ކުރު ޖަވާބެވެ
މެމޮރީ ކެއާ އަދި ޑޭ ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި ރަނގަޅު ގްރޫޕް ހަރަކާތްތަކަކީ ކުރު، އާދަކޮށްފައިވާ، އަދި ކޮންމެ ފަރާތަކަށް ފަސޭހައިން ބައިވެރިވެވޭ ކަންކަމެއް: ތަސްވީރު ބިންގޯ، އެކުވެ ލަވަ ލަވަލުން، ހަނދާން ބަހާލުމުގެ ވަށައިގެން ވާހަކަ ދެއްކުން، ސާދާ ހަރަކާތްތައް އަދި އެކުވެ ލަފުޒު ކުޅެން. ވީހާވެސް މަގުމަތީން ގްރޫޕް ކުޑަކޮށް ބަހައްޓަވާ، އެންމެނަށް ފެންނަން އަދި އަޑު އިވޭނެ ގޮތަށް އިންދަވާ، އެއްފަހަރަކު އެންމެ ސާފު އެއް ގޮތެއް ދައްކާ، އަދި ބޭނުންވާ މީހަކަށް ފަސޭހަ ބާވަތެއް އަދި ހަމަޖެހި ނުކުމެވޭ މަގެއް ތައްޔާރުކޮށް ބަހައްޓަވާ.
- ބޮޑު އެއް ހަރަކާތަށް ވުރެ، ކުޑަ ގްރޫޕްތަކުން ގިނަވަގުތު ރަނގަޅަށް ކުޅެވެއެވެ، އަދި އެއީ ބަލަން އިންނުމަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ބައިވެރިވެވޭ ގޮތެކެވެ.
- މީހުން ވަށައިގެން ނުވަތަ ހޯސްޝޫ ބައްޓަނެއްގައި އިންދަވާ، ލީޑަރަށް ކައިރީގައި، އަޑު އަދި ފެނުމުގެ ބޭނުންތައް ހަނދާންކޮށް، ބެކްގްރައުންޑް އަޑު ނިއްވާލައިގެން.
- ތަފާތު ގާބިލިއްޔަތު ހުރި މީހުންނަށް އެންމެން ބައިވެރިވެވޭނެ ގޮތަށް، ކޮންމެ ހަރަކާތެއް ދެ ނުވަތަ ތިން ފެންވަރަކަށް ތައްޔާރުކޮށް ބަހައްޓަވާ.
- ސުވާލު ކުރުމާ، ސްކޯ ކުރުމާ، ކާމިޔާބު ލިބޭ މީހުން ނަންގަނުމުން ދުރުހެލިވާ. ތަސްވީރު ބިންގޯ ކުޅެވޭނީ އެންމެންގެ ކާޑު ފުރިހަމަވާ ހާއިރުއަށް ކޮންމެ ތަސްވީރެއް ކިޔައިގެން.
- ކުރިން ނުކުން، ބަލަން އިންނުން، ނުވަތަ އަވަހާރަވުން ކަމަކަށް ނުވެއެވެ. ހަމަޖެހި ތަނަކަށް ދާން ބޭނުންވާ މީހަކަށް އެހީތެރިވާން ސްޓާފް މެމްބަރަކު ތައްޔާރުކޮށް ބަހައްޓަވާ.
މި ޞަފްޙާގައި (8 ބައިތައް)
- މެމޮރީ ކެއާގައި ގްރޫޕް ހަރަކާތެއް ރަނގަޅަށް ދިޔުމަށް ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަމެއް؟
- ގްރޫޕުގެ ބޮޑުމިން ކިހާ ވާން ޖެހޭ؟
- ކޮޓަރާ އިންދެގަނެވޭ ގޮތް އަޅުގަނޑު ކިހިނެއް ތައްޔާރު ކުރަންތޯ؟
- ގްރޫޕް ހަރަކާތްތަކުގެ ޚިޔާލުތައް
- ތިޔަބޭފުޅުންގެ ކުޅެތައް ބޮޑު ސްކްރީނެއްގައި ބޭނުން ކުރެވޭނީ ކިހިނެއް؟
- ތަފާތު ގާބިލިއްޔަތު ހުރި މީހުންނަށް އެއް ހަރަކާތެއް އަޅުގަނޑު ކިހިނެއް ބަދަލު ކުރަންތޯ؟
- ގްރޫޕެއްގައި ލީޑަރުން ވާހަކަ ދައްކަން ޖެހެނީ ކިހިނެއް؟
- ރަނގަޅަށް ނިންމައިލުން، އަދި މީހުންނަށް ދަން ފުރުޞަތު ދިނުން
މި މަގުދައްކާއެއް ތައްޔާރުކުރެވިފައި ވަނީ ހަރަކާތްތައް ހިންގާ ޑިރެކްޓަރުން، މެމޮރީ ކެއާ ޓީމްތައް އަދި ޑޭ ޕްރޮގްރާމް ލީޑަރުންނަށެވެ. މިތާނގައި ކުރެވޭ ގްރޫޕް ގޮތްތައް، ކޮޓަރި ތައްޔާރުކުރުން، ތަފާތު ގާބިލިއްޔަތު ހުރި މީހުންނަށް އެއް ހަރަކާތެއް ބަދަލުކޮށް ބޭނުން ކުރުން، އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ޕްރިންޓް ކުރެވޭ ބިންގޯ ކާޑުތަކާ ބޮޑު ސްކްރީން ކުޅެތައް ބޭނުން ކުރުން ބަޔާންކޮށްދެއެވެ. މިތާގައިވާ ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަހައްޓަނީ ހަމަޖެހުމާ، ގުޅުމާ އަދި އިޚްތިޔާރަށެވެ. މިތާގައި އެއްވެސް ކަމެއް ޓެސްޓެއް ނޫނެވެ.
މެމޮރީ ކެއާގައި ގްރޫޕް ހަރަކާތެއް ރަނގަޅަށް ދިޔުމަށް ބޭނުންވަނީ ކޮން ކަމެއް؟
ރަނގަޅު ގްރޫޕް ހަރަކާތަކީ އާދަކޮށްފައިވާ، ކުރު، ކޮންމެ ފެންވަރަކަށް ފަސޭހައިން ބައިވެރިވެވޭ، އަދި ފިއްތާލާ ނުވާ ކަމެކެވެ. Alzheimer’s Association ގެ Dementia Care Practice Recommendations ގައި މާނަ އެކުލެވޭ ބައިވެރިވުމަކީ މީހެއްގެ ޝައުގުވެރިކަމާ އިޚްތިޔާރުތަކަށް އެހީތެރިވެ، އިޚްތިޔާރާ ކާމިޔާބުގެ އަހުސާސް ލިބެން މަގު ހުޅުވާލާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ، ޑިމެންޝިއާ ވަރަށް ބޮޑުވެފައިވާ ޙާލަތްތަކުގައި ވެސް. އެ ލިޔުމުގައި ވަނީ އާދަކޮށް ބާއްވާ ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި ގިނަވަގުތު ދުވަހަކު އެއް ނުވަތަ ދެ ބޮޑު ގްރޫޕް ހަރަކާތް ބާއްވައި، ރެޒިޑެންޓުން ގިނަ ފަހަރަށް ހަމައެކަނި ބަލަން އިންނަ ކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
މިކަމުން ދޭހަވާ އަމަލީ ގަވާއިދުތަކަކީ:
- އާދަކޮށްފައިވާ ކަންތައް އާ ކަންތައްތަކަށް ވުރެ ފަސޭހަ. ރެޒިޑެންޓުންގެ ކުޑައިރުގެ ލަވަ، މަސަލަ ބަސް، ތަސްވީރު އަދި ތަކެތި ފަސޭހައިން ބައިވެރިވެވޭނެއެވެ.
- ކުރު ކަންތައް ދިގު ކަންތައްތަކަށް ވުރެ ރަނގަޅު. ތިޔަ ގްރޫޕް އާދަކޮށް ސަމާލުކަން ދެމިހުރި ވަގުތަށް ބަލައިގެން ރޭވުން ތައްޔާރުކުރައްވާ، އަދި މެދުތެރޭގައި ހުއްޓޭނެ ތަނެއް ބަހައްޓަވާ.
- ކުރުން ބަލަން އިންނުމަށް ވުރެ ރަނގަޅު. ކޮންމެ މީހަކަށް ހިފެހެއްޓޭ، ޓޭޕް ކުރެވޭ، ނަގާ ނުވަތަ ބުނެވޭ ކަމެއް ދީށެވެ.
- އެއް ހަރަކާތެއް، ގިނަ ފެންވަރު. ފަސޭހަ އަދި އިތުރަށް މަސައްކަތް ބޭނުންވާ ގޮތްތައް ހިމަނާށެވެ.
- ކާމިޔާބު ލިބޭ މީހުން ނެތް، ސްކޯ ނެތް. މުބާރާތު ގޮތްތަކުން ބައެއް މީހުންނަށް ނާކާމިޔާބު ކަމެއް އަހުސާސް ކުރެވިދާނެއެވެ.
ގްރޫޕުގެ ބޮޑުމިން ކިހާ ވާން ޖެހޭ؟
ގިނަ ފަހަރަށް ކުޑަ ގްރޫޕް ފަސޭހައެވެ. Alzheimer’s Association ބުނަނީ، ބޮޑު ޖަމާއަތެއްގައި ބުރަވެގެން ދާ މީހަކަށް، ކުޑަ ގްރޫޕެއްގައި ރަނގަޅަށް ގުޅެވި ބައިވެރިވެވޭނެ ކަމަށެވެ. އެއް ސައްހަ އަދަދެއް ނެތެވެ. އެއީ ރެޒިޑެންޓުން، ކޮޓަރި އަދި ލިބެން ހުރި ސްޓާފާ ވޮލަންޓިއަރުންގެ އަދަދަށް ބަލައިގެން ބަދަލުވާ ކަމެކެވެ.
ފަސޭހަ ބެލުމެއް: ކޮންމެ މީހަކަށް ލީޑަރުގެ މޫނު ފެންނަން، ސާފުކޮށް އަޑު އިވޭން އަދި އެހީތެރިއަކަށް ސިކުންތު ކުޑަ ވަގުތެއްގައި ކައިރިއަށް ދެވޭނެތޯ؟ ނުދެވޭނަމަ، ގްރޫޕް ބަހާލައްވާ، އެހީތެރިން އިތުރުކުރައްވާ، ނުވަތަ ކުޑަ ކޮޓަރިއަކަށް ބަދަލުކުރައްވާ.
އުފާފާޅު ކޮންސަޓެއް ފަދަ ބޮޑު ހަރަކާތެއްގައި، ސްޓާފާ ވޮލަންޓިއަރުން ރެޒިޑެންޓުންނާ އެކު އިށީނދެލައްވާ، ފާރުތަކުގައި ނޫނެވެ.
ކޮޓަރާ އިންދެގަނެވޭ ގޮތް އަޅުގަނޑު ކިހިނެއް ތައްޔާރު ކުރަންތޯ؟
- ވަށައިގެން ނުވަތަ ހޯސްޝޫ ބައްޓަން. ޕްރެކްޓިސް ރެކޮމެންޑޭޝަންތަކުގައި ޝެއަރިންގ ސަރކަލް ބަޔާންކޮށްފައި ވަނީ، އެންމެން ވަށައިގެން އިންދެވޭނެ ހިތްހަމަޖެހޭ ތަނެއްގައި، ބެކްގްރައުންޑް އަޑެއް ނެތި ބާއްވާ ކަމަށެވެ.
- ލީޑަރު ކައިރީގައި އަދި ލޮލަށް އެއް ފެންވަރުގައި. ވީހާވެސް މަގުމަތީން ހުރިގެން ނޫން، އިށީނދެލައްވާ.
- އަޑު އަދި ފެނުން އެންމެ ކުރިން. އަޑު ދަށްވާ މީހުން ލީޑަރަށް އެންމެ ކައިރީގައި، ރަނގަޅު ފަރާތުގައި އިންދަވާ. ޗަށްޓަކާ އަޑުއިވޭ އާލާތް ޖަހާފައި ހުރިކަން ޔަގީން ކުރައްވާ. Alzheimer’s Association ބުނަނީ، ފެނުމާ އަޑު އިވުމުގެ މައްސަލަތަކުން ވާހަކަ ދެއްކުން އުނދަގޫ ކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.
- އަލި ރެޒިޑެންޓުންގެ ފުރަގަސް ފަރާތުން، ތިޔަބޭފުޅުންގެ ފުރަގަސް ފަރާތުން ނޫން. ބޮޑު ކުޑައަކަށް ކުރިމަތިވެގެން އިންދެވޭ މީހަކު ނުހަދައްވާ.
- ޓީވީ އަދި ރޭޑިއޯ ނިއްވާލައްވާ. Alzheimer’s Association ލަފާ ދެނީ، މިއުޒިކް ހަރަކާތްތަކުގައި އެހެން އަޑުތައް ދުރުކުރައްވާށެވެ.
- އެއްފަހަރަކު އެއް ވާހަކަ. އެއްފަހަރާ އެތައް ވާހަކައެއް ދެއްކުން ޑިމެންޝިއާ ހުރި މީހުންނަށާ އަޑު ދަށްވާ މީހުންނަށް އުނދަގޫވެދާނެ ކަމަށް Alzheimer’s Association ގެ އުފާފާޅު ލަފާ ގައި ބުނެއެވެ.
- ސާފު ނުކުން ދާ ދޮރާ ހަމަޖެހި ކަނެއް. ދަން ބޭނުންވާ މީހަކަށް ފަސޭހައިން ނުކުމެވޭނެ ގޮތް ހަދައި، އެކަމަށް އެކު ހިނގާނެ ސްޓާފް މެމްބަރަކު ހަމަޖައްސަވާ.
ގްރޫޕް ހަރަކާތްތަކުގެ ޚިޔާލުތައް
ތަސްވީރު ބިންގޯ
ތަސްވީރު ބިންގޯގައި ނަންބަރުތަކުގެ ބަދަލުގައި ސާފު ތަސްވީރުތައް ބޭނުން ކުރެއެވެ، މިސާލަކަށް ސާއިތެއް، ބަޅެއް ނުވަތަ ފިނިފެންމައެއް، އެހެންކަމުން ދިގު ނަންބަރެއް ހަނދާން ބަހައްޓަން ނުޖެހޭނެ އަދި ކުޑަ އަކުރު ކިޔަން ނުޖެހޭނެއެވެ.
ބާއްވާ ގޮތް:
- އަޅުގަނޑުމެންގެ Picture Bingo ޞަފްޙާގައިވާ Print ބަޓަން ބޭނުންކޮށްގެން ކޮންމެ މީހަކަށް އެއް ކާޑެއް ޕްރިންޓް ކުރައްވާ. ބުރަ ކަރުދާސް ބޭނުން ކުރުމަކީ ހިފެހެއްޓުމަށް ފަސޭހަ ގޮތެކެވެ. އަލުން ބޭނުން ކުރަން ލެމިނޭޓް ކުރެވިދާނެއެވެ.
- ފަސޭހައިން ނަގާ ބޮޑު މާކަރުތައް ދީށެވެ، މިސާލަކަށް ޕޯކަރ ޗިޕް، ބޯތަލި ތަށި ނުވަތަ ކަނޑާފައިވާ ކާޑު ކުޑަކުޑަ ތަކެތި.
- ޓީވީ ނުވަތަ ޕްރޮޖެކްޓަރެއްގައި ސްކްރީން ކޯލަރ ބޭނުންކޮށްގެން، ތިޔަބޭފުޅާ ތަސްވީރުގެ ނަން ކިޔަވާއިރު އެންމެންނަށް ތަސްވީރު ފެންނަ ގޮތް ހަދައްވާ.
- ކޮންމެ ތަސްވީރަކަށް ފަހު މަޑުކޮށް، ކުރު ވާހަކައަކަށް ދައުވަތު ދީށެވެ: «ތިޔަބޭފުޅުން ދަންނަވާ ބަޅެއްގެ ވާހަކަ ބުނެދޭނެ މީހަކު އެބަ ހުރިތޯ؟» ނުވަތަ «މި ތަސްވީރުގައި ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ފާހަގަ ކުރެވެނީ ކޮން ކަމެއް؟»
- ކޮންމެ ކާޑެއް ފުރިހަމަވާ ހާއިރަށް ކިޔަމުން ގެންދަވާ. އެންމެން ނިންމަވައެވެ.
ބަދަލުކޮށް ބޭނުން ކުރުން: ފުރިހަމަ ކާޑެއް ބުރަކަށް ފެންނަ މީހުންނަށް މަދު ގޮޅިތަކެއް ބޭނުން ކުރައްވާ. ބޭނުންވާ މީހަކަށް އެހީތެރިއަކު އެއްގޮތް ތަސްވީރަށް އިޝާރާތް ކޮށްދެވިދާނެއެވެ. ބައެއް މީހުން ކޯލަރުގެ ތަސްވީރު ކާޑު ހިފައިގެން ގްރޫޕަށް ދައްކަން އިޚްތިޔާރު ކުރެދާނެއެވެ.
އެކުވެ ލަވަ ލަވަލުން
އެކުވެ ލަވަ ލަވަލުން އަކީ ގިނަ މީހުން ބައިވެރިވާ ގްރޫޕް ހަރަކާތެކެވެ. Alzheimer’s Association ބުނަނީ، ފަހު ފެންވަރުތަކުގައި ވެސް މީހަކަށް ތާލަށް އަތް ޖެހުން ނުވަތަ ކުޑައިރުގެ ލަވައެއް ލަވަކުރުން މަގުމަތިން ކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.
ބާއްވާ ގޮތް:
- ރެޒިޑެންޓުން ބޮޑުވެ އައި ދުވަސްވަރުގެ ލަވަތައް ނަގައިގެން، ލީޑަރުގެ އިޚްތިޔާރު ނޫނެވެ. ކޮންމެ މީހަކު ކަމަށް ބޭނުންވި ލަވަ އާއިލާއިން އަހާށެވެ.
- އިޝްތިހާރު ނުވާ މިއުޒިކް ބޭނުން ކުރައްވާ، އެސޯސިއޭޝަން ބުނަނީ އެކަން ބުރަ ކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ.
- ކިޔަވާ މީހުންނަށް ބޮޑު އަކުރުން ލަވަގެ ލިޔުން ޕްރިންޓް ކުރައްވާ، ނަމަވެސް އެއީ ކޮންމެ މީހަކުން ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ނުކުރައްވާ.
- ޝޭކަރު، އަތުން ޖަހާ ޑްރަމް ނުވަތަ ހިއްލާލާ ސްކާފް ހުރިނަމަ ދީށެވެ.
- އަތް ޖެހުމާ ހަރަކާތް ހިމެނުމަށް ހިތްވަރު ދީށެވެ، އަދި އަޑުގެ މިންވަރު ހަމަޖެހޭ މިންވަރެއްގައި ބަހައްޓަވާ.
ބަދަލުކޮށް ބޭނުން ކުރުން: ބައެއް މީހުން ކޮންމެ ލަފުޒެއް ލަވަކުރާނެ، ބައެއް މީހުން ހުންނަކުރާނެ، ބައެއް މީހުން ފައިން ތާލަށް ޖަހާނެ، އަދި ބައެއް މީހުން ހަމައެކަނި އަޑު އަހާނެއެވެ. މި ހުރިހާ ގޮތެއް ބައިވެރިވުމެކެވެ. އިތުރު މައުލޫމާތަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ މިއުޒިކް ހަރަކާތްތަކުގެ މަގުދައްކާ ބައްލަވާ.
ހަނދާން ބަހާލުމުގެ ގްރޫޕް
ހަނދާން ބަހާލުމުގެ ގްރޫޕެއްގައި އެއް މައުޟޫއަކާ ގުޅިގެން، މިސާލަކަށް ސްކޫލު ދުވަސްތައް، ފުރަތަމަ ކާރު، ބަޑިގޭ ނުވަތަ ހޫނު މޫސުން، ފޮޓޯ، ތަކެތި އަދި މިއުޒިކް ބޭނުންކޮށްގެން ވާހަކަ ދެކެވެއެވެ. މަގުސަދަކީ އުފާވެރި ވާހަކަ ދެއްކުން، ތަން ހަނދާން ސައްހަ ކުރުން ނޫނެވެ.
ބާއްވާ ގޮތް:
- އެއް މައުޟޫއެއް ނަގައިގެން، މީހުން ހިފެހެއްޓޭ ކުޑަ ތަކެއްޗެއް ގެނައައިގެން: އަތުން ހަދާ މިކްސަރެއް، ބޭސްބޯޅަ ގްލަވްސެއް، ތޮޕިއެއް، ބިޔަގެ ކެޓަލޮގެއް.
- އެއްފަހަރަކު އެއް ތަކެއްޗެއް ދައުރުކުރައްވާ. ހުޅުވާލާ ސުވާލުތައް ކުރައްވާ: «މިއާ ބެހޭ ގޮތުން ކިހިނެއް ހީވަނީ؟» «މިތާނގައި ފާހަގަ ކުރަނީ ކޮން ކަމެއް؟» «މިފަދަ އެއްޗެއް ބޭނުން ކުރަނީ ކާކު؟»
- ކޮންމެ ޖަވާބެއް ޤަބޫލުކުރައްވާ. ތާރީޚެއް ނުވަތަ ހަޤީގަތެއް އިޞްލާޙު ނުކުރައްވާ.
- ވާހަކަ އުފާވެރި ހަނދާންތަކަށް ގެންދަވާ. ޕްރެކްޓިސް ރެކޮމެންޑޭޝަންތަކުގައި ބުނަނީ، ބަލަހައްޓާ މީހުން ހަނދާން ބަހާލުން އުފާވެރި ހަނދާންތަކަށް ގެންދާން މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭނެ، ދެރަ ކުރުވާ ހަނދާންތަކަށް ނޫނެވެ.
Conversation Cards ގައި މައުޟޫއަށް ބަލައިގެން ހުޅުވާލާ ސުވާލުތަކާ އެކު ޕްރިންޓް ކުރެވޭ ތަސްވީރު ކާޑުތައް ހުރިއިރު، އެއީ ވާހަކަ ފެށުމަށް ރަނގަޅު ވަސީލަތެކެވެ. އިތުރު ޚިޔާލުތައް އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަނދާން ބަހާލުމުގެ މަގުދައްކާ ގައި ހުރެއެވެ.
މަސަލަ ބަސް ނިންމާލުން
އާދަކޮށްފައިވާ މަސަލަ ބަސް («ކުޑަކުޑަ ލައިފީގެ ކުޑަކުޑަ…» ފަދަ ބަސްފުޅުތައް) އެންމެން އެކުގައި ނިމުން ކިޔައިދޭން ހިތްވަރު ދެއެވެ. Finish the Saying ބޮޑު ސްކްރީނެއްގައި ދައްކައިގެން، ގްރޫޕަށް އެއް އަޑަކުން ޖަވާބު ދޭން ދޫކޮށްލައްވާ. ކޮންމެ މަސަލަ ބަހަކަށް ފަހު ވާހަކަ ދެއްކުމަށް ސުވާލެއް ހުރެއެވެ. އެއްވެސް މީހަކު ނިމުން ނުކިޔައިނަމަ، ނިމުން ދައްކައިގެން ކުރިއަށް ދަވާށެވެ. ރަނގަޅު ނުވަތަ ނުބައި ޖަވާބެއް ނެތެވެ.
ބޮޑު އަކުރުން ލަފުޒު ހޯދުން، އެކުވެ
ބޮޑު އަކުރުން Word Search ސްކްރީނެއްގައި ދައްކައިގެން ގްރޫޕެއްގެ ގޮތުގައި ލަފުޒު ހޯދައިގެން، ނުވަތަ އަމިއްލައަށް މޭޒުގައި ހަދަން ބޭނުންވާ މީހުންނަށް ކޮޕީތައް ޕްރިންޓް ކޮށްދެއްވާ. ލަފުޒުތައް ހުރީ ހަމައެކަނި ކަނާތާ ތިރިއަށެވެ.
މަޑުމައިތިރި ހަރަކާތް
އިށީނދެލައިގެން ކުރާ ސްޓްރެޗް، މަޑުމައިތިރި ބޯޅަ ނުވަތަ ބެލޫން ދައުރުކުރުން، ނުވަތަ އާދަކޮށްފައިވާ ލަވައަކާ އެކު ޗެއާރ ޑާންސް. ކޮންމެ ހަރަކާތެއް ބަޔާން ކުރުމަށް ވުރެ ދައްކައިދީށެވެ.
މޭޒުގައި އެއްތަނަށް އަތުލުމާ ގުޅުވައިލުން
ތިން ނުވަތަ ހަތަރު މީހުންގެ ކުޑަ މޭޒުތަކުގައި ތަސްވީރު، ފޮތިގަނޑު ޓުކުރު ނުވަތަ ކަތިލި ކަމާ އެކު އެއްތަނަށް އަތުލެވޭނެއެވެ. ސްކްރީންގައި، Picture Pairs ތަސްވީރުތައް ފެންނަ ގޮތަށް ބަހައްޓައިގެން ކުޅެވޭނެ، އެއިރު އެއް މީހަކު ޓޭޕް ކުރާ އިރު މޭޒުގައި އިން މީހުން ކޮންމެ ތަސްވީރެއް ގުޅިގެން ވާހަކަ ދެއްކެވޭނެއެވެ.
ތިޔަބޭފުޅުންގެ ކުޅެތައް ބޮޑު ސްކްރީނެއްގައި ބޭނުން ކުރެވޭނީ ކިހިނެއް؟
އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުޅެތައް ހިނގަނީ ވެބް ބްރައުޒަރެއްގައި، އެހެންކަމުން އެއްވެސް އެއްޗެއް އިންސްޓޯލް ނުކޮށް ޓީވީ ނުވަތަ ޕްރޮޖެކްޓަރެއްގައި ބޭނުން ކުރެވޭނެއެވެ.
- ކޭބަލް ނުވަތަ ކާސްޓިން މެދުވެރިކޮށް ސްކްރީނާ ގުޅުވާފައިވާ ލެޕްޓޮޕް ނުވަތަ ޓެބްލެޓެއްގައި ކުޅެވޭ ކަމެއް ހުޅުވާލައްވާ.
- ބްރައުޒަރ ފުލް ސްކްރީން ކޮށް، އަޑު ހަމަޖެހޭ މިންވަރަކަށް ހަދައްވާ.
- ގްރޫޕު އިޚްތިޔާރު ކިޔާ އިރު، އެއް ލީޑަރަކު ޓޭޕް ކުރައްވާ. ނުވަތަ ބައިވެރިވާން ބޭނުންވާ ރެޒިޑެންޓަކަށް ޓެބްލެޓް ދެއްވާ.
- ގްރޫޕް ތައްޔާރު ވީ ހިނދަކު ހުއްޓާލައްވާ. މި ކުޅެތަކުގައި ޓައިމަރެއް، ސްކޯއެއް ނުވަތަ މަޖުބޫރު ނިންމުމެއް ނެތެވެ.
Picture Bingo، Finish the Saying، Picture Pairs އަދި Conversation Cards އާންމުކޮށް ގްރޫޕްތަކަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ކުޅެތަކެވެ. ހުރިހާ އިޚްތިޔާރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުޅެތަކުގެ ޞަފްޙާ އިން ބައްލަވާލެވޭނެއެވެ.
ތަފާތު ގާބިލިއްޔަތު ހުރި މީހުންނަށް އެއް ހަރަކާތެއް އަޅުގަނޑު ކިހިނެއް ބަދަލު ކުރަންތޯ؟
ކޮންމެ ހަރަކާތެއްގައި ބައިވެރިވާން މަދުވެގެން ތިން ގޮތް ތައްޔާރުކޮށް ބަހައްޓަވާ.
| ހަރަކާތް | އިތުރަށް އިންޑިޕެންޑެންޓް | ކޮންމެވެސް އެހީއާ އެކު | އިތުރު އެހީ |
|---|---|---|---|
| ތަސްވީރު ބިންގޯ | އަމިއްލައަށް ތަސްވީރު ހޯދައި ވަޅުލައިގަންނައި | އެހީތެރިއަކު އިޝާރާތް ކޮށްދެއެވެ؛ މީހާ ވަޅުލައިގަންނައި | ތަސްވީރު ކާޑެއް ހިފައިގަނެއެވެ؛ އަޑު އަހައި ބަލައިގަނެއެވެ |
| އެކުވެ ލަވަ ލަވަލުން | ލަވަ ލަވަކޮށް، ދެން ލަވަލާ ލަވަ ނަގައި | ހުންނަކޮށް، އަތް ޖަހައި، ޝޭކަރެއް ބޭނުން ކުރައި | އަޑު އަހައި، ސްކާފެއް ހިފައިގެން، އަތަށް ތާލު ޖަހައި |
| ހަނދާން ބަހާލުން | ވާހަކަ ދައްކައި | އާދެ ނޫން ނުވަތަ އިޝާރާތް ކޮށް ޖަވާބު ދެއެވެ | ތަކެތި ހިފައިގެން އަހުސާސް ކުރައި |
| ލަފުޒު ހޯދުން | އަމިއްލަ ޕްރިންޓް ކޮޕީގައި ހަދައި | އެހީތެރިއަކާ އެކު ބޮޑު ސްކްރީނުން ލަފުޒު ހޯދައި | ލަފުޒު ކިޔައިދޭ އިރު އަޑު އަހައި |
ފަހު ފެންވަރުތަކުގައި ހުންނަ މީހުންނަށް، NHS ބުނަނީ ހަރަކާތްތައް އާންމުކޮށް މާ ސާދާ ކުރަން ޖެހޭނެ އަދި އިންޑްރިތަކަށް އިތުރަށް ބަލަން ޖެހޭނެ، މިސާލަކަށް މިއުޒިކް، އަތުލާ ތަކެތި އަދި އަތް މެސޭޖް. ގްރޫޕު ކުރިއަށް ދާ އިރު ނުވަތަ ފަހުން އެކަކާ އެކު ކުރު ވަގުތެއް ހޭދަކުރުން، ގްރޫޕަށް ވުރެ އެކަށީގެންވެދާނެއެވެ. ފަހު ފެންވަރުގެ ހަރަކާތްތައް ބައްލަވާ.
ގްރޫޕެއްގައި ލީޑަރުން ވާހަކަ ދައްކަން ޖެހެނީ ކިހިނެއް؟
- ކޮންމެ ފަހަރަކު ތިޔަބޭފުޅާގެ ނަން ތައާރަފުކޮށް، ކޮންމެ މީހަކު ބޭނުންވާ ނަމުން ގެންދަވާ.
- މަޑުމައިތިރިން ވާހަކަ ދައްކަވާ، އެއްފަހަރަކު އެއް ގޮތެއް ދީށެވެ، އަދި ކިޔައިދޭކުރިން ދައްކައިދީށެވެ.
- ހުޅުވާލާ ދައުވަތެއް ދީށެވެ («މިއާ ބެހޭ ގޮތުން ކިހިނެއް ހީވަނީ؟») ނުވަތަ ސާދާ އިޚްތިޔާރެއް، ހަނދާން އަލުން ގެނައުމަށް ބޭނުންވާ ސުވާލު («ހަނދާން އެބަ އޮތްތޯ؟») ނުކުރައްވާ.
- އިޞްލާޙު ނުކުރައްވާ. ކޮންމެ ބައިވެރިވުމަކަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވާ.
މިކަމާ ބެހޭ އިތުރު މައުލޫމާތު އަޅުގަނޑުމެންގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ލަފާ ގައި ހުރެއެވެ.
ރަނގަޅަށް ނިންމައިލުން، އަދި މީހުންނަށް ދަން ފުރުޞަތު ދިނުން
ހުއްޓުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެކެވެ. މީހަކު ހަރުކަށި، ހަމަނުޖެހޭ ނުވަތަ ދެރަވެފައިވާ ކަން ފާހަގަ ކުރެއްވިއްޔާ، އެހީތެރިއަކު މެދުވެރިކޮށް ހިނގާލުމަށް ނުވަތަ ހަމަޖެހި ތަނެއްގައި އިށީނދެލުމަށް ހުށަހެޅުއްވާ. އެކުވެ ލަވަ ލަވަލަމުން ދިޔައިރު މީހަކު އަވަހާރަވެއްޖެ ނަމަ، އެއީ ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމެއް ވެދާނެއެވެ.
ކޮންމެ ގްރޫޕެއް ވެސް އެއް ގޮތަކަށް ނިންމަވާ، އާދަކޮށްފައިވާ ލަވައެއް ނުވަތަ ސާދާ ޝުކުރިއްޔާއެއް ކިޔައިގެން، އެއީ ނިންމުން ހަމަޖެހި އަދި އިންތިޒާރު ކުރެވޭ ކަމެއް ކަމުގައި ހީވުމަށެވެ. ނިމުމަށް ފަހު، ކޮން ކަންތައް ރަނގަޅުވިތޯ އަދި ކާކަށް ކޮން ކަންތައް ކަމަށް އުފާވިތޯ ކުރުކޮށް ލިޔެލައްވާ. އެ ނޯޓުތަކުން ދެން އަންނަ ސެޝަން އިތުރަށް ރަނގަޅު ކުރެވޭނެއެވެ.
އާންމު ސުވާލުތަކެވެ
ޑިމެންޝިއާ ހަރަކާތްތަކަށް ރަނގަޅު ގްރޫޕް ސައިޒަކީ ކޮބައިތޯ؟
އެއް ސައްހަ އަދަދެއް ނެތެވެ، އަދި އެއީ ރެޒިޑެންޓުން، ކޮޓަރި އަދި ސްޓާފުގެ އަދަދަށް ބަލައިގެން ބަދަލުވާ ކަމެކެވެ. ގިނަ ޓީމްތަކަށް ފެންނަނީ ކުޑަ ގްރޫޕްތަކުން އެންމެނަށް ފެންނަން، އަޑު އިވޭން އަދި ބައިވެރިވެވޭ ގޮތެއް ފަސޭހަވާކަމަށެވެ، އަދި ބޮޑު ހޯލެއްގައި ބާއްވާ ހަރަކާތްތަކުން ގިނަ މީހުން ބަލަން އިންނަ މީހުންކަމުގައި ދެވޭނެއެވެ. ބޮޑު ހަރަކާތެއް ބާއްވާނަމަ، ރެޒިޑެންޓުންނާ އެކު އިށީނދެލައިގެން އެކަކު ނުވަތަ ދެމީހަކަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ސްޓާފު ނުވަތަ ވޮލަންޓިއަރުން އިތުރުކުރައްވާ.
ތަފާތު ގާބިލިއްޔަތު ހުރި ގްރޫޕެއް އަޅުގަނޑު ކިހިނެއް ބާއްވަންތޯ؟
ކޮންމެ ހަރަކާތެއްގައި ބައިވެރިވާން އެއް ގޮތަށް ވުރެ ގިނަ ގޮތް ތައްޔާރުކޮށް ބަހައްޓަވާ. އެކުވެ ލަވަ ލަވަލުމުގައި، ބައެއް މީހުން ކޮންމެ ލަފުޒެއް ލަވަކޮށް، ބައެއް މީހުން އަތް ޖަހައި ނުވަތަ ހުންނަކޮށް، އަދި ބައެއް މީހުން ޝޭކަރެއް ހިފައިގެން ހުރެދާނެއެވެ. ތަސްވީރު ބިންގޯގައި، ބައެއް މީހުން އަމިއްލައަށް ތަސްވީރު ހޯދައި، އަނެކަކަށް އެހީތެރިއަކު އިޝާރާތް ކޮށްދެއެވެ. އިތުރު އެހީ ބޭނުންވާ މީހުން ސްޓާފް މެމްބަރަކު ނުވަތަ ވޮލަންޓިއަރަކާ ކައިރީގައި އިންދަވާ.
ތަސްވީރު ބިންގޯ މުބާރާތެއް ނުކޮށް ކުޅެނީ ކިހިނެއް؟
އެންމެންގެ ކާޑު ފުރިހަމަވާ ހާއިރަށް ކޮންމެ ތަސްވީރެއް ކިޔައިގެން ދާށެވެ، އެއީ އެއްވެސް މީހަކު ދޫކޮށް ނުދާނެ ގޮތަށެވެ. ކޮންމެ ތަސްވީރެއް އަންނައިރު އެ ތަސްވީރާ ބެހޭ ގޮތުން ކުރު ވާހަކައެއް ދެއްކާ، އަދި ކާމިޔާބު ލިބޭ މީހުންނަށް އިނާމު ދިނުމުން ދުރުހެލިވާ ނުވަތަ އެންމެންނަށް އެއް ކުޑަ ތަކެތި ދީށެވެ. މަގުސަދަކީ އެކުވެ ސަމާލުކަމާ ވާހަކަ ދެއްކުން، ކުރިން ނިމުނީ ކާކުކަން ނޫނެވެ.
ތިޔަބޭފުޅުންގެ ކުޅެތައް ބޮޑު ސްކްރީނެއްގައި ގްރޫޕަށް ބޭނުން ކުރެވޭނެތޯ؟
އާދެ، ބޭނުން ކުރެވޭނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުޅެތައް ހިނގަނީ ވެބް ބްރައުޒަރެއްގައި، އެހެންކަމުން ޓީވީ ނުވަތަ ޕްރޮޖެކްޓަރަކާ ގުޅުވާފައިވާ ލެޕްޓޮޕް ނުވަތަ ޓެބްލެޓެއްގައި ހުޅުވެވޭނެއެވެ. Picture Bingo ގައި ޕްރިންޓް ކުރެވޭ ކާޑުތަކާ ސްކްރީންގައި ފެންނަ ކޯލަރެއް ހިމެނެއެވެ. Finish the Saying އަދި Picture Pairs ވެސް ގްރޫޕަށް ފައިދާ ހޯދުމަށް އެއް މީހަކު ޓޭޕް ކުރާ ގޮތަށް ބޮޑު ސްކްރީނެއްގައި ރަނގަޅަށް ކުޅެވޭނެއެވެ.
މަސްދަރުތައް
އަޅުގަނޑުމެން މި ޕޭޖް ބަރޯސާވާ ޖަމިއްޔާތަކާއި ދިރާސާތަކާ ލިންކް ކުރަމެވެ. ކޮންމެ އެއްޗެއް ޗެކްކޮށްފައިވަނީ ޕޭޖް އަޕްޑޭޓް ކުރިއިރުގައެވެ.
- Alzheimer's Association Dementia Care Practice Recommendations · Alzheimer's Association (The Gerontologist, 2018)
- Activities · Alzheimer's Association
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
- Communication · Alzheimer's Association
- The Holidays and Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS