Краткият отговор
Забꙑваниѥ памѧти, ѥжє мѧтєть дьнєвьноѥ житиѥ, троудъ въ знаѥмꙑхъ дѣлѣхъ, сьмѧтєниѥ о врѣмєни или мѣстѣ и измѣнєниꙗ въ чоувьствѣ или расѫждєнии могѫтъ бꙑти раньн҄и знаци оумьнаго ослаблениꙗ. Мънога ина състоꙗниꙗ, ꙗко болѣзни щитовидьнꙑꙗ жлѣзꙑ, мало витамина B12, дѣиствиꙗ лѣкъ, оуныниѥ и троуди съна, могѫтъ творити подобьнꙑꙗ измѣнꙑ. Тъкъмо нарочитꙑи врачь можетъ поставити опрѣдѣлєниѥ. Наглоѥ сьмѧтєниѥ трѣбоѩть скорааго попєчєниꙗ.
- Иногда забꙑваниѥ обꙑчно ѥсть при старѣнии; измѣнꙑ, ꙗжє мѧтѫть дьнєвьноѥ житиѥ, достоино ѥсть провѣрити.
- Alzheimer's Association описоуѥть 10 прѣдꙋпрѣждаѭщихъ знакъ, и коупьно съ кымьждо кажєть обꙑчноѥ измѣнєниѥ при старѣнии.
- Болѣзни щитовидьнꙑꙗ жлѣзꙑ, мало витамина B12, дѣиствиꙗ лѣкъ, оуныниѥ, недѫзи и троуди съна могѫтъ вьси дѣиствовати на памѧть, и нѣкотораꙗ отъ нихъ могѫтъ бꙑти цѣлима.
- Тъкъмо нарочитꙑи врачь можетъ поставити опрѣдѣлєниѥ оумьнаго ослаблениꙗ; испꙑтаниꙗ на сътьи и самопровѣрꙑ нє могѫтъ.
- Сьмѧтєниѥ, ѥжє настаѥть нагло, за часꙑ или дьни, можетъ бꙑти дєлириѥмъ и трѣбоѩть скорааго врачьскааго попєчєниꙗ.
На тази страница (7 секции)
Замѣчати измѣнꙑ въ своѥи памѧти, или въ памѧти чловѣка, ѥгожє любите, можетъ бꙑти страшно. Си страница можетъ помошти вамъ разоумѣти, къгда положити видѣниѥ оу врачь и како оуготовити сѧ къ н҄емоу. Она нє можетъ рєщи, имать ли къто оумьноѥ ослаблениѥ. Тъкъмо нарочитꙑи врачь можетъ поставити опрѣдѣлєниѥ оумьнаго ослаблениꙗ, и мънога състоꙗниꙗ, ꙗжє творѧть троуди памѧти, нє сѫть оумьноѥ ослаблениѥ. Нє надѣитє сѧ на испꙑтаниꙗ на сътьи или самопровѣрꙑ.
Кꙑи сѫть раньн҄и знаци оумьнаго ослаблениꙗ?
Alzheimer’s Association описоуѥть 10 раньнихъ знакъ. Коупьно съ кымьждо кажєть обꙑчноѥ измѣнєниѥ при старѣнии, да сѧ съравьнить. Своими словєсꙑ:
| Знакъ, ѥгожє достоино провѣрити | Чѧщє обꙑчно при старѣнии |
|---|---|
| Забꙑваниѥ памѧти, ѥжє мѧтєть дьнєвьноѥ житиѥ, ꙗко забꙑваниѥ новꙑхъ събꙑтии или пакꙑ и пакꙑ въпрашати о томьждє | Иногда забꙑти имѧ или видѣниѥ и по томь помѧнѫти |
| Троудъ въ оустроѥнии или рѣшєнии, ꙗко послѣдовати знаѥмои повари или дрьжати смѣтѫ длъгъ | Иногда съгрѣшити въ домашьн҄ихъ смѣтахъ |
| Троудъ съконьчати знаѥмаꙗ дѣла въ домоу, на дѣлѣ или внѣ | Иногъда трѣбовати помошти съ оустроѥниѥмь пєщи или записаниѥмь видѣниꙗ |
| Гоубити чоувьство дьнєи, врѣмєнъ лѣта или мѣста | Съгрѣшити о дьни нєдѣлѧ и по томь разоумѣти |
| Новъ троудъ оцѣнити далєчьство, чьсти или различати цвѣтꙑ | Измѣнꙑ видѣниꙗ отъ катарактꙑ |
| Новꙑ троуди съ словєсꙑ, ꙗко стати посрѣдѣ бєсѣдꙑ или нарєщи вєщи нєправьнꙑмь имєнємь | Иногда троудити сѧ обрѣсти правоѥ слово |
| Полагати вєщи на нєобꙑчьнꙑхъ мѣстѣхъ и нє мощи въспомѧнѫти пѫть | Иногда погѫбити вєщи и обрѣсти ꙗ въспомѧнѫвъ пѫть |
| Хоудо расѫждєниѥ, на примѣръ о срєбрѣ или о сєбѣ попєчєнии | Иногда сътворити хоудо рѣшєниѥ |
| Отъстѫпати отъ любьнꙑхъ дѣлъ, дѣла или обьщєниꙗ | Иногда нє хотѣти ити на родьноѥ или обьщєѥ събьраниѥ |
| Измѣнꙑ въ чоувьствѣ или обꙑчаи, ꙗко бꙑти сьмѧтєноу, нєдовѣрьливоу, страшливоу или трєвожьноу | Имѣти оутврьждєнꙑ обꙑчаѥ и чоувьствовати раздражєниѥ, ѥгда обꙑчаи сѧ мѧтєть |
Ѥдинъ знакъ самъ о сєбѣ нє значить оумьнааго ослаблениꙗ. Важьно ѥсть измѣнєниѥ отъ того, ѥжє обꙑчно ѥсть томоу чловѣкоу, пачє ащє творить дьнєвьноѥ житиѥ трѫдьнѣѥ.
Како обꙑчноѥ старѣниѥ различаєть сѧ отъ оумьнаго ослаблениꙗ?
National Institute on Aging (NIA) глаголєть, ꙗко мънози стариѥ чловѣци замѣчаѭть, ꙗко помьнѧть мєдлѧѥ, или иногда гоубѧть вєщи, или забꙑваѭть платити длъгъ. Си обꙑчно сѫть знаци лєгъкааго забꙑваниꙗ. Оумьноѥ ослаблениѥ нѣсть обꙑчна чѧсть старѣниꙗ. Тѧжьции троуди памѧти творѧть дьнєвьнаꙗ дѣла трѫдьна, ꙗко вождєниѥ, оупотрѣблєниѥ далєчьнааго слова или обрѣтєниѥ пѫти къ домоу.
NIA съвѣтоуѥть глаголати съ врачьмь, ащє къто:
- Пакꙑ и пакꙑ въпрашаѥть таꙗждє въпросꙑ
- Заблѫждаѥть въ мѣстѣхъ, ꙗжє прѣждє добрѣ знаашє
- Имать троудъ послѣдовати поварѥмъ или напѫтємъ
- Бꙑваѥть пачє сьмѧтєнъ о врѣмєни, чловѣцѣхъ и мѣстѣхъ
- Прѣстаѥть пєщи сѧ о сєбѣ, на примѣръ хоудо ꙗсти, нє мꙑти сѧ или творити нєбєзопасьно
Оу нѣкꙑихъ чловѣкъ ѥсть лєгъкоѥ оумьноѥ ослаблениѥ (MCI). Сє значить болє троудъ памѧти или мꙑшлєниꙗ, нєжєли оу инѣхъ тѣхъждє лѣтъ, нъ чловѣкъ ѥщє можетъ правити дьнєвьноѥ житиѥ. NIA глаголєть, ꙗко MCI можетъ бꙑти раньн҄ии знакъ болѣзни Альцхаимєра, нъ нє вьси чловѣци съ MCI ю приимѫть.
Чьто иногѥ можєть творити троуди памѧти?
Мънога инъна, кромѣ оумьнаго ослаблениꙗ, могѫть дѣиствовати на памѧть, и нѣкотораꙗ оулоучьшаѭть сѧ по цѣлєнии. NIA поминаѥть:
- Болѣзни щитовидьнꙑꙗ жлѣзꙑ, бъбрєкъ или чрѣва
- Дѣиствиꙗ лѣкъ
- Оуныниѥ и трєвогѫ
- Мало витамина B12 или нєдовольно добрааго брашьна
- Троуди съна
- Зъло оупотрѣблєниѥ вина или инѣхъ сѫщьствъ
- Недѫгꙑ, съсѣдъниꙗ кръвє или отрочьства въ мозгѣ
- Поврѣждєниѥ главꙑ, ꙗко потрѧсєниѥ
- Вєликѫ тѧготѫ или жалость, ꙗко останиѥ отъ дѣла или погоублєниѥ съпрѫга
Троуди слоуха и видѣниꙗ тако можѫть бꙑти приѧти за сьмѧтєниѥ; видитє нашє наставлєниѥ о слоусѣ. Сєго ради врачьскоѥ провѣрєниѥ имать значєниѥ. По словєсємъ Alzheimer’s Association, врачєвє чѧсто повєлѣваѭть испꙑтаниꙗ кръвє, да провѣрѧть болѣзни щитовидьнꙑꙗ жлѣзꙑ, нєдостатъкꙑ витаминъ и недѫгꙑ. Добръ сънъ и попєчєниѥ о оунынии тако достоино ѥсть помѧнѫти.
Наглоѥ сьмѧтєниѥ ѥсть нѫжда
Сьмѧтєниѥ, ѥжє настаѥть скори, за часꙑ или дьни, трѣбоѩть скорааго врачьскааго попєчєниꙗ. Сє можетъ бꙑти дєлириѥмъ. VA описоуѥть дєлириѥмъ ꙗко врачьскѫѭ нѫждѫ и съвѣтоуѥть абиѥ позъвати попєчитєлꙗ здравиꙗ того чловѣка или мѣстьнѫѭ слоужьбѫ скорꙑꙗ помощи. Знаци сѫть:
- Измѣнꙑ въ могощи ꙗсно мꙑслити
- Троудъ дрьжати вниманиѥ
- Нєоустроѥно мꙑшлєниѥ
- Нєобꙑчьно много съпаниѥ, или нєобꙑчьно много нєпокои и вълнєниѥ
Сє можетъ приключити сѧ вьсѣмъ, и тѣмъ чловѣкомъ, иже оужє живѫть съ оумьнꙑмь ослаблениѥмь. По словєсємъ NHS, обьщꙑꙗ винꙑ сѫть недѫзи (недѫзи мочєвꙑхъ пѫтии обьщии сѫть оу старꙑхъ чловѣкъ и оу чловѣкъ живѫщихъ съ оумьнꙑмь ослаблениѥмь), оударъ, мало сахара въ кръви оу чловѣкъ съ диꙗбєтомь, поврѣждєниѥ главꙑ и нѣкотори лѣковє. Доньдєжє ждєтє помошти, прѣбѫдитє съ чловѣкомь и оутѣшаитє ѥго кратъкꙑми, простꙑми словєсꙑ. Нє въпрашаитє мъногꙑхъ въпросъ и запишитє лѣкꙑ, ꙗжє приимають.
Како оуготовити сѧ къ видѣнию оу врачь?
Доброѥ видѣниѥ начинаѥть сѧ отъ добрꙑхъ записии. Alzheimer’s Association съвѣтоуѥть принєсти:
- Съписъкъ измѣнъ въ памѧти, чоувьствѣ и обꙑчаи, съ ꙗвьнꙑми примѣрꙑ и приблизьно къгда начѧшѧ сѧ
- Прѣжьнꙗꙗ и нꙑнѣшьнꙗꙗ състоꙗниꙗ здравиꙗ, въ томь числѣ родьнѫѭ повѣсть о троудѣхъ памѧти
- Вьсѧ лѣкꙑ по повєлѣнию и бєзъ повєлѣниꙗ
- Вьсꙗ витаминꙑ или приложєниꙗ
- Вашꙙ въпросꙑ, на примѣръ каꙗ испꙑтаниꙗ бѫдѫть, колико врѣмєнє трѣбоѭть и къгда бѫдѫть отъвѣти
Полєзьно ѥсть тако принєсти родьнааго чловѣка или дроуга, иже добрѣ знаѥть того чловѣка. NIA изꙗснꙗѥть, ꙗко врачєвє могѫть въпрашати и самого чловѣка, и родьнааго чловѣка о здравии, лѣцѣхъ, дьнєвьнꙑхъ дѣлѣхъ и измѣнахъ въ обꙑчаи. Врачєвє тако могѫть:
- Дати испꙑтаниꙗ памѧти, рѣшєниꙗ, вниманиꙗ, чьтєниꙗ числа и словєсъ
- Повєлѣти испꙑтаниꙗ кръвє, мочꙑ и ина, да ищѫть инꙑхъ винъ
- Провѣрити оуныниѥ или ина състоꙗниꙗ дѫшєвьнааго здравиꙗ
- Повєлѣти видѣниꙗ мозга, ꙗко CT или MRI
- Посълати къ нарочитоу врачоу, ꙗко къ врачоу старꙑхъ, нєврологоу, дѫшєвьномоу врачоу старꙑхъ или нєвропсѷхологоу
NIA поминаѥть, ꙗко оумьнаꙗ оцѣнка ѥсть трѣбоуѥма чѧсть лѣтьнааго посѣщєниꙗ здравиꙗ Medicare, и сє можетъ бꙑти добръ часъ помѧнѫти о пєчалєхъ. Дажє кратъкаꙗ испꙑтаниꙗ, ꙗжє врачєвє оупотрѣблꙗѭть, сама о сєбѣ нє довьлѣѭть къ опрѣдѣлєнию оумьнаго ослаблениꙗ. Та сѫть пьрвоѥ стапаниѥ къ пълнѣишємоу провѣрєнию, и опрѣдѣлєниѥ можетъ трѣбовати болє ѥдиного видѣниꙗ. NIA съвѣтоуѥть, да чловѣци съ троуди памѧти възвращаѭть сѧ къ врачоу на вьсꙗкꙑ 6 до 12 мѣсѧць.
Како кротъко начѧти сь словєсъ
Ащє пєчєтє сѧ о иномь чловѣцѣ, изберитє тихъ и частънъ часъ. Глаголитє о ꙗвьнꙑхъ вєщєхъ, ꙗжє ѥстє замѣтили, ꙗко о пєчали о ѥго здравии, а нє ꙗко о оукорѣ. Прѣдъложєниѥ обьщаго провѣрєниꙗ здравиꙗ можетъ бꙑти мьнє страшно. Призъваитє того чловѣка въ рѣшєниꙗ и глаголитє къ н҄емоу ꙗко къ възрастьноу чловѣкоу. Наши съвѣти о бєсѣдѣ могѫть помошти.
Глаголитє съ врачьмь
Ащє замѣчаѥтє измѣнꙑ въ памѧти, мꙑшлєнии, чоувьствѣ или дьнєвьнꙑхъ могощихъ, ꙗжє сѫть новꙑ и прѣбꙑваѭть, положитє видѣниѥ оу обьщаго врачь. При наглѣмь сьмѧтєнии абиѥ позовитє мѣстьнѫѭ слоужьбѫ скорꙑꙗ помощи или попєчитєлꙗ здравиꙗ того чловѣка. Раньнє провѣрєниѥ помагаѥть обрѣсти цѣлимꙑꙗ винꙑ, а ащє сє ѥсть оумьноѥ ослаблениѥ, даѥть болє врѣмєнє оустроити и обрѣсти подъпорѫ. Пєцитє сѧ и о сєбѣ; видитє нашє наставлєниѥ о попєчєнии о сєбѣ.
Си страница ѥсть обьщє свѣдѣниѥ, а нє врачьскъи съвѣтъ. Видитє нашє врачьскоѥ отърєчєниѥ.
Често задавани въпроси
Ѥсть ли забꙑваниѥ обꙑчна чѧсть старѣниꙗ?
Нѣчьто ѥсть. National Institute on Aging глаголєть, ꙗко иногда погѫбити вєщь или забꙑти платити длъгъ обꙑчно ѥсть лєгъко, съ старѣниѥмь съвѧзано забꙑваниѥ. Оумьноѥ ослаблениѥ нѣсть обꙑчна чѧсть старѣниꙗ. Троуди памѧти, иже творѧть дьнєвьнаꙗ дѣла, ꙗко вождєниѥ, оупотрѣблєниѥ далєчьнааго слова или обрѣтєниѥ пѫти къ домоу, трѫдьна, достоино ѥсть провѣрити оу врачь.
Могѫтъ ли троуди памѧти бꙑти отъ иного, нє отъ оумьнаго ослаблениꙗ?
Ѥи. National Institute on Aging поминаѥть болѣзни щитовидьнꙑꙗ жлѣзꙑ, бъбрєкъ или чрѣва, дѣиствиꙗ лѣкъ, оуныниѥ и трєвогѫ, мало витамина B12, зъло оупотрѣблєниѥ вина, троуди съна, недѫгꙑ и поврѣждєниꙗ главꙑ, и ина. Нѣкотораꙗ отъ сихъ могѫтъ оулоучьшити сѧ по цѣлєнии, и сє ѥсть ѥдина вина, дѣлꙗ чєсо врачьскоѥ провѣрєниѥ имать значєниѥ.
Могѫ ли азъ испꙑтати кого о оумьнѣмь ослаблении въ домоу?
Ни. Тъкъмо нарочитꙑи врачь можетъ поставити опрѣдѣлєниѥ оумьнаго ослаблениꙗ, оупотрѣблѧꙗ врачьскѫѭ повѣсть, тѣлєсьноѥ осмотрєниѥ, испꙑтаниꙗ памѧти и мꙑшлєниꙗ, испꙑтаниꙗ въ истькании и иногда видѣниꙗ мозга. Дажє кратъкаꙗ испꙑтаниꙗ, ꙗжє врачєвє оупотрѣблꙗѭть, сама о сєбѣ нє довьлѣѭть къ опрѣдѣлєнию оумьнаго ослаблениꙗ.
Чьто имамь творити, ащє къто нагло бѫдєть сьмѧтєнъ?
Абиѥ поищитє врачьскꙑꙗ помощи. Наглоѥ сьмѧтєниѥ можетъ бꙑти дєлириѥмъ, иже VA нарицаѥть врачьскою нѫждєю. Абиѥ позовитє попєчитєлꙗ здравиꙗ того чловѣка или мѣстьнѫѭ слоужьбѫ скорꙑꙗ помощи, прѣбѫдитє съ нимь и запишитє лѣкꙑ, ꙗжє приимають.
Източници
Ние правим връзки към организациите и проучванията, на които разчита тази страница. Всеки беше отметнат, когато страницата беше актуализирана.
- 10 Early Signs and Symptoms of Alzheimer's and Dementia · Alzheimer's Association
- Memory Problems, Forgetfulness, and Aging · National Institute on Aging
- How Is Alzheimer's Disease Diagnosed? · National Institute on Aging
- Visiting Your Doctor for Memory Loss · Alzheimer's Association
- Assessing Cognitive Impairment in Older Patients · National Institute on Aging
- When should I worry about Delirium? · U.S. Department of Veterans Affairs
- Sudden confusion (delirium) · NHS