Jantyssyn

Feed Feysht as Gamman Cooishagh son Meeinaghtys Coayl

Er ny yannoo ass y noa Lhaih 3 minnidLiorish fwirran Golden Moments · Marrish ta shin screeu

Yn answoor giare

Foddee Feed Feysht ve ny ghamman meen, sheshoil tra ta’n fer ta freggyrt ny hoie yn ansoor. T’eh ny ee smooinaghtyn er red ennagh, ta uss cur feyshtyn ta goll er freggyrt lesh ta ny cha nel, as cha nel peiagh erbee er ny scrutaghey. Ta gamman cooishagh elley, lheid as “Shoh ny shen” as “Cre’n fer yinnagh oo reih?”, gobbraghey er yn aght cheddin: t’ad cur cuirrey da smooinaghtyn as skeealyn, cha nee fysseree. Freill ny corneilyn giare, lhig da’n persoon goll shaghey, as ny jean coontey ny tuairmyn rieau.

  • Lhig da’n persoon smooinaghtyn er y nhee ny yn baagh, myr shen t’eshyn ny ish y fer-tushtey. Ta uss cur ny feyshtyn, as t’ad freggyrt lesh ta ny cha nel.
  • Cur kied da goll shaghey, cowrey, ny cowraghey. Ny jean score ny coontey rieau cre whilleen feysht v’ayn.
  • Reih reddyn laaoil veih bea hene y phersoon, lheid as bee mie oc, greie ny boayl.
  • Feyshtyn mychione smooinaghtyn, lheid as ‘Cre’n fer bare lhiat…?’ ny ‘Cre’n fer s’mie lhiat?’, cha nel ansoor aggairagh oc.
  • Cur jerrey da’n ghamman tra ta’n persoon cha nel foast anaasoil. Ta daa ny tree corneilyn dy liooar.
Er y duillag shoh (6 rheynn)
  1. Cre’n fa dy hyndaa ny reillyn cadjin?
  2. Kys dy chloie Feed Feysht, dy meen
  3. Reddyn mie dy reih
  4. Gamman cooishagh elley
  5. Cre my ta’n persoon frustyragh?
  6. Cre oddys gamman cooishagh y yannoo as ny nod ad y yannoo

Ta ymmodee lughtyn-thie geearree gamman y chloie ry cheilley ta gennaghtyn myr cooish, cha nee scrutaght. Foddee Feed Feysht as gamman tuairmys elley gobbraghey dy mie, er-yn-oyr dy vel ny reillyn aashagh as foddee yn chooish goll raad erbee. Yn ch trick t’ayn dy hyndaa ny curmyssyn cadjin: ta’n persoon smooinaghtyn er yn ansoor, as ta uss cur ny feyshtyn. Ta’n duillag shoh soilshaghey magh kys dy chloie ny gamman shoh dy meen, as cre ny gamman cooishagh ta cooie son sleih ta cummal lesh meeinaghtys coayl.

Cre’n fa dy hyndaa ny reillyn cadjin?

Ayns scrutaght cadjin, ta un persoon cur feysht as shegin da’n fer elley toiggal. Ta shen cur yn persoon ta cummal lesh meeinaghtys coayl ayns stayd raad oddagh ad failleil, as foddee failleil ve seaghnagh. Tra t’ad reih yn nhee as ta uss jannoo yn tuairmys, t’adsyn y fer-tushtey. T’ad cummal yn ansoor, t’ad reih tra dy ghra ta ny cha nel, as foddee ad goaill soylley jeh dty akin geabey.

Ta’n National Institute on Aging coyrlaghey da churrymaghyn dy ymmydey raaghyn giare, aashagh, un feysht ec y traa, as coraa feagh, surransagh. Ta ny cliaghtaghyn shen cooie dy mie son gamman tuairmys.

Kys dy chloie Feed Feysht, dy meen

  1. Reih cooish veih bea y phersoon, lheid as y choggyl, y gharey, beiyn ny yn traie.
  2. Lhig daue smooinaghtyn er red ennagh as gra eh dy kiune, ny taishbyney cart jalloo myr shen nagh lhisagh oo clashtyn eh.
  3. Cur un feysht ec y traa ta goll er freggyrt lesh ta ny cha nel. “Vel eh ny red t’ou gee?” “Vel eh ny smoo na braag?”
  4. Gow rish dagh freggyrt. Ta craa kione, craa kione dy vel, ny gearey ooilley coontit.
  5. Jean tuairmyn ass dty hie as gow soylley jeu. My ta dty huairmys kiart, jean jee ry cheilley.
  6. Cur cowraghyn tra ta’n persoon jeeaghyn myr dy vel eh ny ish doilleeit: “She red ayns y choggyl eh.”
  7. Ny jean coontey ny feyshtyn rieau as ny jean score rieau.

Mannagh vod yn persoon geiyrt er ny reillyn, caghlaa gys cummey sassey: enmys kuse dy reddyn as lhig daue cowrey er y fer kiart.

Reddyn mie dy reih

  • Mess, losserey ny blaa mie oc
  • Baagh veih’n valley, y soo ny peht va oc
  • Greie, lheid as ord, raam ny snaid whaaley
  • Peesh thie ny nhee thie
  • Boayl ta enney mie oc er, lheid as pairk ny balley
  • Peesh eaddagh v’ock dy ghraihagh er ceau

Jean shaghney enmyn deiney, red erbee oddagh trimshey y chur er, as reddyn oddagh ve dangereagh ny aashagh dy chur bun ry cheilley.

Gamman cooishagh elley

  • Shoh ny shen. Cur daa reih as briaght cre’n fer s’ferr lhieu: tey ny caffee, ny sleityn ny yn aarkey, goun coar ny goun gorrym. Cha nel ansoor cairagh ayn.
  • Cre’n fer yinnagh oo reih. Cur feysht meen, eddrym: “Yinnagh oo ny s’ferr lhiat piknik ny dinee mooie?”
  • Cur jerrey er y raa. Raa ennoil lesh y jerrey faagit foshlit. Jean eab er nyn gamman cur jerrey er y raa son coyrle.
  • Enmys y boayl. Briaght daue cur coontey jeh shamyr, balley ny reayrt share oc, as cuirrey uss dy smooinaghtyn er myrgeddin.
  • Cartyn lesh feyshtyn foshlit. Ta nyn gartyn cooishagh cur feyshtyn foshlit rere cooish, ry phrental son y voayrd.

Son tooilley smooinaghtyn ta tayrnit veih cooinaghtyn as skeeal bea, jeeagh er feyshtyn cooinaghtyn. Son aittys myr scrutaght er ny jannoo dy meen, jeeagh er scrutaghtyn aashagh son sleih shinney ta cummal lesh meeinaghtys coayl, ta ymmydey reihghyn as gyn score.

Cre my ta’n persoon frustyragh?

Cur stad, gearey, as abbyr red gollrish, “Lhig dooin gamman elley y chloie.” Ta frustyraght ny cowrey dy chaghlaa yn gamman, cha nee dy phrowal ny s’cruaie. Ta nyn goyrle er kys dy chloie gamman marish persoon ta cummal lesh meeinaghtys coayl soilshaghey magh kys dy chaghlaa reillyn er y chooyl.

Cre oddys gamman cooishagh y yannoo as ny nod ad y yannoo

Ta gamman cooishagh taitnyssagh as sheshoil. Foddee ad cooney lesh sleih dy ve cochianglt as dy rheynn skeealyn. Cha nel ad cur lheeys da meeinaghtys coayl, cha nel ad moalley eh ny ny lhiettal eh. Freill yn aigney aashagh: traa çheh ry cheilley.

Feyshtyn cadjin

Vel Feed Feysht mie son sleih ta cummal lesh meeinaghtys coayl?

Foddee eh ve, tra ta’n persoon hene smooinaghtyn er yn ansoor as cha nel peiagh erbee er ny scrutaghey. My t’eh er ny ymmydey myr scrutaght, lesh y churrymagh dy hoilshaghey magh fysseree ta’n persoon lhisagh cooinaghtyn er, foddee eh gennaghtyn myr scrutaght. Freill ny reillyn foshlit as çheh.

Cre foddee yn persoon smooinaghtyn er ayns Feed Feysht?

Ta reddyn aashagh, ennoil gobbraghey share: mess, baagh, greie, blaa, peesh thie, ny boayl ta enney mie oc er. Jean shaghney smooinaghtyn doillee, enmyn deiney, as red erbee oddagh trimshey y chur er.

Cre my cha nod yn persoon freggyrt lesh ta ny cha nel?

Ymmyd cowraghyn, ordag seose ny sheese, ny jean cowrey er cartyn jalloo. Foddee oo myrgeddin tuairmyn y chur magh ass dty hie as lhig daue freggyrt lesh craa kione, gearey ny fockle.

Vel gamman cooishagh elley ayn son sleih shinney ta cummal lesh meeinaghtys coayl?

Ta. Ta ‘Shoh ny shen’ briaght cre’n fer jeh daa red s’ferr lhieu. Ta ‘Cre’n fer yinnagh oo reih’ briaght son smooinaght. Ta gamman cartyn lesh feyshtyn foshlit, lheid as cartyn cooishagh Golden Moments, cur cuirrey da skeealyn mychione bea laaoil.

Bun-farraneyn

Ta shin kiangley rish ny sheshaghtyn as ny ronsaghyn ta’n duillag shoh croghey orroo. Va dagh fer jeu er ny phrowal tra va’n duillag jeant ass y noa.

  1. Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  2. Infographic: Do's and Don'ts: Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  3. Activities · Alzheimer's Association
  4. Activities for dementia · NHS

Aarloo son cloie meen?

Caslyssyn mooarey, gyn reilleyder-traa, gyn poyntyn as veg dy chur nyn nennym lesh. Cloie ry cheilley ayns y jeeagheyder-moggey eu.

Gow ny cloiaghyn shoh lhiat

Yn app nastee Golden Moments son iPhone, iPad as Android: teelanyn caslys mooarey, cloiaghyn lesh fotografyn y lught-thie eu hene, as bundeelyn caslys ta gobbraghey gyn Wi‑Fi. Gyn coontys, fograghyn, reilleyder-traa ny poyntyn.