Rua Sagavulu na Taro kei na Qito ni Veitalanoa

E levu na matavuvale era vinakata e dua na qito me ratou qito vata, e vaka e dua na veitalanoa, sega ni vaka e dua na vakatovolei. Na rua sagavulu na taro kei na so tale na qito ni nanuma e rawa ni vinaka, baleta ni rawarawa na lawa ka rawa ni gole na veitalanoa ki na veivanua kece. Na ka bibi me veisautaka na itavi: na tamata e nanuma na isau, ka o taroga. Na tabana oqo e vakamacalataka na sala me qitotaki vakamalua na qito oqo, kei na qito ni veitalanoa e veiganiti kei ira na tamata era bula vata kei na dementia.

Na cava me veisautaki kina na lawa?

Ena dua na veitarogi, e dua e taroga ka dodonu me kila na kena ikarua. Oqo e biuta na tamata e bula vata kei na dementia ena dua na itutu e rawa ni sega kina ni kila, ka na ka oqo e rawa ni rarawa. Ni sa digitaka na ka ka o nanuma, sa kila vinaka na ka. E taura na isau, e lewa ni na tukuna na io se sega, ka rawa ni marautaka ni o tovolea.

Na National Institute on Aging e vakatura vei ira era qaravi ira na tamata me ra vakayagataka na iyatuvosa lekaleka ka rawarawa, e dua ga na taro ena dua na gauna, kei na domo malua ka vosota. Na ivakarau oqo e veiganiti vinaka kei na qito ni nanuma.

Na sala me qitotaki kina vakamalua na rua sagavulu na taro

1. Digitaka e dua na ulutaga mai na bula ni tamata, me vaka na vale ni kana, na were, na manumanu se na baravi.
2. Laiva me nanuma e dua na ka ka tukuna vakamalua, se vakaraitaka e dua na iyaloyalo me kakua ni dodonu mo rogoca.
3. Taroga e dua ga na taro ni io se sega ena dua na gauna. „E dua na ka e kani?“ „E levu cake mai na dua na ivava?“
4. Ciqa na isau kece. E dua na nodi, e dua na ivakaraitaki ni ulu, se e dua na dredre e rauta.
5. Tukuna e so na nomu nanuma ka marautaka. Kevaka o kila donu, marautaka vata.
6. Solia na veivuke ni sa vaka me dredre vei koya: „E dua na ka ena vale ni kana.“
7. Kakua ni wilika na taro ka kakua ni vakayagataka na maki.

Kevaka e sega ni rawa ni muria na lawa na tamata, veisautaka ki na dua na ivakarau rawarawa cake: o cavuta e vica na ka ka sa dusia na kena donu.

Na ka vinaka me digitaki

• E dua na vuata, kakana draudrau se senikau e taleitaka
• E dua na manumanu mai na iteitei, mai na vale ni manumanu se e dua na manumanu ni vale e a taukena
• E dua na iyaya ni cakacaka, me vaka na amara, na savasava se na cula ni culacula
• E dua na iyaya ni vale se iyaya ni veisiga
• E dua na vanua e kila vinaka, me vaka e dua na were ni vakacegu se e dua na koro
• E dua na isulu e dau taleitaka me daramaka

Levea na yaca ni tamata, na ka e rawa ni kauta mai na rarawa, kei na iyaya e rawa ni vakamavoataki se rawarawa me veilecayaki.

Eso tale na qito ni veitalanoa

• Oqo se oya. Solia e rua na digidigi ka taroga na cava e vinakata: ti se kofi, na ulunivanua se na wasawasa, e dua na isulu damudamu se karakarawa. E sega na isau donu.
• Na cava o na digitaka. Taroga e dua na taro malua ka rawarawa: „O na vinakata mo kana ena dua na vanua ni pikniki se mo kana ena taudaku?“
• Vakataucokotaka na vosa. E dua na vosa kila ka sega ni oti. Raica na noda ivakarau ni qito ni vakataucokotaka na vosa.
• Cavuta na vanua. Kerea me vakamacalataka e dua na rumu, koro se rai e taleitaka, ka sureti iko mo raitayaloyalotaka tale ga.
• Na kadi ni taro dola. Na noda kadi ni veitalanoa e solia na taro dola me vaka na ulutaga, ka rawa ni tabaki me biu ena teveli.

Me baleta na so tale na vakasama e semati ki na nanuma kei na italanoa ni bula, raica na taro ni nanuma lesu. Me baleta na marau ni veitarogi e caka vakamalua, raica na veitarogi rawarawa me baleti ira era bula vata kei na dementia, ka vakayagataka na digidigi ka sega na maki.

Na cava kevaka e rarawa na tamata?

Tinia, dredre, ka tukuna e dua na ka me vaka, „Me da qitotaka e dua tale na ka.“ Na rarawa e dua na ivakatakilakila me veisautaka na qito, sega ni me toso tikoga. Na noda ivakarau ni qito vata kei e dua e bula vata kei na dementia e vakamacalataka na sala me veisautaki kina na lawa ena gauna vata oya.

Na ka e rawa kei na ka e sega ni rawa ni cakava na qito ni veitalanoa

Na qito ni veitalanoa e marautaki ka veimaliwai. E rawa ni vukei ira na tamata me ra veiwekani ka wasea na italanoa. Era sega ni wainimataka na dementia, sega ni vakaberaberataka, se sega ni tarova. Maroroya na inaki me rawarawa: e dua na gauna vinaka vata.