Gwriansow Bagas rag Dismyk: Gidyans

An gidyans ma yw rag leworyon gwriansow, parys gwith kov ha leworyon towlenyow dydh. Ev a gomprehend furvow bagas a ober, aray an stevell, aswonnans unn gwrians rag gallosow kemyskys, ha devnydh agan kartennow bingo pryntyadow ha’gan gwariow war skrin bras. Pub tra omma a gever es, keskolm ha dewis. Nyns yw travyth omma prevyans.

Pyth a wra gwrians bagas oberi yn gwith kov?

Gwrians bagas da yw aswonys, berr, es dhe omjunya orta dhe neb nivel ha heb gwask. Komendyansow Praktis Gwith Dismyk an Alzheimer’s Association a dheskrif omjunyans a styr avel neppyth a skoodh lesow ha dewisyow den hag a as dewis ha sewnyans, hogen pan vo an dismyk pur grev. An keth skrifen a not bos towlenyow hengovek yn fenowgh ow kregi war unn po dhew hwarvos bras pub dydh mayth yw trigoryon yn fenowgh omjunyans poesek yn unnik.

Hemma a boint dhe nebes rewlys praktyk:

• Aswonys yw gwell es nowydh. Kanow, lavarow, skeusennow ha taklow a vledhynnyow yowynka an drigoryon yw esya dhe omjunya orta.
• Berr yw gwell es hir. Towla a-dro dhe’n hirder a aspians a’n jeves dha vagas yn fenowgh, gans poynt naturel dhe hedhi yn kres an gwrians.
• Gul yw gwell es mires. Ro dhe bub den neppyth dhe synsi, tappya, dewis po leverel.
• Lies nivel, unn gwrians. Gwra fordhow esya ha moy kales dhe gemeres rann.
• Gwaynyoryon vyth, scorow vyth. Furvow kesstrifus a wra nebes tus dhe omglywes i dhe fyllel.

Pygemmys den a dal bos y’n bagas?

Byghan yw esya yn fenowgh. An Alzheimer’s Association a not den a gavo kuntelles bras re veur a yll kesklappya yn well yn bagas byghan. Nyns eus niver ewn unnsel. Y fydh war an drigoryon, an stevell ha pygemmys menyster ha bodhogyon eus kavadow.

Prevyans devnydhus: a yll pub den gweles fas an leder, klewes yn kler ha bos kevys gans gwereser yn nebes eylennow? Mar ny yllons, ranna an bagas, keworr gweresoryon, po mos dhe stevell vyghan.

Rag hwarvos bras, kepar ha keskan golydh, esedh menysteryon ha bodhogyon yn mysk trigoryon, nid a-hys an fosow.

Fatel dhyllyn araya an stevell hag an esedhow?

• Kylgh po pedol. An komendyansow praktis a dheskrif kylgh kevrenna avel an gwella yn spas bras lowr rag pubonan dhe esedha yn kylgh, heb tros kilys.
• An leder ogas hag orth nivel an lagasow. Esedh yn le sevel mar kyllir.
• Klewans ha gweles kynsa. Esedh tus gans klewans gwan nessa dhe’n leder, war aga thu wella. Surha bos dewweder ha daffar klewes gwiskys. An Alzheimer’s Association a not y hall kudynnow gweles ha klewes gul kesklappya moy kales.
• Golow a-dryv trigoryon, nid a-dryv dhis. Gwayt esedha neb orth fenester splann.
• Marth an bellwolok ha’n radyo. An Alzheimer’s Association a gomend dilea tros kesstrifus yn termyn gwriansow ilow.
• Unn keskows orth unn dermyn. Kows a-dreus yw kales rag tus ow triga gans dismyk ha tus gans klewans gwan, dell lever an Alzheimer’s Association yn hy gidyans golydhow.
• Dallathow kler ha kornel gosel. Neb a vynn mos yn-kerdh a dal gallos gul yndella yn es, gans menyster dhe gerdhes ganso.

Tybyansow rag gwriansow bagas

Bingo skeusennow

Bingo skeusennow a janj niveryow gans skeusennow kler, kepar ha tebot, ki po ros, ma na res dhe nebonan holya niver hir po redya prynt byghan.

Fatel y ledya:

1. Prynt unn garten rag pub den a’gan folen Bingo Skeusennow dre devnydhya an boton Pryntya. Paper tew yw esya dhe dhohy. Lamen rag devnydh arta.
2. Ro merkys bras hag es dhe gemeres, kepar ha jynnow pokker, kappys botellas po kwadrednow a baper karten.
3. Devnydh an gelwel war an skrin war bellwolok po towlenner may hwrello pubonan gweles an skeusen ha ty ow leverel hy hanow.
4. Powes wosa pub skeusen ha gelwel kampol berr: “A garsa nebonan leverel dhyn a-dro dhe gi a aswonsons?” po “Pyth a welowgh yn hemma?”
5. Pesya gelwel bys pan vo pub karten leun. Pubonan a worfen.

Aswonnans: Devnydh le a gwadrednow rag tus a gavo karten leun re vras. Gwereser a yll poyntya dhe’n skeusen owth omdhesedha rag nebonan a’n jeves edhom anodho. Nebes tus a vynnsa martesen synsi karten skeusen an gelwel ha’y diskwedhes dhe’n bagas.

Kanow war-barth

Ilow yw onan a’n gwriansow bagas moyha kerys. An Alzheimer’s Association a not y hall den, hogen yn nivelow diwettha, tappya war ryth po kana kan a’y flogholeth.

Fatel y ledya:

• Dewis kanow a wrug an drigoryon tevi gansa, nid an re gerys gans an leder. Govyn orth teyluyow pyth a gara pub den.
• Devnydh ilow heb argemynnow, a not an Association a yll bos kemyskys.
• Prynt an geryow yn prynt bras rag an re a red, mes na wra y erghi.
• Profya shakeryow, tabouryow dorn po liennow dhe wevya.
• Kenertha klappya ha gwayans, ha gwith an son orth nivel es.

Aswonnans: Nebes tus a gan pub ger, nebes a hum, nebes a dapp aga throes, ha nebes a woslow yn unnik. Oll an re ma yw da. Gwel agan gidyans gwriansow ilow rag moy.

Bagasow a gov

Bagas a gov a guntell a-dro dhe desten, kepar ha dydhyow skol, kerri kynsa, kegynyow po hav, ow kul devnydh a skeusennow, taklow hag ilow. An amkan yw keskows plegadow, nid kov ewn.

Fatel y ledya:

1. Dewis unn desten ha dri nebes taklow a yll tus synsi: mesker dorn, maneg pel vas, hatt, katalog has.
2. Passya unn dra orth unn dermyn. Govyn govynnow ygor: “Lever dhymm a-dro dhe hemma”, “Pyth a welowgh?” “Piw a dhevnydhyas neppyth kepar ha hemma?”
3. Dynnergh pub gorthyp. Na ewna nevra dedhyas po fydh.
4. Ledya an gows troha kovow tomm. An komendyansow praktis a not y tal dhe brovioryon gwith ledya kov troha kovow posedhek yn le an re a allsa kawsya anes.

Kartennow Kescows a brof kartennow skeusen pryntyadow gans profyansow ygor dre desten a ober yn ta avel dallethvaow keskows. Moy a dybyansow yw yn agan gidyans a gov.

Gorfedha an lavar

Lavarow aswonys (“Denwar kwithys yw denwar…”) a elow orth pubonan dhe leverel an diwedh war-barth. Diskwedh Gorfedha an Lavar war skrin bras ha gas dhe’n bagas gorthebi avel unn lev. Yma profyans kows wosa pub lavar. Mar ny lever denvyth an diwedh, diskwedh ev ha mos yn-rag. Nyns eus ewn po kamm.

Hwilas geryow prynt bras, war-barth

Towlen an Hwilas Geryow prynt bras war skrin ha hwilas geryow avel bagas, po prynta kopys rag an re a gar oberi aga honan orth an voes. Geryow a wra mos a-dreus hag yn-nans yn unnik.

Gwayans es

Ystynnansow esedhys, passya pel vedhel po ayrbellen, po donsya yn kador dhe ilow aswonys. Diskwedh pub gwayans yn le y dheskrifa.

Sortya ha kesunya orth an voes

Moosow byghan a dri po peswar den a yll sortya skeusennow, temmyn gwias po daffar arghans war-barth. War an skrin, Koplow Skeusennow a yll bos gwarys gans an skeusennow gwelys, gans unn den ow tappya ha’n voes ow kows a-dro dhe bub skeusen.

Fatel allav devnydhya agas gwariow war skrin bras?

Agan gwariow a wra oberi yn beurell ankesplegya, ytho ty a yll aga devnydhya war bellwolok po towlenner heb lea travyth.

1. Yger an gwari war jynn-amontya po leghen junys dhe’n skrin dre gevren po tewlel.
2. Gwra an beurell leun-skrin ha settya an son orth nivel es.
3. Gasa unn leder dhe wul an tappya ha’n bagas dhe elwel aga dewisyow. Po pass leghen dhe driger a vynn tro.
4. Hedh pan vo an bagas parys. Nyns eus dhe’n gwariow termynador, scor po diwedh konstrynys.

Bingo Skeusennow, Gorfedha an Lavar, Koplow Skeusennow ha Kartennow Kescows a wra omdhesedha yn ta rag bagasow yn fenowgh. Gwel oll an dewisyow war agan folen gwariow.

Fatel dhyllyn aswonnya unn gwrians rag gallosow kemyskys?

Towla dhe’n lyha tri fordh dhe omjunya yn pub gwrians.

Rag trigoryon yn nivelow diwettha, an NHS a not y ta gwriansow bos sempelha yn fenowgh ha fogella moy war an sensow, kepar hag ilow, taklow dhe dochya ha dorvannas. Pols unn orth unn yn kres an bagas po wosa a yllsa omdhesedha gwell dhedha es an bagas y honan. Gwel gwriansow rag nivelow diwettha.

Fatel dal leworyon kewsel yn bagas?

• Omgomendhe pub tro, ha devnydh an hanow a gar pub den.
• Kows yn lent, ro unn kemmyn orth unn dermyn, ha diskwedh kyns leverel.
• Govyn galow ygor (“Lever dhymm a-dro dhe…”) po dewisyow sempel, nevra govynnow previ (“A borth kov dhis…?”).
• Na ewna. Grassa dhe bub den rag pub kevro.

Moy a-dro dhe hemma yw yn agan profyansow kesklappya.

Diwedha yn ta, ha gasa tus dhe vos yn-kerdh

Hedhi yw sewyans da. Mir orth arwodhyow bos nebonan skwith, anes po troblys, ha gasa gwereser dhe brofya kerdh po esedh kosel yn le aral. Den ow koska yn kres kan war-barth a yllsa bos es yn sempel.

Degea pub bagas y’n keth fordh, gans kan aswonys po gras sempel, mayth omglew an diwedh kosel ha gwaytys. Wosa henna, skrif nebes notennow a-dro dhe byth a oberis yn ta ha piw a’n enjoyas. An notennow na a wra an nessa esedhek gwell.