Vinte preguntas e conversa para persoas con demencia

Moitas familias queren un xogo para compartir que se sinta como unha conversa, non como unha proba. «Vinte preguntas» e outros xogos semellantes de adiviñar poden funcionar ben, porque as regras son sinxelas e a conversa pode ir por moitos camiños. O truco está en cambiar os papeis habituais: a persoa pensa na resposta e ti fas as preguntas. Nesta páxina explicamos como levar estes xogos cunha actitude amable e que xogos de conversa poden ir ben para persoas con demencia.

Por que cambiar as regras habituais?

Nunha proba típica, unha persoa pregunta e a outra ten que saber a resposta. Iso pode deixar á persoa que vive con demencia nunha situación difícil, e iso pode resultar incómodo. Cando ela escolle o obxecto e ti tentas adiviñalo, ela é quen sabe. Ela garda a resposta, decide cando dicir si ou non e pode gozar vendo como o intentas.

O National Institute on Aging aconsella ás persoas que coidan usar frases curtas e sinxelas, unha pregunta de cada vez e un ton tranquilo e paciente. Estes hábitos encaixan moi ben cos xogos de adiviñar.

Como xogar a «Vinte preguntas» con calma

1. Escolle un tema da vida da persoa, como a cociña, o xardín, os animais ou o mar.
2. Deixa que pense nunha cousa e que a diga en voz baixa, ou que mostre unha tarxeta con imaxe para que non teña que dicila.
3. Fai unha pregunta de si ou non de cada vez. «É algo que se come?» «É máis grande ca un zapato?»
4. Acepta calquera resposta. Un aceno coa cabeza, un xesto de non ou unha risa tamén valen.
5. Fai suposicións en voz alta e gózaas. Se acertas, celebrádeo xuntos.
6. Ofrece pistas cando a persoa pareza bloqueada: «É algo da cociña».
7. Non contes nunca as preguntas e non leves puntuación.

Se á persoa lle custa seguir as regras, pasa a unha versión máis sinxela: ti nomeas varias cousas e ela sinala a correcta.

Boas cousas para escoller

• Unha froita, verdura ou flor favorita
• Un animal da granxa, do zoo ou unha mascota que tivese
• Unha ferramenta, como un martelo, un angazo ou unha agulla de coser
• Un moble ou un obxecto da casa
• Un lugar que coñeza ben, como un parque ou unha vila
• Unha peza de roupa que lle gustase levar

Evita nomes de persoas, calquera cousa que poida causar pena e obxectos perigosos ou fáciles de confundir.

Máis xogos de conversa

• Isto ou aquilo. Ofrece dúas opcións e pregunta cal prefire: té ou café, a montaña ou o mar, un vestido vermello ou un azul. Non hai resposta correcta.
• Que preferirías? Fai unha pregunta suave e lixeira: «Que preferirías, un picnic ou cear fóra?»
• Completa o refrán. Unha frase coñecida coa parte final en branco. Consulta a nosa guía sobre xogos para completar refráns.
• Nomea o lugar. Pídelle que describa unha habitación, vila ou paisaxe favorita e invítaa a que a imaxinedes xuntos.
• Tarxetas con preguntas abertas. As nosas tarxetas de conversa ofrecen preguntas abertas por temas, para imprimir e usar na mesa.

Para máis ideas relacionadas coa memoria e a historia de vida, consulta preguntas para lembrar. Para pasatempos de preguntas feitos con suavidade, consulta trivial sinxelo para persoas maiores con demencia, que usa opcións e non leva puntuación.

E se a persoa se frustra?

Para, sorrí e di algo como: «Imos xogar a outra cousa». A frustración é un sinal para cambiar de xogo, non para insistir. A nosa guía sobre como xogar con unha persoa que ten demencia explica como adaptar as regras sobre a marcha.

O que os xogos de conversa poden facer e o que non

Os xogos de conversa son agradables e sociais. Poden axudar a conectar e a compartir historias. Non tratan a demencia, nin a ralentizan nin a prevén. Mantén o obxectivo sinxelo: un momento agradable xuntos.