Ҡыҫҡа яуап .
Кеше яуапты белгән саҡта, 20 һорау уйыны йомшаҡ һәм аралашыу уйыны була ала. Ул бер нәмә уйлай, һеҙ «эйе» йәки «юҡ» тигән һорауҙар бирәһегеҙ, һәм беремсе лә тикшерелмәй. Башҡа әңгәмә уйындары, мәҫәлән, «Был йәки шул» һәм «Ниндәйен һайлар инегеҙ?», шул рәүешле эшләй: улар фактҡа түгел, фекергә һәм хикәйәгә саҡыра. Раундтарҙы ҡыҫҡа тотығыҙ, кешегә үткәреп ебәрергә рөхсәт бирегеҙ һәм ни тиклем һорау бирелгәнен иҫәпләмәгеҙ.
- Кешегә предмет йәки хайуанды уйлатығыҙ, шулай итеп ул белгес булып ҡала. Һеҙ һорауҙар бирәһегеҙ, ә ул «эйе» йәки «юҡ» тип яуап бирә.
- Үткәреп ебәреүгә, кәңәш бирергә йәки ым-ишара яһарға рөхсәт бирегеҙ. Иҫәп алмағыҙ һәм һорауҙар нисә булғанын иҫәпләмәгеҙ.
- Кеше тормошонан таныш нәмәләр һайлағыҙ, мәҫәлән, яратҡан ашарлыҡ, ҡорал йәки урын.
- «Ниндәй яҡшыраҡ?» йәки «Ниндәйен яратаһығыҙ?» кеүек фекер һорауҙарының дөрөҫ яуабы юҡ.
- Кеше ҡыҙыҡһыныуын юғалтһа, уйынды туҡтатығыҙ. Ике-өс раунд етә.
Был биттә (6 бүлектәре)
Күп ғаиләләр бергә уйнарға уйын теләй, ул викторина түгел, әңгәмә кеүек булһын. 20 һорау һәм оҡшаш фараздар уйыны яҡшы эшләй ала, сөнки ҡағизалары ябай һәм әңгәмә теләһә ниндәй яҡҡа бара ала. Төп хәл: кеше яуапты уйлай, һеҙ һорайһығыҙ. Был биттә ошондай уйындарҙы йомшаҡ итеп нисек үткәреү һәм дементия менән йәшәүселәргә ниндәй әңгәмә уйындары ярарлыҡ икәне аңлатыла.
Ниұшын ҡағиҙәләрҙе кире әйләндерергә?
Ғәҙәти викторинала бер кеше һорай, икенсеһе белергә тейеш. Бында дементия менән йәшәгән кеше яңылыш ҡуйыу хәүефе аҫтында ҡала, ә яңылышыу көйсөҙлөк килтерергә мөмкин. Ул предметты һайлаһа, ә һеҙ фараздай башлаһағыҙ, ул белгес була. Яуапты ул тота, «эйе» йәки «юҡ» тип ҡасан әйтергә икәһен ул хәл итә, һәм һеҙҙең фараздарығыҙҙы ҡарап ҡыуанып ала ала.
Милли бәләкәй ҡартлыҡ институты ҡарауҙа торғанға ҡыҫҡа, ябай өйөмдәр, бер вакытта бер һорау һәм тыныс, сабыр тон ҡулланырға кәңәш бирә. Был ғәҙәттәр фараздар уйынына бик тап килә.
20 һорау уйынын йомшаҡ итеп нисек үткәрергә
- Темаһын һайлағыҙ кешенең тормошонан, мәҫәлән, аш бүлмәһе, баҡсa, хайуандар йәки диңгеҙ буйы.
- Уйлатығыҙ һәм ни уйлағанын аҙ ғына, бер тынлап әйттерегеҙ, йә картинка картаһын күрһәтегеҙ, шулай итеп һеҙгә ишетергә кәрәкмәй.
- Бер ваҡытта бер «эйе» йәки «юҡ» һорауы бирегеҙ. «Ул нәмә ашарға яраймы?» «Ул аяҡ кейеменән ҙурыраҡмы?»
- Теләһә ниндәй яуапты ҡабул итегеҙ. Баш ҡағыу, баш сайҡатыу йәки көлөү — барыһы ла яуап.
- Юғары ауаздан фараздар әйтегеҙ һәм рәхәтләнегеҙ. Дөрөҫ фараздаһағыҙ, бергәләп ҡыуанығыҙ.
- Кеше тығылып ҡалһа, кәңәш бирегеҙ: «Ул аш бүлмәһендә була.»
- Һорауҙарҙы иҫәпләмәгеҙ һәм иҫәп алмағыҙ.
Әгәр кеше ҡағиҙәләрҙе аңлай алмаһа, ябайыраҡ варианты менән алмаштығыҙ: һеҙ берничә нәмә атайһығыҙ, ә ул дөрөҫөнә күрһәтә.
Яҡшы һайланған нәмәләр
- Яратҡан емеш, йәшелсә йәки сәскә
- Фермала, хайуанат баҡсаһында йә үҙе тотҡан хайуан
- Ҡорал: балта, тырмаға, теге тегеү инәһе
- Мебель йәки өй кәрәк-яраҡтары
- Яҡшы белгән урын, мәҫәлән, баҡса йәки ҡала
- Яратҡан кейем өлөшө
Кешеләр исемдәрен, ҡайғы килтерергә мөмкин нәмәләрҙе һәм хәүефле йәки бутап булырлыҡ предметтарҙы ҡулланмағыҙ.
Башҡа әңгәмә уйындары
- Был йәки шул. Ике вариант тәҡдим итегеҙ һәм нимәне яратҡанын һорағыҙ: сәй йәки кофе, тауҙар йәки диңгеҙ, ҡыҙыл күлдәк йәки зәңгәр күлдәк. Дөрөҫ яуап юҡ.
- Ниндәйен һайлар инегеҙ? Йомшаҡ, еңел һорау бирегеҙ: «Пикникты йә ресторанда ашауҙы яратаһығыҙмы?»
- Мәҡәлде дауам итегеҙ. Таныш әйтемде башлағыҙ, тамамлауҙы кешегә ҡалдырығыҙ. Ярҙам өсөн беҙҙең мәҡәл уйындары биттәренә ҡарағыҙ.
- Урынды атағыҙ. Яратҡан бүлмәне, ҡала йәки күренеште һүрәтләргә һорағыҙ, һәм һеҙҙе лә шуны күҙ алдына килтерергә саҡырығыҙ.
- Асыҡ һорау карталары. Беҙҙең әңгәмә картәләре темалар буйынса асыҡ һорауҙар бирә, табында баҫып сығарырға мөмкин.
Иҫтәлекте һәм тормош тарихын ҡулланған күберәк фекерҙәр өсөн иҫтәлек һорауҙарына ҡарағыҙ. Викторина рухындағы йомшаҡ күңел асыу өсөн дементия менән йәшәүселәр өсөн еңел викторина битен ҡарағыҙ, унда вариантар бар һәм иҫәп алынмай.
Кеше ҡыйыҡһынһа нишләргә?
Туҡтағыҙ, йылмайығыҙ һәм әйтегеҙ: «Башҡа нәмә уйнайыҡ әле.» Ҡыйыҡсыу — уйынды алмаштырырға сигнал, ҡаты этеүгә түгел. Ҡағиҙәләрҙе сабыр үҙгәртеү тураһында дементия менән йәшәгән кеше менән уйнау биттә аңлатыла.
Әңгәмә уйындары нимә эшли ала һәм нимә эшли алмай
Әңгәмә уйындары күңелле һәм аралашыу өсөн яҡшы. Улар кешеләрҙе тоташтырырға һәм хикәйәләр уртаҡлашырға ярҙам итә ала. Улар дементияны дауаламай, әкрен итмәй һәм алдын алмай. Маҡсатты ябай тотоғоҙ: бергә йылы мәл.
Дөйөм һорауҙар .
20 һорау дементия менән йәшәүселәр өсөн файҙалымы?
Кеше яуапты үҙе уйлаһа һәм беремсе лә тикшерелмәһә, файҙалы була ала. Әгәр ул викторина кеүек үтһә, ҡарауҙа торған кеше ниндәйҙер фактты төҙәтергә тейешле булһа, ул тикшереү кеүек тойолорға мөмкин. Ҡағизаларҙы асыҡ һәм йылы тотоғоҙ.
20 һорауҙа кеше нимә уйлай ала?
Иң яҡшы эшләй торғандары ябай һәм таныш нәмәләр: емеш, хайуан, ҡорал, сәскә төрө, мебель йәки яҡшы белгән урын. Абстракт идеяларҙан, кешеләр исемдәренән һәм ҡайғы килтерергә мөмкин нәмәләрҙән ҡасығыҙ.
Кеше «эйе» йәки «юҡ» тип яуап бирә алмаһа нишләргә?
Ым-ишара ҡулланығыҙ: баш ҡағыу йәки баш сайҡатыу, ә йә картинка картаһына ишараттығыҙ. Шулай уҡ юғары ауаздан фараздар әйтә алаһығыҙ, ә ул баш ҡағып, йылмайып йәки бер һүҙ менән яуап бирһен.
Дементия менән йәшәүсе өлкән кешеләр өсөн башҡа әңгәмә уйындары бармы?
Бар. «Был йәки шул» ике варианттан нимәне яратҡанын һорай. «Ниндәйен һайлар инегеҙ?» фекер һорай. «Golden Moments» әңгәмә картәләре кеүек асыҡ һорауҙар бирелгән картаүын уйын ҡөнкүреш тормошо тураһында хикәйәләр һөйләргә шауҡыта.
Сығанаҡтар
Беҙ был биттә таянған ойошмаларға һәм тикшеренеүҙәргә һылтанма яһайбыҙ. Һәр береһе бит яңыртылғанда тикшерелде.
- Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Infographic: Do's and Don'ts: Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS