Gehoorverlies en demensierisiko: Wat navorsing toon

Gehoorverlies kom algemeen op ’n latere leeftyd voor, en navorsers beskou dit as ’n belangrike risikofaktor vir demensie. Dit maak gehoorapparate egter nie ’n bewese manier om demensie te voorkom nie; die beste proefstudie tot dusver het gemengde resultate gelewer. Hierdie bladsy verduidelik wat die navorsing toon, hoe om gehoor te laat toets, wat Amerikaanse oor-die-toonbank-gehoorapparate is, en hoe om gesprekke makliker te maak.

Waarom maak gehoor saak vir breingesondheid?

Gehoorverlies word gekoppel aan ’n hoër risiko vir demensie. Die 2024 Lancet Commission beraam dat dit verantwoordelik is vir sowat 7% van demensie wêreldwyd. Volgens UCL’s summary of the report plaas dit gehoorverlies, saam met hoë LDL-cholesterol, op die grootste aandeel onder die 14 veranderbare risikofaktore in die Kommissie se model.

Belangrike bevindings van die Kommissie:

• Hoër risiko met gehoorverlies. In sy gekombineerde ontleding van ses hoëgehalte-studies het mense met gehoorverlies ’n sowat 37% hoër risiko vir demensie gehad as mense met normale gehoor.
• Groter verlies, groter risiko. Studies wat na die erns van die verlies gekyk het, het bevind dat die risiko toegeneem het namate gehoor verswak het.
• Moontlike redes, nog nie bewys nie. Moontlike verklarings sluit in eensaamheid en afsondering, depressie, minder stimulasie vir die brein, en die ekstra verstandelike inspanning wat dit verg om te luister.

Gehoorverlies is algemeen. Die National Institute on Aging (NIA) sê dat omtrent een derde van ouer volwassenes dit het, en die kans neem toe met ouderdom.

Wat het die ACHIEVE-proefstudie oor gehoorapparate bevind?

ACHIEVE was die eerste ewekansige gekontroleerde proefstudie oor gehoorapparate en kognitiewe agteruitgang. Die resultate word dikwels verkeerd weergegee, so hier is die besonderhede uit die published trial report:

• Wie het deelgeneem: 977 volwassenes tussen 70 en 84 jaar met onbehandelde gehoorverlies en geen noemenswaardige denkprobleme nie, by vier gemeenskapsentrums in die VSA.
• Wat vergelyk is: Die een helfte het gehoorapparate plus beradingsessies met ’n oudioloog ontvang. Die ander helfte het ’n gesondheidsopvoedingsprogram oor gesonde veroudering gevolg.
• Hoofresultaat: Na drie jaar was daar oor die algemeen geen verskil in kognitiewe agteruitgang tussen die twee groepe nie.
• Subgroepresultaat: Die deelnemers aan die proefstudie het uit twee bronne gekom. 238 mense het uit ’n langtermyn-hartgesondheidstudie (ARIC) gekom, en as ’n groep het hulle ’n hoër risiko vir kognitiewe agteruitgang gehad. In hierdie groep was agteruitgang 48% stadiger met gehoorapparate. Onder die 739 gesonde vrywilligers uit die gemeenskap was daar geen duidelike uitwerking nie.

Hoe om dit eerlik te verstaan:

• Die algehele uitslag was dat daar geen uitwerking was nie.
• Die subgroepbevinding was vooraf beplan, maar dit spruit uit ’n sekondêre ontleding van ’n kleiner groep. Dit moet nog in ander studies bevestig word.
• Deelnemers het geweet in watter program hulle was, wat die resultate kan beïnvloed.
• Die Lancet-kommissie vertolk die getuienis so dat gehoorapparate blykbaar veral nuttig is vir mense wat gehoorverlies saam met ander demensierisikofaktore het.

Die slotsom is dat gehoorapparate nie ’n bewese manier is om demensie te voorkom nie. Hulle help mense egter wel om te hoor, aan gesprekke deel te neem en kontak te behou, wat rede genoeg is om hulle te oorweeg.

Hoe weet ek of gehoor getoets moet word?

Die NIA stel voor dat jy ’n dokter raadpleeg as jy of die persoon vir wie jy sorg:

• Sukkel om mense oor die telefoon te verstaan
• Dit moeilik vind om gesprekke te volg wanneer twee of meer mense praat
• Mense gereeld vra om te herhaal wat hulle gesê het
• Die TV so hard stel dat ander daaroor kla
• Sukkel om spraak te verstaan wanneer daar agtergrondgeraas is
• Voel dat ander mense blykbaar mompel

Begin by ’n huisdokter, wat jou na ’n oudioloog (’n gehoorspesialis) of ’n oor-, neus- en keelarts kan verwys. Oorwasopbouing is een algemene oorsaak van gehoorverlies wat ’n dokter kan nagaan. Skielike gehoorverlies is ’n mediese noodgeval, en die NIA raai aan om dadelik ’n dokter te spreek.

Gehoorverlies kan vir verwarring aangesien word. Die NIA wys daarop dat ouer mense wat nie goed hoor nie, soms verkeerdelik as verward, nie-reagerend of onkoöperatief beskou word. As iemand vir wie jy omgee teruggetrokke lyk of mis wat gesê word, is ’n gehoortoets ’n goeie vroeë stap.

Wat is oor-die-toonbank-gehoorapparate?

Sedert 17 Oktober 2022 laat die FDA ’n kategorie van oor-die-toonbank-gehoorapparate (OTC) toe. Hier is hoe hulle met voorskrifgehoorapparate vergelyk:

Die FDA sê dat oor-die-toonbank-apparate nie bedoel is vir ernstige of diepgaande gehoorverlies nie. Hulle raai aan om eers ’n dokter, verkieslik ’n oor-, neus- en keelspesialis, te spreek voordat jy koop as jy die volgende ervaar:

• Oorpyn of ongemak
• Vloeistof, etter of bloed uit die oor in die afgelope ses maande
• Skielike of wisselende gehoorveranderings
• Slegter gehoor in een oor, of ’n lui-geluid in slegs een oor
• Duiseligheid of vertigo
• Baie oorwas

Om gewoond te raak aan gehoorapparate verg oefening, so maak seker van die terugstuurbeleid voordat jy koop, soos die FDA voorstel. Die NIA stel voor dat jy uitvind of jou mediese fonds of versekering ’n deel van die koste dek. Vir iemand wat met demensie leef, kan ’n oudioloog help besluit watter soort apparaat en verstellings die maklikste sal wees om van dag tot dag te hanteer.

Hoe kan ek makliker gesels met iemand wat gehoorverlies het?

Die NIA stel die volgende voor:

1. Draai na die persoon toe en behou oogkontak, in goeie lig, sodat hulle jou lippe en gesigsuitdrukkings kan sien.
2. Kry ’n stil plek. Skakel die TV af of beweeg weg van geraas.
3. Praat ’n bietjie harder, maar moenie skree nie. Praat natuurlik en teen ’n rustige tempo.
4. Hou jou mond oop en sigbaar. Moenie eet, kougom kou of jou hand voor jou mond sit terwyl jy praat nie.
5. Herformuleer liewer as om net te herhaal wanneer iets gemis word.
6. Een mens op ’n slag. Maak in ’n groep seker dat die persoon ingesluit word.
7. Wees geduldig en vra hoe jy kan help.

Hierdie wenke werk goed saam met ons kommunikasiewenke vir demensie. Prentgebaseerde aktiwiteite verlig ook die druk op luister. Picture Pairs en Conversation Cards werk met wat jy sien, en Finish the Saying gee die geleentheid om die einde te wys in plaas daarvan om dit te sê. Vir oproepe, kyk na ons gids oor telefoon- en video-oproepe.

Visie maak ook saak

In 2024 het die Lancet-kommissie onbehandelde visieverlies as ’n nuwe risikofaktor bygevoeg. UCL se opsomming skat dit op sowat 2% van demensiegevalle, en die Kommissie beveel aan dat siftings en behandeling vir sigprobleme vir almal beskikbaar gemaak moet word. Die NIA advises dat mense na 60 elke jaar of twee ’n verwydde oogondersoek ondergaan, en ook hul brilvoorskrifte laat nagaan. Selfs klein veranderings in sig kan die risiko van val verhoog.

Praat met ’n dokter

Vra ’n dokter oor gehoor- en visietoetse as jy enige van die bogenoemde tekens opmerk. Soek dadelik mediese hulp vir skielike gehoorverlies, oorpyn of vloeistof uit die oor. As jy omsien na iemand wat met demensie leef, vertel hul dokter van enige veranderings in gehoor of visie, aangesien dit gemoedstoestand, veiligheid en hoe goed die persoon kan deelneem, kan beïnvloed.

Hierdie bladsy bevat algemene inligting en is nie mediese advies nie. Sien ons mediese vrywaring. Lees meer oor sosiale kontak en breingesondheid.