Haere kwadogina
Tuenty henanadai be gaukara namo bona maragi, bema tauna be sibona anina e diba. Ia be gau haida e laloa, oi be io o lasi henanadai oi henia, bona ta be ia e tesiava lasi. Hereva gaukara ma haida, hegeregere "Ini o una" bona "Dahaka oi abia hidi", danu be unu bamona: idia be lalo bona sivarai e hadoa, diba momokani e ura lasi. Nega kwadogi do oi gaukara, tauna e diba ia rakatania, bona henanadai namba do oi duahia lasi.
- Tauna do ia laloa gau o manu dahaka, unai dainai ia be sibona e diba. Oi be henanadai oi henia, bona ia be io o lasi e haerelaia.
- Rakatania, heduru, o ima hereva do oi abia dae. Namba do oi duahia lasi, bona edana henanadai amo ia e diba, unai do oi duahia lasi.
- Tauna ena mauri lalonai gau oi abia hidi, hegeregere aniani ia ura henia, gaukara gauna, o gabuna ta.
- Lalo henanadai, hegeregere 'Dahaka oi ura bada?' o 'Edia ai dahaka oi ura henia?', be kerere lasi.
- Tauna ena ura e ore bema, do oi dokona. Rua o toi raund be namo.
Inai peisi ai (6 kahadia)
Ruma bese momo e ura gaukara ta idia gaukaralaia hebou, unai be hereva bamona, tesi lasi. Tuenty henanadai bona tahua gaukara hegeregere be namo diba, badina rula be maragi bona hereva be dala momo e lao diba. Gaukara namo be daladia do oi haidaua: tauna be anina e laloa, bona oi be henanadai oi henia. Ina pepana e hahedinaraia edei bamona unu gaukara do oi gaukaralaia maragi, bona hereva gaukara dahaka be dementia ida e noholaia taudia edia e namo.
Dahaka dainai rula guna do ita haidaua?
Tesi maorona lalonai, ta ta e henanadai bona ma ta na e diba be namo. Unai ese dementia ida e noholaia tauna e atoa gabuna ta ai, ia e kerere diba, bona kerere be lalohisihisi e havaraia diba. Bema ia be gauna e abia hidi bona oi be oi tahua, ia be sibona e diba. Ia be anina e dogoatao, ia e abia hidi edana ia gwau io o lasi, bona ia e moale diba bema ia itaia oi tahua.
National Institute on Aging e gwauraia naria taudia edia, hereva kwadogi bona maragi do idia gaukaralaia, henanadai ta ta do idia henia, bona maragi bona heau bada do idia gwaurai. Unu dala be tahua gaukara edia e namo.
Edei bamona tuenty henanadai do oi gaukaralaia, maragi
- Lalo ta oi abia hidi tauna ena mauri amo, hegeregere nanadu gabuna, au gabu, manu o kone.
- Ia do ia laloa gau ta bona e gwauraia maragimaragi, o ravana pepana ta e hahedinaraia unai dainai oi kamonai be namo lasi.
- Io o lasi henanadai ta ta oi henia. “Unai be gau ta ita ania, a?” “Unai be tamaka e hereaia, a?”
- Haerelaia ibounai oi abia dae. Kwarana, imana e haidaua, o kiri be idia gaukara.
- Lalo oi tahua bona oi gwauraia bona oi moale hebou. Bema oi tahua momokani, do umui moale hebou.
- Heduru oi henia bema tauna e hekwakwanai hegeregere: “Unai be nanadu gabuna ai gauna ta.”
- Henanadai do oi duahia lasi bona namba do oi atoa lasi.
Bema tauna be rula e badinaia diba lasi, maragi bada dalana ta ai do oi lao: oi be gau haida oi gwauraia bona ia be momokani e herevalaia.
Gau namodia do oi abia hidi
- Au, aniani gauna, o au huahua ta ia ura henia
- Manu ta, gabu amo, animala gabu amo, o manu ia dogoatao gunana
- Gaukara gauna ta, hegeregere hamara, rake o nil
- Noho gauna o ruma lalonai gauna ta
- Gabuna ia e diba namonamo, hegeregere parka o hanua ta
- Dabua gauna ta ia ura henia e karaia
Taudia ladadia, gau haida lalohisihisi kerere e havaraia diba, bona gau haida kerere o hekwakwanai e havaraia diba, do oi rakatania.
Hereva gaukara ma haida
- Ini o una. Rua oi henia bona dahaka ia ura henia oi henanadai: ti o kofe, orooro o davara, dabua kakakaka o dabua blu. Kerere lasi.
- Dahaka oi abia hidi. Henanadai maragi ta oi henia: “Oi ura piknik, a, o aniani ruma ta ai?”
- Hereva do oi haore. Hereva ta e diba namonamo, dokona e rakatania. Eda hereva haore gaukara ai do oi itaia heduru pepana.
- Gabuna ladana oi gwaurai. Ruma daena, hanua o itaia gabuna ta ia ura henia e gwauraia, bona oi danu do oi lalopararalaia.
- Henanadai auka ravana. Eda hereva ravana be lalo ai henanadai auka e henia, pata ai e printeraia diba.
Laloatao bona mauri sivarai e badinaia daladia ma haida totona, itaia laloatao henanadai. Tesi hegeregere moale maragi totona, itaia tesi maragi dementia ida e noholaia taudia badadia edia, unai be abia hidi e gaukaralaia bona namba lasi.
Bema tauna e badu, dahaka do ita karaia?
Do oi dokona, oi imana, bona oi gwaurai hegeregere, “Ita gaukara ma ta ita gaukaralaia.” Badu be e hahedinaraia gaukara do ita haidaua, goada do ita karaia lasi. Eda heduru pepana edei bamona tau ta dementia ida e noholaia ida do umui gaukara hebou e hahedinaraia edei bamona rula do oi haidaua harihari.
Gaukara be dahaka e karaia diba bona dahaka e karaia diba lasi
Hereva gaukara be moale bona hebou. Idia ese taudia e durua idia hebou bona sivarai e haidaua. Idia be dementia e hanamoa lasi, e aukaia lasi, o e gimaia lasi. Lalo namona do oi dogoatao maragi: nega namo ta hebou.
Henaidai momodia
Tuenty henanadai be dementia ida e noholaia taudia edia e namo, a?
E namo diba, bema tauna be sibona anina e laloa bona ta be ia e tesiava lasi. Bema e gaukaralaia hegeregere tesi, bona naria tauna be diba momokani e tahua tauna na ia laloatao be namo, unai be tesi bamona ia davaria diba. Rula do oi aukaia maragi bona mai hetaodae.
Tuenty henanadai lalonai, tauna be dahaka e laloa diba?
Gau maragi bona e diba namonamo be namo: au, manu, gaukara gauna, au huahua, noho gauna, o gabuna ia e diba namonamo. Lalo hegeregere, taudia ladadia, bona gau haida ese lalohisihisi kerere e havaraia diba, do oi rakatania.
Bema tauna be io o lasi e haerelaia diba lasi?
Ima hereva, ima daeba o diho, o ravana pepana ta oi herevalaia. Oi danu be lalo haida oi gwauraia, bona ia be kwarana, imana, o hereva kwadogi amo e haerelaia diba.
Hereva gaukara ma haida be dementia ida e noholaia taudia edia e noho, a?
Io. 'Ini o una' be rua amo dahaka ia ura henia e henanadai. 'Dahaka oi abia hidi' be lalo e henanadai. Ravana gaukara ida henanadai auka, hegeregere Golden Moments ena hereva ravana, be mauri dinana sivarai e hadoa.
Badina sivarai
Inai peisi ese ia badinaia oganaisesen bona tahua sivarai ai haheboua. Inai peisi hamatamataia neganai iboudiai ai itaia maoromaoro.
- Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Infographic: Do's and Don'ts: Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS