Gysgaça jogap
Iýigrimi sorag oýny adam jogaby özi bilýän bolanda ýumşak we sosial oýun bolup biler. Adam bir zat oýlaýar, siz hawa ýa-da ýok diýip bolýan soraglary berýärsiňiz, hiç kim synaga çekilmeýär. "Bu ýa-da şol" we "Siz haýsyny saýlardyňyz?" ýaly beýleki gürrüň oýunlary hem şeýle işleýär: olar fakt däl-de, pikirleri we hekaýalary çagyrýar. Tapgyrlary gysga saklaň, adama geçmäge rugsat beriň we çaklamalary hiç haçan sanamaň.
- Obýektiň ýa-da haýwanyň adamyň özi oýlamagyna rugsat beriň, şonda ol hünärmen bolýar. Siz soraglary berýärsiňiz, ol hawa ýa-da ýok diýýär.
- Geçmäge, maslahata ýa-da yşarata rugsat beriň. Hiç haçan utuk saklamaň ýa-da näçe soragyň alnandygyny sanamaň.
- Adamyň öz durmuşyndan gündelik zatlary saýlaň, mysal üçin halaýan naharyny, guraly ýa-da ýeri.
- 'Haýsyny halaýarsyňyz?' ýa-da 'Haýsy bolsa-da saýlardyňyzmy?' ýaly pikir soraglarynyň ýalňyş jogaby ýok.
- Adam gyzyklanmany togtadanda oýunlary tamamlaň. Iki-üç tapgyr ýeterlik.
Bu sahypada (6 bölüm)
Köp maşgalalar synag däl-de, gürrüň ýaly duýulýan bilelikdäki oýun gözleýär. iýigrimi sorag we beýleki çaklaýyş oýunlary gowy işläp biler, sebäbi düzgünleri ýönekeý we gürrüň islendik ýere baryp biler. Esasy zat adaty rollary tersine öwürmek: adam jogaby oýlaýar, siz sorarsyňyz. Bu sahypada şu oýunlary ýumşak nädip geçirmek we demensiýasy bolan adamlar üçin haýsy gürrüň oýunlarynyň laýykdygy düşündirilýär.
Rollary näme üçin tersine öwürmeli
Adaty quizde biri sorap, beýlekisi bilmeli. Bu demensiýasy bolan adamy ýalňyşmaga getirýär, we ýalňyşmak gynandyrýar. Adam obýekti saýlanda we siz çaklanyňyzda, ol hünärmen bolýar. Jogaby ol saklaýar, hawa ýa-da ýok diýmegi özi karar edýär we sizi synanyşyňyzy synlamakdan lezzet alyp biler.
Milli garrylyk institutynyň maslahaty: ideg edijilere gysga, ýönekeý sözlemler, bir wagtda bir sorag we ýumşak, sabyrly ses ulanmagy maslahat berýär. Bu endikler çaklaýyş oýunlary üçin hem gowy laýyk gelýär.
Iýigrimi soragy nädip ýumşak oýnamaly
- Adamyň durmuşyndan bir mowzuk saýlaň, mysal üçin mähetdel, bag, haýwanlar ýa-da deňiz kenary.
- Ol bir zat oýlasyn we ony pes sesde aýdyň ýa-da siziň ony eşitmek zerurlygyňyz bolmazlygy üçin surat kartasyny görkeziň.
- Bir wagtda bir hawa ýa-da ýok sorag beriň. “Siz ony iýýärsiňizmi?” “Ol aýakgabyň ululygyndan uludyrmy?”
- Islendik jogaby kabul ediň. Başy atmak, başy ýana tutmak ýa-da gülmek hem sanalýar.
- Çaklamalaryňyzy ses çykaryp aýdyň we lezzet alyň. Dogry çak etseňiz, bilelikde begenäň.
- Adam tapylmadyk bolsa maslahat beriň: “Ol aşhanada bolýar.”
- Soraglary hiç haçan sanamaň we utuk saklamaň.
Eger adam düzgünleri yzarlap bilmese, ýönekeý görnüşe geçiň: birnäçe zat aýdyp, dogry birini görkezmegini sorap bilersiňiz.
Saýlamaly gowy zatlar
- Halaýan miwe, gök önümi ýa-da gül
- Ferma, haýwanat bagy ýa-da öýünde ösdüren haýwan
- Gural, mysal üçin çekiç, gurak ýa-da dikiş iňesi
- Mebel ýa-da öý zady
- Tanaýan ýeri, mysal üçin seýilgäh ýa-da şähser
- Geýmegi halaýan eşigi
Adamlaryň adyny, gynançly zatlary we howply ýa-da aňsat ýalňyşdyrylýan zatlary saklaň.
Beýleki gürrüň oýunlary
- Bu ýa-da şol. Iki saýlama beriň we haýsysyny halaýandygyny soraň: çaý ýa-da kofe, dag ýa-da deňiz, gyzyl köýnek ýa-da gök. Dogry jogap ýok.
- Siz haýsyny saýlardyňyz. Ýumşak, ýeňil sorag beriň: “Siz piknige ýa-da agşam naharyna çykmagy haýsy halaýardyňyz?”
- Sözi tamamlaň. Ahyry açyk galdyrylan tanyş jümle. Bu oýun üçin sözi tamamlaýan oýunlara synlaň.
- Ýeriň adyny aýdyň. Adamdan halaýan otagyny, şäheri ýa-da görnüşi beýan etmegini sorap, siziň hem ony göz öňüne getirmegiňizi haýyş ediň.
- Açyk sorag kartalary. Gürrüň kartalarymyz mowzuklar boýunça açyk sorag berýär, stolda çap etmek üçin hem bolýar.
Ýatlama we durmuş hekaýasy bilen baglanyşykly has köp pikir üçin ýatlama soraglaryna serediň. Quiz görnüşindäki şatlyk üçin ýumşak, saýlamalary bolup, utuk saklanmaýan demensiýasy bolan ulular üçin ýönekeý oýun sahypasyna synlaň.
Adam gaharlansa näme etmeli?
Duruň, gülümsäň we “Başga oýun oýnalyň” ýaly zat aýdyň. Gaharlanmak oýny üýtgetmek signalydyr, has agyr basmak däl. Dolandyrylyp bilinýän düzgünleri nädip üýtgetmegi demensiýasy bolan adam bilen oýunlary nädip oýnamaly sahypasynda düşündirilýär.
Gürrüň oýunlary näme edip bilýär, näme edip bilmeýär
Gürrüň oýunlary lezzetli we sosialdyr. Olar adamlaryň birek-birek bilen baglanyşmagyna we hekaýalaryny paýlaşmagyna kömek edip biler. Olar demensiýany bejermeýär, haýal etmeýär we öňüni almaýar. Esasy maksat ýönekeý saklaň: bilelikde ýylyly pursat.
Köp berilýän soraglar
Iýigrimi sorag oýny demensiýa üçin oňaýlymy?
Adam jogaby oýlaýan bolsa we hiç kim synaga çekilmese, oňaýly bolup biler. Eger ol quiz ýaly, siz adamyň ýatlamaly faktyny çaklaýan bolsaňyz, synag ýaly duýulup biler. Düzgünleri açyk we ýylyly saklaň.
Iýigrimi sorag oýnunda adam näme oýlap biler?
Ýönekeý, tanyş zatlar has oňat işleýär: miwe, haýwan, gural, gül görnüşi, mebel ýa-da tanaýan ýeri. Mesele zatlardan, adamlaryň adyndan we gynanç getirip biläýjek zatlardan saklanyň.
Adam hawa ýa-da ýok diýip jogap berip bilmese näme etmeli?
Yşaratlary ulanyň, başbarmak ýokary ýa-da aşak, ýa-da surat kartasyny görkeziň. Şeýle hem ses bilen çak ediň we adama başyny atmak, gülümsemek ýa-da bir söz bilen jogap bermäge rugsat beriň.
Demensiýasy bolan ulular üçin başga gürrüň oýunlary barmy?
Hawa. 'Bu ýa-da şol' iki zatdan haýsysyny halaýandygyny sorar. 'Siz haýsyny saýlardyňyz?' pikir sorar. Golden Moments-yň gürrüň kartalary ýaly açyk sorag kartalary gündelik durmuş hakda hekaýalary çagyrýar.
Çeşmeler
Bu sahypanyň daýanýan guramalaryna we gözleglerine baglanyşyk berýäris. Her biri sahypa täzelenende barlandy.
- Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Infographic: Do's and Don'ts: Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS