ལན་ཐུང་ཀུ།
དྲན་ཤེས་བདག་འཛིན་དང་ཉིན་ལས་ལས་རིམ་ནང་གི་ལས་རིམ་ལེགས་ཤོམ་ཚུ་ ཐུང་ཀུ་། གོམས་འདྲིས་ཡོད་པ་། དང་གང་རུང་གི་གནས་ཚད་ནང་ལས་འཇུག་མི་འཇམ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ཨིན། དཔེར་ན་ པར་རིས་བིང་གོ་། མཉམ་སྦྱོར་གླུ་གཞས་། དྲན་གསོའི་སྡེ་ཚན་། འཇམ་ཏོག་ཏོ་འགུལ་སྐྱོད་། དང་མཉམ་སྦྱོར་ཚིག་གི་རྩེདམོ་ཚུ། ཚོགས་ཆུང་སྦེ་བཞག་ནི་། ག་ར་གིས་མཐོང་ཚུགས་ཐོས་ཚུགས་པའི་སྦེ་སྡོད་བཅུག། གོམ་པ་གཅིག་རེ་གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བཤད། དང་དགོ་པ་ཡོད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ འཇམ་ཏོག་ཏོ་འབད་ཐབས་དང་ཁང་མིག་ཞི་བཏུམ་ཅིག་ནང་འགྱོ་ས་གྲ་སྒྲིག་འབད།
- སྡེ་ཚན་ཆེ་བ་གཅིག་ལས་ ཚོགས་ཆུང་ཚུ་མང་ཤོས་རང་ལེགས་ཤོམ་འབད་ཚུགས། དེ་གིས་མི་མང་རུ་བས་ ལྟ་ནི་ཙམ་མེན་པར་ ཐད་ཀར་དུ་མཉམ་ཞུགས་འབད་ཚུགས།
- མི་ཚུ་ སྒོར་མོ་ཡང་ན་རྟ་གཟེངས་དབྱིབས་སྦེ་སྡོད་བཅུག། འགོ་ཁྲིདཔ་གི་ཉེ་ཁར་བཞག། ཐོས་ཤེས་དང་མཐོང་ཤེས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དྲན་ཞིནམ་ལས་ རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་སྒྲ་ཚུ་བཀག།
- ལས་རིམ་རེ་རེ་ལུ་ གནས་ཚད་གཉིས་ཡང་ན་གསུམ་གྱི་འཇུག་ཐབས་གྲ་སྒྲིག་འབད། དེ་གིས་ནུས་པ་སོ་སོ་ཡོད་མི་ཚུ་ག་ར་མཉམ་ཞུགས་འབད་ཚུགས།
- དྲི་བ་འདྲི་ནི་། སྐུགས་བརྩི་བཏོན་ནི་། དང་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མི་གདམ་ནི་ཚུ་ལས་འཛེམ། པར་རིས་བིང་གོ་ནང་ ག་ར་གི་ཤོག་བྱང་གང་བ་འབད་ཚུགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྩེ་བཏང་ཆོག།
- སྔོན་ལས་འགྱོ་ནི་། ལྟ་སྡོད་ནི་། ཡང་ན་གཉིད་ཐུག་ནི་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན། ཁང་མིག་ཞི་བཏུམ་ཅིག་ནང་འགྱོ་དགོ་མི་ལུ་ ལས་བྱེད་ཅིག་གིས་རོགས་རམ་འབད་ནིའི་གྲ་སྒྲིག་བཞག།
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།8 དོན་ཚན།)
- དྲན་ཤེས་བདག་འཛིན་ནང་ སྡེ་ཚན་ལས་རིམ་ཅིག་ ལེགས་ཤོམ་འབད་མི་ཅི་ཨིན་ན།
- ཚོགས་ཆུང་གི་ཚད་ག་དེམ་ཅིག་ལེགས་ཤོམ་ཨིན་ན།
- ཁང་མིག་དང་སྡོད་ས་ག་དེ་སྦེ་གྲ་སྒྲིག་འབད་ནི་སྨོ།
- སྡེ་ཚན་ལས་རིམ་གྱི་བསམ་འཆར་ཚུ།
- ཁྱོད་རའི་རྩེདམོ་ཚུ་ གསལ་གཞི་ཆེ་བའི་ཐོག་ལུ་ ག་དེ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་སྨོ།
- ནུས་པ་སོ་སོ་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚན་ནང་ ལས་རིམ་གཅིག་ལུ་ ག་དེ་སྦེ་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་སྨོ།
- སྡེ་ཚན་ནང་ འགོ་ཁྲིདཔ་ཚུ་གིས་ ག་དེ་སྦེ་སྐད་ཆ་བཤད་དགོཔ་སྨོ།
- ལེགས་ཤོམ་སྦེ་མཇུག་བསྡུ་ནི་ དང་མི་ཚུ་འགྱོ་བཅུག་ནི།
ལམ་སྟོན་འདི་ ལས་རིམ་འགོ་ཁྲིདཔ་། དྲན་ཤེས་བདག་འཛིན་སྡེ་ཚན་། དང་ཉིན་ལས་ལས་རིམ་གྱི་འགོ་ཁྲིདཔ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཨིན། འདི་ནང་ ལཱ་འབད་བཏུབ་པའི་སྡེ་ཚན་རྣམ་པ་། ཁང་མིག་གྲ་སྒྲིག་། ནུས་པ་སོ་སོ་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚན་ནང་ ལས་རིམ་གཅིག་ལུ་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཐངས་། དང་ང་བཅས་ཀྱི་པར་བཏབ་ནིའི་བིང་གོ་ཤོག་བྱང་དང་གསལ་གཞི་ཆེ་བའི་རྩེདམོ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས་ཚུ་ཡོད། འདི་ནང་གི་ག་ར་ བདེ་ཏོག་ཏོ་། འབྲེལ་མཐུད་། དང་གདམ་ཁ་གི་དོན་ལུ་ཨིན། འདི་ནང་ག་ཅི་ཡང་རྩིས་ཞིབ་མེན།
དྲན་ཤེས་བདག་འཛིན་ནང་ སྡེ་ཚན་ལས་རིམ་ཅིག་ ལེགས་ཤོམ་འབད་མི་ཅི་ཨིན་ན།
སྡེ་ཚན་ལས་རིམ་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་འདི་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པ་། ཐུང་ཀུ་། གནས་ཚད་གང་རུང་ནང་ལས་འཇུག་མི་འཇམ་ཏོག་ཏོ་། དང་གནོན་ཤུགས་མེདཔ་སྦེ་ཨིན་དགོ། Alzheimer’s Association གི་ Dementia Care Practice Recommendations ནང་ དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་མཉམ་ཞུགས་འདི་ མི་གི་དོ་སྣང་དང་དགའ་མོས་ལུ་རོགས་རམ་འབད་ནི་། དང་གདམ་ཁ་དང་ལེགས་ཤོམ་གྱི་ཚོར་སྣང་བྱིན་ནི་ཅིག་སྦེ་འགྲེལ་བཤད་འབདཝ་ཨིན། དྲན་ཤེས་ཉམས་པ་ཤུགས་ཆེ་སྐབས་ཡང་དེ་འབད་ཚུགས། ཡིག་ཆ་དེ་ནང་ སྤྱིར་བཏང་གི་ལས་རིམ་ཚུ་ ཉིནམ་རེ་ནང་སྡེ་ཚན་ཆེ་བའི་ལས་རིམ་གཅིག་དང་གཉིས་ལུ་རག་ལས་སྟེ་ སྡོད་མི་མང་ཤོས་ཀྱིས་ལྟ་ནི་ཙམ་ལུ་མཉམ་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན་ཟེར་ཡང་བཤད་ཡོད།
དེ་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་པའི་ལམ་ལུགས་འ་ནི་ཚུ་འབྱུངམ་ཨིན།
- གསརཔ་ལས་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་མི་ལེགས། སྡོད་མི་ཚུ་གི་ལོ་ཆུང་དུས་ཀྱི་གླུ་གཞས་། ཚིག་རྒྱུན་། པར་རིས་། དང་ཅ་ཆས་ཚུ་ འཇུག་མི་ལུ་འཇམ་ཏོག་ཏོ་ཨིན།
- རིངམ་ལས་ ཐུང་ཀུ་ལེགས། ཁྱོད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱིས་སྤྱིར་བཏང་དོ་སྣང་བཞག་ཚུགས་པའི་དུས་ཡུན་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ བར་ན་ངལ་གསོ་བཏང་ནིའི་དུས་ཚོད་ཅིག་བཞག།
- ལྟ་ནི་ལས་ འབད་ནི་ལེགས། མི་རེ་རེ་ལུ་ འཆང་ནི་། མནན་ནི་། གདམ་ནི་། ཡང་ན་སླབ་ནི་ཅིག་བྱིན།
- ལས་རིམ་གཅིག་ གནས་ཚད་མང་རུ། འཇམ་ཏོག་ཏོ་དང་ཅུང་ལྷག་ཅན་གྱི་འཇུག་ཐབས་ཚུ་བཙུགས།
- རྒྱལ་ཁ་མེད་ སྐུགས་མེད། འགྲན་བསྡུར་གྱི་རྣམ་པ་ཚུ་གིས་ ལ་ལོ་ཅིག་ལུ་མ་ལེགས་པའི་ཚོར་སྣང་བྱིན་ཚུགས།
ཚོགས་ཆུང་གི་ཚད་ག་དེམ་ཅིག་ལེགས་ཤོམ་ཨིན་ན།
སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཆུང་ཀུ་འདི་འཇམ་ཏོག་ཏོ་ཨིན། Alzheimer’s Association གིས་ ཚོགས་ཆེ་བ་ནང་གནོན་ཤུགས་ཚོར་མི་ཅིག་གིས་ ཚོགས་ཆུང་ནང་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འབྲེལ་མཐུད་འབད་ཚུགས་ཟེར་བཤད་ཡོད། ངེས་བདེན་གྱི་ཨང་གྲངས་གཅིག་མེད། འདི་ སྡོད་མི་། ཁང་མིག་། དང་ལས་བྱེད་དང་བརྩོན་མཐུན་པ་གི་གྲངས་ལུ་རག་ལས་ཡོད།
ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་པའི་ཞིབ་དཔྱད་ཅིག། མི་རེ་རེ་གིས་ འགོ་ཁྲིདཔ་གི་གདོང་མཐོང་ཚུགས་ག? གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཐོས་ཚུགས་ག? དང་སྐར་ཆ་འགའ་ནང་ རོགས་པ་ཅིག་ལྷོད་ཚུགས་ག? མ་ཚུགས་པ་ཅིན་ སྡེ་ཚན་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་ རོགས་པ་ཁ་སྐོང་རྐྱབ་ ཡང་ན་ཁང་མིག་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ནང་སོར།
ལས་རིམ་ཆེ་བ་ཞིག་ དཔེར་ན་ དུས་ཆེན་གྱི་གླུ་གཞས་ལས་རིམ་ནང་ ལས་བྱེད་དང་བརྩོན་མཐུན་པ་ཚུ་ ཚོགས་ཁང་གི་ལོགས་ལུ་མེན་པར་ སྡོད་མི་ཚུ་གི་བར་ན་སྡོད་བཅུག།
ཁང་མིག་དང་སྡོད་ས་ག་དེ་སྦེ་གྲ་སྒྲིག་འབད་ནི་སྨོ།
- སྒོར་མོ་ཡང་ན་རྟ་གཟེངས་དབྱིབས། ལག་ལེན་གྱི་བསླབ་བྱ་ནང་ སྐད་ཆ་བཤད་སའི་སྒོར་མོ་འདི་ ག་ར་སྒོར་མོ་སྦེ་སྡོད་ཚུགས་པའི་ས་ཆ་ཅིག་ནང་ རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་སྒྲ་མེད་པར་འབད་ནི་ལུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན་ཟེར་བཤད་ཡོད།
- འགོ་ཁྲིདཔ་ཉེ་ཁ་དང་མིག་གི་གནས་ཚད་ནང་། ཚུགས་པ་ཅིན་ ལངས་ནི་ལས་སྡོད།
- ཐོས་ཤེས་དང་མཐོང་ཤེས་སྔོན་ལ། ཐོས་ཤེས་ཉམས་མི་ཚུ་ འགོ་ཁྲིདཔ་གི་ཉེ་ཤོས་ལུ་ དེ་ཡང་ ཐོས་ཚུགས་སའི་ཕྱོགས་ལུ་སྡོད་བཅུག། མིག་ཤེལ་དང་རྣ་ཐབས་ཚུ་བཙུགས་ཡོད་ག་ངེས་གཏན་བཟོ། Alzheimer’s Association གིས་ མཐོང་ཤེས་དང་ཐོས་ཤེས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་གྱིས་ འབྲེལ་མཐུད་ལུ་དཀའ་ངལ་བྱིན་ཚུགས་ཟེར་བཤད་ཡོད།
- འོད་འདི་ སྡོད་མི་ཚུ་གི་རྒྱབ་ལས་འོང་ ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱབ་ལས་མི་འོང་། འོད་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྒེའུ་ཁུང་ལུ་ཁ་བསྐོར་ཏེ་སྡོད་མི་མ་བཅུག།
- ཊི་བི་དང་རེ་ཌིའོ་བཀག། Alzheimer’s Association གིས་ གླུ་གཞས་ཀྱི་ལས་རིམ་སྐབས་ གཞན་གྱི་སྒྲ་ཚུ་བཏོན་གཏང་ཟེར་བསླབ་བྱ་བྱིན་ཡོད།
- སྐད་ཆ་གཅིག་པོ་རེ་བཤད། སྐད་ཆ་མང་རུ་བཤད་མི་འདི་ དྲན་ཤེས་ཉམས་པ་དང་མཉམ་འབྲེལ་འཚོ་བའི་མི་དང་ཐོས་ཤེས་ཉམས་མི་ཚུ་ལུ་དཀའ་ངལ་ཅན་ཨིན། Alzheimer’s Association གི་ holiday guidance ནང་ཡང་འདི་བཤད་ཡོད།
- ཕྱི་ཁར་འགྱོ་ས་དང་ཁང་མིག་ཞི་བཏུམ་ཅིག་གྲ་སྒྲིག་འབད། འགྱོ་དགོ་མི་ག་ར་འཇམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་འགྱོ་ཚུགས་དགོ། དེ་ལུ་ལས་བྱེད་ཅིག་གིས་མཉམ་འཁྱོལ་འབད་དགོ།
སྡེ་ཚན་ལས་རིམ་གྱི་བསམ་འཆར་ཚུ།
པར་རིས་བིང་གོ།
པར་རིས་བིང་གོ་ནང་ ཨང་གྲངས་ཀྱི་ཚབ་ལུ་ ཇ་ཕོར་། ཁྱི་། ཡང་ན་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་གསལ་ཏོག་ཏོ་ཡོད་པའི་པར་རིས་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། དེ་གིས་ ཨང་གྲངས་རིངམོ་དྲན་དགོ་པའམ་ ཡིག་ཆུང་ཀུ་ལྷག་དགོ་མི་མེད།
འཛིན་སྐྱོང་འབད་ཐངས།
- ང་བཅས་ཀྱི་ པར་རིས་བིང་གོ་ ཤོག་ལེབ་ནང་ལས་ མི་རེ་ལུ་ཤོག་བྱང་རེ་ པར་བཏབ་ནིའི་ཨེབ་རྟ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་པར་བཏབ། ཤོག་བྱང་སྲ་བུ་འདི་ འཆང་མི་ལུ་འཇམ་ཏོག་ཏོ་ཨིན། ལོག་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ཨིན་པ་ཅིན་ ལམ་ནེཊ་འཚེམ་ཆོག།
- འཆང་མི་ལུ་འཇམ་ཏོག་ཏོ་ཡོད་པའི་རྟགས་རྒྱག་ཆས་ དཔེར་ན་ པོ་ཀར་གྱི་ཊིཀ་། བོག་ཊལ་གྱི་ཁ་ལེབ་། ཡང་ན་ཤོག་བྱང་གྲུ་བཞི་བཏོགས་བཏོགསཔ་བྱིན།
- ཊི་བི་ཡང་ན་པར་བརྙན་འཕྲུལ་ཆས་ཐོག་ལུ་ གསལ་གཞི་གི་ལོག་མི་སྟོན་ཞིནམ་ལས་ པར་རིས་ཀྱི་མིང་ལོག།
- པར་རིས་རེ་རེ་གི་ཤུལ་ལས་ ཅུང་ཙམ་བསྒུག་སྟེ་ སྐད་ཆ་ཐུང་ཀུ་ཅིག་བཤད་ནི་ལུ་སློབ་སྟོན་འབད། དཔེར་ན་ «ཁྱི་གི་སྐོར་ལས་སླབ་ནི་ཡོད་མི་གཅིག་ཡོད་ག?», «འདི་ནང་ག་ཅི་མཐོངམ་སྨོ?»
- ཤོག་བྱང་ག་ར་གང་ཚུན་ཚོད་ ལོག་རྒྱུན་འཁྱོངས། ག་ར་མཇུག་བསྡུཝ་ཨིན།
བསྒྱུར་བཅོས། ཤོག་བྱང་གང་བ་འདི་འཚང་ཁ་གནམ་མཐོ་དྲགས་ཟེར་ཚོར་མི་ལུ་ ས་ཁོངས་ཉུང་མི་ཅིག་ལག་ལེན་འཐབ། རོགས་རམ་དགོ་མི་ལུ་ རོགས་པ་ཅིག་གིས་མཐུན་པའི་པར་རིས་ལུ་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཚུགས། ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ ལོག་མིའི་པར་རིས་འཆང་སྟེ་ སྡེ་ཚན་ལུ་སྟོན་ནི་དགའ་ཚུགས།
མཉམ་སྦྱོར་གླུ་གཞས།
གླུ་གཞས་འདི་ སྡེ་ཚན་ནང་མང་ཤོས་ཀྱིས་དགའ་མི་ལས་རིམ་ཚུ་གི་ནང་གཅིག་ཨིན། Alzheimer’s Association གིས་ མཐའ་མཇུག་གི་གནས་ཚད་ནང་ཡང་ མི་གིས་ ལུས་རྩལ་གྱི་དབྱངས་ལུ་ལགཔ་བརྡབ་ཚུགས་ ཡང་ན་ཆ་རོགས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ལེན་ཚུགས། ཟེར་བཤད་ཡོད།
འཛིན་སྐྱོང་འབད་ཐངས།
- སྡོད་མི་ཚུ་ཆེར་འབྱོར་སྐབས་ཐོས་མི་གླུ་གཞས་གདམ། འགོ་ཁྲིདཔ་གི་དགའ་མོས་མ་གདམ། མི་རེ་རེ་གིས་ག་ཅི་དགའ་མི་སྐོར་ ནང་མི་ཚུ་ལུ་དྲི།
- ཚོང་བསྒྲགས་མེད་པའི་གླུ་གཞས་ལག་ལེན་འཐབ། ཚོང་བསྒྲགས་ཀྱིས་སེམས་ཁྲལ་བྱིན་ཚུགས་ཟེར་ Association གིས་བཤད་ཡོད།
- ལྷག་ནི་དགའ་མི་ལུ་ ཚིག་ཡིག་ཆེ་བའི་ཤོག་ལེབ་པར་བཏབ། དེ་འབདཝ་ད་ ངེས་པར་དུ་ལྷག་དགོཔ་མ་བཟོ།
- སྒྲ་རྒྱག་ཆས་། ལག་ཌོང་། ཡང་ན་ཝང་ནིའི་གོས་ཆུང་བྱིན།
- ལགཔ་བརྡབ་ནི་དང་འགུལ་སྐྱོད་ལུ་སློབ་སྟོན་འབད། སྒྲ་གདངས་འདི་བདེ་ཏོག་ཏོ་བཞག།
བསྒྱུར་བཅོས། ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ཚིག་ག་ར་ལེན་ཚུགས། ལ་ལོ་ཅིག་གིས་སྒྲ་བཏོན་ཚུགས། ལ་ལོ་ཅིག་གིས་རྐངཔ་བརྡབ་ཚུགས། ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ཉན་སྡོད་ཚུགས། འདི་ཚུ་ག་ར་མཉམ་ཞུགས་ཨིན། ཁ་གསལ་གྱི་དོན་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱི་ གླུ་གཞས་ལས་རིམ་གྱི་ལམ་སྟོན་ ལྟ།
དྲན་གསོའི་སྡེ་ཚན།
དྲན་གསོའི་སྡེ་ཚན་འདི་ སློབ་གྲྭ་། དང་པོའི་མོ་ཊ་། ཐབ་ཚང་། ཡང་ན་དབྱར་ཁ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཅིག་གི་སྐོར་ལུ་ པར་རིས་། ཅ་ཆས་། དང་གླུ་གཞས་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་སྡོད་ཨིན། དམིགས་ཡུལ་འདི་ སྐྱིད་པོའི་སྐད་ཆ་བཤད་ནི་ཨིན། ངེས་བདེན་གྱི་དྲན་ཐོ་མེན།
འཛིན་སྐྱོང་འབད་ཐངས།
- བརྗོད་གཞི་གཅིག་གདམ་སྟེ་ འཆང་ཚུགས་པའི་ཅ་ཆས་འགའ་འཁྱེར། དཔེར་ན་ ལག་ཐོག་འདྲེན་ཆས་། བེས་བྷལ་གྱི་ལག་ཤུབས་། ཞྭ་མོ་། ཡང་ན་ས་བོན་དཔེ་དེབ།
- ཅ་ཆས་གཅིག་རེ་སྤྲོད། ཁ་ཕྱེ་བའི་དྲི་བ་འདྲི། «འདི་གི་སྐོར་ལས་སླབ་ད་», «ག་ཅི་མཐོངམ་སྨོ?», «འདི་བཟུམ་མའི་ཅ་ཆས་སུ་གིས་ལག་ལེན་འཐབ་མི་སྨོ?»
- ལན་ག་ར་ལུ་དགའ་བསུ་ཞུ། ལོ་ཐོ་དང་གནས་ཚུལ་ནམ་ཡང་མ་བཟོ།
- སྐད་ཆ་འདི་ སྐྱིད་པོའི་དྲན་ཐོ་ལུ་འཁྱོལ་བཅུག། ལག་ལེན་གྱི་བསླབ་བྱ་ནང་ བདག་འཛིན་པ་ཚུ་གིས་ སེམས་ཁྲལ་བྱིན་མི་དྲན་ཐོ་ལས་ ཡིད་ཚིམས་པའི་དྲན་ཐོ་ལུ་འཁྱོལ་བཅུག་དགོ་ཟེར་བཤད་ཡོད།
སྐད་ཆའི་ཤོག་བྱང་ ནང་ བརྗོད་གཞི་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཁ་ཕྱེ་བའི་དྲི་བ་དང་བཅས་པའི་པར་བཏབ་ནིའི་པར་རིས་ཤོག་བྱང་ཡོད། དེ་ཚུ་ སྐད་ཆ་འགོ་བཙུགས་ནི་ལུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན། བསམ་འཆར་ཁ་གསལ་གྱི་དོན་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱི་ དྲན་གསོའི་ལམ་སྟོན་ ལྟ།
ཚིག་རྗེས་མཇུག་བསྡུ།
གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚིག་རྒྱུན་ (དཔེར་ན་ «སྐར་མ་གཅིག་བསག་མི་དེ་…») གིས་ ག་ར་མཉམ་རུང་མཇུག་ལུ་ལན་སླབ་ནི་ལུ་སློབ་སྟོན་འབད་ཚུགས། ཚིག་རྗེས་མཇུག་བསྡུ་ འདི་ གསལ་གཞི་ཆེ་བའི་ཐོག་ལུ་སྟོན་སྟེ་ སྡེ་ཚན་གྱིས་སྐད་གཅིག་གིས་ལན་བརྐྱབ་བཅུག། ཚིག་རྒྱུན་རེ་རེ་གི་ཤུལ་ལས་ སྐད་ཆ་བཤད་ནིའི་སློབ་སྟོན་ཅིག་ཡོད། མཇུག་མ་སླབ་པ་ཅིན་ སྟོན་ཞིནམ་ལས་ཤུལ་མམ་ལུ་འགྱོ། འཛོལ་བ་དང་འགྲིག་པ་ཟེར་མི་མེད།
ཡིག་ཆེན་ཚིག་འཚོལ། མཉམ་རུང་།
ཡིག་ཆེན་ ཚིག་འཚོལ་ འདི་ གསལ་གཞི་ཐོག་ལུ་སྟོན་སྟེ་ སྡེ་ཚན་གྱིས་མཉམ་རུང་ཚིག་འཚོལ་བཏུབ། ཡང་ན་ རང་གིས་རང་ལཱ་འབད་ནི་དགའ་མི་ལུ་ ཤོག་ལེབ་པར་བཏབ་སྟེ་བྱིན། ཚིག་ཚུ་ གཡས་ཕྱོགས་དང་མར་ཕྱོགས་ནང་རྐྱངམ་ཅིག་འགྱོཝ་ཨིན།
འཇམ་ཏོག་ཏོ་འགུལ་སྐྱོད།
སྡོད་སྟེ་བསྲིང་ནི་། རིལ་མོ་འཇམ་ཏོག་ཏོ་ཡང་ན་གནམ་རླུང་རིལ་མོ་སྤྲོད་ནི་། ཡང་ན་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་གླུ་གཞས་དང་བཅས་སྡོད་སྟེ་ཞབས་བྲོ་འབད་ནི། འགུལ་སྐྱོད་རེ་རེ་འགྲེལ་བཤད་མ་འབད་པར་ སྟོན།
ཅོག་ཙེ་ཐོག་ལུ་ དབྱེ་སེལ་དང་ཆ་སྒྲིག།
མི་གསུམ་ལས་བཞི་ཚུན་གྱི་ཅོག་ཙེ་ཆུང་ཀུ་ནང་ པར་རིས་། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་། ཡང་ན་ལག་ཆས་ཚུ་ མཉམ་རུང་དབྱེ་སེལ་འབད་ཚུགས། གསལ་གཞི་ཐོག་ལུ་ པར་རིས་ཆ་སྒྲིག་ འདི་ པར་རིས་ཚུ་མཐོང་སྟེ་བཞག་བཏུབ། མི་གཅིག་གིས་མནན་སྟེ་ ཅོག་ཙེ་གི་མི་ཚུ་གིས་པར་རིས་རེ་རེ་གི་སྐོར་ལས་སྐད་ཆ་བཤད་ཚུགས།
ཁྱོད་རའི་རྩེདམོ་ཚུ་ གསལ་གཞི་ཆེ་བའི་ཐོག་ལུ་ ག་དེ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་སྨོ།
ང་བཅས་ཀྱི་རྩེདམོ་ཚུ་ ཝེབ་བརྡ་འཚོལ་ལམ་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིནམ་ལས་ གཞི་བཙུགས་མ་འབད་བར་ ཊི་བི་ཡང་ན་པར་བརྙན་འཕྲུལ་ཆས་ཐོག་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་ཚུགས།
- གསལ་གཞི་ལུ་ཐིག་ཁྲམ་ཡང་ན་གསལ་སྟོན་གྱིས་མཐུད་ཡོད་པའི་ གློག་ཀླད་ཡང་ན་ཊེབ་ལེཊི་ནང་ རྩེདམོ་ཁ་ཕྱེ།
- བརྡ་འཚོལ་ལམ་འདི་ གསལ་གཞི་གང་བ་སྦེ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ སྒྲ་གདངས་འདི་བདེ་ཏོག་ཏོ་བཞག།
- འགོ་ཁྲིདཔ་གཅིག་གིས་མནན་སྟེ་ སྡེ་ཚན་གྱིས་གདམ་ཁ་ཚུ་སྐད་ཤུགས་ཆེར་སླབ་བཅུག། ཡང་ན་ ལེགས་ཤོམ་འབད་ནི་དགའ་མི་ལུ་ ཊེབ་ལེཊི་སྤྲོད།
- སྡེ་ཚན་གྲ་སྒྲིག་འབད་ཚར་བའི་སྐབས་ བཀག། རྩེདམོ་ཚུ་ནང་ དུས་ཚོད་ཚད་འཛིན་། སྐུགས་ ཡང་ན་ངེས་པར་དུ་མཇུག་བསྡུ་དགོ་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད།
པར་རིས་བིང་གོ་། ཚིག་རྗེས་མཇུག་བསྡུ་། པར་རིས་ཆ་སྒྲིག་། དང་ སྐད་ཆའི་ཤོག་བྱང་ ཚུ་ སྡེ་ཚན་ལུ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་མཐུན་ཚུགས། གདམ་ཁ་ག་ར་ ང་བཅས་ཀྱི་ རྩེདམོའི་ཤོག་ལེབ་ ནང་ལྟ།
ནུས་པ་སོ་སོ་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚན་ནང་ ལས་རིམ་གཅིག་ལུ་ ག་དེ་སྦེ་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་སྨོ།
ལས་རིམ་རེ་རེ་ལུ་ ཉུང་མཐའ་ལུ་འཇུག་ཐབས་གསུམ་གྲ་སྒྲིག་འབད།
| ལས་རིམ། | རང་དབང་ལྷག་ཅན། | རོགས་རམ་ཅུང་ཙམ། | རོགས་རམ་མངམ། |
|---|---|---|---|
| པར་རིས་བིང་གོ། | རང་གི་པར་རིས་འཚོལ་ཞིནམ་ལས་ཁེབས། | རོགས་པ་གིས་མཛུབ་མོ་བཙུགས། མི་དེ་གིས་ཁེབས། | པར་རིས་ཤོག་བྱང་འཆང་། ཉན་ཞིནམ་ལས་ལྟ། |
| མཉམ་སྦྱོར་གླུ་གཞས། | གླུ་ལེན། ཤུལ་མའི་གླུ་གདམ། | སྒྲ་བཏོན། ལགཔ་བརྡབ། སྒྲ་རྒྱག་ཆས་ལག་ལེན་འཐབ། | ཉན། ཝང་ནིའི་གོས་ཆུང་འཆང་། ལགཔ་ལུ་རྡེབ། |
| དྲན་གསོ། | ལོ་རྒྱུས་སླབ། | ཨིན་མེན་གྱི་ལན་བརྐྱབ། མཛུབ་མོ་བཙུགས། | ཅ་ཆས་འཆང་ཞིནམ་ལས་ཚོར། |
| ཚིག་འཚོལ། | རང་གི་པར་བཏབ་པའི་ཤོག་ལེབ་ལུ་ལཱ་འབད། | རོགས་པ་དང་བཅས་ གསལ་གཞི་ཆེ་བའི་ཐོག་ལུ་ཚིག་འཚོལ། | ཚིག་ཚུ་ལྷག་སྐབས་ཉན། |
ཤུལ་མའི་གནས་ཚད་ནང་ཡོད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ NHS གིས་ ལས་རིམ་ཚུ་ འཇམ་ཏོག་ཏོ་བཟོ་དགོཔ་དང་ གླུ་གཞས་། འཆང་ནིའི་ཅ་ཆས་། དང་ལགཔ་བསྲིང་ནི་ལ་སོགས་པའི་ ཚོར་སྣང་ལུ་གཙོ་བོ་བཟོ་དགོ་ཟེར་བཤད་ཡོད། སྡེ་ཚན་གྱི་སྐབས་ཡང་ན་ཤུལ་ལས་ མི་གཅིག་དང་གཅིག་སྐད་ཆ་བཤད་ནི་འདི་ སྡེ་ཚན་ཧྲིལ་བུ་ལས་ལེགས་ཤོམ་འབད་ཚུགས། ཤུལ་མའི་གནས་ཚད་ཀྱི་ལས་རིམ་ ལྟ།
སྡེ་ཚན་ནང་ འགོ་ཁྲིདཔ་ཚུ་གིས་ ག་དེ་སྦེ་སྐད་ཆ་བཤད་དགོཔ་སྨོ།
- ཐེངས་རེ་རེ་ལུ་ རང་གི་ངོ་སྤྲོད་འབད། མི་རེ་རེ་གིས་དགའ་མི་མིང་ལག་ལེན་འཐབ།
- དལ་བུ་སྦེ་སླབ། གོམ་པ་གཅིག་རེ་བྱིན། སླབ་ནི་ཧེ་མ་ སྟོན།
- ཁ་ཕྱེ་བའི་སློབ་སྟོན་ (དཔེར་ན་ «འདི་གི་སྐོར་ལས་སླབ་ད་») ཡང་ན་ གདམ་ཁ་འཇམ་ཏོག་ཏོ་འདྲི། དྲན་གསོའི་དྲི་བ་ (དཔེར་ན་ «དྲན་ག?“) ནམ་ཡང་མ་འདྲི།
- མ་བཟོ། མཉམ་ཞུགས་རེ་རེ་ལུ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཟེར་སླབ།
འདི་གི་སྐོར་ལས་ཁ་གསལ་ ང་བཅས་ཀྱི་ འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ ནང་ཡོད།
ལེགས་ཤོམ་སྦེ་མཇུག་བསྡུ་ནི་ དང་མི་ཚུ་འགྱོ་བཅུག་ནི།
མཚམས་འཇོག་འབད་ནི་འདི་ ལེགས་ཤོམ་གྱི་མཇུག་ཨིན། མི་གང་རུང་གིས་ ཐང་ཆདཔ་། མ་བདེ་བར་ཚོར་བ་། ཡང་ན་སེམས་ཁྲལ་ཚོར་བའི་རྟགས་ཚུ་ལུ་བལྟ། དེ་འབདཝ་ལས་ རོགས་པ་ཅིག་གིས་ འགྲུལ་བཞུད་འབད་ནི་ཡང་ན་ས་གནས་གཞན་ཅིག་ནང་ཞི་བཏུམ་སྦེ་སྡོད་ནི་ལུ་སློབ་སྟོན་འབད་བཅུག། མཉམ་སྦྱོར་གླུ་གཞས་ཀྱི་སྐབས་ གཉིད་ཐུག་མི་ཅིག་ བདེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
སྡེ་ཚན་རེ་རེ་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་གླུ་གཞས་ཡང་ན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཟེར་སླབ་སྟེ་ འདྲ་མཉམ་སྦེ་མཇུག་བསྡུ། དེ་གིས་མཇུག་འདི་ ཞི་བཏུམ་དང་རེ་བ་བཏོན་ཚུགས་པའི་ཚོར་སྣང་བྱིནམ་ཨིན། ཤུལ་ལས་ ག་ཅི་ལཱ་འབད་ནི་ལེགས་ཤོམ་འབད་ཡི་ག་ དང་སུ་ལུ་ག་ཅི་དགའ་ཡི་ག་ཟེར་ཐུང་ཀུ་སྦེ་བྲིས། དྲན་ཐོ་དེ་ཚུ་གིས་ ཤུལ་མའི་ལས་རིམ་ལེགས་ཤོམ་བཟོ་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་འབད།
སྤྱིར་བཏང་གི་དྲི་བ།
དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་ལས་རིམ་གྱི་དོན་ལུ་ ཚོགས་ཆུང་གི་ཚད་ག་དེ་སྦེ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན་ན།
འདི་ནང་ངེས་བདེན་གྱི་ཨང་གྲངས་གཅིག་མེད། འདི་གིས་ སྡོད་མི་ཚུ་། ཁང་མིག་། དང་ལས་བྱེད་ག་དེམ་ཅིག་ཡོད་མི་གུ་རག་ལས་ཡོད། སྡེ་ཚན་མང་ཤོས་ཀྱིས་ ཚོགས་ཆུང་ནང་ ག་ར་གིས་མཐོང་ཚུགས་ ཐོས་ཚུགས་ དང་མཉམ་ཞུགས་འབད་ཚུགས་པའི་ཉམས་མྱོང་ཡོདཔ་སྦེ་མཐོངམ་ཨིན། ཁང་མིག་ཆེ་བའི་ལས་རིམ་འབད་བ་ཅིན་ ལས་བྱེད་ཡང་ན་བརྩོན་མཐུན་པ་ཚུ་ སྡོད་མི་ཚུ་གི་བར་ན་སྡོད་བཅུག་སྟེ་ མི་གཉིས་ཙམ་ལུ་རོགས་རམ་འབད་བཅུག།
ནུས་པ་སོ་སོ་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚན་ནང་ ག་དེ་སྦེ་འཛིན་སྐྱོང་འབད་ནི་སྨོ།
ལས་རིམ་རེ་རེ་ལུ་ འཇུག་ཐབས་གཅིག་ལས་ལྷགཔ་སྦེ་གྲ་སྒྲིག་འབད། མཉམ་སྦྱོར་གླུ་གཞས་ནང་ ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ཚིག་ག་ར་ལེན་ཚུགས། ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ལགཔ་བརྡབ་ཡང་ན་སྒྲ་བཏོན་ཚུགས། ལ་ལོ་ཅིག་གིས་སྒྲ་རྒྱག་ཆས་འཆང་ཚུགས། པར་རིས་བིང་གོ་ནང་ ལ་ལོ་ཅིག་གིས་རང་གིས་རང་པར་རིས་འཚོལ་ཚུགས། ལ་ལོ་ཅིག་ལུ་རོགས་པ་ཅིག་གིས་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཚུགས། རོགས་རམ་ལྷག་དགོ་མི་ཚུ་ ལས་བྱེད་ཡང་ན་བརྩོན་མཐུན་པ་གི་ཉེ་ཁར་སྡོད་བཅུག།
འགྲན་བསྡུར་མེད་པར་ པར་རིས་བིང་གོ་ག་དེ་སྦེ་རྩེ་ནི་སྨོ།
ག་ར་གི་ཤོག་བྱང་གང་ཚུན་ཚོད་ པར་རིས་ག་ར་ལོག། དེ་གིས་འོས་གྲངས་མ་ཐོབ་པའི་མི་མི་ལུས། པར་རིས་རེ་རེ་བཏོན་པའི་སྐབས་ དེ་གི་སྐོར་ལས་ཐུང་ཀུ་སྦེ་སྐད་ཆ་ཤོད། རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མི་ལུ་རྒྱལ་ཁ་བྱ་དགའ་མ་བྱིན་པར་བཞག་ ཡང་ན་ག་ར་ལུ་འདྲ་མཉམ་གྱི་བྱ་དགའ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་བྱིན། དམིགས་ཡུལ་འདི་ མཉམ་སྦྱོར་གྱི་དོ་སྣང་དང་སྐད་ཆ་བཤད་ནི་ཨིན། སུ་གིས་མགྱོགས་ཤོས་རང་མཇུག་བསྡུ་མི་མེན།
ཁྱོད་རའི་རྩེདམོ་ཚུ་ སྡེ་ཚན་ནང་གསལ་གཞི་ཆེ་བའི་ཐོག་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་ཆོག་ག?
ཆོག ང་བཅས་ཀྱི་རྩེདམོ་ཚུ་ ཝེབ་བརྡ་འཚོལ་ལམ་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ ཊི་བི་ཡང་ན་པར་བརྙན་འཕྲུལ་ཆས་ལུ་མཐུད་ཡོད་པའི་གློག་ཀླད་ཡང་ན་ཊེབ་ལེཊི་ནང་ཁ་ཕྱེ་བཏང་ཆོག། པར་རིས་བིང་གོ་ནང་ པར་བཏབ་ནིའི་ཤོག་བྱང་དང་གསལ་གཞི་ཐོག་གི་ལོག་མི་ཡོད། ཚིག་རྗེས་མཇུག་བསྡུ་ དང་པར་རིས་ཆ་སྒྲིག་ཚུ་ཡང་ གསལ་གཞི་ཆེ་བའི་ཐོག་ལུ་མི་གཅིག་གིས་མནན་སྟེ་སྡེ་ཚན་གྱི་དོན་ལུ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཚུགས།
ཡོང་ཁུངས།
ང་བཅས་ཀྱིས་ ཤོག་ལེབ་འདི་གིས་ ལས་སྡེ་དང་ ཞིབ་འཇུག་ཚུ་ལུ་ འབྲེལ་མཐུད་འབདཝ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་དུས་མཐུན་བཟོ་བའི་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
- Alzheimer's Association Dementia Care Practice Recommendations · Alzheimer's Association (The Gerontologist, 2018)
- Activities · Alzheimer's Association
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
- Communication · Alzheimer's Association
- The Holidays and Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS