An gorthyp berr
Dalleth gans edhommow gwith, dewisyansow an den ha’y voth dhe dhurya junys gans tus ha usys koth. Gwrewgh vysytya trevow a allsa bos gwiw, govynnowgh a-dro dhe dhyskas an mayni, towlenna gwith, gwriansow ha kostys, ha keworrowgh an den y’n erviransow kemmys dell vynn.
- Nyns eus unn reol unnik a lever prys mayth yw gwithva tre ewn.
- Gwrewgh rol a edhommow ha dewisyansow an den kyns keheveli trevow.
- Gwrewgh vysytya orth termynyow dyffrans ha merkya fatel wra an mayni ha trigoryon kesoberi.
- Govynnowgh manylyon skrifys kler a-dro dhe wasanaethow, kostys hag edhommow gwith y’n termyn a dheu.
War an folen ma (6 rann)
Prederi a-dro dhe withva tre a yll dri skwithder, duwon, ansurheans po lies omglewans war-barth. An ervirans yw a-dro dhe gavoes skoodhyans a dheu gans edhommow ha dewisyansow an den. Nyns yw prevyans a bygemmys a with teylu, na kamm fast a wra pubonan y drehedhes orth an keth termyn.
An kowethlyver Alzheimer’s Association a-dro dhe withva hirdermyn, y rol jeckya rag gwithva tre ha kowethlyvrow Dementia Australia a-dro dhe withva tre a gomend miry orth edhommow an den, an mayni, gwriansow, an kerghynnedh ha kostys. Ny wr an folen ma komendya tre arbennik nag omgemeres kusul professyonel po arghansek teythyek.
Fatell allav godhvos mar yw da eksplorya gwithva tre?
Miryewgh orth an skoodhyans a res dhe’n den lemmyn ha mar yllir provia an skoodhyans na tre. Prederowgh a sawder an den, y edhommow gwith pub dedh, y vewnans socyal ha’y dhewisyansow. Prederowgh ynwedh mar yw edhommow an with ow tochya yeghes an den po an dus a wra y skoodhya.
Nyns eus unn nivel po rol jeckya unnik a ervir prys may tal den movya. Den a allsa dewis settyans kemmynieth, po a allsa mynnes a driga tre gans gweres moy. Kescowsowgh gans an den ha, mar yw gweresek, gans y vedhek, y oberer socyal po y gesordener gwith. Govynnowgh py eghennow skoodhyans a allsa bos gwiw kyns ervira movya.
Keworrowgh an den y’n erviransow kemmys dell vynn. Govynnowgh pyth yw a vern dhodho: tyller, boes, yeth, gonisogeth, praktis kryjyk, gwriansow koth po vysytyow a deylu ha kowetha. Y dhewisyansow a yll gweres berra an rol kyn fo nebes edhommow gwith ow chanjya.
Pyth a dalvien vy dyski kyns vysytya trevow?
Yn kynsa le, gwrewgh rol verr a’n skoodhyans a res dhe’n den. Hemma a yll komprehendya gweres gans gwriansow pub dedh, nersya, keskolm socyal, yeth koth po le dhe dreulya termyn yn-mes. Mar nyns owgh sur, govynnowgh orth profesyonel yeghes po wonis socyal py wasanaethow a allsa bos res.
Galwowgh an trevow kyns vysytya. Govynnowgh mar kallons skoodhya edhommow an den, mar allsa stevell bos kavadow, pyth yw an nessa kammow ha py derivadow a res dhedha dhiworthowgh. Govynnowgh derivadow skrifys a-dro dhe’n wasanaethow ha’n kostys. Rewlys gwiwder, arghasans ha leshyans a wra dyffrans herwydh tyller, ytho checkyewgh fentenigow teythyek yn le a fydhya yn erthygel ollgemmyn.
Govynnowgh mar eus dyskas demens gans an mayni, fatel vydh towlow gwith gwrys ha fatel yll teyluyow kevrenna nowodhow. Dyskowgh fatel wra usys pub dedh oberi, py wariansow yw profys ha fatel vydh trigoryon skoodhys dhe wul dewisyow. Unnans kov yw unn dewis, mes ny res dhe bubonan onan; kemeryewgh an skoodhyans gwir a brof pub tyller.
Pyth a dalvien vy merkya dres vysytyans?
Gwrewgh vysytya moy es unn tre mars yw possybyl. Gwrewgh towlen rag kynsa torn, ena govynnowgh mar kellowgh hwi vysytya arta orth termyn dyffrans po dres boes. Nessa vysytyans a yll diskwedhes moy a’n usadow usys ha gasa dhywgh metya gans mayni erel.
Merkewgh fatel wra an mayni kows gans trigoryon. A wre’ga dynnerghi gans respet, ri termyn dhe worthyp ha’ga heworra yn dewisyow usadow? A hevel trigoryon es ow pos ha kavos taklow dhe wul a dheu gans aga lesyow hag aga gallosow? Govynnowgh mar kellowgh gweles rolow gwriansow, leurennow dybri, spasow yn-mes ha spasow privedh.
Miryewgh orth an manylyon a vern dhe’n den ma: arwodhyow es dhe gonvedhes, fordhow kler dhe’n stevel-omwolghi, taklow koth, spasow kosel, skoodhyans yeth ha gonisogeth, ha chonsyow dhe weles tus ker. Sal-dynnargh teg ny dhiskwa y honan fatel wra gwith pub dedh oberi.
Degowgh koweth po kerens fydhyadow mars yw hemma a weres dhywgh perthi kov a wovynnow ha keheveli omglewansow a-wosa. Hwi a yll usya an rol jeckya Alzheimer’s Association dhe’n notya pyth a welowgh. Gwrewgh towlel agas notennow avel kovheansow rag kescows, a-der skor a dhewis an tre ragowgh.
Py govynnow a weres keheveli an with?
Govynnowgh fatel wra an mayni oberi orth termynyow dyffrans an jydh, fatel wra an mayni dyski usys an den ha pyth a hwer pan wra y edhommow chanjya. Govynnowgh piw a dhaswel towlow gwith ha fatel yll an teylu drehaval preder. Mar res dhe’n den gweres gans boes, gwith personel po keskomunya, govynnowgh fatel hevel an skoodhyans na yn praktis.
Govynnowgh a-dro dhe vysytyow teylu, viajys yn-mes, appoyntyansow medhegel, gwriansow ha gallos an den dhe dhri taklow koth ganso. Mar eus dhe’n tre towlen arbennik rag demens, govynnowgh py dhyskas, gwriansow ha skoodhyans pub dedh a gomprehend. Govynnowgh ensamplys a fatel vydh trigoryon keworrys yn dewisyow, yn le a fydhya yn hanow an dowlen yn unnik.
Govynnowgh deskrifans manylys a gostys, pyth yw komprehendys ha fatel y hall kostys chanjya. Redyowgh akordyansow gans rach, ha kevrewgh kusul teythyek kwalifys mar yw termys arghansek po laghel ankler. Na wrewgh tybi bos unn wasanaeth kowlwrys po kavadow war-barth derivadow a stat po bro erel.
Mar res dhe honanieth, kerensow po brivetter an den rach moy, gwelowgh agan kowethlyver a-dro dhe skoodhya den LGBTQ+ gans demens. Ev a gomprehend govynnow a-dro dhe henwyn dewisys, godrigoryon, gwith personel ha polsow proviers.
Fatell allav gweres gans an movyans?
Keworrowgh an den yn dewisyow kemmys dell vynn. Vysytyans dhe’n tre, boes ena po powes berr a allsa gweres nebes tus dhe omglesa gans an tyller, mars yw kavadow ha da gansa. An den a allsa mynnes dewis taklen stevell, dillas po us dhe dhri ganso.
Kevrennowgh derivadow a les gans an mayni, gans akord an den. Hemma a yll komprehendya y hanow dewisys, y fordh keskomunya, y usys pub dedh, boesow a gar, gwriansow a vynn ha pyth a’n gweres dhe omglewes kosel. Gwrewgh an derivadow berr ha fogellys war with. An den a dal pesya rann a’n kescowsow a-dro dhodho.
Dewgh gans taklow koth mars yw an tre ow kul hemma. Govynnowgh orth an mayni fatel yll stevell an den omglewes aswonys heb gul ev kales dhe gwaya a-dro. Skeusen, kwolenn vynn po klok koth a allsa bos moy a vern ages assaya dasskrifa an tre oll.
Fatell allav pesya omgemerys wosa an movyans?
Oberyewgh gans an mayni dhe dhyski fatel vydh nowodhow kevrennys ha piw dhe alweles. Govynnowgh orth an den fatel a wra ev omglewes a-dro dhe vysytyow ha gwriansow. Nebes tus a allsa mynnes vysytyow berr menowgh; re erel a allsa mynnes termyn dhe omaswonna. Merkewgh pyth a hevel es dhodho ha chanjyewgh war-barth.
Edhommow gwith ha dewisyansow a yll chanjya. Daswelowgh an towl gwith gans an den ha’n mayni, govynnowgh govynnow pan vo neppyth ankler, ha kevrennowgh derivadow nowydh a allsa gweres. Mar hwra an den distag omglewes kemyskys po liesgweyth klav, leverewgh dhe’n para gwith a-dhistowgh; kemyskans diswar a res attendyans medhegel a-dhistowgh, herwydh an NHS.
Dewis tre yw ervirans poesek, ha’n kynsa dewis ny allsa pesya an gwella fyt. Kuntellowgh derivadow, keworrowgh an den, govynnowgh a-dro dhe with pub dedh ha pesyewgh an keskomunyans ygor wosa an movyans.
Govynnow kemmyn
Fatell allav godhvos prys dhe brederi a-dro dhe withva tre rag den gans demens?
Prederowgh mar yw an skoodhyans a’n jeves an den lemmyn ow kollenwel y edhommow, ha mar yw bywa tre hwath gwiw dhodho ev ha dhe’n dus a wra y witha. Kescowsowgh gans an den ha gans y bara yeghes po gonis socyal; nyns eus unn nivel po rol jeckya unnik a ervir rag pub teylu.
A dal den gans demens movya dhe unnans kov?
Ny res dhe bubonan unnans arbennik rag demens. Govynnowgh py skoodhyans a res dhe’n den ha pyth a brof pub tre, y’ga mysk dyskas an mayni, gwriansow, privetter ha kevrohow teylu.
Pyth a dalvien vy govyn orth tre gwithva?
Govynnowgh a-dro dhe dhyskas demens, kavadowder an mayni, gwith personel, gwriansow, keskomunyans gans an teylu, vysytyow ha fatel vydh an with daswelys. Govynnowgh manylyon skrifys a-dro dhe wasanaethow, kostys ha fatel yll skoodhyans chanjya pan wra edhommow chanjya.
Fatell allav gweres den dhe omaswonna dhe voyans?
Keworrowgh ev yn dewisyow kemmys dell vynn. Dewgh gans taklow koth ha kevrennowgh an usys, dewisyansow ha fordhow keskomunya may mynna ev may hwor an mayni. Pesyewgh owth oberi gans an mayni wosa an movyans.
Fentennow
Ni a wra kevrenna dhe’n kowethyansow ha’n studhyow may kreg an folen ma warnedha. Pubonan a veu checkys pan veu nowedhys an folen.
- Long-Term Care · Alzheimer's Association
- Choosing a Residential Care Community · Alzheimer's Association
- Residential care · Dementia Australia
- Sudden confusion (delirium) · NHS