག་འཛིན་གྱི་འགན་ཁུར་གྱིས་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་ཡང་ན་ ཁོང་ལུ་རོགས་རམ་འབད་མི་ཚུ་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ལུ་ ཕན་གནོད་འབྱུང་དེ་ཡོད་མེད་ལུ་ཡང་བསམ་བཏང་ནི་འབད།
མི་གཅིག་ནམ་སྤོ་དགོཔ་ཨིན་ན་ཟེར་མི་གྲོས་ཐག་བཟོ་མི་ གནས་རིམ་ཡང་ན་ཞིབ་དཔྱད་ཐོ་ཡིག་གཅིག་ཡོདཔ་མེན། མི་གཅིག་གིས་ མི་སྡེའི་ཁོར་ཡུག་ནང་སྡོད་ནི་དགའ་སྲིད་པའི་ཁར་ ཁྱིམ་ནང་ལུ་རོགས་རམ་ཁ་སྐོང་དང་གཅིག་ཁར་སྡོད་ནི་དགའ་སྲིད། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་དང་གཅིག་ཁར་གྲོས་བསྡུར་འབད་ དགོཔ་ཅིན་ ཁོང་གི་སྨན་པ་ མི་སྡེའི་ལས་བྱེད་པ་ ཡང་ན་ བདག་འཛིན་འབྲེལ་མཐུདཔ་དང་གཅིག་ཁར་ཡང་གྲོས་བསྡུར་འབད། སྤོ་ནི་གི་གྲོས་ཐག་མ་བཟོ་བའི་ཧེ་མ་ ག་དེ་སྦེའི་རོགས་རམ་འོས་ཤིང་འབྲིང་འོང་སྲིད་ག་སྐོར་ལས་དྲི་བ་འདྲི།
ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་ ཁོང་གིས་དགའ་མི་ཚུགས་ཚད་ཅིག་ གྲོས་ཐག་ཚུ་ནང་མཉམ་རོགས་འབད་བཅུག། ཁོང་ལུ་ག་ཅི་གལ་ཆེཝ་ཨིན་ན་ དཔེར་ན་ ས་གནས་ ཟས་རིགས་ སྐད་ཡིག་ ལམ་སྲོལ་ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལཱ་ རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་ལས་རིམ་ ཡང་ན་ ཁྱིམ་ཚང་དང་ཆ་རོགས་ཚུ་དང་མཇལ་ནི་ཚུ་ཨིན་ན་ དྲི་བ་འདྲི། བདག་འཛིན་གྱི་དགོས་མཁོ་ལ་ལོ་ཅིག་འགྱུར་བ་འགྱོ་དེ་ཡོད་རུང་ ཁོང་གི་དགའ་གདམ་ཚུ་གིས་ ཐོ་ཡིག་བསྡུ་ནི་ལུ་རོགས་བྱིན་ཚུགས།
སྡོད་ཁང་ཚུ་ལུ་མ་འགྱོ་བའི་ཧེ་མ་ ག་ཅི་ཤེས་དགོ།
ཧེ་མ་ར་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་ལུ་དགོཔ་པའི་རོགས་རམ་གྱི་ཐོ་ཡིག་ཐུང་ཀུ་ཅིག་བཟོ། འདི་ནང་ ཉིན་རེའི་ལཱ་ཚུ་ནང་རོགས་རམ་ ནརས་གཡོག་ མི་སྡེ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་ རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་སྐད་ཡིག་ ཡང་ན་ ཕྱི་ཁར་དུས་ཚོད་སྤྱོད་སའི་ས་གནས་ཚུ་ཚུད་འོང། ག་ཅི་ཞབས་ཏོག་དགོཔ་ཨིན་ན་ ཁ་གསལ་མེད་པ་ཅིན་ འཕྲོད་བསྟེན་ཡང་ན་མི་སྡེའི་བདག་འཛིན་ཆེད་ལས་པ་ལུ་དྲི་བ་འདྲི།
སྡོད་ཁང་ཚུ་ལུ་མ་འགྱོ་བའི་ཧེ་མ་ ཁ་པར་སྤྲོད་དེ་དྲི་བ་འདྲི། ཁོང་ཚོ་གིས་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ལུ་རོགས་རམ་འབད་ཚུགས་ག་མི་ཚུགས་ག་ ཁང་མིག་སྟོངམ་ཡོད་མེད་ ཤུལ་མའི་གོ་རིམ་ག་ཅི་ཨིན་ན་དང་ ཁྱོད་ཀྱིས་ག་ཅི་བརྡ་དོན་བྱིན་དགོཔ་ཨིན་ན་ དེ་ཚུ་དྲི་བ་འདྲི། ཞབས་ཏོག་དང་རིན་གོང་སྐོར་ལས་ ཡིག་ཐོག་བརྡ་དོན་ཞུ་བ་འབད། འོས་འབབ་ དངུལ་རོགས་དང་ཆོག་མཆན་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཚུ་ ས་ཁོངས་རེ་རེ་ལུ་མ་འདྲཝ་འོང་ དེ་འབདཝ་ལས་ སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་ཡིག་ལུ་མ་བརྟེན་པར་ ས་ཁོངས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཚུ་ཞིབ་དཔྱད་འབད།
ལས་ཀ་འབད་མི་ཚུ་ལུ་ དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་བདག་འཛིན་སྦྱོང་བརྡ་ཡོད་མེད་ བདག་འཛིན་འཆར་གཞི་ག་དེ་སྦེ་བཟོ་མི་ཨིན་ན་ ཁྱིམ་ཚང་གིས་གསར་བརྗེ་ཚུ་ག་དེ་སྦེ་བརྗེ་སྤོར་འབད་ཚུགས་ག་ ཉིན་རེའི་ལམ་ལུགས་ག་དེ་སྦེ་འབད་མི་ཨིན་ན་ ག་དེ་སྦེའི་ལས་རིམ་ཚུ་གོ་སྒྲིག་འབད་མི་ཨིན་ན་ དེ་ལས་ སྡོད་མི་ཚུ་ལུ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནིའི་གོ་སྐབས་ག་དེ་སྦེ་བྱིན་མི་ཨིན་ན་ དེ་ཚུ་དྲི་བ་འདྲི། དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་དམིགས་བསལ་ཁང་མིག་འདི་ གདམ་ཁ་གཅིག་ཨིན་རུང་ མི་ག་ར་ལུ་དགོཔ་མེན། ས་གནས་རེ་རེ་བཞིན་གྱིས་བྱིན་མི་དངོས་གནས་ཀྱི་རོགས་རམ་དེ་ག་བསྡུར་འབད།
སྡོད་ཁང་ནང་བལྟ་སྐབས་ ག་ཅི་ལུ་དྲན་གསོ་འབད་དགོ།
ཚུགས་པ་ཅིན་ སྡོད་ཁང་གཅིག་ལས་ལྷག་སྟེ་བལྟ། ཧེ་མ་ར་དུས་ཚོད་བཟོ་སྟེ་བལྟ་ཞིནམ་ལས་ དུས་ཚོད་སོ་སོ་ནང་ ཡང་ན་ ཟས་དུས་ནང་ལོག་འགྱོ་ཆོག་ག་མི་ཆོག་དྲི་བ་འདྲི། ཚར་གཉིས་པ་བལྟ་བ་ཅིན་ ཉིན་རེའི་ལམ་ལུགས་ལེ་ཤ་མཐོང་ཚུགས་པའི་ཁར་ ལས་ཀ་འབད་མི་གཞན་ཚུ་དང་ཡང་མཇལ་ཚུགས།
ལས་ཀ་འབད་མི་ཚུ་གིས་ སྡོད་མི་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ག་དེ་སྦེ་སྐད་ཆ་སླབ་དེ་ཡོད་མེད་ལུ་བལྟ། ཁོང་ཚོ་གིས་ མི་ཚུ་ལུ་གུས་ཞབས་དང་གཅིག་ཁར་ཁ་བརྡ་འབད་དེ་ཡོད་ག་ ལན་འདེབས་ནི་ལུ་དུས་ཚོད་བྱིན་དེ་ཡོད་ག་ ཉིན་རེའི་གདམ་ཁ་ཚུ་ནང་མཉམ་རོགས་འབད་བཅུག་དེ་ཡོད་ག། སྡོད་མི་ཚུ་ བདེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་འཚོ་དེ་ཡོད་མེད་དང་ ཁོང་ཚོའི་དགའ་གདམ་དང་ལྕོགས་གྲུབ་དང་མཐུན་པའི་ལཱ་འབད་ས་ཡོད་མེད་ལུ་བལྟ། ལས་རིམ་གྱི་དུས་ཚོད་ཐོ་ ཟ་ཁང་ ཕྱི་ཁའི་ས་གནས་དང་ སྒེར་གྱི་ས་གནས་ཚུ་བལྟ་ཆོག་ག་མི་ཆོག་དྲི་བ་འདྲི།
ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་ལུ་གལ་ཆེ་བའི་ཞིབ་ཕྲ་ཚུ་ལུ་བལྟ། དཔེར་ན་ ལྷག་སྟེ་ཤེས་འཇམ་ས་མཚོན་ ཁྲིམས་ཁང་ལུ་འགྲོ་སའི་ལམ་ཁ་གསལ་བ་ རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་ཅ་ཆས་ སྐད་འཇམ་སའི་ས་གནས་ སྐད་ཡིག་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་རོགས་རམ་ དེ་ལས་ དགའ་མི་ཚུ་དང་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་ཚུ་ཨིན། མཐོང་སྣང་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཡོད་པའི་མདུན་ཁང་རྐྱངམ་གཅིག་གིས་ ཉིན་རེའི་བདག་འཛིན་ག་དེ་སྦེ་འབད་མི་ཨིན་ན་སྟོན་མི་ཚུགས།
དྲི་བ་དྲན་ཞིནམ་ལས་ ཤུལ་ལས་ཚོར་སྣང་ག་བསྡུར་འབད་ནི་ལུ་རོགས་པ་འབྱུང་པ་ཅིན་ ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཚུགས་པའི་ཆ་རོགས་ཡང་ན་ ནང་མི་གཅིག་མཉམ་དུ་འཁྱེར་ཞིནམ་ལས་འགྱོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ Alzheimer’s Association checklist འདི་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ མཐོང་མི་ཚུ་བརྗེད་ཐོ་འབད་ཚུགས། བརྗེད་ཐོ་དེ་ཚུ་ གྲོས་བསྡུར་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་ སྡོད་ཁང་གདམ་ཁ་རྐྱབ་མི་སྐུགས་ཐོབ་ལྟ་བུ་མ་བཟུམ།
བདག་འཛིན་ག་བསྡུར་འབད་ནི་ལུ་ ག་དེ་སྦེའི་དྲི་བ་ཚུ་ཕན་ཐོགས་འབྱུང།
ལས་ཀ་འབད་མིའི་གོ་རིམ་འདི་ ཉིནམ་གྱི་དུས་ཚོད་སོ་སོ་ནང་ག་དེ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ ལས་ཀ་འབད་མི་ཚུ་གིས་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་ཉིན་རེའི་ལམ་ལུགས་ཚུ་ ག་དེ་སྦེ་ཤེས་ཚུགས་ག་ དེ་ལས་ ཁོང་གི་དགོས་མཁོ་ཚུ་འགྱུར་བ་འགྱོ་བའི་སྐབས་ ག་ཅི་འབད་མི་ཨིན་ན་ དེ་ཚུ་དྲི་བ་འདྲི། བདག་འཛིན་འཆར་གཞི་འདི་ག་གིས་བསྐྱར་ཞིབ་འབད་མི་ཨིན་ན་དང་ ཁྱིམ་ཚང་གིས་ དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཅིན་ ག་དེ་སྦེ་ཞུ་ཚུགས་ག་ དེ་ཚུ་དྲི་བ་འདྲི། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་ལུ་ ཟས་ལུ་ སྒེར་གྱི་བདག་འཛིན་ལུ་ ཡང་ན་ བརྡ་དོན་སྤྲོད་ལེན་ལུ་ རོགས་རམ་དགོཔ་ཅིན་ རོགས་རམ་དེ་ ལཱ་ཁག་ནང་ག་དེ་སྦེ་བྱིན་མི་ཨིན་ན་དྲི་བ་འདྲི།
ཁྱིམ་ཚང་གི་ལྟ་སྐོར་ ཕྱི་ཁར་འགྲོ་ནི་ སྨན་བཅོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ ལས་རིམ་ དེ་ལས་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གིས་ རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་ཅ་ཆས་ཚུ་མཉམ་དུ་འཁྱེར་ཚུགས་ག་མི་ཚུགས་ག་ དེ་ཚུ་དྲི་བ་འདྲི། སྡོད་ཁང་དེ་ནང་ དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་དམིགས་བསལ་ལས་རིམ་ཡོད་པ་ཅིན་ དེ་ནང་ག་དེ་སྦེའི་སྦྱོང་བརྡ་ ལས་རིམ་དང་ཉིན་རེའི་རོགས་རམ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་ན་དྲི་བ་འདྲི། ལས་རིམ་གྱི་མིང་རྐྱངམ་གཅིག་ལུ་མ་བརྟེན་པར་ སྡོད་མི་ཚུ་ལུ་ གདམ་ཁ་ཚུ་ནང་ག་དེ་སྦེ་མཉམ་རོགས་འབད་བཅུག་དེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དཔེ་ཚུ་ཞུ་བ་འབད།
རིན་གོང་གི་ཁ་གསལ་ཐོ་ཡིག་ དེ་ནང་ག་ཅི་ཚུདཔ་ཨིན་ན་དང་ རིན་གོང་ཚུ་ག་དེ་སྦེ་འགྱུར་བ་འགྱོ་སྲིད་ག་ དེ་ཚུ་དྲི་བ་འདྲི། གན་རྒྱ་ཚུ་གཟབ་གཟབ་སྦེ་ལྷག་ དངུལ་ཀྱི་ཡང་ན་ ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་ཚུ་ཁ་གསལ་མེད་པ་ཅིན་ ས་ཁོངས་ཀྱི་ཆེད་ལས་པ་ལུ་གྲོས་འཆར་ལེན། མངའ་སྡེ་ཡང་ན་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་བརྡ་དོན་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཞབས་ཏོག་ཅིག་ཐོབ་ཚུགས་པའམ་ ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་མ་བསམ།
ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་ངོ་བོ་ འབྲེལ་བ་ཡང་ན་ སྒེར་གྱི་གནས་ས་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱི་གཟབ་སྐྱོང་དགོཔ་ཅིན་ ང་བཅས་ཀྱི་ LGBTQ+ མི་ལུ་རོགས་རམ་འབད་ནིའི་ལམ་སྟོན། འདི་ལུ་བལྟ། དེ་ནང་ དགའ་མིའི་མིང་ ལྟ་སྐོརཔ་ སྒེར་གྱི་བདག་འཛིན་དང་ ཞབས་ཏོག་བྱིན་མིའི་སྲིད་བྱུས་ཚུ་སྐོར་ལས་དྲི་བ་ཚུ་ཚུད་ཡོད།
སྤོ་བའི་སྐབས་ ག་དེ་སྦེ་རོགས་རམ་འབད་ཚུགས།
ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་ ཁོང་གིས་དགའ་མི་ཚུགས་ཚད་ཅིག་ གདམ་ཁ་ཚུ་ནང་མཉམ་རོགས་འབད་བཅུག། སྡོད་ཁང་ནང་ལུ་ལྟ་སྐོར་འབད་ནི་ ཟས་ཟ་ནི་ ཡང་ན་ དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་ཅིག་སྡོད་ནི་ཚུ་གིས་ མི་ལ་ལོ་ཅིག་ལུ་ ས་གནས་དེ་དང་གོམས་འགྱོ་ནི་ལུ་རོགས་བྱིན་འོང་ དེ་འབདཝ་ལས་ དེ་ཚུ་ཡོད་པ་དང་ ཁོང་ལུ་འོས་ཤིང་འབྲིང་བ་ཅིན། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གིས་ ཁང་མིག་ནང་བཞག་ནིའི་ཅ་ཆས་ གྱོན་ཆས་ ཡང་ན་ ཉིན་རེའི་ལམ་ལུགས་ཚུ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་དགའ་སྲིད།
ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་མོས་མཐུན་དང་གཅིག་ཁར་ ཕན་ཐོགས་འབྱུང་བའི་བརྡ་དོན་ཚུ་ལས་ཀ་འབད་མི་ཚུ་ལུ་བརྗེ་སྤོར་འབད། དེ་ནང་ ཁོང་གིས་དགའ་མིའི་མིང་ བརྡ་དོན་སྤྲོད་ལེན་གྱི་ལམ་ལུགས་ ཉིན་རེའི་ལམ་ལུགས་ དགའ་མིའི་ཟས་རིགས་ དགའ་མིའི་ལས་རིམ་དང་ ཁོང་ལུ་བདེ་ཏོག་ཏོ་ཚུགས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཚུ་ཚུད་འོང། བརྡ་དོན་དེ་ཚུ་ཐུང་ཀུ་དང་ བདག་འཛིན་ལུ་གལ་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ལུ་རྐྱངམ་གཅིག་བཏུབ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་ ཁོང་གི་སྐོར་ལས་གྲོས་བསྡུར་འབད་མི་ནང་ ནམ་ར་འབད་རུང་མཉམ་རོགས་འབད་དགོ།
སྡོད་ཁང་གིས་ཆོགཔ་བྱིན་པ་ཅིན་ རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་ཅ་ཆས་ཚུ་མཉམ་དུ་འཁྱེར། ལས་ཀ་འབད་མི་ཚུ་ལུ་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་ཁང་མིག་འདི་ ཤེས་འཇམ་ས་སྦེ་ག་དེ་སྦེ་བཟོ་ཚུགས་ག་ དེ་འབདཝ་ད་ འགྲོ་འོང་ལུ་གནོད་པ་མེད་པར་བཞག་དགོཔ་ཨིན་ན་ དེ་ཚུ་དྲི་བ་འདྲི། པར་རིས་ དགའ་མིའི་ཉལ་ཆས་ ཡང་ན་ རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་ཆུ་ཚོད་འདི་ ཁྱིམ་ཧྲིལ་བུ་ལོག་བཟོ་ནི་ལས་ ལྷག་སྟེ་གལ་ཆེ་འོང།
སྤོ་བའི་ཤུལ་ལས་ ག་དེ་སྦེ་མུ་མཐུད་དེ་མཉམ་རོགས་འབད་ཚུགས།
ལས་ཀ་འབད་མི་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ གསར་བརྗེ་ཚུ་ག་དེ་སྦེ་བརྗེ་སྤོར་འབད་མི་ཨིན་ན་དང་ ག་ལུ་འབྲེལ་བ་འཐབ་དགོཔ་ཨིན་ན་ དེ་ཚུ་ཤེས་ནིའི་དོན་ལུ་ལཱ་འབད། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་ལུ་ ལྟ་སྐོར་དང་ལས་རིམ་ཚུ་སྐོར་ལས་ ག་དེ་སྦེ་ཚོར་དེ་ཡོད་མེད་དྲི་བ་འདྲི། མི་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ དུས་ཚོད་ཐུང་ཀུ་རེ་ཡང་བསྐྱར་ལྟ་སྐོར་འབད་ནི་དགའ་སྲིད་པའི་ཁར་ གཞན་ཚུ་གིས་ གོམས་འགྱོ་ནི་ལུ་དུས་ཚོད་དགོཔ་འོང། ཁོང་ལུ་ག་ཅི་བདེ་ཏོག་ཏོ་འོང་མི་འདི་ལུ་བལྟ་ཞིནམ་ལས་ མཉམ་དུ་བསྒྱུར་བཅོས་འབད།
བདག་འཛིན་གྱི་དགོས་མཁོ་དང་དགའ་གདམ་ཚུ་འགྱུར་བ་འགྱོ་འོང། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དང་ལས་ཀ་འབད་མི་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ བདག་འཛིན་འཆར་གཞི་འདི་བསྐྱར་ཞིབ་འབད་ ཁ་གསལ་མེད་པ་ཅིག་ཡོད་པ་ཅིན་དྲི་བ་འདྲི་ དེ་ལས་ རོགས་རམ་འབྱུང་བའི་བརྡ་དོན་གསརཔ་ཚུ་བརྗེ་སྤོར་འབད། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་ གློ་བུར་དུ་ཧ་ལས་སྟེ་སེམས་ཁག་ནང་ སྔར་ལས་ལྷག་སྟེ་གནད་དོན་ཚབས་ཆེན་སྦེ་བྱུང་བ་ཅིན་ བདག་འཛིན་སྡེ་ཚན་ལུ་འཕྲལ་ལས་ཤེས་པར་བཟོ། NHS གི་གསུང་དོན་ལྟར་ གློ་བུར་གྱི་སེམས་ཁག་འདི་ལུ་ འཕྲལ་ལས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་བལྟ་ཞིབ་དགོཔ་ཨིན།
སྡོད་ཁང་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་འདི་ གལ་ཆེའི་གྲོས་ཐག་ཅིག་ཨིན་ དེ་ལས་ ཧེ་མའི་གདམ་ཁ་འདི་ ནམ་ར་འབད་རུང་འོས་ཤིང་འབྲིང་སྦེ་མི་འོང། བརྡ་དོན་བསྡུ་ལེན་འབད་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་མཉམ་རོགས་འབད་བཅུག་ ཉིན་རེའི་བདག་འཛིན་སྐོར་ལས་དྲི་བ་འདྲི་ དེ་ལས་ སྤོ་བའི་ཤུལ་ལས་ཡང་ བརྡ་དོན་སྤྲོད་ལེན་ཁ་ཕྱེ་སྟེ་བཞག།
སྤྱིར་བཏང་གི་དྲི་བ།
དྲན་ཤེས་ཉམས་པ་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་མི་གཅིག་ལུ་ སྡོད་ཁང་ནང་སྤོ་ནི་འདི་བསམ་བཀོད་འབད་དགོཔ་ཨིན་ན་ཟེར་མི་འདི་ ག་དེ་སྦེ་ཤེས་ཚུགས།
ད་ལྟོའི་རོགས་རམ་གྱིས་ ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་གི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ལངམ་སྦེ་བསྒྲུབ་དེ་ཡོད་མེད་དང་ ཁྱིམ་ནང་སྡོད་ནི་འདི་ ཁོང་དང་བདག་འཛིན་འབད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་འོས་ཤིང་འབྲིང་ཨིན་མེན་བསམ་བཏང་ནི་འདི་བསམ་བཀོད་འབད། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་དང་ ཁོང་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ཡང་ན་མི་སྡེའི་བདག་འཛིན་སྡེ་ཚན་དང་གཅིག་ཁར་གྲོས་བསྡུར་འབད། ཁྱིམ་ཚང་ག་ར་གི་དོན་ལུ་གྲོས་ཐག་བཟོ་མི་ གནས་རིམ་ཡང་ན་ཞིབ་དཔྱད་ཐོ་ཡིག་གཅིག་ཡོདཔ་མེན།
དྲན་ཤེས་ཉམས་པ་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་མི་གཅིག་ དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་བདག་འཛིན་ཁང་མིག་ནང་སྤོ་དགོཔ་ཨིན་ན།
མི་ག་ར་ལུ་ དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་དམིགས་བསལ་ཁང་མིག་དགོཔ་མེན། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་ལུ་ག་དེ་སྦེའི་རོགས་རམ་དགོཔ་ཨིན་ན་དང་ སྡོད་ཁང་རེ་རེ་བཞིན་གྱིས་ག་ཅི་བྱིན་ཚུགས་ག་ དེ་ལས་ ལས་ཀ་འབད་མིའི་སྦྱོང་བརྡ་ ལས་རིམ་ སྒེར་གྱི་གནས་ས་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་མཉམ་ཞུགས་ཚུ་སྐོར་ལས་དྲི་བ་འདྲི།
སྡོད་ཁང་ལུ་ག་ཅི་དྲི་བ་འདྲི་དགོ།
དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་སྦྱོང་བརྡ་ ལས་ཀ་འབད་མི་ཡོད་ཚད་ སྒེར་གྱི་བདག་འཛིན་ ལས་རིམ་ ཁྱིམ་ཚང་དང་གཅིག་ཁར་བརྡ་དོན་སྤྲོད་ལེན་ ལྟ་སྐོར་དང་ བདག་འཛིན་འདི་ག་དེ་སྦེ་བསྐྱར་ཞིབ་འབད་མི་ཨིན་ན་ཚུ་སྐོར་ལས་དྲི་བ་འདྲི། ཞབས་ཏོག་ རིན་གོང་དང་ དགོས་མཁོ་ཚུ་འགྱུར་བ་འགྱོ་བའི་སྐབས་ རོགས་རམ་འདི་ག་དེ་སྦེ་འགྱུར་བ་འགྱོ་ཚུགས་ག་སྐོར་ལས་ ཡིག་ཐོག་ཁ་གསལ་ཞུ་བ་འབད།
སྡོད་ཁང་གསརཔ་ནང་སྤོ་བའི་ཤུལ་ལས་ གོམས་འགྱོ་ནི་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱིས་ག་དེ་སྦེ་རོགས་རམ་འབད་ཚུགས།
ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་སྐྱོང་འབད་མི་དེ་ ཁོང་གིས་དགའ་མི་ཚུགས་ཚད་ཅིག་ གདམ་ཁ་ཚུ་ནང་མཉམ་རོགས་འབད་བཅུག། རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པའི་ཅ་ཆས་ ཉིན་རེའི་ལམ་ལུགས་ དགའ་གདམ་དང་ ཁོང་གིས་ལས་ཀ་འབད་མི་ཚུ་ལུ་ཤེས་དགོཔ་སྦེ་མིན་འདོད་པའི་ བརྡ་དོན་སྤྲོད་ལེན་གྱི་ལམ་ལུགས་ཚུ་མཉམ་སྦྲགས་འབད། སྤོ་བའི་ཤུལ་ལས་ཡང་ ལས་ཀ་འབད་མི་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་མུ་མཐུད་དེ་ལཱ་འབད།
ཡོང་ཁུངས།
ང་བཅས་ཀྱིས་ ཤོག་ལེབ་འདི་གིས་ ལས་སྡེ་དང་ ཞིབ་འཇུག་ཚུ་ལུ་ འབྲེལ་མཐུད་འབདཝ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་དུས་མཐུན་བཟོ་བའི་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
- Long-Term Care · Alzheimer's Association
- Choosing a Residential Care Community · Alzheimer's Association
- Residential care · Dementia Australia
- Sudden confusion (delirium) · NHS