Akyinnyegye

Asɛmbisa Akyiri Akwan ne Asɛm Ka Adwuma ma Nnipa a Wɔwɔ Dementia

Wɔasesa Kenkan nkyɛnsɛn 3Golden Moments adwumfoɔ a wɔkyerɛw · Sɛnea yɛkyerɛw

Mmuaeɛ a ɛyɛ mmerɛw

Nsɛmmisa Aduonu betumi ayɛ adwuma a ɛyɛ mmerɛw ne nnipa biara ne ho, sɛ obi a ɔwɔ nea ɔbɛka no ne nea ɔnim mmuae no. Ɔbɛsusuw biribi, na wo ara wobisa nsɛmmisa a mmuae ne yes anaa no. Wɔnnwɛn obi. Asɛm ka adwuma foforɔ, te sɛ "Eyi anaa saa?" ne "Dɛn na wopaw?", nso yɛ saa: wɔfrɛ nkɔmhyɛ ne asɛm firi obi, na ɛnyɛ nsɛm a wɔbɛkyerɛ sɛ ɛyɛ nokware. Ma akwan a ɛyɛ tenten ne obi nnye ne ho ka ho, na ɛnyɛ sɛ wɔbɔ nsɛmmisa a wɔbisae no ho asɛm.

  • Ma obi no nsusu nneɛma anaa aboa, na ɔno ne ɔbɛyɛ nimdeɛ. Wo ara wobisa nsɛmmisa, na ɔno ka yes anaa no.
  • Ma obi no tumi tu mpɔn, ka nsɛm kakraa, anaa de nsa ka ho. Nnwen mmuae anaa nsɛm a wɔbisae no.
  • Paw nneɛma a ɛfiri obi ankasa nkwa mu, te sɛ aduane a ɔpɛ, ɔwɔ anaa beaeɛ.
  • Nsɛmmisa a ɛfa ɔpɛ, te sɛ 'Wopɛ sɛ...?' anaa 'Ɛhe na wopɛ sen biara?', nni mmuae a ɛyɛ nea ɛnteɛ.
  • Gyae bere a obi no nni anigye bio. Akwan abien anaa mmiensa ase yɛ nea ɛfata.
Wɔ kyerɛwtohɔ yi so (nkyekyɛ 6)
  1. Adɛn nti na yɛsesa mmara a ɛyɛ nkutoo?
  2. Sɛnea wobɛyɛ nsɛmmisa Aduonu a ɛyɛ mmerɛw
  3. Nneɛma a ɛyɛ yiye sɛ wopaw
  4. Asɛm ka adwuma foforɔ
  5. Dɛn na ɛbɛyɛ sɛ obi no ahohia?
  6. Nneɛma a asɛm ka adwuma betumi ayɛ ne nneɛma a ɛntumi nyɛ

Nnipa pii pɛ adwuma a wobetumi ayɛ bom a ɛyɛ sɛ asɛm ka, na ɛnyɛ sɛ wɔbɔ ho mmɔden. Nsɛmmisa Aduonu ne nsɛmmisa a ɛte saa betumi ayɛ yiye, efisɛ mmara no yɛ mmerɛw na asɛm no betumi akɔ baabi biara. Ɛho nsɛnkyerɛnne ne sɛ wosesa nneyɛe a wɔde ayɛ bere nyinaa: obi no ne nea ɔbɛka mmuae, na wo ara wobisa. Saa kratafa yi kyerɛ sɛnea wobɛyɛ saa adwuma yi ni nnwen, ne asɛm ka adwuma bɛn na ɛfata nnipa a wɔwɔ dementia.

Adɛn nti na yɛsesa mmara a ɛyɛ nkutoo?

Sɛ yɛyɛ nsɛmmisa a ɛyɛ kɔkɔ, obi baako bisa na afoforo nim mmuae. Ɛma obi a wɔwɔ dementia ayɛ ne ho ahohia, na sɛ ɔntumi nyɛ yiye a, ɛbetumi ayɛ ne ho ahohia. Bere a ɔpaw nneɛma no na wo ara wobisa no, ɔyɛ nimdeɛ. Ɔhwe mmuae no ase, ɔpaw bere a ɔbɛka yes anaa no, na ɔbɛtumi anya anigye sɛ ɔhwɛ sɛ wo ara wʼhwehwɛ.

National Institute on Aging ka kyerɛ ahwɛfoɔ sɛ wɔnfa nsɛm kɛse a ɛyɛ mmerɛw ne nsɛmmisa baako baako, na wɔnfa ɔkwan a ɛyɛ dodow a ɛsisi ne nea ɛyɛ mmerɛw. Saa nneyɛe yi fata nsɛmmisa a ɛyɛ adwuma ma no.

Sɛnea wobɛyɛ nsɛmmisa Aduonu a ɛyɛ mmerɛw

  1. Paw asɛm bi a ɛfiri obi nkwa mu, te sɛ aduane, afuom, mmoa anaa beaeɛ a ɛbɛn po.
  2. Ma obi no nsusuw biribi, ka no ase kɔkɔɔkɔɔ, anaa fa picture card kyerɛ wo, na ɛnsɛ sɛ wotie.
  3. Bisa nsɛmmisa a mmuae ne yes anaa no baako. “Ɛyɛ biribi a wɔdi?” “Ɛyɛ kɛse sen sukuu biara?”
  4. Gye mmuae biara. Ntoa ti, ntwe ti, anaa ɛsɛnnennen biara yɛ mmuae.
  5. Ka nsusuwii bi kɔkɔɔkɔɔ na ɔnyɛ wo ho anigye. Sɛ wonya nea wɔbisae no, yɛ anigye bom.
  6. Ma nkyerɛkyerɛ bere a ɔte sɛ ɔbɛka nea ɔdi kwan: “Ɛyɛ biribi a ɛwɔ aduaba mu.”
  7. Nnwen nsɛmmisa anaa nnwen nsɛm. Nnyɛ nnwen nsɛm.

Sɛ obi no ntumi nni akwankyerɛ no, sesa no kɔ nea ɛyɛ mmerɛw: ka nneɛma kakraa, na ɔnkyerɛ nea ɛfata.

Nneɛma a ɛyɛ yiye sɛ wopaw

  • Aduane a ɔpɛ, nkɔsoɔ anaa nhwiren
  • Aboa a ɛwɔ afuom, akwansrafoɔ anaa aboa a ɔwɔ
  • Nneɛma a wɔde yɛ adwuma, te sɛ ɔtwa, rake anaa nwoma a wɔde yɛ nkwadaa
  • Ade a wɔde ahyehyɛ fie anaa nneɛma a ɛwɔ fie
  • Baabi a ɔnim yiye, te sɛ ɔpɔnkɔ anaa kurow
  • Ntadeɛ a ɔpɛ sɛ ɔhyɛ

Ɛnsɛ sɛ wobisa nnipa din, nneɛma a ɛbɛma awerɛhoɔ ba, ne nneɛma a ɛbɛyɛ akyin anaa a ɛyɛ mmerɛw sɛ wɔbɛpɛ.

Asɛm ka adwuma foforɔ

  • Eyi anaa saa. Ma nneɛma abien na bisa nea ɔpɛ sen: tii anaa kɔfi, bepɔ anaa po, ntadeɛ tuntum anaa nea ɛyɛ bo. Mmuae biara nni mu a ɛteɛ.
  • Dɛn na wopaw? Bisa asɛm a ɛyɛ fɛ a ɛyɛ mmerɛw: “Wopɛ sɛ wo ho nyɛ fɛ bere a ɔyɛ prɛko anaa wodi aduan wɔ baabi?”
  • Ka asɛm a ɛfa beaeɛ ho. Ma obi no kyerɛ dan a ɔdɔ, kurow anaa baabi a ɔhwɛ, na ɔmmɔ wo nso mfonini no.
  • Ka nea wɔayɛ. Ma obi no nkyerɛ nneɛma a ɔnim yiye, na ka finish-the-saying ho asɛm wɔ ɔkwan a ɛyɛ mmerɛw.
  • Asɛmmisa a ɛwɔ kaad so. Nsɛmmisa a ɛwɔ kaad ho ma asɛm nyinaa, na wobetumi adi ho asɛm wɔ ɔtabre so.

Ma nsusuwii a ɛfa nkwa mu ne asɛm nkɔnwa ho ahodoɔ, hwɛ nsɛmmisa a ɛfa nkaeɛ. Ma mmara a ɛyɛ anigye a wɔde nkwadaa yɛ, hwɛ trivia a ɛyɛ mmerɛw ma akɛse a wɔwɔ dementia, a ɛde mmuae a wɔpaw ne nneyɛe a wɔnnyɛ ho asɛnkyerɛnne.

Dɛn na ɛbɛyɛ sɛ obi no ahohia?

Gyae, de anyaw ka asɛm te sɛ, “Momma yɛnyɛ adwuma foforɔ.” Ahohia yɛ nsɛnkyerɛnne sɛ wɔsesa adwuma no, na ɛnyɛ sɛ wobɔ mmɔden kɛse. Sɛ obi pɛ sɛ wosesa nneɛma a wɔde yɛ adwuma, hwɛ sɛnea wobɛyɛ nneɛma a wɔde ahyɛ wo ho nsɛm a ɛfa nnipa a wɔwɔ dementia ho.

Nneɛma a asɛm ka adwuma betumi ayɛ ne nneɛma a ɛntumi nyɛ

Asɛm ka adwuma yɛ anigye, na ɛyɛ adwuma a nnipa bom yɛ. Ɛbetumi ama nnipa abom, ama wɔnka nkyekyɛm, na ɛma kurom nya awerɛhoɔ. Ɛntumi nyɛ dementia ayaresa, ɛnntumi nntew ne kɔ so, na ɛnntumi nsiw ano. Ma ɛnyɛ yiye yɛ n’ankasa adwuma, ɛnyɛ ɔkwan a wobetumi de ayɛ nkɔso.

Nsɛmmisa a wɔbisa daa

Nsɛmmisa Aduonu yɛ adwuma a ɛfata nnipa a wɔwɔ dementia?

Ɛbetumi ayɛ saa, sɛ obi no ne nea ɔsusuw mmuae no ne sɛ obi biara nyɛ sɔhwɛ. Sɛ wɔde sɛ asɛmmisa ara, na ɔboafoɔ no bɛka nokwaredeɛ a obi no hia sɛ ɔkae, ɛbetumi ayɛ sɛ obi ahu sɛ wɔrehwɛ no. Ma mmara no nyɛ den, na ɛnyɛ ɔkwan a ɛma obi hyɛ ahuhuro.

Dɛn na obi a ɔwɔ nsɛmmisa Aduonu mu betumi asusuw?

Nneɛma a wonim na ɛyɛ mmerɛw nti ɛyɛ yiye: aduaba, aboa, nneɛma a wɔde yɛ adwuma, abɔ a wɔwɔ, adan biribi, anaa baabi a wonim yiye. Fa nsusuwii a ɛyɛ abstract, din a ɛfa nnipa, ne biribi a ɛbetumi ama ɛnwu hyɛ no ahodoɔ.

Dɛn na ɛbɛyɛ sɛ obi no ntumi mmuae yes anaa no?

Fa nsaa, nsa a ɛkɔ soro anaa fam sɛ wɔdi ha, anaa fa nsa ka picture card. Wobetumi nso aka nkɔmhyɛ wɔ nea ɛyɛ nea wɔteaseɛ, na ɛma wɔn mmuae ne nsɛnnennen, ɔseesei, anaa asɛm baako.

Asɛm ka adwuma foforɔ wɔ hɛ ma akɛse a wɔwɔ dementia?

Ɛwɔ hɔ. 'Eyi anaa saa?' bisa nea ɔpɛ sen nneɛma abien. 'Wopɛ sɛ' bisa nkɔmhyɛ. Kaad adwuma a ɛwɔ nsɛmmisa a ɛyɛ mmerɛw, te sɛ Golden Moments asɛm kaad, ma asɛm nka nsɛm a wɔwɔ nkwa mu ho.

Nsɛnkyerɛnne

Yɛde nkyɛ kɔ mmoa ne nhwehwɛmu a kyerɛwtohɔ yi dwodwo so. Wɔhwɛ ho pɛpɛɛpɛ bere a wɔsesaa kyerɛwtohɔ no.

  1. Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  2. Infographic: Do's and Don'ts: Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  3. Activities · Alzheimer's Association
  4. Activities for dementia · NHS

Wopɛ akyinnyegye a ɛyɛ abom?

Mfonini kɛse, ɛnni bere, ɛnni mmuaeɛ, na ɛnhia sɛ wodi ho mmɔden. Mmoa akyinnyegye no wɔ wo browser mu.

Fa akyinnyegye yi kɔ ho

Golden Moments app a wɔnnye no ka ho, a ɛwɔ iPhone, iPad ne Android so: mfonini kɛse a wobɛtwe, akyinnyegye a wobɛfa wo abusua mfonini, ne mfonini mmoa a ɛnhia sɛ Wi‑Fi wɔ hɔ. Account, adwinnade, bere anaa mmuaeɛ nni hɔ.