Kunakekela

Kukhetsa Kunakekelwa Kwekuhlala Kwemuntfu Lophila Ne-dementia

Kuvuselelwe Kufundza kwemizuzu 4Ngabasebenti be-Golden Moments · Indlela ebhala ngayo

Impendulo lemfishane

Cala ngetidzingo temuntfu tekunakekelwa, tintfo latitsandzako kanye nesifiso sakhe sekuchubeka ahlangana nebantfu nemikhuba layetayele. Vakashela emakhaya langaba khona, buta ngekuceceshwa kwebasebenti, kuhlela kunakekelwa, imisebenti kanye netindleko, futsi ubandzakanye umuntfu etincumeni ngendlela langafisa ngayo.

  • Kute umtsetfo munye lotsi kunakekelwa kwekuhlala kufanele kucalwe nini.
  • Bhala luhlu lwetidzingo netintfo umuntfu latitsandzako ngaphambi kwekucatsanisa emakhaya.
  • Vakashela ngetikhatsi letehlukene futsi unake kutsi basebenti nebahlali basebentisana njani.
  • Cela imininingwane lebhaliwe lecacile ngemisebenti, timali kanye netidzingo letingaba khona esikhatsini lesitako.
Kulelikhasi (tingcenye 6)
  1. Ngati njani kutsi kufanelekile yini kuhlola kunakekelwa kwekuhlala?
  2. Yini lengifanele ngiyati ngaphambi kwekuvakashala emakhaya?
  3. Yini lengifanele ngiyinake nakuvakasha?
  4. Nguyiphi imibuto lesita kucatsanisa kunakekelwa?
  5. Ngingasita njani ekutfutseni?
  6. Ngingachubeka njani ngibandzakanyeka ngemuva kwekutfutsa?

Kucabanga ngekunakekelwa kwekuhlala kungaletsa kukhululeka, lusizi, kungabata noma imiva leminyenti ngesikhatsi sinye. Lesincumo simayelana nekutfola lusito loluhambisana netidzingo netintfo umuntfu latitsandzako. Akusilo luvivinyo lwekutsi umndeni unendzaba kangakanani noma sinyatselo lesibekiwe lesifinyelelwa nguwonkhe muntfu ngesikhatsi lesifanako.

I-Alzheimer’s Association guide to long-term care, luhlu lwayo lwekucinisekisa lwekunakekelwa kwekuhlala kanye nesicondziso se-Dementia Australia sekunakekelwa kwekuhlala kuphakamisa kubuka tidzingo temuntfu, basebenti, imisebenti, indzawo kanye netindleko. Lelikhasi aliphakamisi likhaya lelitsite noma lingene esikhundleni seseluleko sendzawo sebungcweti netetimali.

Ngati njani kutsi kufanelekile yini kuhlola kunakekelwa kwekuhlala?

Buka kutsi hlobo luni lwelusito umuntfu laludzingako nyalo nekutsi lolusito lunganiketwa yini ekhaya. Cabanga ngekuphepha kwemuntfu, tidzingo takhe tekunakekelwa kwemalanga onkhe, kuphila nebantfu kanye netintfo latitsandzako. Cabanga futsi kutsi tidzingo tekunakekela tiyayitsintsa yini imphilo yemuntfu noma imphilo yalabo labamesekelako.

Kute sigaba sinye noma luhlu loluncuma kutsi umuntfu kufanele atfutse nini. Umuntfu angatsandza kuhlala endzaweni yemphakatsi, noma angafuna kuchubeka ahlala ekhaya ngelusito lolwengetiwe. Khuluma nemuntfu futsi, uma kungaba lusito, nodokotela wakhe, sisebenti setenhlalakahle noma umhleli wekunakekelwa. Buta kutsi tinhlobo tini telusito letingahambisana ngaphambi kwekutsi utinikele ekutfutseni.

Bandzakanya umuntfu etincumeni ngendlela langafisa ngayo. Buta kutsi yini lebalulekile kuye: indzawo, kudla, lulwimi, emasiko, umkhuba wenkholo, imisebenti layetayele noma kuvakashelwa ngumndeni nebangani. Tintfo latitsandzako tingasita kunciphisa luhlu ngisho noma letinye tidzingo tekunakekelwa tishintja.

Yini lengifanele ngiyati ngaphambi kwekuvakashala emakhaya?

Kwekucala, yenta luhlu lolufishane lwelusito umuntfu laludzingako. Loku kungafaka lusito lwemisebenti yemalanga onkhe, kunakekelwa kwebunesi, kuhlangana nebantfu, lulwimi lolwetayelekile noma indzawo yekuchitsa sikhatsi ngaphandle. Buta sisebenti setemphilo noma setekunakekelwa kutsi ngutiphi tinsita letingadzingeka uma ungenaso siciniseko.

Shayela emakhaya ngaphambi kwekuvakasha. Buta kutsi bangakhona yini kuhlangabetana netidzingo temuntfu, kutsi likamelo lingaba khona yini, kutsi tinyatselo letilandzelako tini nekutsi badzinga luphi lwati kuwe. Cela lwati lolubhaliwe ngemisebenti nangetimali. Imitsetfo yekufaneleka, kwekusekelwa ngetimali kanye nelayisensi iyehluka kuye ngendzawo, ngako hlola imitfombo yendzawo kunekwetsemba sihloko lesivamile.

Buta kutsi basebenti baneku ceceshwa yini kwekunakekela i-dementia, kutsi tinhlelo tekunakekelwa tentiwa njani nekutsi imindeni ingabelana njani ngelwati lolusha. Tfola kutsi tinhloso temalanga onkhe tisebenta njani, ngutiphi imisebenti lekhonako nekutsi bahlali basekelwa njani kutsi bente tikhetselo. Sigaba lesikhetsekile se-dementia sinye setinkhetfo, kodvwa akusibo bonkhe labasidzingako; catsanisa lusito lwangempela loluniketwa yindzawo ngayinye.

Yini lengifanele ngiyinake nakuvakasha?

Vakashela emakhaya langetulu kwelinye uma kungenteka. Hlela sikhatsi sekuvakasha kwekucala, bese ucela kutsi uvakashele futsi ngesinye sikhatsi noma ngesikhatsi sekudla. Kuvakasha kwesibili kungakhombisa lokunyenti ngenhloso yemalanga onkhe futsi kukuvumele kutsi uhlangane nalabanye basebenti.

Naka kutsi basebenti bakhuluma njani nebahlali. Bayabahlonipha yini bantfu, babanike sikhatsi sekuphendvula futsi bababandakanye etikhetselweni tetintfo temalanga onkhe? Bahlali babonakala bakhululekile yini futsi banetintfo labangatenta letihambisana netintfo labatitsandzako kanye nemakhono abo? Buta kutsi ungabona yini tinhlelo temisebenti, tindzawo tekudlela, tindzawo tangaphandle kanye netindzawo tangasese.

Buka imininingwane lebalulekile kulomuntfu: timphawu letilula kuticondza, tindlela leticacile letiya endlini yangasese, tintfo latetayele, tindzawo letithulile, kusekelwa kwelulwimi nemasiko, kanye nematfuba ekubona bantfu labatsandzako. Indzawo yekwamukela lebukeka kahle kuphela ayikhombisi kutsi kunakekelwa kwemalanga onkhe kwentiwa njani.

Hamba nemngani noma sihlobo lotsembako uma loko kutakusita ukhumbule imibuto futsi ucatsanise imibono ngemuva kwaloko. Ungasebentisa luhlu lwekucinisekisa lwe-Alzheimer’s Association kubhala phansi lokubonako. Tsatsa emanotsi akho njengetikhumbuto tengcogco, hhayi njengemaphuzu lakukhetsela likhaya.

Nguyiphi imibuto lesita kucatsanisa kunakekelwa?

Buta kutsi kubakhona kwebasebenti kusebenta njani ngetikhatsi letehlukene telilanga, kutsi basebenti batifundza njani tinhloso temuntfu nekutsi kwentekani uma tidzingo takhe tishintja. Buta kutsi ngubani lobuyeketa tinhlelo tekunakekelwa nekutsi umndeni ungaphakamisa njani kukhatsateka. Uma umuntfu adzinga lusito ekudleni, ekutinakekeleni noma ekuchumaneni, buta kutsi lolusito lubukeka njani ekwenteni.

Buta ngekuvakasha kwemndeni, kuphuma, ema-aphoyintimenti ekwelashwa, imisebenti kanye nekhono lemuntfu lekutsi ete netintfo latetayele. Uma likhaya lineluhlelo lolukhetsekile lwe-dementia, buta kutsi lifaka luphi kuceceshwa, imisebenti kanye nelusito lwemalanga onkhe. Cela tibonelo tekutsi bahlali babandzakanywa njani etikhetselweni kunekwetsemba ligama leluhlelo kuphela.

Cela inchazelo lehlukanisiwe yetimali, kutsi kufakwa ini nekutsi tindleko tingashintja njani. Fundza tivumelwano ngekucophelela futsi utfole seluleko sendzawo lesifanele uma imigomo yetetimali noma yetemtsetfo ingacaci. Ungacabangi kutsi umsebenti ukhokhelwe noma uyatfolakala ngenca yelwati lolusuka kulenye imibuso noma live.

Uma buve bemuntfu, budlelwane bakhe noma bungasese bakhe budzinga kunakwa lokwengetiwe, buka sicondziso setfu sekusekela umuntfu we-LGBTQ+ lophila ne-dementia. Sifaka imibuto mayelana nemagama lakhetsako, bavakashi, kunakekelwa kwemuntfu kanye netinchubomgomo tebaphatsi.

Ngingasita njani ekutfutseni?

Bandzakanya umuntfu etikhetselweni ngendlela langafisa ngayo. Kuvakasha ekhaya, kudla khona noma kuhlala sikhatsi lesifishane kwekuphumula kungasita labanye bantfu kutsi bajwayele lendzawo, uma kutfolakala futsi kwamukeleka kuye. Umuntfu angatsandza kukhetsa intfo yasekamelweni, timphahla noma inhloso yekuyiphatsa.

Yabelana nelwati lolusitako nebasebenti, ngemvume yemuntfu. Loku kungafaka ligama lakhetsa kubitwa ngalo, indlela yakhe yekuchumana, tinhloso temalanga onkhe, kudla lakutsandzako, imisebenti layitsandzako kanye naloko lokumsita kutsi ative akhululekile. Gcina lwati lufishane futsi lugxile ekunakekelweni. Umuntfu kufanele achubeke ayincenye yetingcogco letimayelana naye.

Phatsa tintfo latetayele uma likhaya likuvumela. Buta basebenti kutsi likamelo lemuntfu lingativa njani leletayelekile ngaphandle kwekutsi kwente kube lukhuni kuhamba kulo. Sitfombe, ingubo layitsandzako noma liwashi laletayele lingaba lukhulu kunekwetama kwakha kabusha lonkhe likhaya.

Ngingachubeka njani ngibandzakanyeka ngemuva kwekutfutsa?

Sebenta nebasebenti kute wati kutsi lwati lolusha lwabiwa njani nekutsi ungatsintsana nabani. Buta umuntfu kutsi utiva njani ngekuvakasha kanye nemisebenti. Labanye bantfu bangafuna kuvakasha lokufishane kaningi; labanye bangatsandza sikhatsi sekujwayela. Naka kutsi yini lebonakala imphatsele kahle futsi nilungise kanye kanye.

Tidzingo tekunakekelwa netintfo umuntfu latitsandzako tingashintja. Buyeketa luhlelo lwekunakekelwa nemuntfu kanye nebasebenti, buta imibuto uma kunalokutsite lokungacaci futsi wabelane ngelwati lolusha lolungasita. Uma umuntfu ngekushesha adideka kakhulu noma agula kakhulu, tjela licembu lekunakekela ngekushesha; kudideka lokungakalindzeleki kudzinga kunakwa kwetemphilo ngekushesha, njengobe kusho i-NHS.

Kukhetsa likhaya kusincumo lesibalulekile, futsi kukhetsa kwekucala kungahle kungahlali kukuhle njalo. Buta lwati, bandzakanya umuntfu, buta ngekunakekelwa kwemalanga onkhe futsi ugcine kuchumana kuvulekile ngemuva kwekutfutsa.

Imibuto lejwayelekile

Ngati njani kutsi kufanele ngicale kucabanga ngekunakekelwa kwekuhlala kwemuntfu lophila ne-dementia?

Cabanga kutsi lusito umuntfu lalutfola nyalo luhlangabetana yini netidzingo takhe nekutsi kuhlala ekhaya kusasebenta yini kuye nakulabo labamnakekelako. Khuluma nemuntfu kanye nelicembu lakhe letemphilo noma letekunakekelwa; kute sigaba sinye noma luhlu loluncuma umndeni ngamunye.

Umuntfu lophila ne-dementia kufanele yini ayewuhlala esigabeni lesikhetsekile sekuhlalisa i-dementia?

Akusibo bonkhe bantfu labadzinga sigaba lesikhetsekile se-dementia. Buta kutsi hlobo luni lwelusito umuntfu laludzingako nekutsi likhaya ngalinye liniketa ini, kufaka ekhatsi kuceceshwa kwebasebenti, imisebenti, bungasese kanye nekubandzakanyeka kwemndeni.

Yini lengingayibuta likhaya lekunakekelwa kwekuhlala?

Buta ngekuceceshwa kwe-dementia, kutfolakala kwebasebenti, kunakekelwa kwemuntfu, imisebenti, kuchumana kwemndeni, kuvakasha kanye nekutsi kunakekelwa kubuyeketwa njani. Cela imininingwane lebhaliwe ngemisebenti, timali kanye nekutsi lusito lungashintja njani njengobe tidzingo tishintja.

Ngingamsita njani umuntfu kutsi ajwayele kutfutsa?

Mbandzakanye etincumeni ngendlela langafisa ngayo. Phatsa tintfo latetayele futsi wabelane ngetinhloso, tintfo latitsandzako kanye netindlela tekuchumana lafuna basebenti batati. Chubeka usebenta nebasebenti ngemuva kwekutfutsa.

Imithombo

Sihlanganisa emabhizinisi nemifundvo lelikhasi lusekelwe kuyo. Ngayinye yahlolwa ngesikhatsi likhasi lelivuselelwa.

  1. Long-Term Care · Alzheimer's Association
  2. Choosing a Residential Care Community · Alzheimer's Association
  3. Residential care · Dementia Australia
  4. Sudden confusion (delirium) · NHS

Usulungele umdlalo lolula?

Tithombe letikhulu, ngaphandle kwesikhathi, ngaphandle kwemaphoyinti futsi ngaphandle kwekubhalisa. Dlalani ndzawonye ku-browser yenu.

Thatani lemidlalo nani

I-app lesimahhala ye-Golden Moments ye-iPhone, i-iPad ne-Android: tithombe letikhulu tekuhlanganisa, imidlalo netithombe temndeni wakho, nemaphakheji etithombe lasebenta ngaphandle kwe‑Wi‑Fi. Akukho akhawunti, tikhangiso, sikhatsi noma maphoyinti.