پاسخ کوتاه
وقتی در مرکز مراقبت از حافظه یا بیمارستان به دیدار فردی مبتلا به دمانس می‌روید، ساده بمانید: هنگام ورود نام خودتان را بگویید، چیزی برای سهیم شدن بیاورید، مثل عکس، موسیقی یا خوراکی مورد علاقه، و یک کار آسان را با هم انجام دهید. ملاقاتهای کوتاهتر و منظم اغلب بهتر از ملاقاتهای طولانی و کمتکرار است. یک خداحافظی آرام و یکنواخت برنامه‌ریزی کنید تا رفتن برای هر دوی شما آسان‌تر شود.
- فرد را با نام صدا بزنید و بگویید کی هستید تا مجبور نباشد خودش حدس بزند: «سلام مادرجان، من سارا هستم، دخترتان.»
- یک یا دو چیز برای سهیم شدن بیاورید، مثل آلبوم عکس، موسیقی مورد علاقه، یک پتوی نرم یا خوراکی‌ای که کارکنان تأیید کرده‌اند.
- ملاقاتهای کوتاه و منظم اغلب بهتر از ملاقاتهای طولانی و کمتکرار است. حضور شما مهم‌تر از چیزی است که می‌گویید.
- در بیمارستان یک برگهٔ یک‌صفحه‌ای دربارهٔ فرد به کارکنان بدهید و هر تغییر ناگهانی را فوراً به پزشک بگویید.
- رفتن را برنامه‌ریزی کنید: بگویید چه مدت میتوانید بمانید، هر بار همان خداحافظی را بگویید و بدون معطل شدن بروید.
در این صفحه (10 بخش)
دیدار عزیزی در مرکز مراقبت از حافظه، خانهٔ سالمندان یا بیمارستان میتواند احساس‌های زیادی بیاورد. ممکن است نمی‌دانید چه بگویید، چه ببرید، یا اصلاً اگر او به یاد نمی‌آورد ملاقات چه اهمیتی دارد. اهمیت دارد. مؤسسهٔ ملی سالمندی آمریکا (NIA) می‌گوید افراد مبتلا به آلزایمر اغلب از همراهی لذت می‌برند حتی وقتی به یاد نمی‌آورند ملاقات‌کننده کیست. این صفحه گام‌های عملی برای پیش از ملاقات، در حین آن و بعد از آن را می‌دهد، به‌علاوهٔ نکته‌های مشخص برای بستری شدن در بیمارستان.
برای ملاقات چطور آماده شوم؟
کمی برنامه‌ریزی ملاقات را برای هر دوی شما آسان‌تر میکند.
- زمان خوبی انتخاب کنید. Dementia Australia پیشنهاد میکند وقتی بروید که فرد معمولاً هوشیارتر است، که برای بسیاری صبح یا حوالی ظهر است. انجمن مراقبان خانواده (Family Caregiver Alliance) پیشنهاد میکند برنامهٔ مرکز را یاد بگیرید و در وقت آزاد، نه وقت فعالیت‌ها بروید.
- با کارکنان هماهنگ کنید. بپرسید فرد امروز چطور بوده و دربارهٔ هر قانونی مربوط به غذا، حیوان خانگی یا بیرون رفتن بپرسید.
- یک کیف کوچک ملاقات ببندید. یک یا دو چیز برای سهیم شدن کافی است (فهرست زیر را ببینید).
- چند موضوع در نظر بگیرید. فرد ممکن است خبری برای گفتن نداشته باشد، پس خودتان بیاورید: خبرهای خانواده، هوا، یک مسابقهٔ فوتبال، یک قصهٔ بامزه.
- انتظارهای خودتان را تنظیم کنید. بعضی ملاقات‌ها گرم و پرحرف‌اند. بعضی دیگر آرام یا سخت. هر دو عادی‌اند.
چه ببرم؟
چیزهایی ببرید که بشود با هم سهیمشان شد، نه چیزهایی که امتحان می‌کنند. انتخاب‌های خوب:
- یک آلبوم کوچک عکس با عکس‌های بزرگ و واضح. پشتشان را برای کارکنان برچسب بزنید.
- یک فهرست آهنگ از آهنگ‌های مورد علاقه روی گوشی، با هدفون ساده یا بلندگوی کوچک.
- چیزی نرم برای در دست گرفتن، مثل پتو، شال یا ژاکت آشنا.
- کرم دست برای ماساژ ملایم دست، اگر فرد از لمس خوشش می‌آید.
- یک مجله یا کتاب تصویری دربارهٔ علاقه‌ای قدیمی، مثل باغبانی، ماشین، پرندگان یا آشپزی.
- یک خوراکی مورد علاقه، اگر کارکنان بگویند بی‌خطر است.
- اشیای آشنا برای اتاق. انجمن مراقبان خانواده گل، گیاه، عکس‌های خانوادگی و آثار هنری یا یک پوستر بزرگ از عکس‌های قدیمی خانواده را پیشنهاد میکند.
- یک تبلت، برای دیدن عکس‌های خانوادگی یا بازی ملایم با هم.
در ملاقات چه کاری می‌توانیم با هم بکنیم؟
با هم کاری کردن فشار را از گفت‌وگو برمی‌دارد. Dementia Australia دیدن عکس‌ها، یک کاردستی آسان، کاشتن نهال، موسیقی، سهیم شدن در یک خوراکی یا قدم زدن در محوطه را پیشنهاد میکند. چند ایدهٔ دیگر:
- عکس ببینید. آنچه می‌بینید نشان بدهید: «این کلاه را ببینید.» «این ساحل چه قشنگ است.» بگذارید فرد هدایت کند. از «این کیست؟» پرهیز کنید.
- موسیقی پخش کنید و بخوانید. آهنگ‌های آشنا می‌توانند حال را بهتر کنند و لحظه‌ای مشترک بسازند، حتی وقتی حرف زدن سخت است.
- یک پیاده‌روی کوتاه بروید. انجمن مراقبان خانواده راه رفتن در اطراف مرکز را پیشنهاد میکند، به‌ویژه در باغ اگر باشد. گردش با ویلچر هم حساب می‌شود.
- ماساژ دست بدهید. کمی کرم و کشیدن آهستهٔ دست روی دست‌ها میتواند آرام‌کننده باشد.
- در آراستن کمک کنید. Dementia Australia شانه کردن مو، لاک زدن ناخن یا کمک به پوشیدن لباس مورد علاقه را، اگر فرد دوست دارد، نام می‌برد.
- یک بازی ساده بکنید. انجمن مراقبان خانواده ورق، دومینو یا هر چیزی را که فرد قبلاً بازی می‌کرد پیشنهاد میکند. روی تبلت، جفت‌یابی تصویر را می‌شود با تصویرهای همیشه دیده‌شده و بدون زمان‌سنج بازی کرد. جفت‌یابی عکس عکس‌هایی را که شما انتخاب می‌کنید به یک بازی جفت‌یابی تبدیل میکند و عکس‌ها در مرورگر شما می‌مانند.
- با هم چیزی تماشا کنید. انجمن مراقبان خانواده کمدی و فیلم‌های قدیمی را پیشنهاد میکند. حتی اگر فرد نتواند داستان را دنبال کند، میتوانید نزدیک بنشینید و وقت را با هم بگذرانید.
- بلند بخوانید. یک شعر کوتاه، یک متن مورد علاقه یا نامه‌ای از یکی از اعضای خانواده.
- فقط کنار هم بنشینید. دست در دست بودن یا آرام نشستن یک ملاقات واقعی است. انجمن آلزایمر می‌گوید اشکالی ندارد ندانید چه بگویید و مهم‌ترین چیز حضور شماست.
وقتی حرفی برای گفتن نمانده، کارت‌های گفت‌وگو میتواند کمک کند. هر کارت یک تصویر و یک پرسش باز دارد.
در ملاقات چطور حرف بزنم؟
- هر بار خودتان را معرفی کنید. «سلام پدرجان، من مهدی هستم، پسرتان.» NIA پیشنهاد میکند ملاقات‌کننده‌ها برای شروع گفت‌وگو خودشان را کوتاه معرفی کنند.
- از روبه‌رو نزدیک شوید و هم‌سطح چشم بنشینید.
- اصلاح نکنید و بحث نکنید. NIA توصیه میکند ملاقات‌کننده‌ها اگر فرد اشتباه کرد یا چیزی را فراموش کرد اصلاحش نکنند.
- صبور باشید وقتی پیدا کردن کلمهها سخت است. وقت زیاد بدهید.
- به احساس‌ها جواب بدهید. اگر فرد غمگین یا نگران به نظر میرسد، قبل از عوض کردن موضوع آن را بپذیرید.
- از پرسش‌های آزمونی پرهیز کنید مثل «مرا یادتان هست؟» یا «ناهار چه خوردید؟»
برای بیشتر، نکته‌های ارتباط ما را ببینید.
وقتی می‌گویند «میخواهم بروم خانه» چه کنم؟
به احساسی که پشت کلمه‌هاست جواب بدهید (راهنمای ما دربارهٔ وقتی کسی مدام می‌خواهد به خانه برود بیشتر توضیح می‌دهد). انجمن مراقبان خانواده توضیح می‌دهد که «میخواهم بروم خانه» معمولاً راهی برای گفتن «راحت نیستم» است و پاسخ‌هایی مثل «از خانهتان برایم بگویید» یا «در خانه چه چیزی را بیشتر دوست داشتید؟» را پیشنهاد میکند. Dementia Australia اضافه میکند که «خانه» میتواند به زمان یا جایی اشاره کند که فرد در آن احساس امنیت می‌کرد، مثل کودکی.
امتحان کنید:
- احساس را بپذیرید: «به نظر میرسد دلتان برای خانه تنگ شده.»
- اگر خوشایند است، با لمس آرامش بدهید
- با هم عکس ببینید یا دربارهٔ خانهٔ خانوادگی حرف بزنید
- یک قدمزدن، نوشیدنی یا خوراکی پیشنهاد کنید
از بحث کردن یا توضیح دادن اینکه چرا نمیتوانند بروند پرهیز کنید. به‌ندرت کمک میکند و اغلب ناراحتی را بیشتر میکند.
ملاقات باید چقدر طول بکشد؟
کوتاهتر و پرتکرارتر اغلب بهتر است. انجمن مراقبان خانواده می‌گوید فرد معمولاً یادش نمی‌ماند پنج دقیقه ماندید یا پنج ساعت، و پیشنهاد میکند سه ملاقات کوتاه در هفته میتواند از یک ملاقات طولانی بهتر باشد. Dementia Australia می‌گوید تعداد درست یا طول درستی برای ملاقات‌ها وجود ندارد.
در هفته‌های اول بعد از انتقال به مرکز مراقبت از حافظه، انجمن مراقبان خانواده پیشنهاد میکند زیاد بروید و کم‌کم به یک الگوی منظم برسید. از کارکنان بپرسید چه میبینند.
چطور بروم بدون اینکه ناراحتش کنم؟
رفتن میتواند سخت‌ترین بخش باشد. Dementia Australia پیشنهاد میکند:
- وقتی می‌رسید بگویید چه مدت میتوانید بمانید. «یک ساعت می‌مانم، بعد می‌روم خرید.»
- از یک فعالیت به‌عنوان پایان طبیعی استفاده کنید. «وقتی این آهنگ تمام شد، می‌روم.»
- با یک وعده غذا یا فعالیت هماهنگ کنید، یا از کارکنان بخواهید کمک کنند فرد به کار دیگری مشغول شود.
- خداحافظی را کوتاه و هر بار یکسان نگه دارید. معطل شدن، عذرخواهی کردن یا ماندن «فقط کمی بیشتر» میتواند خداحافظی‌های بعدی را سخت‌تر کند.
بعد از رفتن، غمگین بودن عادی است. به خودتان اجازهٔ استراحت بدهید. اگر فرد ناراحت شد، کارکنان معمولاً می‌توانند بعد از مدت کوتاهی کمکش کنند آرام شود.
ملاقات با فرد مبتلا به دمانس در بیمارستان
بیمارستان پرسروصدا، ناآشنا و پر از غریبه است و میتواند برای فردی که با دمانس زندگی میکند خیلی سخت باشد. راهنمای NIA دربارهٔ بردن فرد مبتلا به آلزایمر به بیمارستان توصیه میکند:
- کسی کنار فرد بماند تا حد ممکن: یکی از اعضای خانواده، یک دوست مورد اعتماد یا یک مراقب استخدام‌شده.
- یک برگهٔ اطلاعات شخصی به کارکنان بدهید شامل روال روزانهٔ فرد، نامی که دوست دارد صدایش کنند، دوستداشتنیها و ناخوشایندها، محرک‌های احتمالی و نشانههای غیرکلامی درد. چند نسخه در اتاق و ایستگاه پرستاری بگذارید.
- در خوردن و نوشیدن کمک کنید. سالمندان ممکن است در بیمارستان دچار سوءتغذیه شوند. ظرف‌ها را باز کنید، در غذا خوردن کمک کنید، با هم غذا بخورید و نوشیدنی پیشنهاد دهید.
- چیزهای آرامش‌بخش بیاورید مثل عکس یا اشیای معنوی.
- سروصدا را کم کنید. تلویزیون را خاموش کنید و صدای تلفن و پیج‌کننده را کم کنید.
- آیین‌های آرام‌کننده را امتحان کنید، مثل موسیقی آرام، کتاب خواندن، دعا، خواندن یا دیدن عکس‌های قدیمی.
- به حرکت کردن تشویق کنید تا جایی که ایمن است و کارکنان تأیید می‌کنند.
- اگر فرد ناگهان بدتر یا متفاوت به نظر میرسد فوراً به پزشک بگویید. NIA توضیح می‌دهد که گیجی شدید و ناگهانی که دلیریوم (delirium) نام دارد میتواند به خاطر مشکلاتی مثل عفونت، تب، کم‌آبی بدن یا عوارض دارو باشد و به توجه پزشکی نیاز دارد.
یک ملاقات کوتاه و آرام با یک چهرهٔ آشنا و یک آهنگ مورد علاقه میتواند آرامش‌بخش‌ترین بخش یک روز بیمارستان باشد.
بردن کودکان به ملاقات
کودکان می‌توانند گرمای زیادی بیاورند. آن‌ها را از قبل با کلمه‌های ساده و صادقانه آماده کنید، ملاقات را کوتاه نگه دارید و کاری به آن‌ها بدهید، مثل نشان دادن یک نقاشی یا دادن یک عکس. NIA می‌گوید کودکان و افراد مبتلا به آلزایمر می‌توانند از فعالیت‌های ساده با هم لذت ببرند، مثل دیدن یک آلبوم عکس یا گوش دادن به موسیقی. Dementia Australia پیشنهاد میکند یک کیف کوچک با خوراکی یا چیزهای بی‌سروصدا برای مشغول نگه داشتن بچه‌های کوچک ببرید.
از خودتان هم مراقبت کنید
ملاقات میتواند خسته‌کننده و پرحس باشد، به‌ویژه اگر فرد خیلی تغییر کرده باشد. اشکالی ندارد اگر لازم است کمتر بروید، یک دوست را برای حمایت همراه ببرید یا در یک روز سخت زودتر بروید. برای ایده‌هایی در مراقبت از خودتان، مراقبت از خودتان را ببینید. اگر دور زندگی می‌کنید، راهنمای ما دربارهٔ تماس تلفنی و تصویری را ببینید.
پرسش‌های رایج
هنگام ملاقات با فردی مبتلا به دمانس چه ببرم؟
چیزی ببرید که بشود با هم سهیمش شد، نه چیزی که دربارهٔ آن حرف بزنید. یک آلبوم کوچک عکس، فهرست آهنگ‌های مورد علاقه‌اش، یک پتوی نرم، کرم دست، یک مجله دربارهٔ سرگرمی قدیمی‌اش یا خوراکی‌ای که کارکنان تأیید کرده‌اند، همه خوب‌اند. در مرکز مراقبت، عکس‌های خانوادگی و اشیای آشنا هم می‌توانند اتاق را بیشتر شبیه خانه کنند.
هنگام ملاقات با فردی مبتلا به دمانس چه مدت بمانم؟
طول درستی وجود ندارد. بسیاری از خانوادهها میبینند ملاقاتهای کوتاهتر و پرتکرارتر بهتر از ملاقاتهای طولانی و کمتکرار است، چون فرد ممکن است زود خسته شود و یادش نماند چقدر ماندید. به نشانههای خستگی توجه کنید و وقتی ملاقات هنوز خوب است بروید.
وقتی میخواهند به خانه بروند چه بگویم؟
به احساس جواب بدهید، نه به کلمهها. «میخواهم بروم خانه» اغلب یعنی «حس راحتی یا امنیت ندارم». بگویید «از خانهتان برایم بگویید»، با هم عکس ببینید یا پیشنهاد یک قدمزدن یا یک خوراکی بدهید. بحث کردن یا توضیح دادن اینکه چرا نمیتوانند بروند معمولاً ناراحتی را بیشتر میکند.
اگر مرا نشناسد چه؟
ممکن است دردناک باشد، ولی سعی کنید اصلاحش نکنید یا نپرسید «نمی‌دانید من کی‌ام؟» با گرمی خودتان را معرفی کنید و فقط از وقتی که با هم هستید لذت ببرید. بسیاری از افراد هنوز از همراهی لذت می‌برند و گرمای یک دیدار را حس می‌کنند، حتی وقتی نمیتوانند جای شما را بشناسند.
در بستری شدن در بیمارستان چطور میتوانم کمک کنم؟
هر وقت میتوانید کنار فرد بمانید، در غذا خوردن و نوشیدن کمکش کنید و چیزهای آشنا مثل عکس بیاورید. برگهای به کارکنان بدهید که روال روزانه، نامی که دوست دارد صدایش کنند، دوستداشتنیها، ناخوشایندها و نشانههای درد او را فهرست کند. اگر فرد ناگهان بدتر یا متفاوت به نظر میرسد، فوراً به پزشک بگویید، چون گیجی ناگهانی میتواند نشانهٔ یک مشکل پزشکی باشد.
منبع‌ها
ما به سازمان‌ها و مطالعه‌هایی که این صفحه به آن‌ها تکیه دارد پیوند می‌دهیم. هر کدام هنگام به‌روزرسانی صفحه بررسی شده است.
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Residential Care Options: Visiting Someone in Dementia Care · Family Caregiver Alliance
- Visiting someone with dementia · Dementia Australia
- Taking a Person With Alzheimer's Disease to the Hospital · National Institute on Aging
- Helping Family and Friends Understand Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Communication · Alzheimer's Association