Kusamalira

Kusankha Malo Osamalira Munthu Amene Ali ndi Kuiwala

Zasinthidwa Kuwerenga kwa mphindi 5Lolembedwa ndi gulu la Golden Moments · Momwe timalembera

Yankho lalifupi

Yambani ndi zosowa za chisamaliro za munthu, zimene amakonda, komanso kufuna kwake kupitiriza kukhala pafupi ndi anthu ndi zizolowezi zodziwika. Pitani kukachezera malo omwe angakhale abwino, funsani za maphunziro a ogwira ntchito, kukonza chisamaliro, zochitika ndi ndalama, ndipo muphatikizepo munthuyo pa zisankho momwe angafunire.

  • Palibe lamulo limodzi lokha lomwe limanena nthawi yoyenera yosamukira kumalo osamalira.
  • Lembani zosowa ndi zokonda za munthuyo musanayambe kuyerekeza malo.
  • Pitani kukachezera pa nthawi zosiyanasiyana ndipo onani mmene ogwira ntchito ndi okhalamo amalankhulirana.
  • Pemphani zambiri zomveka zolembedwa zokhudza ntchito, malipiro ndi zosowa za chisamaliro zamtsogolo.
Pa tsambali (6 magawo)
  1. Kodi ndingadziwe bwanji ngati kuli koyenera kuganizira malo osamalira?
  2. Kodi ndiyenera kudziwa chiyani ndisanapite kukachezera malo?
  3. Kodi ndiyenera kuyang’ana chiyani ndikapita kukachezera?
  4. Ndi mafunso ati omwe angathandize kuyerekeza chisamaliro?
  5. Kodi ndingathandize bwanji pa nthawi yosamuka?
  6. Kodi ndingapitirize bwanji kutenga nawo mbali atasamuka?

Kuganizira za malo osamalira okhalamo kungabweretse mpumulo, chisoni, kusatsimikiza kapena malingaliro angapo nthawi imodzi. Chisankhochi chimakhudza kupeza thandizo lomwe likugwirizana ndi zosowa ndi zokonda za munthuyo. Sichiyeso cha mmene banja limakondera munthu kapena sitepe yokhazikika yomwe aliyense amafika pa nthawi yomweyo.

Alzheimer’s Association guide to long-term care, residential-care checklist komanso Dementia Australia’s residential-care guidance akupereka malingaliro oti muwone zosowa za munthuyo, ogwira ntchito, zochitika, malo komanso ndalama. Tsambali silimalimbikitsa malo enaake kapena kulowa m’malo mwa upangiri wa akatswiri a m’dera lanu pa nkhani za chisamaliro ndi zachuma.

Kodi ndingadziwe bwanji ngati kuli koyenera kuganizira malo osamalira?

Onani thandizo lomwe munthuyo akufunikira pano komanso ngati thandizolo lingaperekedwe kunyumba. Ganizirani za chitetezo cha munthuyo, zosowa za chisamaliro cha tsiku ndi tsiku, moyo wocheza ndi anthu komanso zokonda zake. Ganiziraninso ngati udindo wosamalira ukukhudza thanzi la munthuyo kapena la anthu amene akumuthandiza.

Palibe gawo limodzi kapena mndandanda umodzi womwe umanena nthawi imene munthu ayenera kusamuka. Munthu wina angakonde kukhala m’dera la anthu ambiri, kapena angafune kukhalabe kunyumba ndi thandizo lowonjezera. Lankhulani ndi munthuyo ndipo, ngati zingathandize, dokotala wake, wogwira ntchito za anthu kapena woyang’anira chisamaliro. Funsani za mitundu ya thandizo yomwe ingakhale yoyenera musanaganize zosamuka.

Muphatikizepo munthuyo pa zisankho momwe angafunire. Funsani zimene ndi zofunika kwa iye: malo, chakudya, chilankhulo, chikhalidwe, chipembedzo, zochitika zodziwika kapena maulendo ochezera a banja ndi anzake. Zokonda zake zingathandize kuchepetsa mndandanda wa malo ngakhale zosowa zina za chisamaliro zikusintha.

Kodi ndiyenera kudziwa chiyani ndisanapite kukachezera malo?

Choyamba, lembani mndandanda wamfupi wa thandizo lomwe munthuyo akufunikira. Izi zingaphatikizepo thandizo pa ntchito za tsiku ndi tsiku, unamwino, kucheza ndi anthu, chilankhulo chodziwika kapena malo oti azikhala panja. Ngati simukutsimikiza, funsani katswiri wa zaumoyo kapena wa chisamaliro cha anthu za ntchito zomwe zingafunike.

Imbani foni kumalo musanapite kukachezera. Funsani ngati angakwaniritse zosowa za munthuyo, ngati chipinda chingapezeke, masitepe otsatira ndi ati komanso ndi uthenga uti womwe akufunikira kuchokera kwa inu. Pemphani zambiri zolembedwa zokhudza ntchito ndi malipiro. Malamulo okhudza kuyenerera, ndalama ndi chilolezo amasiyana malinga ndi dera, choncho onani magwero a m’dera lanu m’malo modalira nkhani ya zambiri zokha.

Funsani ngati ogwira ntchito ali ndi maphunziro okhudza chisamaliro cha anthu okhala ndi matenda a kuiwala, mmene mapulani a chisamaliro amapangidwira komanso mmene mabanja angagawire zambiri zatsopano. Dziwani mmene zizolowezi za tsiku ndi tsiku zimayendera, ndi zochitika ziti zomwe zimaperekedwa komanso mmene okhalamo amathandizidwira kupanga zisankho. Gawo lapadera la anthu okhala ndi matenda a kuiwala ndi njira imodzi, koma si aliyense amene amafunikira; yerekezerani thandizo lenileni lomwe malo aliwonse amapereka.

Kodi ndiyenera kuyang’ana chiyani ndikapita kukachezera?

Pitani kukachezera malo oposa amodzi ngati n’kotheka. Konzani nthawi yoyendera koyamba, kenako funsani ngati mungapiteko kachiwiri pa nthawi ina kapena pa nthawi ya chakudya. Ulendo wachiwiri ungasonyeze zambiri za zizolowezi za tsiku ndi tsiku komanso kukupatsani mwayi wokumana ndi ogwira ntchito ena.

Onani mmene ogwira ntchito amalankhulira ndi okhalamo. Kodi amalankhula ndi anthu mwaulemu, amapereka nthawi yoyankha komanso amawaphatikiza pa zisankho za tsiku ndi tsiku? Kodi okhalamo akuoneka kuti ali bwino ndipo ali ndi zochita zomwe zikugwirizana ndi zomwe amakonda ndi zomwe angakwanitse? Funsani ngati mungathe kuona ndondomeko za zochitika, malo odyera, malo akunja ndi malo achinsinsi.

Yang’anani zinthu zomwe ndi zofunika kwa munthuyu: zizindikiro zosavuta kumvetsetsa, njira zomveka zopita kuchimbudzi, zinthu zodziwika, malo achete, thandizo la chilankhulo ndi chikhalidwe, komanso mipata yocheza ndi okondedwa. Malo olandirira alendo okongola okha sasonyeza mmene chisamaliro cha tsiku ndi tsiku chimayendera.

Pitani ndi mnzanu kapena wachibale amene mumamukhulupirira ngati zingakuthandizeni kukumbukira mafunso ndi kuyerekeza zomwe mwaona pambuyo pake. Mungagwiritse ntchito Alzheimer’s Association checklist kulemba zomwe mwaona. Zolemba zanu muzitengere ngati zothandizira pokambirana, osati ngati chiwerengero chomwe chimasankhira malo m’malo mwanu.

Ndi mafunso ati omwe angathandize kuyerekeza chisamaliro?

Funsani mmene ogwira ntchito amagwirira ntchito pa nthawi zosiyanasiyana za tsiku, mmene ogwira ntchito amaphunzirira zizolowezi za munthuyo komanso chimachitika n’chiyani pamene zosowa zake zikusintha. Funsani yemwe amawunikanso mapulani a chisamaliro komanso mmene banja lingafotokozere nkhawa. Ngati munthuyo akufunikira thandizo pa chakudya, chisamaliro cha munthu payekha kapena kulankhulana, funsani mmene thandizolo limaperekedwera pa moyo wa tsiku ndi tsiku.

Funsani za maulendo ochezera a banja, maulendo akunja, nthawi za chipatala, zochitika komanso mwayi wa munthuyo wobweretsa zinthu zodziwika. Ngati malo ali ndi pulogalamu yapadera ya anthu okhala ndi matenda a kuiwala, funsani za maphunziro, zochitika ndi thandizo la tsiku ndi tsiku lomwe limaphatikizapo. Pemphani zitsanzo za mmene okhalamo amaphatikizidwira pa zisankho m’malo modalira dzina la pulogalamuyo lokha.

Pemphani kufotokozera mwatsatanetsatane kwa malipiro, zomwe zikuphatikizidwa komanso mmene malipiro angasinthire. Werengani bwino mapangano ndipo pezani upangiri woyenera wa m’dera lanu ngati mawu azachuma kapena azamalamulo sakumveka bwino. Musaganize kuti ntchito ina yake yalipidwa kapena ikupezeka potengera zomwe mwamva kuchokera ku boma lina kapena dziko lina.

Ngati umunthu wa munthuyo, maubwenzi ake kapena chinsinsi chake chikufunika chisamaliro chowonjezera, onani malangizo athu othandizira munthu wa LGBTQ+ amene ali ndi matenda a kuiwala. Muli mafunso okhudza mayina omwe amakonda, alendo, chisamaliro cha munthu payekha ndi malamulo a opereka chisamaliro.

Kodi ndingathandize bwanji pa nthawi yosamuka?

Muphatikizepo munthuyo pa zisankho momwe angafunire. Ulendo wokachezera malowo, kudyako kumeneko kapena kukhala kwakanthawi kochepa kungathandize anthu ena kuzolowera malowo, ngati kuli kotheka komanso kovomerezeka kwa iwo. Munthuyo angakonde kusankha chinthu cha m’chipinda, zovala kapena chizolowezi choti apite nacho.

Gawani ndi ogwira ntchito uthenga wothandiza, ndi chilolezo cha munthuyo. Izi zingaphatikizepo dzina lomwe amakonda, mmene amalankhulira, zizolowezi za tsiku ndi tsiku, zakudya zomwe amakonda, zochitika zomwe amasangalala nazo komanso zomwe zimamuthandiza kukhala omasuka. Uthengawo ukhale wamfupi komanso wokhudza chisamaliro. Munthuyo ayenera kupitiriza kutenga nawo mbali pa zokambirana zokhudza iye.

Bweretsani zinthu zodziwika ngati malowo amalola. Funsani ogwira ntchito mmene chipinda cha munthuyo chingakhalire chodziwika popanda kupangitsa kuyenda kukhala kovuta. Chithunzi, bulangete lokondedwa kapena wotchi yodziwika zingakhale zofunika kwambiri kuposa kuyesa kubweretsa nyumba yonse.

Kodi ndingapitirize bwanji kutenga nawo mbali atasamuka?

Gwirani ntchito ndi ogwira ntchito kuti mudziwe mmene zambiri zatsopano zimagawidwira komanso yemwe mungalankhule naye. Funsani munthuyo mmene akumvera za maulendo ochezera ndi zochitika. Anthu ena angafune maulendo afupipafupi koma aafupi; ena angafune nthawi yozolowera. Onani zomwe zikuoneka kuti zikuwamuthandiza kukhala omasuka ndikusintha limodzi.

Zosowa za chisamaliro ndi zokonda zingasinthe. Unikaninso pulani ya chisamaliro ndi munthuyo ndi ogwira ntchito, funsani mafunso ngati china chake sichikumveka bwino ndipo gawani uthenga watsopano womwe ungathandize. Ngati munthuyo mwadzidzidzi wasokonezeka maganizo kapena akudwala kwambiri, dziwitsani gulu la chisamaliro mwamsanga; kusokonezeka maganizo mwadzidzidzi kumafunikira chisamaliro cha chipatala mwamsanga, malinga ndi NHS.

Kusankha malo ndi chisankho chofunika kwambiri, ndipo chisankho choyamba sichingakhalebe choyenera nthawi zonse. Sonkhanitsani zambiri, muphatikizepo munthuyo, funsani za chisamaliro cha tsiku ndi tsiku ndipo pitirizani kulankhulana momasuka atasamuka.

Mafunso ofala

Kodi ndingadziwe bwanji nthawi yoganizira malo osamalira munthu amene ali ndi matenda a kuiwala?

Ganizirani ngati thandizo limene munthuyo akulandira pano likukwaniritsa zosowa zake komanso ngati kukhala kunyumba kukuthekabe kwa iye ndi anthu amene akumamusamalira. Lankhulani ndi munthuyo komanso gulu lawo la zaumoyo kapena la chisamaliro cha anthu; palibe gawo limodzi kapena mndandanda umodzi womwe umaganizira banja lililonse.

Kodi munthu amene ali ndi matenda a kuiwala ayenera kusamukira ku gawo lapadera la anthu okhala ndi matenda a kuiwala?

Si aliyense amene amafunikira gawo lapadera la anthu okhala ndi matenda a kuiwala. Funsani thandizo lomwe munthuyo akufunikira komanso zimene malo aliwonse amapereka, kuphatikizapo maphunziro a ogwira ntchito, zochitika, chinsinsi ndi kutenga nawo mbali kwa banja.

Kodi ndiyenera kufunsa chiyani ku malo osamalira okhalamo?

Funsani za maphunziro okhudza matenda a kuiwala, kupezeka kwa ogwira ntchito, chisamaliro cha munthu payekha, zochitika, kulankhulana ndi banja, maulendo ochezera komanso mmene chisamaliro chimawunikiridwira. Pemphani zambiri zolembedwa zokhudza ntchito, malipiro ndi mmene thandizo lingasinthire pamene zosowa zikusintha.

Kodi ndingamuthandize bwanji munthu kuzolowera kusamuka?

Muphatikizepo pa zisankho momwe angafunire. Bweretsani zinthu zodziwika komanso gawani zizolowezi, zokonda ndi njira zolankhulirana zomwe akufuna kuti ogwira ntchito adziwe. Pitirizani kugwira ntchito ndi ogwira ntchito ngakhale atasamuka.

Magwero

Timalumikiza ku mabungwe ndi maphunziro omwe tsamba ili likudalira. Chilichonse chinayesedwa tsamba likasinthidwa.

  1. Long-Term Care · Alzheimer's Association
  2. Choosing a Residential Care Community · Alzheimer's Association
  3. Residential care · Dementia Australia
  4. Sudden confusion (delirium) · NHS

Mwakonzeka masewera odekha?

Zithunzi zazikulu, palibe nthawi yoyezera, palibe zigoli ndipo palibe chomwe muyenera kulembetsa. Sewerani pamodzi pa msakatuli wanu.

Tengani masewerawa nanu

Pulogalamu yaulere ya Golden Moments ya iPhone, iPad ndi Android: matailosi azithunzi akulu, masewera ndi zithunzi zanu za banja, ndi mapaketi a zithunzi omwe amagwira ntchito popanda Wi‑Fi. Palibe akaunti, malonda, nthawi kapena zigoli.