Деменция менән йәшәгән кеше өсөн йәшәү йортон һайлау

Йәшәү йортона күсеү тураһында уйлау еңеллек, ҡайғы, билдәһеҙлек йәки бер үк ваҡытта бер нисә тойғо килтерә ала. Был ҡарар — кешенең мохтажлыҡтарына һәм теләктәренә яраҡлы ярҙам табыу тураһында. Ул ғаиләнең нисек ҡайғыртыуының һынауы түгел һәм һәр кем өсөн бер үк ваҡытта килеп еткән мотлаҡ аҙым да түгел.

Alzheimer’s Association оҙайлы ҡарау буйынса ҡулланмаһы, уның йәшәү йорто буйынса исемлеге һәм Dementia Australia йәшәү йорто буйынса кәңәштәре кешенең мохтажлыҡтарына, хеҙмәткәрҙәргә, эшмәкәрлек төрҙәренә, мөхиткә һәм хаҡтарға иғтибар итергә тәҡдим итә. Был бит ниндәйҙер билдәле йортто тәҡдим итмәй һәм урындағы профессиональ йәки финанс кәңәштәрен алмаштырмай.

Йәшәү йортона күсеү мөмкинлеген ҡарарға кәрәкме икәнен нисек аңларға?

Хәҙер кешегә ниндәй ярҙам кәрәклеген һәм был ярҙамды йортонда күрһәтә алыу-алмауҙы ҡарағыҙ. Кешенең хәүефһеҙлеген, көндәлек ҡарау мохтажлыҡтарын, аралашыу мөмкинлектәрен һәм теләктәрен иҫәпкә алығыҙ. Шул уҡ ваҡытта ҡарау бурыстары кешенең үҙ һаулығына йәки уға ярҙам итеүсе кешеләрҙең һаулығына тәьҫир итәме-юҡмы, шуны ла уйлағыҙ.

Кеше ҡасан күсергә тейешлеген билдәләп ҡуйған бер генә өлгө йәки исемлек юҡ. Кемдер йәмәғәт мөхитен теләй ала, кемдер өҫтәмә ярҙам менән йортонда ҡалырға теләй ала. Кеше менән, ә кәрәк булһа, табип, социаль хеҙмәткәр йәки ҡарау координаторы менән сөйләшегеҙ. Күсеү тураһында ҡарар ҡабул итер алдынан ниндәй ярҙам төрҙәре ярашыуы мөмкинлеген һорағыҙ.

Кеше теләгәнсә, уны ҡарарҙарға йөкмәтегеҙ. Уға нимә мөһимлеген һорағыҙ: урын, аш, тел, мәҙәниәт, дини ғәҙәттәр, таныш эшмәкәрлек төрҙәре йәки ғаилә һәм дуҫтар менән осрашыуҙар. Ҡайһы бер ҡарау мохтажлыҡтары үҙгәрһә лә, кешенең теләктәре исемлекте тарайтырға ярҙам итә ала.

Йорттарға барыр алдынан нимә белергә кәрәк?

Башта кешегә кәрәкле ярҙамдың ҡыҫҡа исемлеген төҙөгөз. Бының эсенә көндәлек эштәрҙә ярҙам, шәфҡәт туташы ҡарауы, аралашыу мөмкинлеге, таныш тел йәки иректә ваҡыт үткәреү урыны инә ала. Әгәр һеҙгә аныҡ булмаһа, һаулыҡ һаҡлау йәки социаль хеҙмәткәрҙән ниндәй хеҙмәттәр кәрәк булыуы мөмкинлеген һорағыҙ.

Барыу алдынан йорттарға шылтыратың. Улар кешенең мохтажлыҡтарын ҡәнәғәтләндерә аламы, бүлмә бушаймы, киләһе аҙымдар ниндәй һәм ular һеҙҙән ниндәй мәғлүмәт кәрәк итә — шуны һорағыҙ. Хеҙмәттәр һәм түләүҙәр тураһында яҙма мәғлүмәт һорағыҙ. Урынлашыу мөмкинлеге, финанслау һәм лицензия ҡағиҙәләре урындан урынға айырыла, шуға күрә дөйөм мәҡәләгә генә таянмайынса, урындағы сығанаҡтарҙы тикшерегеҙ.

Хеҙмәткәрҙәрҙең деменция буйынса әҙерлеге бармы, ҡарау пландары нисек төҙөлә һәм ғаиләләр яңылыҡтар менән нисек уртаҡлаша ала — шуны һорағыҙ. Көндәлек тәртип нисек оҙоштора, ниндәй эшмәкәрлек төрҙәре тәҡдим ителә һәм йәшәүселәргә һайлау мөмкинлеге нисек бирелә — шуны белегеҙ. Хәтер буйынса махсус бүлек — бер вариант, әммә ул һәр кемгә лә кәрәк түгел; һәр урын тәҡдим иткән ысын ярҙамды сағыштырығыҙ.

Барған саҡта нигә иғтибар итергә?

Мөмкин булһа, берҙән күберәк йортҡа барығыҙ. Беренсе ҡарау өсөн осрашыу билдәләгеҙ, һуңынан башҡа ваҡытта йәки аш ваҡытында яңынан килә алыуығыҙҙы һорағыҙ. Икенсе осрашыу ғәҙәттәге көн тәртипен күберәк күрһәтә һәм башҡа хеҙмәткәрҙәр менән танышырға мөмкинлек бирә ала.

Хеҙмәткәрҙәрҙең йәшәүселәр менән нисек һөйләшеүенә иғтибар итегеҙ. Улар кешеләргә ихтирам менән мөрәжәғәт итәме, яуап өсөн ваҡыт бирәме һәм көндәлек һайлауҙарға йөкмәтәме? Йәшәүселәр үҙҙәрен уңайлы хис итәме һәм үҙҙәренең ҡыҙыҡһыныуҙарына һәм мөмкинлектәренә яраҡлы шөғөлдәр таба аламы? Эшмәкәрлек расписаниеләрен, аш бүлмәләрен, ирек мәйҙандарын һәм шәхси урындарҙы ҡарап сыға алыуығыҙҙы һорағыҙ.

Был кеше өсөн мөһим булған ентекле нөктәләрҙе күҙәтегеҙ: аңларға еңел билдәләр, ажатханаға табан асыҡ юлдар, таныш әйберҙәр, тыныс урындар, тел һәм мәҙәни яҡтан ярҙам, яҡындары менән осрашыу мөмкинлектәре. Матур холл ғына көндәлек ҡарауҙың нисек ойошторолоуын күрһәтмәй.

Һорауҙарҙы иҫтә ҡалдырырға һәм һуңынан тәьҫораттарҙы сағыштырырға ярҙам итһә, үҙегеҙ менән ышаныслы дуҫ йәки туғанды алығыҙ. Күргәндәрегеҙҙе яҙып барыу өсөн Alzheimer’s Association исемлеген ҡуллана алаһығыҙ. Яҙмаларығыҙҙы һеҙҙең өсөн йорт һайлап ҡуйған баһа түгел, ә фекер алышыу өсөн нигеҙ тип ҡарағыҙ.

Ҡарауҙы сағыштырырға ниндәй һорауҙар ярҙам итә?

Көндөң төрлө ваҡыттарында хеҙмәткәрҙәр эше нисек ойошторолоуын, улар кешенең ғәҙәттәге көн тәртибен нисек өйрәнеүен һәм мохтажлыҡтар үҙгәргәндә нимә булыуын һорағыҙ. Ҡарау пландарын кем ҡарап сыға һәм ғаилә борсолоу менән кемгә мөрәжәғәт итә ала — шуны белегеҙ. Әгәр кешегә ашау, шәхси ҡарау йәки аралашыуҙа ярҙам кәрәк булһа, был ярҙам ғәмәлдә нисек күрһәтелеүен һорағыҙ.

Ғаилә килеүҙәре, сығыуҙар, медицина осрашыуҙары, эшмәкәрлек төрҙәре һәм кешенең таныш әйберҙәрен алып килә алыу мөмкинлеге тураһында һорағыҙ. Әгәр йортта деменция өсөн айырым программа булһа, ул ниндәй әҙерлек, эшмәкәрлек төрҙәре һәм көндәлек ярҙам үҙ эсенә ала — шуны һорағыҙ. Программаны исеменә генә ҡарап түгел, йәшәүселәрҙең һайлауҙарға нисек йөкмәтелеүенә миҫалдар һорағыҙ.

Түләүҙәрҙең ентекле исемен, уның эсенә нимә ингәнен һәм хаҡтар нисек үҙгәреүе мөмкинлеген һорағыҙ. Килешеүҙәрҙе иғтибар менән уҡығыҙ, ә финанс йәки хоҡуҡ шарттары асыҡ булмаһа, урындағы оҫта белгестәрҙән кәңәш алығыҙ. Башҡа штаттан йәки илдән алынған мәғлүмәткә таянып, хеҙмәттең түләнәсәген йәки барлығын уйлап ҡалмағыҙ.

Әгәр кешенең шәхесе, мөнәсәбәттәре йәки шәхси мөхите өҫтәмә иғтибар талап итһә, ЛГБТК+ деменция менән йәшәгән кешене яҡлау буйынса ҡулланмабыҙҙы ҡарағыҙ. Унда өҫтөн күргән исем, килеүселәр, шәхси ҡарау һәм хеҙмәт күрһәтеүсе ойошмаларҙың ҡағиҙәләре тураһында һорауҙар бар.

Күсеү ваҡытында нисек ярҙам итергә мөмкин?

Кеше теләгәнсә, уны һайлауҙарға йөкмәтегеҙ. Мөмкин булһа һәм кеше ризалашһа, йортҡа барыу, унда ашау йәки ҡыҫҡа ваҡытлы ял ғына ул мөхит менән танышыуға ярҙам итә ала. Кеше бүлмәгә ҡуйыр өсөн берәй әйбер, кейем йәки үҙе менән алыр өсөн ғәҙәтте һайларға теләй ала.

Кешенең ризалығы менән хеҙмәткәрҙәргә файҙалы мәғлүмәт бирегеҙ. Бының эсенә уның өҫтөн күргән исеме, аралашыу ысулы, көндәлек тәртибе, яратҡан ашамлыҡтары, оҡшаған эшмәкәрлек төрҙәре һәм үҙен тыныс хис итеүенә нимә ярҙам итеүе инә ала. Мәғлүмәтте ҡыҫҡа һәм ҡарауға ҡағылышлы итеп ҡалдырырға тырышығыҙ. Кеше үҙе тураһында сөйләшеүҙәрҙең өлөшө булып ҡалырға тейеш.

Йорт рөхсәт итһә, таныш әйберҙәр алып килегеҙ. Кешенең бүлмәһе таныш тойолһон өсөн, әммә йөрөүҙе ҡыйынлаштырмаҫлыҡ итеп, уны нисек ойошторорға мөмкинлеген хеҙмәткәрҙәрҙән һорағыҙ. Фотоһүрәт, яратҡан ябынлыҡ йәки таныш сәғәт, бөтә өйҙө ҡабатларға тырышыуҙан, мөһимерәк булыуы мөмкин.

Күскәндән һуң нисек бәйләнештә ҡалырға?

Яңылыҡтар нисек еткерелеүен һәм кемгә мөрәжәғәт итергә мөмкинлеген белер өсөн хеҙмәткәрҙәр менән эшләгеҙ. Кешенән килеүҙәр һәм эшмәкәрлек төрҙәре тураһында нисек уйлауын һорағыҙ. Кемдер йыш ҡыҫҡа осрашыуҙарҙы теләй ала; кемдергә күнегеү өсөн ваҡыт кәрәк булыуы мөмкин. Уға нимә уңайлы булыуын күҙәтегеҙ һәм бергәләнеп яраҡлаштырығыҙ.

Ҡарау мохтажлыҡтары һәм теләктәр үҙгәрә ала. Ҡарау планын кеше һәм хеҙмәткәрҙәр менән бергә ҡарап сығығыҙ, аңлашылмаған нәмәләр булһа, һорауҙар бирегеҙ һәм ярҙам итә алған яңы мәғлүмәт менән уртаҡлашығыҙ. Әгәр кеше кинәт аптыраһа йәки һаулығы айырмаһыҙ начарайһа, ҡарау командаһына тиҙ арала хәбәр итегеҙ; NHS мәғлүмәтенә görä, кинәт аптырау шунда уҡ медицина иғтибарын талап итә.

Йорт һайлау — етди ҡарар, һәм беренсе һайлау һәр ваҡыт иң оҡшаш вариант булып ҡалмаҫҡа мөмкин. Мәғлүмәт йыйығыҙ, кешене йөкмәтегеҙ, көндәлек ҡарау тураһында һорағыҙ һәм күскәндән һуң да аралашыуҙы асаҡ тотоғоҙ.