Uka jisk’a jaysäwi
Qalltañamataki, aplicacionax maynit lurañapa uñjam: juk'a jan wali sarnaqaña, yatiñ amtañ, sosegarse ukat jaqinakampi sarnaqaña. Ukatxa jichhürun jaqin kapasidadanakapar mantir ajllim, dibujonak juk'ampi, timer, puntaj jan utjir, anunsionak jan utjir, ukat sayt'ayañ sencillo utjir. Ukax ukhamarak datos kunanakas apthapiski uk uñjaña ukat ukanak jisk'achañ atinisa uk uñjaña. Aplicación dementia jan utjañapataki arsuta arunakar jan sum iyawsaña; yatiñ juk'a jan pruebaskiti.
- Mayjt'a amtañ qalltañamataki: juk'a jan wali sarnaqaña, yatiñ amtaña, sosegarse ukat jaqinakampi sarnaqaña mayjt'a aplicacionanakampi.
- Uñt'ata uru jaqin kapasidadapar mantañ, etapa sutimpi jan; kontrolanakax sum sencillo utjañapa.
- Timer, puntaj, vidanaka, racha, anunsio jan utjir aplicacionanak jan ajllim.
- Datos apthapiña, jaqinakampi apsuña ukat jisk'achaña uñjam. HIPAA ukax sapa jaqi aplicacionanakar jan uñjatap jakaskiti.
- "Dementia jan utjañapataki" arunakar jan sum iyawsañamawa. Juk'a pruebaxa jan chiqapakiti, aplicacionan puntajanakapax sum sarnaqañanakampi.
- Golden Moments ukax juk'a amtañ yatiyaña; janiw qhanañ ukat yanapäwi janiw uñt'añ.
Aka pankanxa (7 tʼaqanaka) .
- ¿Kunas qalltañ uñjañ dementia aplicacion ajllir?
- ¿Kunjamas uñjä aplicacion jaqi kapasidadanakapar mantasi?
- ¿Kunas uñjañ ukat jan uñjañ diseño ukanakan?
- ¿Kunjamas aplicacion privacidad uñjaña?
- ¿Kunjamas investigación ukat evidencia arunak uñjaña?
- ¿Kunjamas Golden Moments ukax utjaspa?
- ¿Kunjamas mä aplicacion mayni uñjañ sum?
Aplicación tiendanakan dementia, memoria jan adultos juegonak qillqatänwa. Yaqhipanakax suma luräna, yaqhipanakax wali amuyumpi arunaka, timer ukat anunsionakampi, jan ukax datos apthapiñampi. Akax juma sapa aplicacion uñjañataki thakhi yatiyiwa. Janiw masinakan aplicacionanakar jan ukax uñjañ jan lurañ.
¿Kunas qalltañ uñjañ dementia aplicacion ajllir?
Qalltañamataki kunas aplicacionax luraña uñjam. “Mamaxatakix juego” sañax walja tuqinak amuyañ atinisa, ukat maynix mayni tuqitakix jan walikiti.
| Amtañ | Kunjamas uñstani | Kuna uñjañ |
|---|---|---|
| Juk’a yanapaña | Jak’aptaña, kunanakar uñt’ayaña, juk’a rompecabezas, arunaka juegos | Ch’iqtañ jan ch’amañ, dibujonak uñstañ, jan ch’amasiñ |
| Uñtañ | Wayna tiempos fotos, sapa arunaka, mä tiempo uñt’ata melodia | Jupanakan fotonakapa, jaktä jiwasa arunaka, jan pregunta jan examen |
| Sosiego | Jan ch’amañ uñstawi, jan k’arintaña sonido, saxra ukat qalltañ | Qalltaña ukat sayt’aña sencillo, jan lup’iña, jan sorpresa |
| Mayacht’aña | Mayaniw juegaña jan ukax parlañ, kuna jan ukax video | Ukhamarak iwxa jan ukax, parlañ arunaka |
Dementia uñt’ata jaqinakatak amtañ, “cognitive stimulation” sañkiwa, janiw aplikaciona. Akax walja kuti uñt’ata yatiyirinakan thakhinpi luraña: parlañ, arunaka juegos, rompecabezas, melodía ukat luraña. Cochrane sañ qillqata sañkiwa juk’a yanapaña utjatapa, jan wali chiqapa sapa qillqat. Ukax sapa aplicación ukat jaqi kapa, janiw mä mayacht’añ. Ukatwa aplicacion sapa mayacht’añ uñjam.
¿Kunjamas uñjä aplicacion jaqi kapasidadanakapar mantasi?
Jaqi uñjam kunjamasa sarnaqaski, janiw diagnóstico jan etapa sutinak uñjam. “Mayni etapa” jaqinakax ukax juk’a jan sum uñjasipxi, nayraqata, ch’iqa ukat parlañaru jan ukax pantalla jan sum amuyapxi. Alzheimer’s Association sañkiwa uñtañ nayra munañanakap ukat jichhürun kapasidadanakap, lurañat jan ukax jach’a amtañ jaqinakatak.
Suma mantañ uñstani:
- janiw wali mayt’añ qalltaski jan ukax mayachtaski;
- sonriyaski, arsuski jan ukax mä yatiñ parlaski;
- jan pantjasiñ jakasipxi;
- jaytaña ukat jank’akiw sayt’asipxi uka pacha.
Jan mantañ uñstani:
- jan sumi “janiw atinkti” jan ukax “aka ch’ajwa” sasa;
- kunatsa uñt’añ tocar sasa jan amuyaña;
- jan kusisiña, jan jiñaña jan qhithisiña jan pantalla jaytaña;
- mä kuti mayt’ata luraña.
Pena uñstañax mä seña, janiw ch’amañ. Uñjam jaqi janiw sasa kuna lurañ. Aplicacionanak mayaniw etapa ukhamarak amtañanaka ukat qhipa etapa amtañanaka uñjam.
¿Kunas uñjañ ukat jan uñjañ diseño ukanakan?
Uñjam sum, juk’a, jach’a jaqinakatak diseño, ukat jan presión utjaña jan.
| Uñjañ | Jan uñjañ |
|---|---|
| Dibujo ukat qillqa jach’a, sum uñstaña | Juk’a ícono, ch’iqa pantalla |
| Mä pantallan mä lurañ | Walja botón, menú jan ukax walja lurañ |
| Janiw timer, jan ukax timer jan ch’amañ | Cuenta regresiva, bonus rapidez, “tiempo ukan uñt’ata” |
| Janiw puntaj, jan ukax sum yatiyaña | Puntaj, vidas, rachas, ranking, “brain age” |
| Jan pantjasiñ chimpu | Zumbador, X sañ, “Wrong” sasa |
| Jaqi chiqa uñstañanaka | Wawaxar, juguetón tema |
| Jan internet jaqi, cuenta mayjt’añ jan | Registrarse, log in jan ukax descargar sañ |
| Sayt’aña ukat jaytaña sencillo | Pantalla jaytaña jan, calificar sañ |
| Jan anunsio, mä kuti qullqi jan ukax suscripción | Anunsio, loot box, walja compra sañ |
| Mä jaqi mayni jak’a jan sum | Mä jaqi jan mayni, competencia |
Anunsio ukat compra sañ ukanakax jan amuyasa mayt’asiñataki.
¿Kunjamas aplicacion privacidad uñjaña?
Uñjam kuna datos apthapi, kawkirunakamp apsu, ukat jisk’achañ atinisa uk. Instalaña sapa ukat:
- Tienda sañ privacidad qillqat lla. Google Play Data safety ukat App Store privacy information sañ qillqanakax datos sañkama apthapi ukat apsu. Ukanakax luririnakan qillqatapawa, ukatwa qalltañ, janiw sum uñjañ.
- Cuenta munasa jan uñjam. Aplicacion dibujo jan ukax juego sencillo uñstañanakax, sutimam, correom jan ukax cumpleaños yatiñ jan wali.
- Permisos uñjam. Matching juego ukax ubicación, contactos, micrófono jan ukax walja fotos munañapati? Janiw munañapat ukanak jist’am.
- Anunsio ukat análisis uñjam. Anunsio ukat seguimiento uñjirinakax aplicacion lurañ ukat jaqi kunjamas ocupa uk kawkirunakar apsuchi.
- Fotonakax kawkir sarañ uñjam. Familiar fotonak churasa, máquina ukan jan ukax servidor ukan utjaspati? Mä kuti jist’añ atinisa?
- Jist’añ uñjam. Privacidad qillqat jan ukax datos qillqat ukan, datos ukat cuenta kunjamasa jist’añ uñjam. Jist’añ janiw atinisa sasa aplicacion, uka ukax jach’a uñjañ, khitinakax foto jan ukax salud yatiñanak apsuchi ukanakax.
- Privacidad qillqat lla kuna apthapi, kunatak, kunapacha utjaña, ukat khitinakar apsu sasa qhanañ arunakampi.
¿HIPAA dementia aplicacionanak uñjaspati?
Janiw ukhamäkiti, ukax walja jaqinakar jan sum uñt’ata. Estados Unidos Departamento de Salud y Servicios Humanos (HHS) sañkiwa HIPAA ukax salud seguro, yanapiri ukat sapa salud yanapirinakar uñjatapa. Walja kutiw sapa jaqi aplicacionan yatiñanak jan uñjatänwa, jupanakax jan mayni ukat jan yanapiri uñjatap jan ukax. Tienda ukan dementia aplicacion salud sañ uñt’ata ukhamarakiw HIPAA jan uñjatänwa.
¿Kunas uñjañ salud datos HIPAA jan uñjañ aplicacionanakan?
Federal Trade Commission ukan Health Breach Notification Rule ukax walja ukanak uñjaraki. 2024 maranxa FTC chimpu churäna, ukax salud aplicacionanak HIPAA jan uñjatanakar uñjaraki sasa. “Breach” sañax jan irpañ apsuñanakampi, jan hackeo sañkiti, ukat luririnakax jaqinakar ukat FTC yatiyañapa. Ukax juk’a jiwasaruw mä pachan jan wali jutasaxa, janiw sapa datos jist’añ sañ luraña.
¿Kunjamas investigación ukat evidencia arunak uñjaña?
Evidencia arunak sum uñjam, ukat jach’a arunaka jan iyawsañamawa. Kunanakas amuyañama:
- ¿Kunas uñjatänwa? Mä amtäwi juego uñjaña janiw sapa juego ukhama sarnaqañ uñjkiti.
- ¿Khitinakas uñjatänwa? Walja jaqinakan yatiyañ jan wali jaqinakar jan sum uñjatap jan ukax dementia uñjatap.
- ¿Kunas uñjatänwa? Juego ukan sum sarnaqaña jan ukax jiwasan uñjiwipa, janiw uñjatap jaqi sarnaqaña.
- ¿Kunjamas chiqapa? Randomized controlled trial (RCT) ukax aplicación ukan jaqinakar mä grupo, ukat janiw uñjatäñapa mä grupo sapa ukar uñjaraki. Ukax sum diseño, ukampis mä juk’a jan ukax mä chiqapa pruebaxa janiw chiqa. Walja investigación, jiwasa mayni investigadores, jaqi uñjaña ukat chiqapa qhanañ mayni ukanakax.
- ¿Enfermedad sarnaqañ ch’amanchañ sasa? Juk’a sum prueba uñstañax janiw dementia jan ukax alzheimer aplicacionaw jist’añ jan ukax yanapaña sasa.
National Institute on Aging ukan cognitive health and older adults qillqatanxa, NIH ukat yanapata jach’a uñjañ structured cognitive training ukat qhanañ wali cuidado sasa. Ukat jan iyawsaña sasa computadora jan ukax internet juegonak memoria jan ukax amuyu sum luraña. Janiw walja evidencia utjkiti, sapa aplicacion ukat uka uñjañ ukhamaraki. Yatiñanakasa uñjañataki juegos ukat evidencia ukat dementia jan utjañapataki yatiyaña qillqat uñjam.
¿Kunas jan chiqa arunak uñjatap ejemplo?
2016 maranxa januarymi FTC mä chimpu churäna Lumosity, “brain training” programa luririnakampi. FTC sañkiwa kompañía sañ jan sum evidencia ukampi juegonakax amuyu tuqinak jark’ayañ ukat dementia jan ukax Alzheimer jan utjañ sasa. Kompañía 2 millones de dólares yänakapa ukat sapa aplicacion chiqapa jan ukax yatiñ wali evidencia munaña. Ukax yatiyañawa: marketing arunakax janiw evidencia.
¿Kuna arunaka jan sum uñjañ?
Jan iyawsaña aplicacion jan ukax anunsio sasa:
- “jan utjañapataki,” “kutt’ayañ,” “jan utjañ” jan ukax “chilliyañ” dementia jan ukax Alzheimer;
- “clínicamente comprobado” sasa, jan yatiñ sutinak, jan yatiñ jaqinakax, jan yatiñ uñjatapa;
- “brain age” jan ukax memoria puntaj, diagnóstico sasa;
- “sharpen,” “boost” jan ukax “train” sasa amuyu;
- testimonio ukanak chiqapa sasa.
Mä arunaka uñjañ jan yatiñ sapa jaqi doctor ukar jisk’achañ.
¿Kunjamas Golden Moments ukax utjaspa?
Golden Moments ukax juk’a mayacht’añ amtañanakawa, janiw memoria examen, terapia jan ukax yatiñ yanapaña. Juegonakasa, Picture Pairs, Conversation Cards, Photo Pairs, Picture Bingo ukat Calm Breathing, kusisiña ukat parlañ ukatakiwa. Janiw dementia uñt’añ, qhanañ, yanapañ jan ukax uñjañ, janiw memoria jan ukax amuyu arunaka qhanañ.
Ukhamarak jupanakax jan qullqi aplicacion Golden Moments iPhone, iPad ukat Android sasa. Ukax suma juk’a dibujonak matching, jaqi ajllir familia fotonakampi juegonak ukat paquetes offline ukanakampi. Janiw cuenta, anunsio, timer jan puntaj utjaraki. Kuna uñjañ ukax akawa: App Store privacy ukan “Data Not Collected” sañ utjaraki, ukat app privacy policy qillqat foto copia kawkir imasa uñt’ayaraki.
Jiwasax juma confiar mayni juk’a uñjañ jan. Aka qillqat uñjam, privacidad qillqat ukat medical disclaimer lla, ukat sapa aplicacion jan ukax Golden Moments jan wali uñjatap jist’añ, jan mayni ukat jaqi uñjasipkäta ukar.
¿Kunjamas mä aplicacion mayni uñjañ sum?
Mä pä semana mayacht’asa uñjam kunjamasa sarnaqaski.
- Qalltañ luram tablet ukat teléfono yanapaña ukat jak’achasa, mä juk’a nivel qalltam.
- Juk’a sesiones luram, kusisiña, parlañ ukat sayt’aña uñjam, ukat suma pacha tukuyam.
- Jan wali jaytaña utjaspa jan ukax jist’aña, jach’a calificación utjasa ukhamarakiw.
Jisktʼanakajj wali uñtʼatawa
¿Juegonakax dementia jan utjañapataki yanapasktati?
Janiw sum evidenciaxa utjkiti sapa juego aplicacionanakax dementia jan utjañapataki jan ukax jisk'achañapataki. Instituto Nacional de Envejecimiento (National Institute on Aging) sañ sañkiwa: aplicacionanakan sum yatichañ jan utjkiti, jupanakax jach'a pruebanakan yatiyatäkaspa ukhamarakiw. Amtañ ukat jukuña ukanak ajllim, janiw ajjsaña kunatixa.
¿Dementia aplicación HIPAA ukan utjaspati?
Janiw ukhamäkiti. HIPAA ukax yanapiri ukat salud kamachi jaqinakar uñjatapuniwa. Sapa jaqi mayninakan aplicacionax ukhamaraki jan uñjatänwa, jupanakax uñjatañapataki jan ukax yanapiri apsuñapata. FTC ukan Health Breach Notification Rule ukax salud aplicacion walja jan HIPAA ukan utjkir uñjaraki.
¿Kunas suma dementia juego?
Dibujonak ukat qillqanakax jach'a ukat sum uñjasiñapa; sapa pantallan sapa lurañ uñjasiñapa; timer janiw puntaj utjañapa; jan pantjasiñ sonido, jan anunsionak, ukat sayt'ayañ sencillo utjañapa. Jaqi maynix ukhamar sarnaqañ atinisaña, ukat ukax jaqi maynitakix yanapaña jan ch'amañ.
¿Golden Moments ukax amtäwi yanapaspati?
Janiw. Golden Moments ukax juk'a yatiñ amtañ ukat parlañ sarnaqañatakiwa. Janiw dementia uñt'añ, qhanañ, yanapañ jan ukax uñjañ atipkiti, janiw amtäwi ukat yatiñ arunak uñt'ayañ.
¿Dementia aplicacion qullqi churañ munaspati?
Qalltañamataki jan qullqi mayni ukat mayjt'a prueba ajllim, jaqi uñjata kunjamasa sarnaqañ uñjam pä semana ukhama. Qullqi churañax janiw sum luräñ ukat jan ukax sum yanapañ utjkiti. Wakichañ sañkipan kunjamasa wañchañ yatiyañ.
Uñakipt’atanaka
Jiwasax organizaciones ukat yatxatäwinakaruw aka pankax atinisi. Sapa mayniw uñakipt’atäna kunapachatix pankax machaqar tukuyatän ukhaxa.
- Lumosity to Pay $2 Million to Settle FTC Deceptive Advertising Charges for Its "Brain Training" Program · Federal Trade Commission
- FTC Finalizes Changes to the Health Breach Notification Rule · Federal Trade Commission
- Protecting the Privacy and Security of Your Health Information When Using Your Personal Cell Phone or Tablet · U.S. Department of Health and Human Services
- Cognitive Health and Older Adults · National Institute on Aging
- Can cognitive stimulation benefit people with dementia? · Cochrane
- Understand app privacy & security practices with Google Play's Data safety section · Google Play Help
- About privacy information on the App Store and the choices you have to control your data · Apple Support
- Activities · Alzheimer's Association