Toppitagol

No suɓortoo jaaɓngal e fijirde dementia

Hesɗitinaama 7 minit janngaamaKo kippu Moments kaŋŋe · No mbinndirten

Jaabawol juutngol ngol

Fuɗɗo e ko njiɗ-ɗaa jaaɓngal ngal waɗa: wallitde hakkil e nder weltaare, siftorde ko ɓenni, deeƴre walla jokkondiral. Caggal mum, suɓo ko yahdi e mbaawka mo toppitotoɗaa hannde, e nate mawɗe, tawa alaa limtinooje, keɓal walla ɓeyditte, tee no weeɓiri dartinde. Ƴeew ko humpitooji ɗi roɓindii e hol no ɗi momtirtee. Reen e daaluyeeji wonde jaaɓngal ina haɗa walla ina safrora dementia; wiɗto gooto wonaa seedee.

  • Suɓo faandaare tawo: wallitde hakkil, siftorde ko ɓenni, deeƴre walla jokkondiral ina naamnii jaaɓngal goɗngal.
  • Yahdin jaaɓngal e mbaawka mo toppitotoɗaa e ñalnde ndee, wonaa innde tolno, tee teeŋtin kuutorɗe ɗee ina weeɓi.
  • Accu jaaɓe jogiiɗe limtinooje, keɓal, nguurndam ɓurtuɗam, jokkorɗe walla ɓeyditte.
  • Ƴeew roɓindagol humpitooji, lollingol mum e momtugol mum. HIPAA heewi wonaa huutoraade e jaaɓe keewɗe.
  • Hutoro e daaluyeeji «ina haɗa dementia». Ƴeewndo gooto, walla keɓal ɓurngal e jaaɓngal, wonaa seedee.
  • Golden Moments ko gollal weltaare tan. Alaa daaluyeeji cellal.
E nder ngoo hello (7 taƴe)
  1. Ko honɗum mi foti suɓaade hade suɓaade jaaɓngal dementia?
  2. Hol no anndir-mi so jaaɓngal ina yahdi e mbaawka mo toppitotoɗaa?
  3. Hol fannuuji ŋari mi foti ƴeewde walla reende?
  4. Hol no ƴeewr-mi suturo jaaɓngal?
  5. Hol no mi foti tarde daaluyeeji baɗte wiɗto e seedeeji?
  6. Hol to Golden Moments woni?
  7. Hol laawol moƴƴol ngam etaade jaaɓngal kesol?

Jeeyngal jaaɓe ina heewi fijirde inniraaɗe mawɓe, teskorde walla dementia. Won e majje ina mbaɗiraa faamuya. Woɗɗe ina ɓeyda daaluyeeji nannduɗe e cellal, limtinooje waɗooje fijirde ƴeewndo, walla ɓeyditte e roɓindagol humpitooji. Hello ngoo ina hokku maa laawol ngam ƴeewde jaaɓngal kala e hoore maa. Min ceraa walla min ƴeewtaa topirɗe woɗɗe.

Ko honɗum mi foti suɓaade hade suɓaade jaaɓngal dementia?

Suɓo ko njiɗ-ɗaa jaaɓngal ngal waɗa. «Fijirde wonande yumma» ina waawi firtude geɗe ceertuɗe, tee suɓngo moƴƴo e faandaare wootere ina waawi wonde moƴƴaani e woɗnde.

Faandaare Hol no ɗum yiyarata Ko ƴeewetee
Wallitde hakkil e nder weltaare Jokkondirde, leemtagol, caɗeele weeɓɗe, fijirde kelme Tolno mo wayletee, nate ɗe keedii e yeeso, alaa tiiɗnugol waktu
Siftorde ko ɓenni Nate ɓennuɗe, konngi anndaaɗi, jimɗi e sahaa maɓɓe sukaaɓe Nate maa keeriiɗe, naamne udditiiɗe, alaa naamne ƴeewndo
Deeƴre Jiyte leɗɗuɗe, hitooji deeƴɗi, foofaandu, ndiyam ladde Ina weeɓi fuɗɗaade e dartinde, alaa ko jalbata, alaa ko haawnii
Jokkondiral Fijirde walla yeewtere wondude, e yeeso walla e widewoo Waɗanaa yimɓe ɗiɗo, ballal yeewtere

Wiɗtooji baɗte «cognitive stimulation» teelngo wonande yimɓe wuuriɓe e dementia ko heewi ko kawte dental ɗe gollotooɓe ekkitaaɓe ardii, e yeewtere, fijirde kelme, caɗeele, jimol e gollal tago. Ƴeewndo Cochrane yiyii nafoore seeɗa e hakindeeji, ina wayla hakkunde wiɗtooji. Eɓɓoore renndo ndee, ceertuɗo, wonaa gootum e jaaɓngal goɗngal tan, wadde jogor jaaɓngal no gollal renndingal gootal hakkunde goɗɗe.

Hol no anndir-mi so jaaɓngal ina yahdi e mbaawka mo toppitotoɗaa?

Ƴeew no o jaabora, hoto ƴeew e ñawu walla innde tolno tan. Yimɓe ɗiɗo e «tolno gooto» ina mbaawi seernde no feewi e yiyde, nanaade, ƴuftagol junngo, haala e weltaare e yaynirɗe. Alzheimer’s Association ina wasiyaa yoo a tesko ko o yiɗnoo e ko o waawi jooni, tee a ƴeew weltaare wonaa keɓal.

Maandeeji wonde ina yahdi:

  • o fuɗɗotoo walla o naatotoo tawa alaa tiiɗnugol heewngol;
  • o moosa, o haala walla o sifa daartol;
  • juuɗe ina nanndude tawa mettinaani mo;
  • o weltii dartude so sahaa yontii.

Maandeeji wonde yahdaani:

  • wi’a goonɗina «mi waawaa» walla «ɗum ko meere»;
  • jiigol hol to fiytee;
  • mettagol, hersa walla bugitaade kaɓirgol;
  • ɗum golla so a waɗii ko heewi fof.

Mettagol ko maande, wonaa huunde nde tiiɗnetee. Yiy ko waɗetee so o wiyii alaa. Ngam miijooji goɗɗi caggal jaaɓe, yiy gollal tolno gadano e tolno sakkitiro.

Hol fannuuji ŋari mi foti ƴeewde walla reende?

Ƴeew ŋari deeƴɗo, weeɓɗo, moƴƴo yimɓe mawɓe, tee reen ko ɓeydata tiiɗnugol fof.

Ƴeew Hutoro
Nate e binndol mawɗe, laaɓtungol moƴƴungol Maandel seeɗa, yaynirɗe heewɗe
Golle gootol laaɓtungol e yaynirde kala Butoŋaaji keewɗi, cuɓirɗe, walla tinndinooje keewɗe
Alaa limtinoore, walla limtinoore nde ñifataa Limoore, ɓeyditte yaawre, «fooɗtu waktu maa»
Alaa keɓal, walla jaabawol newiingol Toɓɓe, nguurndam ɓurtuɗam, jokkorɗe, doggol, «duuɓi hakkil»
Juuɗe ina toppitee e deeƴre Hitooji, maandeeji boɗeeji, ɓatakuuje «juuɗi»
Nate goonga, nder aduna Yiite ɓikkoy walla tiitoonde fayɓe
Ina golla tawa alaa enternet, alaa konte fuɗɗaade Ina naamnii winnditde, naatde walla aawtaade tawo
Ina weeɓi fowtude e dartinde Henndu ɓurɗo naamnaade jokku fijirde walla ɓetto jaaɓngal
Alaa ɓeyditte, coodgu laaɓtungu gootol walla winnditagol Ɓeyditte, dokkal coodgu, ɓatakuuje coodgu heewɗe
Ina weeɓi mo woɗɗo naata e mum Fijirde gooto tan, ŋari fooɗondirgol

Ɓeyditte e ɓatakuuje coodgu ina weeɓi memmude e juuɗe.

Hol no ƴeewr-mi suturo jaaɓngal?

Ƴeew ko jaaɓngal roɓindii, e mo o lollintaa, e hol no momtirtaa. Hade maa aawtaade:

  1. Tar tonngol suturo e jeeyngal. Yaynirde kisal keɓe Google Play e humpito suturo App Store ina kollita fannu keɓe ɗe jaaɓngal waawi roɓindaade e lollinde. Gollorɗe ɗiɗi ɗee ina teskitina wonde topayɓe ɓe ngaddii humpito ngoo, wadde ko fuɗɗorde, wonaa ƴeewndo timmungo.
  2. Naamno so ina naamnii konte. So jaaɓngal tan hollata nate walla fijirde weeɓɗe, alaa ko waɗi yo anndu innde maa, iimeel maa walla ñalngu jibinannde maa.
  3. Ƴeew yamirooje. Fijirde jokkondirde ina foti naamnaade nokku, jokkondire, mikkoroo walla ndeer nate maa fof? Ñif ko ɗum soklaani.
  4. Yiylo ɓeyditte e ƴeewndo kuutoragol. Kuutorɗe ɓeyditte e rewindo ina mbaawi neldaade humpito baɗte no jaaɓngal huutortee to gollorɗe goɗɗe.
  5. Anndu to nate njaha. So a ɓeydii nate ɓesngu, ina keddoo e kaɓirgol walla ina neldee to sarwirde? A waawi ittude ɗe?
  6. Ƴeew momtugol. Yiylo e laawol suturo walla tonngol keɓe hol no keɓe e konte momtirtee. Jaaɓngal wi’ungol keɓe momtetaake ina foti reeneede, tentini so ina moofti nate walla humpito cellal.
  7. Tar laawol suturo ngam jaabawuuji laaɓtuɗi baɗte ko roɓindaa, ko saabii, ko dumunna no foti, e mo ɗum lolliraa.

HIPAA ina reena humpito nder jaaɓe dementia?

Heewi wonaa, ɗum ina haawna yimɓe heewɓe. U.S. Department of Health and Human Services ina sifaa wonde HIPAA ina huutoraade e eɓɓooje cellal, hokkooɓe cellal heewɓe, laɓɓinooɓe cellal e gollodiiɓe mum en. Ko heewi ɗum reenaa keɓe ɗe naatnataa e jaaɓngal ngam huutoraade keeriiɗo, so wonaa fedde reenaaɗe walla gollodiiɗo mum rokki jaaɓngal ngal. «Jaaɓngal dementia» iwde e jeeyngal jaaɓe heewi ko caggal HIPAA, hay so ina haala baɗte cellal.

Ko honɗum reena keɓe cellal e jaaɓe ɗe HIPAA huutoraaki?

Health Breach Notification Rule mo Federal Trade Commission ina huutoraade e keewɗe e majje. E 2024, FTC timminii waylitte laaɓtinooje wonde laawol ngol ina huutoraade e jaaɓe cellal e karallaagal nannduɗo ɗe HIPAA huutoraaki. «Bonnannde» ina waɗi e feññingol yamiraaka, wonaa wujjere tan, tee gollorɗe ina poti humpitde yimɓe mettidaaɓe e FTC. Ɗum ko reeno caggal ko boni waɗi, wonaa ahadi wonde jaaɓngal roɓindata tan ko ɗum sokli.

Hol no mi foti tarde daaluyeeji baɗte wiɗto e seedeeji?

Tar daaluyeeji seedeeji e nder deeƴre, tee ɓurɗo hutoraade ko e daaluyeeji ɓurɗi mawnude. Naamne ƴeeweteeɗe:

  • Ko honɗum tigi ƴeewaa? Wiɗto baɗte eɓɓoore ekkitinol wootere hollataa wonde fijirde kala nder jaaɓngal ina golla hono noone.
  • Hol ɓe ƴeewaa? Njaltudi e mawɓe cellal ina waawi yahdaade e mo wuuri e dementia.
  • Ko honɗum ɓetaano? Ɓurde moƴƴude e fijirde ndee tan seerani e waylitte e nguurndam ñalnde kala, yeewtere, ɓernde walla hoore mum.
  • Ko hol no wiɗto ngoo tiiɗiri? Wiɗto suɓngo (RCT) ina yerondira dental huutortooɓe jaaɓngal e dental huutoraaka. Ɗum ko ŋari moƴƴo, kono RCT gooto, tokooso walla daɓɓo, wonaa seedee. Yiylo wiɗtooji keewɗi, iwɗi e wiɗtooɓe jeytaaka, ɗi njaɓdi.
  • Ina daalaa waylude ñawu nguu? Wiɗto holluɗo ɓeydagol seeɗa e ƴeewndo wonaa seedee wonde jaaɓngal ina neɗɗina, ina haɗa walla ina safrora dementia.

Hello cognitive health and older adults mo National Institute on Aging ina sifaa wiɗto mawngo ballitaaɗo NIH baɗte ekkitinol hakkil teelngol, caggal mum ina reena tarooɓe e daaluyeeji wonde won fijirde ordinateer e enternet ina waawi ƴellitde teskorde e miijo. Ina wiya alaa tawo seedee yonɗo wonde jaaɓe peññingol hakkil keewɗe ina mbaɗa ko ekkitinol ƴeewaaɗo e wiɗto ngoo waɗi. A waawi tarde goɗɗum e jammaamen men baɗte fijirde hakkil e seedeeji e ko wiɗto wi’i baɗte haɗde dementia.

Hol yeru feññungu daaluyeeji ɗaynotooɗi?

E lewru Yarkomaa 2016, FTC feññini nanondiral e waɗooɓe Lumosity, eɓɓoore «peññingol hakkil». FTC wi’i gollorde nde daalii, tawa alaa seedee yonɗo, wonde fijirde mum ina waawi neɗɗinde ustaare hakkil nde duuɓi addi tee ina reena e ustaare hakkil seɗɗa, dementia e ñawu Alzheimer. Gollorde nde jaɓii yoɓde miliyoŋ 2 dolaar tee ina foti jogiide seedee ganndal tiiɗɗo hade waɗde daaluyeeji hono ɗii yeeso. Fiɓnde ndee ina siftina wonde konngol yeeyirde wonaa seedee.

Hol kelme ɗe pot-ɗen hutoraade?

Hutoro so jaaɓngal walla ɓeydital wiyi ɗum:

  • «ina haɗa», «ina artira», «ina dartina» walla «ina safrora» dementia walla Alzheimer;
  • ko «seeditaaɗo e cellal» tawa inniraani wiɗto ngoo, hol ɓe wonnoo e mum, e ko honɗum ɓetaano;
  • ina hokku «duuɓi hakkil» walla keɓal teskorde nanndungol e annditde ñawu;
  • ina «laɓɓina», «ɓeyda» walla «ekkitina» hakkil;
  • ina huutoraade seedeeji yimɓe no seedee.

So a laaɓtaani daaluyee, naamno doktoor mo toppitotoɗaa.

Hol to Golden Moments woni?

Golden Moments ina hokka gollal ngal renndinde weeɓngal, wonaa ƴeewndo teskorde, safaara walla wasiyaaji cellal. Fijirde amen, hono Picture Pairs, Conversation Cards, Photo Pairs, Picture Bingo e Calm Breathing, ina mbaɗiraa weltaare e yeewtere. Ɗe ngannditaaki, safroraaki, haɗaaki walla ɓetataa dementia, tee min mbaɗataa daaluyeeji baɗte teskorde walla miijo.

Min mbaɗii kadi jaaɓngal dokkal, Golden Moments wonande iPhone, iPad e Android. Ina waɗi jokkondirde nate e nder deeƴre e kaarɗe mawɗe, fijirde e nate ɓesngu ɗe suɓ-ɗaa e pake nate gollotooɗe tawa alaa enternet, alaa konte, ɓeyditte, limtinoore walla keɓal. Daggol ngol ina huutoraade kadi: maandee suturo App Store mum ina wiya «Keɓe Roɓindaaka», tee laawol suturo jaaɓngal ngal ina sifaa to koppiiji nate mooftiraa.

Min ɓuri yiɗde yo a ƴeew min, wonaa yo a hoolo min tan. Huutoro daggol hello ngoo, tar hello suturo amen e renndinoore cellal amen, tee dartin huutoraade huunde kala, hay amen, nde yahdaani e mo toppitotoɗaa.

Hol laawol moƴƴol ngam etaade jaaɓngal kesol?

Eto ngal wondude e yontere ɗiɗi tee ƴeew ko waɗata.

  1. Teelto ngal tawo huutoraade jamirooje taballe e cinndel amen, tee fuɗɗo e tolno ɓurɗo weeɓde.
  2. Teeŋtin sahaaaji daɓɓi, ƴeew moosaango, yeewtere e deeƴre, tee dartin e sahaaji moƴƴi.
  3. Accu ngal so ina addude mettagol, hay so ina yettiraa no feewi.

Naamne keewɗe

Fijirde hakkil ina waawi haɗde dementia?

Alaa seedee moƴƴo wonde jaaɓe fijirde hakkil njeeyete ina kaɗa walla ina neɗɗina dementia. National Institute on Aging wiyi alaa seedee yonɗo wonde jaaɓe peññingol hakkil keewɗe ina mbaɗa ko honno ekkitinol teelngol ƴeewaaɗo e wiɗto mawngo. Suɓo jaaɓe ngam weltaare e jokkondiral, wonaa lekki.

Jaaɓngal dementia ina waɗi e HIPAA?

Heewi wonaa. HIPAA ko heewi huutoraade e hokkooɓe cellal, eɓɓooje cellal e gollodiiɓe mum en. Jaaɓngal ngal aawtataa e hoore maa heewi wonaa e mum, so wonaa ɓe ndokkuno. Health Breach Notification Rule mo FTC ina huutoraade e jaaɓe cellal keewɗe ɗe HIPAA huutoraaki.

Hol no fijirde dementia moƴƴere foti wonirde?

Nate e binndol mawɗe, laaɓtuɗe, goɗngol gootol laaɓtungol waɗde e yaynirde kala, alaa limtinoore walla keɓal, alaa hitooji e juuɗe, alaa ɓeyditte, tee no weeɓiri dartaade walla fowtude. Ina foti yiyde ko waɗanaa yimɓe mawɓe, tee ina weeɓi mo woɗɗo naata e mum.

Golden Moments ina daalaa wallitde teskorde?

Alaa. Golden Moments ina hokka gollal ngal renndinde weeɓngal ngam weltaare e yeewtere. Ngal annditaaki, safroraaki, haɗaaki walla ɓetataa dementia, tee min mbaɗataa daaluyeeji baɗte teskorde walla miijo.

Mi foti yoɓde jaaɓngal dementia?

Eto ko dokkal walla etooji dokkaaɗi tawo, tee ƴeew no mo toppitotoɗaa jaabora e yontere ɗiɗi. Yoɓde jaaɓngal waɗataa ngal ɓurɗo moƴƴude. Ƴeew no dartinirtaa hade maa winnditde.

Fuɗɗoode

Min njokkondiri e juɓɓule e jaŋdeeji ɗi ngoo hello tuugnii e mum. Gooto heen fof ƴeewtaama nde hello ngoo hesɗitinaa.

  1. Lumosity to Pay $2 Million to Settle FTC Deceptive Advertising Charges for Its "Brain Training" Program · Federal Trade Commission
  2. FTC Finalizes Changes to the Health Breach Notification Rule · Federal Trade Commission
  3. Protecting the Privacy and Security of Your Health Information When Using Your Personal Cell Phone or Tablet · U.S. Department of Health and Human Services
  4. Cognitive Health and Older Adults · National Institute on Aging
  5. Can cognitive stimulation benefit people with dementia? · Cochrane
  6. Understand app privacy & security practices with Google Play's Data safety section · Google Play Help
  7. About privacy information on the App Store and the choices you have to control your data · Apple Support
  8. Activities · Alzheimer's Association

Taski ngam fijirde leefnde?

Nate mawɗe, alaa timer, alaa score e alaa ko winnditoo. Fijo e nder feerorde maa.

Ƴettu ɗeen pijirlooji e maa

App Golden Moments mo alaa kaalis ngam iPhone, iPad e Android : kaɓirɗe natal mawɗe, pijirlooji baɗɗi fotooji ɓesngu maa, e paɗe natal gollotooɗe tawa Wi‐Fi alaa. Alaa konte, jeeyngal, waktu walla limre.