Oberiantizoù strollad evit an demañs

Ar pajenn-mañ a zo evit renerien an oberiantizoù, ar skipailhoù soin an demañs ha renerien ar c’hreizennoù deiz. Kavet a reer ynel ar strolladoù a dalv, penaos aozañ ar gambr, penaos addasortiñ un oberiantiz unan evit abilelezhioù disheñvel, ha penaos implijout hor bingo skeudennoù da argraffañ ha hor c’hêmoù war ur sgrin bras. Holl a vez sellet ouzh an eeunded, ar c’henstrivadur ha an dibab. Netra amañ n’eo un test.

Petra a ra ur strollad a vont mat e soin an demañs?

Un oberiantiz strollad a vez anavezet, berr, aes da gemer perzh ennañ, pe ar live zo, ha hep pouez ebet. Notenn Dementia Care Practice Recommendations Kevredigezh Alzheimer a ziskouez e vez ur gemerezh talvoudus pa skor an dra a blij d’un den hag a rento an dibab hag ar gwellañ, ha pa vez an demañs boutin-tre. An notenn-se a ziskouez ivez e vez alies lakaet ar priz war un abadenn bras pe daou dro dre zevezh, m’emaint an dud o sellet hepken.

Setu roll a reolennoù pleustr:

• Gwelloc’h eo an traoù anavezet eget an traoù nevez. Kanaouennoù, gerioù-stur, skeudennoù ha traoù eus yaouankiz an dud a zo aesoc’h da gemer perzh ennañ.
• Berr a bleg ouzh hir. Kemerit evezh a bad a-vremañ ar strollad, ha lakait ur plas evit echuiñ hanter-ffordd.
• Ober a bleg ouzh sellet. Roit da bep den un dra da zal, da bok, da zibab pe da lavarout.
• Lod live, unan oberiantiz. Lakait tro aesoc’h ha tro dioutoc’h evit kemer perzh.
• Na tennerien, na notennoù. Ar stummoù kevrinus a laka keit a dud da santout ez int bet fazi.

Pegen bras e dlefe bezañ ar strollad?

Nebeutoc’h a vez aesoc’h da vezañ. Kevredigezh Alzheimer a notenn e c’hall un den a gav ur strollad bras a-walc’h e vez aesoc’h dezhañ kenstrivañ gant ur strollad bihanoc’h. N’eus niver reizh ebet. Dibenn a zo en emdroadur an dud, ar lec’h hag an nifer a labourerien ha dileuriz a zo.

Un tres evit gouzout: ar re oll a c’hall gwelet farlu ar renerez, klevet mat, ha bezañ tizhet gant ur skoazeller e-barzh un nebeud eilennoù? Ma ne c’hall ket, rannit ar strollad, ouzhpennit skoazellerien, pe kit d’ur gambr bihanoc’h.

Evit ur bodadeg bras, evel ur c’honsert nedeleziel, azezit ar skoazellerien hag ar re nevez-gemer e-kreiz an dud, ha n’int ket war-zu ar gorre.

Penaos aozañ ar gambr hag ar plasoù?

• Kelc’h pe c’hoarzhell. Ar c’hemennadennoù a laka an oberiantiz gant ur c’helc’h pe ur c’hoarzhell evit ma vefe ur soñj kenstrivadur. Kanaouennoù ha kenstrivadur a zo gwelloc’h gant ur c’helc’h.
• Renerez tost ha war wel al lagad. Azezit p’ho po aes, na sav ket.
• Klev hag gwel a-raok pep tra. Azezit an dud a zo fallañ o klev tost d’ar renerez, war o zu gwellañ. Gwiriit e vez ar gwiderioù ha ar skeudennoù-klev gwisket. Kevredigezh Alzheimer a ziskouez e c’hall fallañ ar gwel hag ar c’hlev ar c’hengomz.
• Sklaerijenn a-dreñv an dud, n’eo ket a-dreñv ac’hanoc’h. Arabat azezañ an dud en-dro d’ur prenestr sklaer.
• Diskouezit ar bellgomzer ha ar radio. Kevredigezh Alzheimer a lak da vezañ ret kuitaat ar son all pa vez ober gant ar sonerezh.
• Ur gomz an amzer. Ar c’hengomz diaes a zo evit an dud o vevañ gant an demañs hag an dud a fall o klev, evel a ziskouez Kevredigezh Alzheimer en he notenn evit ar goulennoù.
• Dibennoù digor ha ur c’horn digalm. An hini a fell dezhañ mont kuit a rank gallout ober se aes, gant ur skoazeller da gerzhout ganti.

Dibabadoù oberiantizoù strollad

Bingo gant skeudennoù

Bingo gant skeudennoù a laka skeudennoù sklaer e-lec’h an niverennoù, evel un tealvezh, ur c’hi pe ur rozenn, evit ne vo ket ret da heuliañ un niver hir na da lenn an destenn bihan.

Penaos e ren anezhi:

1. Argraffit ur gartenn dre zen eus Bingo gant skeudennoù gant ar bouton Argraffañ. Paper dienn a zo aesoc’h da zalc’h. Gallout a rit ober ur gwiskad e-lec’h da implijout en-dro.
2. Roit markerioù bras aes da zalc’h, evel disk ar pokerenn, kab botellennoù pe karrezennoù kartenn.
3. Implijit ar galver war ar skramm war ur bannel pe ur projektor, evit ma wel an holl ar skeudenn pa lavarit hec’h anv.
4. Ehanit ouzh pep skeudenn ha pedit un evezhiadenn berr: “Ha zo unan bennak a fell dezhañ komz deomp eus ur c’hi en deus anavezet?” pe “Petra a welit en hemañ?”
5. Galvit betek ma vez leun pep kartenn. An holl a echu.

Addasañ: Implijit nebeutoc’h a garrezennoù evit an dud a gav ur gartenn leun re c’hoant-kaer. Ur skoazeller a c’hall diskouez ar skeudenn heñvel d’un den a rank. Un nebeud dud a zo c’hoant dalc’hañ kartenn ar galver hag he diskouez d’ar strollad.

Kanaouennoù

Ar sonerezh a zo unan eus an oberiantizoù strollad muiañ karet. Kevredigezh Alzheimer a notenn e c’hall un den, hyd e-kerzh ar staj diwezhañ, taolenniñ ur mell pe kanaouenniñ ur ganaouenn eus e vugale.

Penaos e ren anezhi:

• Dibabit kanaouennoù a zo bet kreskiet gant an dud, ha n’eo ket dibab ho ker. Goulennit gant an familh pe a blij d’an den.
• Implijit sonerezh hep reklamoù, a notenn Kevredigezh an dra-se a c’hall bezañ dic’hortoz.
• Argraffit ar gerioù gant lizherennoù bras evit an dud a lenn, met arabat ober ezhomm ouzh an holl.
• Kinnigit shakers, tamborinoù dorn pe lien evit chwifañ.
• Lakait an dud da zornskeiñ ha da ziwall, ha miret ar c’hreizder kempenn.

Addasañ: Un nebeud dud a gano pep gerioù, re all a hum, re all a skiltr gant ur fri, ha re all a glevo nemet. Holl a vez kontet. Sellit ouzh hor pajenn oberiantizoù sonerezh evit muioc’h.

Strolladoù soñj

Ur strollad soñj a vez strollet a-dro d’un dra, evel bloavezhioù ar skol, ar c’harrigoù kentañ, ar gegin pe an hañv, en ur implijout skeudennoù, traoù ha sonerezh. An dra vennet eo ar gomzoù plijus, ha n’eo ket gouzout ar pezh a zo bet en-dro.

Penaos e ren anezhi:

1. Dibabit un dra ha degasit un nebeud traoù a c’hall an dud zalc’h: ur mikser dorn, ur gaosk bazeball, ur chapell, ur c’hatalog hadoù.
2. Tremenit un dra ur wech. Goulennit goulennoù digor: “Komzit deomp diwar-benn an dra-mañ”, “Petra a welit ennañ?” “Piv a implijas ur batrom evel-se?”
3. Degemerit pep respont. Arabat reizhañ ur deiziad pe ur fed ebet.
4. Kasit ar gomz tuioù a zo plijus. Kevredigezh a ginnig ivez e zlefe ar skipailh herzel ar strolladoù soñj war soñjoù plijus, ha ket war re a c’hall kas an dud d’ar boan.

Conversation Cards a ro kartennoù skeudenn da argraffañ gant goulennoù digor dre dapad, a zo aes da zerc’hel ar gomzadenn. Muioc’h a ideoù a zo en hor pajenn strolladoù soñj.

Finish the Saying

Lavarioù anavezet (“Ur gourlennad enklaset zo ur gourlennad tapet…”) a bed an holl da lavarout pennad ar frazenn asambl. Diskouezit Finish the Saying war ur sgrin bras ha lakait ar strollad da respont gant unan a ne vez ur mell pezh-ouzh-pezh. Ur goulenn da gomz a zo goude pep lavar. Ma ne lavar den ebet pennad ar frazenn, diskouezit hi ha kit war-raok. N’eus ket a reizh na a fazi.

Word Search gant litreoù bras, asambl

Diskouezit ar Word Search gant litreoù bras war ur sgrin ha klaskit gerioù asambl, pe argraffit adskrivadennoù evit an dud a blij dezho labourat en-o-unan war ar taol. Ar gerioù a vez dre an tu bras hag en-tu-bras hepken.

Lodennoù foutan

Dornskeiñ ar c’horf en ur azezañ, treuzkas ur bal bleo pe ur balon, pe dornskeiñ e-kreiz ar c’hadoù gant ur sonerezh anavezet. Diskouezit pep lodenn, arabat e ziskrivañ hepken.

Diurzhiañ hag heñvelaat war an taol

Taolioù bihan a dri pe peder den a c’hall diurzhiañ skeudennoù, lodennoù lien pe kujennoù, asambl. War ar sgrin, Picture Pairs a c’hall bezañ c’hoariet gant ar skeudennoù gwelet, gant unan a bok ouzh an trell ha ma komz an taol diwar-benn pep skeudenn.

Penaos implijout ar c’hêmoù war ur sgrin bras?

Ar c’hêmoù a vont en ur merdeer web, ha gallout a rit ober anezho war ur bannel pe ur projektor hep staliañ netra.

1. Digeriñ ar c’hêm war ur urzhiataer pe ur tablezenn kevreet d’ar sgrin dre gordenn pe dre skignañ.
2. Lakait ar merdeer da vezañ war an tro a-bezh hag ar son en ul live a glot.
3. Lakait ur renerez da bokat ouzh an trell ha ma kas ar strollad an dibaboù. Pe tremenit ur tablezenn d’un den a fell dezhañ tro.
4. Chomit pa vez paket an holl. Ar c’hêmoù n’o deus amzer, notenn na echuadur pennet.

Bingo gant skeudennoù, Finish the Saying, Picture Pairs ha Conversation Cards a glot gant ar strolladoù ar muiañ. Gwelit an holl dibaboù war hor pajenn c’hêmoù.

Penaos addasañ un oberiantiz evit abilelezhioù disheñvel?

Kavit d’an nebeutañ tri doare kemer perzh evit pep oberiantiz.

Evit an dud en derez, an NHS a notenn e vez ret fal ober oberiantizoù simploc’h a ya muioc’h war ar sentidi, evel ar sonerezh, traoù da bignat ha dornskeiñ an dorn. Ur mare un-ha-unan, a-vremañ pe goude ar strollad, a c’hall bezañ gwelloc’h evito eget ar strollad e-unan. Sellit ouzh oberiantizoù an derez diwezhañ.

Penaos e tlefe ar renerien komz e-pad ur strollad?

• Hec’h hunañ bep gwech, ha implijit anv an den evel ma fell dezhañ.
• Komzit gant lentidigezh, roit unan pazenn ur wech, ha diskouezit a-raok lavarout.
• Goulennit gant pedadoù digor (“Komzit deomp diwar-benn…”) pe dibaboù simpl, arabat goulennoù kwiz (“Ho peus soñj eus…?”).
• Arabat reizhañ. Trugarekait evit pep tamm kenstrivadur.

Muioc’h a ziwar-benn a zo en hor tiegezh kenstrivadur.

Echuiñ mat, ha lezel an dud da vont kuit

Echuiñ a zo ur benn mat. Sellit ouzh an arouezioù a ziskouez e vez skuizh, diaes pe kounnaket ur den, ha kinnigit dezhañ ur valeadenn pe ur sav digalm a-bell. Un den a gousk e-pad ur ganaouenn a c’hall bezañ n’eo nemet ma’z eo aes dezhañ.

Serriñ pep strollad evel-henn, gant ur ganaouenn anavezet pe ur trugarekaad berr, evit ma vefe an echuiñ digalm ha dic’hortoz. Goude, skrivit un nebeud diwar-benn an traoù a ya mat hag an hini a blij dezhañ pep tra. An notennoù-se a laka an strollad a zeu goude gwelloc’h.