Ukunakekela

Ukukhetha Ikhaya Lokunakekela Umuntu Olesifo Sokukhohlwa

Kubuyekezwe Ukufunda kwemizuzu engu-4Ngabasebenzi be-Golden Moments · Indlela esibhala ngayo

Impendulo emfushane

Qala ngezidingo zomuntu, akuthandayo kanye lesifiso sakhe sokuqhubeka eseduze labantu lemikhuba ajayele kuyo. Vakatshela amakhaya ongakhetha kuwo, buza ngoqeqesho lwabasebenzi, ukuhlelwa kokunakekela, imisebenzi lezindleko, njalo umfake umuntu ezinqumeni ngendlela afisa ngayo.

  • Akulamthetho owodwa otshengisa ukuthi sekuyisikhathi esifaneleyo sokungena ekhaya lokunakekelwa.
  • Bhala phansi izidingo lalokho akuthandayo umuntu ngaphambi kokuqathanisa amakhaya.
  • Vakatshela ngezikhathi ezehlukeneyo unanzelele indlela abasebenzi labahlali abaxhumana ngayo.
  • Cela imininingwane ecacileyo ebhaliweyo mayelana ngezinsizakalo, imali ehlawulwayo lokuthi ukunakekela kungatshintsha njani ngokuhamba kwesikhathi.
Kulelikhasi (6 izigaba)
  1. Ngingabona njani ukuthi kufanele ngicabange ngekhaya lokunakekelwa?
  2. Kuyini okumele ngikuthole ngaphambi kokuvakatshela amakhaya?
  3. Kuyini okumele ngikunanzelele nxa ngivakatshele?
  4. Yiphi imibuzo enganceda ekuqhathaniseni ukunakekelwa?
  5. Nginganceda njani ngesikhathi sokuthutha?
  6. Ngingahlala njani ngibandakanyeka ngemva kokuthutha?

Ukucabanga ngekhaya lokunakekelwa kungaletha ukudunyiswa, usizi, ukungaqiniseki kumbe imizwa eminengi ngesikhathi sinye. Isinqumo lesi simayelana lokuthola usizo oluhambelana lezidingo lalokho akuthandayo umuntu. Akusikuhlolwa kokuthi imuli imthanda kangakanani umuntu njalo akusinyathelo esimisiweyo wonke umuntu afinyelela kuso ngesikhathi esifanayo.

Umkhombandlela we-Alzheimer’s Association mayelana lokunakekelwa kwesikhathi eside, uhlu lwayo lokuhlola amakhaya okunakekelwa kanye lomkhombandlela we-Dementia Australia mayelana lokunakekelwa emakhaya baphakamisa ukuthi kukhangelwe izidingo zomuntu, abasebenzi, imisebenzi, indawo kanye lezindleko. Ikhasi leli kalincomi ikhaya elithile njalo kalithathi indawo yeseluleko sendawo esivela kubachwepheshe bezempilo kumbe kwezezimali.

Ngingabona njani ukuthi kufanele ngicabange ngekhaya lokunakekelwa?

Khangela ukuthi umuntu udinga luphi usizo khathesi lokuthi lolosizo lungatholakala yini ekhaya. Cabanga ngokuphepha komuntu, izidingo zakhe zokunakekelwa nsuku zonke, impilo yakhe yokuxhumana labanye lalokho akuthandayo. Cabanga njalo lokuthi imisebenzi yokunakekela iyayithinta yini impilo yomuntu kumbe impilo yalabo abamsekelayo.

Akulasicazelo kumbe uhlu olulodwa olunquma ukuthi umuntu kumele athuthe nini. Umuntu angakhetha ukuhlala endaweni yomphakathi, kumbe angafuna ukuhlala ekhaya ethola usizo olwengeziweyo. Khuluma lomuntu njalo, nxa kunganceda, khuluma lodokotela wakhe, isisebenzi sezenhlalakahle kumbe umxhumanisi wokunakekelwa. Buza ukuthi yiziphi inhlobo zosizo ezingalingana laye ngaphambi kokuthatha isinqumo sokuthutha.

Mfake umuntu ezinqumeni ngendlela afisa ngayo. Buza ukuthi yikuphi okuqakathekileyo kuye: indawo, ukudla, ulimi, isiko, inkolo, imisebenzi ajayele kuyo kumbe ukuvakatshelwa yimuli labangane. Akuthandayo kunganceda ekunciphiseni uhlu lwamakhaya lanxa ezinye izidingo zokunakekelwa zitshintsha.

Kuyini okumele ngikuthole ngaphambi kokuvakatshela amakhaya?

Okokuqala, yenza uhlu olufitshane losizo umuntu aludingayo. Lokhu kungagoqela usizo emisebenzini yansuku zonke, ukunakekelwa ngabahlengikazi, ukuxhumana labanye, ulimi alujayele kumbe indawo yokuchitha isikhathi phandle. Buza uchwepheshe wezempilo kumbe wezenhlalakahle ukuthi yiziphi izinsizakalo ezingadingakala nxa ungaqiniseki.

Tshayela amakhaya ngaphambi kokuwavakatshela. Buza ukuthi bayangenelisa yini ukusekela izidingo zomuntu, ukuthi indlu kumbe ikamelo lingatholakala yini, ukuthi yiziphi izinyathelo ezilandelayo lokuthi baludinga luphi ulwazi kuwe. Cela imininingwane ebhaliweyo mayelana lezinsizakalo kanye lemali ehlawulwayo. Imithetho yokufaneleka, eyokuxhaswa ngezimali kanye leyokubhaliswa iyatshintshatshintsha ngokuya ngendawo, ngakho hlola imithombo yendawo ungathembeli esihlokweni esivamileyo kuphela.

Buza ukuthi abasebenzi balalo yini uqeqesho lokunakekela abantu abalesifo sokukhohlwa, ukuthi amacebo okunakekela enziwa njani lokuthi imuli ingadlulisa njani ulwazi olutsha. Thola ukuthi imikhuba yansuku zonke iqhutshwa njani, yiphi imisebenzi enikezwayo lokuthi abahlali basekelwa njani ekwenzeni izinqumo. Iyunithi yokunakekela abantu abalesifo sokukhohlwa ingenye indlela, kodwa akusibo bonke abayidingayo; qathanisa usizo lwangempela indawo ngayinye elunikezayo.

Kuyini okumele ngikunanzelele nxa ngivakatshele?

Vakatshela amakhaya angaphezu kwelilodwa nxa kuseneliseka. Yenza isikhathi sokuvakatshela okokuqala, ubusucela ukuthi ungaphinda uvakatshele ngesinye isikhathi kumbe ngesikhathi sokudla. Ukuvakatshela kwesibili kungatshengisa okunengi mayelana lenhlelo yansuku zonke njalo kukuvumele ukuthi uhlangane labanye abasebenzi.

Nanzelela indlela abasebenzi abakhuluma ngayo labahlali. Bayabahlonipha yini abantu, banike isikhathi sokuphendula njalo babafake ezinqumeni ezijayelekileyo? Abahlali babonakala bekhululekile yini njalo belezinto abangazenza ezihambelana lalokho abakuthandayo lamandla abo? Buza ukuthi ungazibona yini izinhlelo zemisebenzi, izindawo zokudlela, izindawo zangaphandle lezindawo zangasese.

Khangela imininingwane eqakathekileyo kulo muntu: izimpawu ezilula ukuzizwisisa, izindlela ezicacileyo eziya endlini encane, izinto azijayele, izindawo ezithuleyo, ukusekelwa kolimi lesiko, kanye lamathuba okubona abantu abathandayo. Indawo yokwamukela izivakashi enhle kuphela ayitshengisi ukuthi ukunakekelwa kwansuku zonke kwenziwa njani.

Hamba lomngane kumbe isihlobo omthembayo nxa lokho kungakusiza ukuthi ukhumbule imibuzo njalo uqhathanise okuboneleyo ngemva kwalokho. Ungasebenzisa uhlu lokuhlola lwe-Alzheimer’s Association ukuze ubhale phansi okubonayo. Thatha amanothi akho njengezikhumbuzo zengxoxo, hatshi njengesilinganiso esikukhethela ikhaya.

Yiphi imibuzo enganceda ekuqhathaniseni ukunakekelwa?

Buza ukuthi abasebenzi bahlelwa njani ngezikhathi ezehlukeneyo zosuku, ukuthi abasebenzi bayifunda njani imikhuba yomuntu lokuthi kwenzakalani nxa izidingo zakhe zitshintsha. Buza ukuthi ngubani obuyekeza amacebo okunakekela lokuthi imuli ingalethisa njani ukukhathazeka. Nxa umuntu edinga usizo ekudleni, ekuzinakekeleni kumbe ekuxhumaneni, buza ukuthi lolosizo lubukeka njani empilweni yansuku zonke.

Buza mayelana lokuvakatshelwa yimuli, ukuphuma phandle, ukubonana lodokotela, imisebenzi kanye lokuthi umuntu angaletha yini izinto azijayele. Nxa ikhaya lilohlelo oluqondene labantu abalesifo sokukhohlwa, buza ukuthi luqeqesho luni, yimiphi imisebenzi kanye losizo lwansuku zonke olukhona. Cela izibonelo zokuthi abahlali bafakwa njani ezinqumeni, ungathembeli ebizweni lohlelo kuphela.

Cela incazelo enemininingwane yemali ehlawulwayo, ukuthi kufakwa ini lokuthi imali ingatshintsha njani. Funda izivumelwano ngonanzelelo njalo uthole iseluleko sendawo esifaneleyo nxa imigomo yezezimali kumbe yezomthetho ingacacanga. Ungacabangi ukuthi usizo lukhona kumbe luyakhokhelwa ngenxa yolwazi oluvela kwesinye isifunda kumbe elinye ilizwe.

Nxa ubunjalo bomuntu, ubudlelwano bakhe kumbe ubumfihlo bakhe kudinga ukunakekelwa okukhethekileyo, bona umkhombandlela wethu wokusekela umuntu we-LGBTQ+ olesifo sokukhohlwa. Ugoqela imibuzo mayelana lamabizo akhethwayo, abavakatshelayo, ukunakekelwa komuntu kanye lemithetho yabahlinzeki bosizo.

Nginganceda njani ngesikhathi sokuthutha?

Mfake umuntu ezinqumeni ngendlela afisa ngayo. Ukuvakatshela ikhaya, ukudla khona kumbe ukuhlala khona okwesikhatshana kunganceda abanye abantu ukuthi bajayele indawo, nxa kutholakala njalo kwamukeleka kuye. Umuntu angakhetha ukuletha into ethile yekamelo, isigqoko kumbe umkhuba awujayele.

Yabelana labasebenzi ngolwazi olungaba lusizo, ngemvumo yomuntu. Lokhu kungagoqela ibizo akhetha ukulibizwa ngalo, indlela akhetha ukuxhumana ngayo, imikhuba yansuku zonke, ukudla akuthandayo, imisebenzi ayithokozelayo kanye lalokho okumsiza ukuthi azizwe ezinzile. Gcina ulwazi lufitshane njalo lugxile ekunakekelweni. Umuntu kumele aqhubeke eyingxenye yezingxoxo ezimayelana laye.

Letha izinto azijayele nxa ikhaya livumela. Buza abasebenzi ukuthi ikamelo lomuntu lingenziwa njani ukuthi lizwakale lijayelekile kungabi nzima ukuhamba kulo. Isithombe, ingubo ayithandayo kumbe iwashi alijayele kungaba kuqakatheke kakhulu ukwedlula ukuzama ukwenza ikamelo lifanane lekhaya lonke.

Ngingahlala njani ngibandakanyeka ngemva kokuthutha?

Sebenza labasebenzi ukuze wazi ukuthi ulwazi olutsha luzadluliswa njani lokuthi ngubani okumele uxhumane laye. Buza umuntu ukuthi uzizwa njani mayelana lokuvakatshelwa kanye lemisebenzi. Abanye abantu bangafuna ukuvakatshelwa kanengi kodwa okwesikhatshana; abanye bangadinga isikhathi sokujayela. Nanzelela okubonakala kumkhulula njalo litshintshisane ndawonye.

Izidingo zokunakekela lalokho akuthandayo kungatshintsha. Buyekeza icebo lokunakekela lomuntu kanye labasebenzi, buza imibuzo nxa kukhona okungacacanga njalo wabelane ngolwazi olutsha olunganceda. Nxa umuntu ephazamiseka engqondweni masinyane kumbe egula kakhulu okungajayelekanga, tshela ithimba lokunakekela masinyane; ukudideka okuvela masinyane kudinga ukunakekelwa kwezempilo masinyane, ngokusho kwe-NHS.

Ukukhetha ikhaya kuyisinqumo esiqakathekileyo, njalo ukukhetha kokuqala kungayekela ukuba yikho okuhle kakhulu. Qoqa ulwazi, ufake umuntu, buza mayelana lokunakekelwa kwansuku zonke njalo uqhubeke uxhumana ngemva kokuthutha.

Imibuzo evamile

Ngingazi njani ukuthi sekuyisikhathi sokucabanga ngekhaya lokunakekelwa komuntu olesifo sokukhohlwa?

Cabanga ngokuthi usizo umuntu aluthola khathesi luyazigcwalisa yini izidingo zakhe lokuthi ukuhlala ekhaya kusaqhubeka kuseneliseka yini kuye lakulabo abamnakekelayo. Khuluma lomuntu kanye lethimba lakhe lezempilo kumbe lezenhlalakahle; akulasicazelo kumbe uhlu olulodwa olunquma okufanayo emindenini yonke.

Kambe umuntu olesifo sokukhohlwa kumele aye eyunithini yokunakekela abantu abalesifo sokukhohlwa?

Akusibo bonke abantu abadinga iyunithi eyenzelwe abantu abalesifo sokukhohlwa kuphela. Buza ukuthi ngumuphi usizo umuntu aludingayo lokuthi ikhaya ngalinye linikela ngani, okugoqela uqeqesho lwabasebenzi, imisebenzi, ubumfihlo lokubandakanyeka kwemuli.

Kumele ngibuze imibuzo bani ekhaya lokunakekelwa?

Buza ngoqeqesho mayelana lesifo sokukhohlwa, ukutholakala kwabasebenzi, ukunakekelwa komuntu, imisebenzi, ukuxhumana lemuli, ukuvakatshelwa lokuthi ukunakekelwa kubuyekezwa njani. Cela imininingwane ebhaliweyo mayelana ngezinsizakalo, imali ehlawulwayo lokuthi usizo lungatshintsha njani nxa izidingo zitshintsha.

Ngingamsiza njani umuntu ukuthi ajayele ukuthuthela kwenye indawo?

Mfake ezinqumeni ngendlela afisa ngayo. Letha izinto zakhe azijayele njalo wabelane labasebenzi ngemikhuba, akuthandayo kanye lendlela zokuxhumana afuna bazazi. Qhubeka usebenzisana labasebenzi langemva kokuthutha.

Imithombo

Sixhumanisa nezinhlangano nezifundo okuthembele kuzo lolu khasi. Ngayinye yahlolwa lapho kubuyekezwa ikhasi.

  1. Long-Term Care · Alzheimer's Association
  2. Choosing a Residential Care Community · Alzheimer's Association
  3. Residential care · Dementia Australia
  4. Sudden confusion (delirium) · NHS

Ulungele umdlalo othulile?

Izithombe ezinkulu, akukho sikhathi, akukho amaphuzu futhi akudingeki ubhalise lutho. Dlalani ndawonye kusiphequluli sakho.

Thatha lezi zimidlalo nawe

I-app ye-Golden Moments emahhala ye-iPhone, i-iPad kanye ne-Android: amathayela ezithombe amakhulu, imidlalo ngezithombe zomndeni wakho, namaphakheji ezithombe asebenza ngaphandle kwe-Wi‑Fi. Akukho i-akhawunti, izikhangiso, sikhathi noma amaphuzu.