Repons kout la
Yon woutin dou chak jou kenbe lè pou leve, repa, swen pèsonèl ak kouche a apeprè menm lè yo, mete aktivite prensipal la lè moun nan pi alèt, epi balanse aktivite ak repo. Bati l apati abitid moun nan te genyen tout lavi l, kenbe l soupl olye pou l chaje, pran limyè solèy la ak mouvman chak jou, epi chanje plan an libreman lè jounen an mande sa.
- Lè ki estab pou leve, repa, swen ak kouche bay jounen an yon fòm ki abitye.
- Mete aktivite prensipal la nan pi bon moman jounen an pou moun nan, souvan nan maten.
- Pa ranpli chak minit. Repo ak tan trankil fè pati woutin nan.
- Limyè solèy la, mouvman chak jou, ak evite dòmi long anreta nan jounen an ak kafeyin ta, ka ede ak ajitasyon ki vini nan fen jounen an.
- Yon woutin se yon gid, se pa yon règ. Chanje, vin pi kout oswa sote nenpòt bagay nan jou ki pi difisil.
Sou paj sa a (5 seksyon)
Yon woutin dou bay jounen an yon fòm ki abitye: leve, repa, yon ti aktivite, repo, ak kouche a apeprè menm lè yo. Li diminye kantite desizyon ak sipriz, epi li ba ou yon plan pou moman kote ou ta ap mande tèt ou kisa pou w fè apre sa. Woutin ki anba a se yon egzanp, se pa yon règ. Sèvi avè l kòm yon pwen depa, epi fòme l selon moun ou ap pran swen an.
Poukisa yon woutin chak jou ede?
Yon woutin ki estab ede paske modèl ki abitye pi fasil pou swiv pase sa ki nouvo. Alzheimer’s Association di yon jounen ki planifye vle di mwens tan pase ap deside kisa pou w fè ak plis tan pou aktivite ki agreyab, epi li fè remake ke lè regilye pou leve ak pou kouche ka ede ak pwoblèm dòmi ak ajitasyon nan fen jounen an. National Institute on Aging sijere pou benyen, abiye ak manje menm lè yo chak jou kòm yon pati nan yon kay ki kalm, epi Family Caregiver Alliance rekòmande tou pou kenbe menm woutin yo.
Yon egzanp jounen dou
Lè yo se sèlman egzanp. Avanse oswa ranvwaye tout jounen an pou l matche ak pwòp ritm moun nan.
| Lè | Kisa k ap pase | Lide | Nan yon jou ki pi difisil |
|---|---|---|---|
| 8:00 a.m. | Leve, lave, abiye | Menm lòd chak jou; mete rad yo deyò nan lòd pou mete yo | Kenbe swen an senp; yon chemiz pwòp ase |
| 8:45 a.m. | Dejene | Kafe ak jounal la li awotvwa, oswa radyo a | Manje ansanm trankilman, san presyon pou pale |
| 9:30 a.m. | Aktivite prensipal | Pliye rad, kwit, jaden, yon ti soti oswa yon ti mache | Yon vèsyon ki pi kout, oswa kite moun nan gade ou fè l |
| 10:30 a.m. | Tan trankil | Mizik, yon albòm foto, oswa chita bò yon fenèt | Repo nan yon chèz li renmen |
| 11:00 a.m. | Ede ak manje midi | Lave legim, mete tab la | Ou kwit; moun nan fè w konpayi |
| 12:00 p.m. | Manje midi ak ranmase | Siye tab la, siye kèk asyèt | Sote ti travay yo |
| 1:00 p.m. | Ti repo kout | Leve pye yo, mizik dou | Menm bagay la |
| 2:00 p.m. | Deyò oswa aktif | Mache, tan sou galri, wouze plant, voye yon balon | Chita bò yon fenèt ki gen solèy |
| 3:00 p.m. | Sosyal oswa kreyatif | Yon vizit, yon apèl, picture pairs, koloryaj, kat | Yon bwason ak yon ti goute ansanm |
| 4:30 p.m. | Tan pou poze | Fèmen rido yo, limen limyè yo, yon travay kalm tankou pliye ti sèvyèt | Mizik abitye, bri ba |
| 5:30 p.m. | Dine | Ede brase oswa mete tab la | Manje senp, abitye |
| 6:30 p.m. | Aswè ansanm | Sonje ansyen bagay sou desè, kat, yon emisyon yo renmen, yon ti masaj men | Konpayi trankil |
| 8:00 p.m. | Woutin pou kouche | Beny oswa lave, pijama, mizik dou, limyè ba | Vin pi kout nan tout bagay; konfò anvan |
Egzanp sa a suiv fòm pwòp egzanp plan Alzheimer’s Association bay pou etap bonè ak mitan yo, ki soti nan swen pèsonèl ak dejene, pase nan ti travay, mache, mizik, repo ak vizit, rive nan dine, sonje ansyen bagay ak prepare pou kouche.
Kijan ou bati pwòp woutin ou?
Kòmanse ak jan moun nan te toujou viv, pa ak yon tablo. Alzheimer’s Association sijere pou panse ak bagay sa yo anvan ou planifye:
- Sa li renmen, sa li pa renmen, fòs li ak enterè li.
- Kijan li te konn pase jounen li. Yon moun ki te konn leve bonè epi ki te toujou mache ak chen an ta dwe toujou mache bonè. Yon moun ki te konn dòmi ta ka pa janm jwi kòmanse a 8:00 a.m.
- Pi bon moman jounen an pou li. Mete beny, ti soti ak aktivite prensipal la nan moman sa a.
- Ase tan pou repa, lave ak abiye, pou anyen pa fèt prese.
- Lè regilye pou leve ak pou kouche.
Menm sous la sijere pou mete yon melanj ti travay lakay, repa, swen pèsonèl, aktivite kreyatif, aktivite fizik, tan sosyal, aktivite espirityèl ak ti moman espontane, tankou yon zanmi ki pase we ou.
Eseye l pandan yon semèn, epi ajiste
Kenbe yon ti nòt senp chak jou. Alzheimer’s Association sijere pou mande ki aktivite ki te mache pi byen epi poukisa, si te gen moman kote te gen twòp bagay ap pase oswa twò piti bagay pou fè, epi si plan espontane yo te agreyab oswa si yo te lakòz enkyetid. Kenbe sa ki mache epi chanje sa ki pa mache.
Fè l vizib
Si moun nan ka toujou li, yon tablo blan oswa yon kat ak gwo lèt ki montre plan jounen an ka rasire. Kenbe l kout: « Dejene. Mache ak Sarah. Manje midi. Repo. » Gen kèk moun ki pi anfòm lè yo pa konnen plan yo lontan davans; Family Caregiver Alliance sijere pou pa pale de plan yo jiskaske jis anvan yo rive si sa lakòz enkyetid.
Kijan pou adapte woutin nan
Kite plas pou respire
Pa ranpli chak minit. Alzheimer’s Association ensiste sou bagay sa a: moun nan bezwen yon balans ant aktivite ak repo epi li ka bezwen repo pi souvan. Si li sanble li annwiye, distrè oswa irite, chanje aktivite oswa pran yon repo.
Pwoteje fin apremidi a
Anpil moun vin pi ajite pandan limyè lajounen an ap diminye. NIA sijere pou pase tan deyò oswa bò yon fenèt pou limyè solèy la chak jou, rete aktif chak jou san planifye twòp bagay, evite kafeyin ak alkòl anreta nan jounen an, epi pa ankouraje dòmi long anreta nan jounen an. Gen kèk fanmi ki jwenn li itil tou pou fèmen rido yo epi limen limyè yo anvan solèy kouche. Gade ajitasyon nan fen jounen an ak dòmi.
Chanje l pandan bezwen yo ap chanje
- Etap bonè: planifye woutin nan ansanm. Moun nan ka vle yon orè ekri li jere poukont li.
- Etap mitan: ou pran plis direksyon. Aktivite ki pi kout, plis repo ak anpil travay abitye; gade aktivite pou etap mitan.
- Etap avanse: woutin nan konsantre sou konfò, repa ak swen, ak ti moman sansoryèl tankou mizik oswa yon ti masaj men ant yo; gade aktivite pou etap avanse.
Chanje aktivite yo, pa kad la
Kenbe repa, repo ak lè pou kouche a estab, epi chanje aktivite ki vini ant yo. NIA sijere pou eseye diferan aktivite nan diferan jou pou kenbe bagay yo enteresan. Ou ka kwit lendi, fè jaden madi epi gade foto mèkredi. 101 ide aktivite nou yo ak travay lakay ka ranpli plas sa yo.
Lè jounen an pa ale jan ou te planifye a
Gen kèk jou ki pap swiv okenn plan. Maladi, yon move nwit, yon vizit nan doktè oswa yon chanjman nan tan an ka boulvèse tout bagay. Kite plan an, kenbe sa ki esansyèl yo (manje, bwè, repo, konfò) epi eseye ankò demen. Si moun nan refize yon bagay, gade lè yo di non. Yon ti poz pou respire dousman ansanm, tankou respirasyon kalm, ka ede nou tou de rekòmanse.
Pwòp woutin ou enpòtan tou. Mete ti repo pou tèt ou, epi mande fanmi oswa yon sèvis repi pou kouvri tan regilye pou ou repoze. Gade pran swen tèt ou kòm moun k ap bay swen.
Kesyon yo poze souvan
Poukisa yon woutin itil pou yon moun ki gen demans?
Yon jounen ou ka prevwa vle di mwens desizyon ak mwens sipriz, sa anpil moun k ap viv ak demans jwenn rasire. Alzheimer’s Association fè remake ke yon jounen ki planifye pèmèt ou pase mwens tan ap chèche kisa pou w fè epi plis tan sou bagay nou tou de jwi. Sa ede moun k ap bay swen yo tou òganize pwòp jounen yo.
Ki bon orè chak jou pou yon moun ki gen demans?
Pa gen yon sèl bon orè pou tout moun. Yon bon orè kenbe lè pou leve, repa ak kouche a apeprè menm lè yo, mete swen pèsonèl ak aktivite prensipal la lè moun nan pi anfòm, gen tan deyò oswa bò yon fenèt, epi kite plas pou repo. Bati l selon jan moun nan te toujou viv.
Èske yon moun ki gen demans ta dwe fè yon ti dòmi pandan jounen an?
Yon ti repo kout ka ede, sitou apre manje midi. National Institute on Aging sijere pou nou pa ankouraje dòmi long ak ti dòmi anreta nan jounen an, paske twò fatig oswa move repo ka ajoute sou ajitasyon nan fen jounen an. Si dòmi se yon vrè pwoblèm, pale ak doktè li.
E si moun nan refize swiv woutin nan?
Kite sa pou kounye a epi eseye ankò pita oswa nan yon lòt fason. Lè moun nan refize, sa ka vle di li fatige, li malad, li gen doulè oswa li pa pare tou senpleman. Woutin nan la pou rann jounen an pi fasil, kidonk pliye l olye pou w fòse l.
Sous
Nou mete lyen ki mennen nan òganizasyon ak etid paj sa a baze sou yo. Nou te verifye chak sous lè paj la te mete ajou.
- Daily Care Plan · Alzheimer's Association
- Coping With Agitation, Aggression, and Sundowning in Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance