Azịza mkpirikpi
Ajụjụ iri abụọ pụrụ ịbụ egwuregwu dị nwayọọ ma na-akpakọ mmadụ ọnụ mgbe onye ahụ bụ onye ma azịza ya. Ha na-eche ihe, gị na-ajụ ajụjụ ee ma ọ bụ mba, ọ dịghịkwa onye a na-anwale. Egwuregwu mkparịta ụka ndị ọzọ, dịka "Nke a ma ọ bụ nke ahụ" na "Gịnị ka ị ga-ahọrọ?", na-arụ otu aka ahụ: ha na-akpọ oku ka mmadụ kwuo echiche na akụkọ kama eziokwu. Mee ka agba ahụ dị mkpụmkpụ, kwe ka onye ahụ gafee, ma edekọla ọnụ ọgụgụ nkọ.
- Kwe ka onye ahụ chee ihe ma ọ bụ anụmanụ, ka ọ bụrụ ọkachamara. Gị na-ajụ ajụjụ, ha na-aza ee ma ọ bụ mba.
- Kwe ka ha gafee, nye ihe ngosi, ma ọ bụ jiri mmegharị aka. Echekwala akara ma ọ bụ gụọ ole ajụjụ ọ were.
- Họrọ ihe ndị a na-ahụ kwa ụbọchị site na ndụ onye ahụ, dịka nri ha kacha amasị, ngwá ọrụ ma ọ bụ ebe.
- Ajụjụ echiche, dịka 'Ọ ga-akara gị mma...?' ma ọ bụ 'Nke dị ka gị n'anya karịa?', enweghị azịza ọjọọ.
- Kwụsị mgbe onye ahụ kwụsịrị inwe mmasị. Agba abụọ ma ọ bụ atọ ezuola.
N'ibe a (akụkụ 6)
Ọtụtụ ezinụlọ na-achọ egwuregwu ha na-egwu ọnụ nke dị ka mkparịta ụka, ọ bụghị ule. Ajụjụ iri abụọ na egwuregwu ịkọ nkọ ndị yiri ya pụrụ ịdị mma, n’ihi na iwu ya dị mfe na mkparịta ụka ahụ pụrụ ịga ebe ọ bụla. Ihe bụ isi bụ igbanwe ọrụ ndị a na-emebu: onye ahụ na-eche azịza ya, gị na-ajụ ajụjụ. Peeji a na-akọwa otu esi egwu egwuregwu ndị a n’ụzọ dị nwayọọ, na egwuregwu mkparịta ụka ndị dabara ndị nwere nchefu.
Gịnị mere anyị ga-eji gbanwee iwu ndị a na-emebu?
N’ajụjụ ọnụ a na-emebu, otu onye na-ajụ, onye nke ọzọ ga-amarịrị azịza ya. Nke ahụ na-etinye onye nwere nchefu n’ọnọdụ ebe o nwere ike ịda, ịda pụkwara iwe iwe. Mgbe ọ na-ahọrọ ihe ahụ na gị na-akọ nkọ, ọ bụ ya bụ ọkachamara. Ọ na-ejide azịza ya, ọ na-ekpebi mgbe ọ ga-ekwe ee ma ọ bụ mba, ọ pụkwara inwe obi ụtọ ile ka ị na-anwa.
National Institute on Aging na-adụ ndị na-elekọta ọdụ ka ha jiri ahịrịokwu dị mkpụmkpụ ma dị mfe, otu ajụjụ n’otu oge, na olu dị jụụ na ndidi. Omume ndị a dabara egwuregwu ịkọ nkọ nke ọma.
Otu esi egwu ajụjụ iri abụọ n’ụzọ dị nwayọọ
- Họrọ isiokwu site na ndụ onye ahụ, dịka kichin, ubi, anụmanụ ma ọ bụ ụsọ osimiri.
- Kwe ka ha chee ihe ma kwuo ya n’olu dị nwayọọ, ma ọ bụ gosi kaadị foto ka ị ghara ịnụ ya.
- Jụọ otu ajụjụ ee ma ọ bụ mba n’otu oge. “Ọ bụ ihe ị na-eri?” “Ọ ka akpụkpọ ụkwụ ibu?”
- Nabata azịza ọ bụla. Isi n’isi, ịfe isi, ma ọ bụ ọchị niile bara uru.
- Kọọ nkọ n’olu dara ụda ma nwee obi ụtọ na ya. Ọ bụrụ na ị kọọ nkọ ziri ezi, nwee ọṅụ ọnụ.
- Nye ihe ngosi mgbe onye ahụ yiri ka ọ tọrọ atọ: “Ọ bụ ihe dị na kichin.”
- Edekọla ọnụ ọgụgụ ajụjụ ma ọlị, echekwala akara.
Ọ bụrụ na onye ahụ enweghị ike ịgbaso iwu, gbanwe gaa n’ụdị dị mfe karị: ị kpọọ aha ihe ole na ole, ha zoo aka na nke ziri ezi.
Ihe ọma ị ga-ahọrọ
- Mkpụrụ osisi, akwụkwọ nri ma ọ bụ ifuru ọ kacha amasị
- Anụmanụ si n’ugbo, n’ogige anụmanụ ma ọ bụ anụ ụlọ ha nwere
- Ngwá ọrụ, dịka hama, rake ma ọ bụ agịga ịkwa akwa
- Otu arịa ụlọ ma ọ bụ ihe eji eme ụlọ
- Ebe ha ma nke ọma, dịka ogige ntụrụndụ ma ọ bụ obodo
- Uwe ha nwere mmasị iyikwasị
Zere aha mmadụ, ihe ọ bụla pụrụ iwe iwe, na ihe ndị pụrụ ịdị ize ndụ ma ọ bụ ndị na-adị mfe ịgbagwoju anya.
Egwuregwu mkparịta ụka ndị ọzọ
- Nke a ma ọ bụ nke ahụ. Nye ha nhọrọ abụọ ma jụọ nke ha kacha amasị: tii ma ọ bụ kọfị, ugwu ma ọ bụ osimiri, uwe uhie ma ọ bụ nke na-acha anụnụ anụnụ. Ọ dịghị azịza ziri ezi.
- Ọ ga-akara gị mma. Jụọ ajụjụ dị nwayọọ ma dị mfe: “Ọ ga-akara gị mma ịga picnic ka ọ bụ ịga rie nri n’èzí?”
- Mechaa okwu ahụ. Ahịrịokwu a maara nke ọma, hapụ akụkụ ikpeazụ ya oghe. Nwaa egwuregwu ịmecha okwu anyị maka ntuziaka.
- Kpọọ ebe ahụ aha. Gwa ha ka ha kọwaa ọnụ ụlọ, obodo ma ọ bụ ihe nkiri ha kacha amasị, ma kpọọ gị ka ị see ya n’uche kwa.
- Kaadị ajụjụ mepere emepe. Kaadị mkparịta ụka anyị na-enye ajụjụ mepere emepe dịka isiokwu, ndị e pụrụ ibipụta maka tebụl.
Ọ bụrụ na ị chọkwu echiche ndị si na ncheta na akụkọ ndụ pụta, lee ajụjụ ncheta. Maka egwuregwu ụdị ajụjụ ọnụ e mere n’ụzọ dị nwayọọ, lee ajụjụ ọnụ dị mfe maka ndị agadi nwere nchefu, nke na-eji nhọrọ na-enweghị akara.
Gịnị ma ọ bụrụ na onye ahụ were iwe?
Kwụsị, mụmụọ ọnụ ọchị ma kwuo ihe dịka, “Ka anyị gwuo ihe ọzọ.” Iwe bụ ihe na-egosi na oge erugo ịgbanwe egwuregwu ahụ, ọ bụghị ịmanye karịa. Ntuziaka anyị banyere otu esi eso onye nwere nchefu gwuo egwuregwu na-akọwa otu esi agbanwe iwu ozugbo.
Ihe egwuregwu pụrụ ime na ihe ọ na-apụghị ime
Egwuregwu mkparịta ụka na-atọ ụtọ ma na-akpakọ mmadụ ọnụ. Ha pụrụ inyere ndị mmadụ aka ijikọ na ịkọ akụkọ. Ha anaghị agwọ nchefu, ebelata ya ma ọ bụ gbochie ya. Mee ka ebumnuche ahụ dị mfe: oge ọma ọnụ.
Ajụjụ a na-ajụkarị
Ajụjụ iri abụọ ọ dị mma maka ndị nwere nchefu?
Ọ pụrụ ịdị, mgbe onye ahụ bụ onye na-eche azịza ya na ọ dịghị onye a na-anwale. Ọ bụrụ na e jiri ya mee ajụjụ ọnụ, ebe onye na-elekọta na-akọ nkọ eziokwu onye ahụ ga-echeta, ọ pụrụ ịdị ka ule. Mee ka iwu ya dị oghe ma na-ekpo ọkụ.
Gịnị ka onye ahụ pụrụ iche n'ajụjụ iri abụọ?
Ihe ndị dị mfe ma a maara nke ọma kacha arụ ọrụ: mkpụrụ osisi, anụmanụ, ngwá ọrụ, ụdị ifuru, arịa ụlọ, ma ọ bụ ebe ha ma nke ọma. Zere echiche ndị na-adịghị ahụ anya, aha mmadụ na ihe ọ bụla pụrụ iwe iwe.
Gịnị ma ọ bụrụ na onye ahụ enweghị ike ịza ee ma ọ bụ mba?
Jiri mmegharị aka, mkpịsị aka elu ma ọ bụ ala, ma ọ bụ zoo aka na kaadị foto. Ị pụkwara ịkọ nkọ n'olu dara ụda ma kwe ka ha zaghachi site n'isi n'isi, ịmụmụ ọnụ ọchị ma ọ bụ otu okwu.
Ọ dị egwuregwu mkparịta ụka ndị ọzọ maka ndị agadi nwere nchefu?
Ee. 'Nke a ma ọ bụ nke ahụ' na-ajụ nke ha kacha amasị n'ime ihe abụọ. 'Ọ ga-akara gị mma' na-ajụ echiche ha. Egwuregwu kaadị nwere ajụjụ mepere emepe, dịka kaadị mkparịta ụka Golden Moments, na-akpọ oku ka mmadụ kọọ akụkọ banyere ndụ kwa ụbọchị.
Isi mmalite
Anyị na-ejikọ ndị otu na nyocha ndị ibe a tụkwasịrị obi. A lelere nke ọ bụla mgbe e melitere ibe a.
- Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Infographic: Do's and Don'ts: Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS