Kuchengeta

Kusarudza Kutarisirwa Kwekugara kweDementia

Yakagadziridzwa Kuverenga kweminiti 4Nevashandi veGolden Moments · Tinonyora sei

Mhinduro pfupi

Tangai nezvinodiwa nemunhu wamunotarisira, zvaanofarira uye chido chake chekuramba aine ukama nevanhu nemaitiro aanoziva. Shanyirai dzimba dzingakodzera, bvunzai nezvekudzidziswa kwevashandi, kuronga kutarisirwa, zviitwa nemari, uye mubatanidzei munhu muzvisarudzo nepamunogona pose pazvinoda.

  • Hapana mutemo mumwe chete unoratidza kuti kutarisirwa kwekugara ndiko kwakakodzera riini.
  • Nyora zvinodiwa nezvinofarirwa nemunhu musati maenzanisa dzimba.
  • Shanyirai panguva dzakasiyana uye cherechedzai mabatiro anoita vashandi nevagari.
  • Kumbirai ruzivo rwakanyorwa zvakajeka nezvemabasa, mari uye zvinodiwa pakutarisirwa mune ramangwana.
Pamapeji iyi (6 zvikamu)
  1. Ndingaziva sei kuti kutarisirwa kwekugara kwakakodzera kufungwa nezvako?
  2. Ndezvipi zvandinofanira kuziva ndisati ndashanyira dzimba?
  3. Ndezvipi zvandinofanira kucherechedza pandinoshanyira?
  4. Ndeapi mibvunzo anobatsira kuenzanisa kutarisirwa?
  5. Ndingabatsira sei pakutama?
  6. Ndingaramba ndichibatanidzwa sei mushure mekutama?

Kufunga nezvekutarisirwa kwekugara kunogona kuuya nekurerukirwa, kusuwa, kusava nechokwadi kana manzwiro akasiyana panguva imwe chete. Chisarudzo ichi ndechekutsvaga rubatsiro rwunoenderana nezvinodiwa nezvinofarirwa nemunhu. Haisi bvunzo yekuti mhuri ine hanya zvakadii kana danho rakatarwa rinosvikwa nemunhu wese panguva imwe chete.

Gwaro reAlzheimer’s Association rekutarisirwa kwenguva refu, runyorwa rwayo rwekutarisa kutarisirwa kwekugara uye gwaro reDementia Australia rekutarisirwa kwekugara zvinokurudzira kutarisa zvinodiwa nemunhu, vashandi, zviitwa, nzvimbo uye mari. Peji rino harikurudziri imba imwe chete uye haritsivi mazano enyanzvi dzenharaunda kana emari.

Ndingaziva sei kuti kutarisirwa kwekugara kwakakodzera kufungwa nezvako?

Tarisa rubatsiro runodiwa nemunhu iye zvino uye kuti rubatsiro irworwo rungapiwa here kumba. Funga nezvekuchengeteka kwemunhu, zvinodiwa pakutarisirwa kwezuva nezuva, upenyu hwekudyidzana nevamwe uye zvaanofarira. Fungawo kuti mabasa ekuchengeta ari kukanganisa here utano hwemunhu kana hwevanomubatsira.

Hapana danho rimwe chete kana runyorwa rwunotonga kuti munhu anofanira kutama riini. Munhu angafarira nzvimbo yenharaunda, kana angada kugara kumba nerubatsiro rwakawedzerwa. Taurai nemunhu uye, kana zvichibatsira, nachiremba wake, mushandi wezvekubatsira munharaunda kana murongi wekutarisirwa. Bvunzai kuti ndeapi marudzi erubatsiro angakodzera musati maita chisungo chekutama.

Batanidzai munhu muzvisarudzo nepamunogona pose paanoda. Bvunzai kuti chii chakakosha kwaari: nzvimbo, zvekudya, mutauro, tsika, maitiro echitendero, zviitwa zvaanoziva kana kushanyirwa nemhuri neshamwari. Zvaanofarira zvinogona kubatsira kupfupisa runyorwa kunyange kana zvimwe zvinodiwa pakutarisirwa zvichichinja.

Ndezvipi zvandinofanira kuziva ndisati ndashanyira dzimba?

Kutanga, gadzirai runyorwa rupfupi rwerubatsiro runodiwa nemunhu. Izvi zvinogona kusanganisira rubatsiro pazviitwa zvezuva nezuva, kutarisirwa kweukoti, kudyidzana nevamwe, mutauro waanoziva kana nzvimbo yekupedza nguva ari panze. Bvunzai nyanzvi yezvehutano kana yekubatsira munharaunda kuti ndeapi mabasa angadiwa kana musina chokwadi.

Fonera dzimba musati mashanyira. Bvunzai kana dzichigona kutsigira zvinodiwa nemunhu, kana kamuri kangavepo, matanho anotevera ndeapi uye ruzivo rwupi rwavanoda kwamuri. Kumbirai ruzivo rwakanyorwa nezvemabasa nemari. Mitemo yekukodzera, yemari uye yemvumo inosiyana nenzvimbo, saka tarisai zvinyorwa zvemunharaunda menyu pane kuvimba nechinyorwa chakajairika.

Bvunzai kana vashandi vaine kudzidziswa kwekutarisira vanhu vanorarama nedementia, kuti zvirongwa zvekutarisirwa zvinogadzirwa sei uye kuti mhuri dzingagovera sei ruzivo rutsva. Zivai kuti maitiro ezuva nezuva anoshanda sei, zviitwa zvipi zvinopiwa uye kuti vagari vanotsigirwa sei kuita zvisarudzo. Nzvimbo yakakosha yevanhu vanorarama nedementia isarudzo imwe, asi havasi vose vanoida; enzanisai rubatsiro rwunopiwa nenzvimbo imwe neimwe chaizvo.

Ndezvipi zvandinofanira kucherechedza pandinoshanyira?

Shanyirai dzimba dzinopfuura imwe kana zvichibvira. Itai nguva yekushanya kwekutanga, mozobvunza kana muchigona kushanyirazve panguva yakasiyana kana panguva yekudya. Kushanya kwechipiri kunogona kuratidza zvakawanda zvemaitiro emazuva ese uye kukubvumirai kusangana nevamwe vashandi.

Cherechedzai matauriro anoita vashandi nevagari. Vanotaura nevanhu neruremekedzo here, vanopa nguva yekupindura uye vanovabatanidza muzvisarudzo zvezuva nezuva? Vagari vanoita sevakagadzikana here uye vane zvinhu zvekuita zvinoenderana nezvavanofarira nezvavanokwanisa? Bvunzai kana muchigona kuona zvirongwa zvezviitwa, nzvimbo dzekudyira, nzvimbo dzekunze nenzvimbo dzakavanzika.

Tarisa zvinhu zvine basa kumunhu uyu: zviratidzo zviri nyore kunzwisisa, nzira dzakajeka dzekuenda kuchimbuzi, zvinhu zvaanoziva, nzvimbo dzakanyarara, rutsigiro rwemutauro netsika, nemikana yekuona vadikani. Imba yekutambira yakashongedzwa zvakanaka yoga haigone kuratidza kuti kutarisirwa kwezuva nezuva kunoshanda sei.

Uyai neshamwari kana hama yamunovimba nayo kana zvichigona kukubatsirai kurangarira mibvunzo uye kuenzanisa zvamaona mushure. Munogona kushandisa runyorwa rwekutarisa rweAlzheimer’s Association kunyora zvamaona. Torai zvamanyora sezvinokurudzira kukurukura, kwete sechiyero chinosarudzira imba kwamuri.

Ndeapi mibvunzo anobatsira kuenzanisa kutarisirwa?

Bvunzai kuti vashandi vanoshanda sei panguva dzakasiyana dzezuva, kuti vashandi vanodzidza sei maitiro emunhu uye chii chinoitika kana zvinodiwa zvake zvachinja. Bvunzai kuti ndiani anoongorora zvirongwa zvekutarisirwa uye kuti mhuri ingataura sei kana paine chiri kunetsa. Kana munhu achida rubatsiro pakudya, kutarisirwa kwake kana kutaurirana, bvunzai kuti rubatsiro irworwo runoratidzika sei mukuita.

Bvunzai nezvekushanya kwemhuri, kubuda kunze, kuenda kunoona chiremba, zviitwa uye kugona kwemunhu kuuya nezvinhu zvaanoziva. Kana imba iine chirongwa chakakosha chevanhu vanorarama nedementia, bvunzai kuti chinosanganisira kudzidziswa kwakaita sei, zviitwa uye rubatsiro rwezuva nezuva. Kumbirai mienzaniso yekuti vagari vanobatanidzwa sei muzvisarudzo pane kungovimba nezita rechirongwa chete.

Kumbirai tsananguro yakanyatsorongwa yemari, zvinosanganisirwa uye kuti mari ingachinja sei. Verengai zvibvumirano nokungwarira uye tsvagai mazano akakodzera emunharaunda menyu kana zvine chekuita nemari kana mutemo zvisina kujeka. Musafungidzire kuti basa rinobhadharwa kana kuti riripo zvichibva paruzivo rwenyika kana dunhu rimwe.

Kana kuzivikanwa kwemunhu, ukama hwake kana kuvanzika kwake kuchida kutariswa zvakanyanya, onai gwaro redu rekutsigira munhu weLGBTQ+ anorarama nedementia. Rinosanganisira mibvunzo pamusoro pemazita aanoda kushandiswa, vashanyi, kutarisirwa kwake uye mitemo yevanopa rubatsiro.

Ndingabatsira sei pakutama?

Batanidzai munhu muzvisarudzo nepamunogona pose paanoda. Kushanyira imba yacho, kudyirako kana kugara kwenguva pfupi kunogona kubatsira vamwe vanhu kujairana nenzvimbo yacho, kana zviripo uye zvichigamuchirika kwaari. Munhu angada kusarudza chinhu chekamuri, zvipfeko kana maitiro ekutora.

Goverai ruzivo runobatsira nevashandi, nemvumo yemunhu. Izvi zvinogona kusanganisira zita raanoda kushandiswa, maitiro ekutaurirana, maitiro ezuva nezuva, zvekudya zvaanofarira, zviitwa zvaanofarira uye zvinomubatsira kunzwa akagadzikana. Chengetai ruzivo rwacho rwakapfupika uye rwakanangana nekutarisirwa. Munhu anofanira kuramba ari chikamu chehurukuro dzinomubata.

Uyai nezvinhu zvaanoziva kana imba ichizvibvumira. Bvunzai vashandi kuti kamuri yemunhu ringaita sei kuti rinzwe richizivikanwa pasina kuita kuti zvive zvakaoma kufamba-famba. Mufananidzo, gumbeze raanofarira kana wachi yaanoziva zvinogona kukosha kupfuura kuedza kudzokorora imba yose.

Ndingaramba ndichibatanidzwa sei mushure mekutama?

Shandai nevashandi kuti muzive kuti ruzivo rutsva runogoverwa sei uye ndiani wekufonera. Bvunzai munhu kuti anonzwa sei nezvekushanya nezvezviitwa. Vamwe vanhu vangada kushanya kupfupi kakawanda; vamwe vangada nguva yekujaira. Cherechedzai zvinoita sezvinomunakidza uye gadzirisai pamwe chete.

Zvinodiwa pakutarisirwa nezvinofarirwa zvinogona kuchinja. Ongororai chirongwa chekutarisirwa nemunhu nevashandi, bvunzai mibvunzo kana pane chisina kujeka uye goverai ruzivo rutsva rungabatsira. Kana munhu akangoerekana avhiringika kana kurwara zvakanyanya, udzai chikwata chekutarisirwa nokukurumidza; kuvhiringika kunongoerekana kwaitika kunoda kurapwa nokukurumidza, maererano neNHS.

Kusarudza imba isarudzo yakakosha, uye sarudzo yekutanga inogona kusazoramba yakakodzera. Unganidzai ruzivo, batanidzai munhu, bvunzai nezvekutarisirwa kwezuva nezuva uye rambai muchitaurirana mushure mekutama.

Mibvunzo inowanzobvunzwa

Ndingaziva sei kuti inguva yekufunga nezvekutarisirwa kwekugara kwemunhu anorarama nedementia?

Fungai kuti rubatsiro rwuri kuwanikwa iye zvino rwuri kuzadzisa zvinodiwa nemunhu here uye kuti kugara kumba kuchiri kushandika here kwaari uye kune vanomubatsira. Taurai nemunhu uye nechikwata chake chezvehutano kana chekubatsira munharaunda; hapana danho rimwe chete kana runyorwa rwunotongera mhuri dzose.

Munhu anorarama nedementia anofanira kuenda kunzvimbo yakakosha yevanhu vanorarama nedementia here?

Havasi vose vanoda nzvimbo yakakosha yevanhu vanorarama nedementia. Bvunzai kuti munhu anoda rubatsiro rwakaita sei uye kuti imba imwe neimwe inopa chii, kusanganisira kudzidziswa kwevashandi, zviitwa, kuvanzika uye kubatanidzwa kwemhuri.

Ndezvipi zvandinofanira kubvunza imba yekutarisirwa kwekugara?

Bvunzai nezvekudzidziswa pamusoro pedementia, kuwanikwa kwevashandi, kutarisirwa kwemunhu, zviitwa, kutaurirana nemhuri, kushanya uye kuti kutarisirwa kunoongororwa sei. Kumbirai ruzivo rwakanyorwa nezvemabasa, mari uye kuti rubatsiro rungashanduka sei kana zvinodiwa zvachinja.

Ndingabatsira sei munhu kujaira kutama?

Mubatanidzei pazvisarudzo nepamunogona pose paanoda. Uyai nezvinhu zvaanoziva uye goverai maitiro ezuva nezuva, zvaanofarira uye nzira dzekutaurirana dzaanoda kuti vashandi vazive. Ramba uchishanda nevashandi mushure mekutama.

Masosi

Tinobatanidza kumasangano nezvidzidzo zvinoenderana nepeji iyi. Imwe neimwe yakaongororwa paakagadziridzwa peji.

  1. Long-Term Care · Alzheimer's Association
  2. Choosing a Residential Care Community · Alzheimer's Association
  3. Residential care · Dementia Australia
  4. Sudden confusion (delirium) · NHS

Wakagadzirira mutambo wakanyarara?

Mifananidzo mikuru, pasina taimi, pasina mapoinzi uye pasina chekunyoresa. Tambai pamwechete mu browser yenyu.

Tora mitambo iyi nawe

Iyo app yakasununguka ya Golden Moments yeiPhone, iPad neAndroid: matairi emifananidzo mikuru, mitambo nemifananidzo yemhuri yako, uye mapakeji emifananidzo anoshanda pasina Wi‑Fi. Pasina akaunti, zvekuzivisa, taimi kana mapoinzi.