Havaaksrat

Apiqqutit Itqaumaniġmiḷuŋnun, Naŋitqunaitchuat

Nutaŋuqtitauyuq 6 sasaurat aglauraqtuqAglakkaŋat Golden Moments ikayuqtaiñ · Qanuq aglakpatigut

Naitchuaq kiun

Apiqqutit iñuŋnun itqaumaniġmiḷuŋnun nalaunŋaġata uqallautigiḷugu, nalunaiqsiniq suli. Apiqsruġit taimaniġmiḷi atautchimiḷu ilitaqtaŋanik, atuutit, uqausiit, uvluiqsautit iñuuniaġniq, atausiŋŋuuruŋniḷḷu malġuŋniḷḷu piŋasuutinik kiunniutinik. Kiuŋit uqallautigiḷugit quviasuġlugu, kiñaliqaa nalupqisimanaitchuaq, nalunaġviŋit piŋitchut, kiunniq ataasiq unipkaaq aullaqtilliqsuq. “Una uvvalu una” apiqqutit kiunniġmik iḷḷatiŋŋitchuat nalaunŋaġaat kinguliġmi suli.

  • Apiqsruġit taimani ilitaqtaŋanik: atuutit, uqausiit, uvluiqsautit, niqi iñuuniaġniq uvani taimani.
  • Atausiŋŋuuruŋniḷḷu malġuŋniḷḷu piŋasuutinik kiunniutinik, ilitchuġilugu itqaumasuġnaitchuaq.
  • Kiuŋit uqallautigiḷugit quviasuġlugu suli. Kiunniq ataasiq unipkaaq aullaqtilliqsuq nalaunŋaaq.
  • Nalunaġviŋit piŋitchut, katimmapak iḷḷatiŋŋitchuq, inuk ataasiq apiqsriŋitchuaq. Kiuŋit katimmanit aglataqtut.
  • Kiuŋiñiq sapiġḷuata, “una uvvalu una” apiqqutit kiunniġmik iḷḷatiŋŋitchuat atullagit.
Uvani makpiġaami (9 avgutit)
  1. Qanuq apiqqutit nalaunŋaġniŋat iñuŋmun itqaumaniġmiḷuŋmun?
  2. Atuutit qiñiġnaqtuallu apiqqutai
  3. Iñuuniaġniup apiqqutai
  4. Uvluiqsautit, nuna, nunallu
  5. Niqi aŋalatchiutillu apiqqutai
  6. Ilitaqtaŋat uqausiit
  7. “Una uvvalu una” apiqqutit kiunniġmik iḷḷatiŋŋitchuat
  8. Qanuq apiqqutit savaktaksraŋat katimmani?
  9. Qanuq allanik savaktaksraŋat

Apiqqutit atuġauvaktut katimmani, uvluakunlu iḷagiit niġiusimmi atuġivagaat. Nalunaġviŋiññik inuk atauchimmiḷu kiunniqtuġlutik savaktaŋat, iñuk itqaumaniġmiḷuk nalupqisimaġmiḷu. Saimaġnaqtuat, unipkaat tusaayugaaġlugit nalaunŋaġaat. Ataani 50-nik apiqqutinik kiunniutinik uqautchiññiḷḷu, kinguliqsuġlugu qanuq savaktaksraŋat.

Qanuq apiqqutit nalaunŋaġniŋat iñuŋmun itqaumaniġmiḷuŋmun?

Taimani ilitaqtaŋanik itqaumasuġlugit ilitchuġilugillu, kiunniq atausiq quviasuġlugu.

  1. Apiqsruġit taimaniġmiḷi. Alzheimer’s Association uqaqtuq, Alzheimer’s-kut sivulliġmi nalunaiqsautaa nutaat ilitaqsimaniŋit itqaumaniq sapiġḷuaqtuq. Atuutit, uqausiit, iñuuniaġniq taimani ilitaqtaŋat nalaunŋaġaat.
  2. Kiunniutinik piŋasuutinik aitchuġiñ. Atausiŋŋuuruŋniḷḷu malġuŋniḷḷu nalautchiġniq aŋiḷḷuaguuq iññi aullaqtilliqsuġnaitchuanit.
  3. Apiqqutit nipiquvlugit aŋiḷḷuaqtuġlugillu aglaġiñ. Aglaŋiqsivik aŋiḷḷuaq uvvalu tablet-kuaq ikayuutausuuq tusaayumiḷuŋnun.
  4. Kiuŋit uqallautigiḷugit. Kiñaliqaa ilisimaniŋitpat, quviasuġlugu uqallautigiñ suli. “Iḷisimavat!” uqaqtuŋŋitchutin.
  5. Nalunaġviŋit piŋitchut. Iñuŋnun uvvalu katimmanun. Kisimik katimmapak nalunaiġivagaat piqataagun.
  6. Inuk ataasiq apiqsriŋitchuaq. Kiuŋit kiñaliqammin aglaqtut. Atausiġmiḷu, atautchikun kiunniqtuġlusi: “Piano-guruŋa iḷumun. Iḷvich suma iḷitchuġiviuk?”
  7. Uqautchiñiq atuġlugu. Kiuŋit aullaqtiutaat, naatchiutaaŋitpat. Unipkaat piŋasuutaat.
  8. Qitiġmi savakłusi. Quliŋnik apiqqutinik unipkaanik akuliŋani nalaunŋaaq.

National Institute on Aging uqaqtuq: nalupqisimaniq qiñiġlugu, iñuk nalaunŋaruq iḷitchuġilugu. Alzheimer’s Foundation of America apiqqutit nalunaiqsaaŋat sivulliġmi suli. Quliŋmi suli, malġuŋnik kiunniutinik atuġlutin uqautchiñiñmun tiguġlugit. Kinguliġmi, “una uvvalu una” apiqqutinik suliqsuġit.

Atuutit qiñiġnaqtuallu apiqqutai

Kiuŋit siksraqtuat. Iñuŋmun nalaunŋaġlugu aaqqiksuiñ: Motown-mik atuqtaq alla atuqtiŋnik piŋaruq big band-mik atuqtaqmit.

Apiqqut Kiunniutit Uqallautigiñ
Kiña King of Rock and Roll-mik taiguqtaq? Elvis Presley, Frank Sinatra, Bing Crosby Elvis takuvigiukpiuk TV-mi?
Kiña atuqtiq Ol’ Blue Eyes-mik taiguqtaq? Dean Martin, Frank Sinatra, Perry Como Sumi Sinatra-m atuutaa piuġiviuŋ?
Bing Crosby-m atuutaa White-mik… Christmas, katitniq, iglu Atautchikun atuġlusi
Louis Armstrong-m “What a Wonderful…” atuqtaa? Uvluaq, Nuna, Iñuuniaq Suna nuna piuġnaqtipkaŋa iḷisimaġnik?
“Over the Rainbow” Judy Garland-m atuqtaa sumik movie-mi? The Wizard of Oz, Gone with the Wind, Singin’ in the Rain Nani movie-nik piuġnaqtuanik takuvaktuŋa?
Kiña Lucy-guuq “I Love Lucy”-mi? Lucille Ball, Doris Day, Betty White Sunik TV-mi iḷagiit qiñiqsivaktut?
Kiña cowboy qimugmiŋmik Trigger-mik aullaqtiq? Roy Rogers, Gene Autry, John Wayne Miqłiqtuutin cowboy-nik piuŋaruaqpiñ?
Kiña “The Tonight Show”-mik 30-nik ukiunik aullaqtiq? Ed Sullivan, Johnny Carson, Bob Hope Unnuami TV-mik qiñiqsivaktuŋa?
Sumik atuutinik 88-nik napaŋmik? Guitar, piano, trumpet Kiña iḷaginni atuqtiqsuq?
Sumik mumigniq atausiq-maluġuk-piŋasut, atausiq-maluġuk-piŋasut? Waltz, twist, tango Nani mumigvigivaktuŋa?

Atuutinik suli, takulugu atuutit iñuŋnun itqaumaniġmiḷuŋnun.

Iñuuniaġniup apiqqutai

Apiqqut Kiunniutit Uqallautigiñ
Refrigerator-ŋitpat, niqi niglaunŋaruq sumani… Sikuqsiivik, oven, igluqpak qulaani Kiña siku mik aitchuġivaktuq?
Kiña immuġmik qiḷaġmik iglumun aitchuġivaktuq? Uqaqtaqti, immuqti, uqalugiaqti Sunanik alla iglumun aitchuġivaktut?
Qanuq rotary phone-mik nalautchiġivaktuŋa? Napaŋnik tuquġlugu, aqvaluqtuġlugu, uqallautigiḷugu Uqallautigiññiaġa phone iġluŋni
Kiña Model T-kamik sanasuq? Ford, Chevrolet, Buick Uqallautigiññiaġa kamik piuġnaqtuamik
Nani soda jerk-mik naipiqtutin? Soda fountain-mi, niqiliurvik, akituvik Sumik niqiġivaktuŋa taavani?
Sumik piuŋaruq saviŋŋuaq aqqutitigut pisuktuq? Yo-yo, Slinky, hula hoop Sunik piuŋaruanik piuġivaktuŋa?
Drive-in sumik qiñiqsivik? Movie-nik kaminni, aŋalatchiutinik, aullaarutinik Kiñanik ilauŋaruŋa?
Kiñam iñuŋa dollar-mi atauchimi? Lincoln, George Washington, Jefferson Dollar-kuaq sunamik niuviġivaktuŋa taimani?
Kiñam iñuŋa penny-mi? Abraham Lincoln, Washington, Franklin Penny-nik kuuvraruanun tuquġivaktuŋa taimani?
Sumik qaŋaniruaq school bus? Aupaluktuq, quqsuqtuq, taġġiuq Qanuq iliġavikmun aullaqtutin?

Uvluiqsautit, nuna, nunallu

Apiqqut Kiunniutit Uqallautigiñ
Sumik uvluiqsaut November-mi sisamaani Thursday-mi? Labor Day, Thanksgiving, Memorial Day Suna niqi niġiugataqtaŋa?
Jack-o’-lantern-nik sumik uvluiqsautimik savaaqtaut? Halloween, Easter, Christmas Uqallautigiññiaġa Halloween taavaniumaŋma
July-mi sisamaani quviasuktauq Declaration of… Rights, Independence, Freedom Nani ikualaaq qiñiqsivaktuŋa?
Aanaq Uvlua sumik tatqimmiutit? April, May, June Qanuq iḷagiit quviasuktut?
Qavsiñik uvluġiaqnik American-m flag-mi? 48, 50, 52 Flag-mi 48-nik uvluġiaqnik 1959-mut. Tamarmik itqaumaniq nalaunŋaaq
Sumik tariuq East Coast-mi? Pacific, Atlantic, Arctic Tariuqmun aullaqsimaruŋa?
Sumi nunagruami Statue of Liberty? Boston, New York, Philadelphia New York-mut tikisimanaruŋa?
Igutchat sunamik savaaqtut? Immuk, hunniq, silk Hunniq niqipiaġmi uvvalu tii-mi?
Tuttum nutaraa taiguqtaq… Foal, calf, kid Nunamun qanittumi iñuuniaqtutin?
Sumik nautchiaq quqsuqtuq siqiñiġmun saġvaktaq? Rose, sunflower, tulip Suna nautchiaq nautchiaġvigini iñuuq?
Qavsiñik uvlunik ukiuq leap year-mi? 365, 366, 360 Uqallautigiññiaġa iñuuġviŋmik itqaumaniġmik
Sumik ukiuq ukiakham kinguniani? Ukiaq, upingaksraq, auyaq Sumik ukiuq piuġiviuŋ?

Niqi aŋalatchiutillu apiqqutai

Apiqqut Kiunniutit Uqallautigiñ
Raisins-nik paqłaktaq… Plums, grapes, cherries Raisins-nik niqiliqługu aullaqtutin?
Prunes-nik paqłaktaq… Plums, figs, apples Kiña iḷaginni prunes-nik piuġivaktuq?
Peanut butter uvvalu… Jelly, cheese, ham Crunchy uvvalu smooth?
Guacamole savaaqtauq… Peas, avocados, cucumbers Sumik niqinik quviasuktumi niġivaktut?
Sumik pie Thanksgiving-mi piuġnaqtuq? Pumpkin, lemon, cherry Sumik pie savaŋaruŋa?
Qavsiñik iñuŋnik baseball-mi katimmaqatigiik? 7, 9, 11 Sumik katimmapak ikayuġivaktuŋa?
Qavsiñik strikes out-ni baseball-mi? Malġuk, piŋasut, sisamat Baseball-mik piuŋaruaqpiñ?
Babe Ruth sumik aŋalatchiutimik ilisaqtuq? Aŋuyauniq, baseball, golf Aŋalatchiutmun takuvaktuŋa?
Qavsiñik puuqtunik golf-mi? 9, 18, 24 Golf-mik piuŋaruaqpiñ, uvvalu mini golf-mik?
Sumik aŋalatchiutimi touchdown-mik pisuktuŋa? Football, hockey, basketball Kiña football-mik qiñiqsivaktuq iġluŋni?

Ilitaqtaŋat uqausiit

Uqausiq naatchiġniq taimani ilitaqtaŋanik ikayuqtuq, iḷaanilu aŋiḷḷuaguuq. Uqausiq naatchiġlugu piuŋaruq amisuŋnik alla, napaŋmik tuquġlugu takuġlugu.

Uqausiq Kiunniutit Uqallautigiñ
An apple a day keeps the… Doctor away, silaluk, qitunġaq Kiña taamna uqallautivaktaaŋa?
The early bird catches the… Bus, qupirġuq, train Uvlaakun aullaqtiuvit?
Don’t count your chickens before they… Hatch, siñik, atuq Iḷagiit chicken-nik pigivaktut?
A penny saved is a penny… Earned, tammaqtuq, atuqtuq Kiña iḷaginni tuqquqtiqsuq?
Home is where the… Nautchiaġvik, uumman, niġivik Suna iglu piuġnaqtipkaŋa?
Better late than… Sivuniq, suliŋŋitkutiq, qiksiksraq Kiña qitiġuvaktuq?
Every cloud has a silver… Lining, aluutiq, akituvaluk Uqallautigiññiaġa piuġnaqtuamik
Actions speak louder than… Uqausiit, atuutit, kalluk Kiña taamna uqallautiqsuq?

“Una uvvalu una” apiqqutit kiunniġmik iḷḷatiŋŋitchuat

Ukua nalaunŋaġaat suli tamaini, kinguliġmilu, kiunniq iḷḷatiŋŋitchuq. Apiqsruġit, tusaaġlugit, iḷisimaġuvin kiunniġlutin.

  • Kapi uvvalu tii?
  • Tariuq uvvalu iġġit?
  • Qimmiq uvvalu qitunġaq?
  • Auyaq uvvalu ukiak?
  • Pie uvvalu cake?
  • Mumigniq uvvalu qiñigniq?
  • Siqiñiq uvvalu siqiñiq taġium?
  • Sila iglum uvvalu kingunaa iglum?
  • Radio uvvalu records?
  • Pancakes uvvalu manniit?
  • Roses uvvalu daisies?
  • Aullaaq train-mi uvvalu kamik-mi?

Uqallautinik aglaŋiññik, atuġlugu Uqallautit aglaŋit.

Qanuq apiqqutit savaktaksraŋat katimmani?

  1. Iñuŋnik aquppitigiñ takusinnaġlugit tusaaġlugillu. Tusaayun ikayuqtit, irgutinik atuġlugit, TV-mik kamitlugu.
  2. Uqallautigiḷugu aullaqtit. “Apiqqutinik taimaniġmiḷi pigikpiñ, iḷisimagupsi iññi uvamnin.”
  3. Apiqqutiq ataasiq malġuġniqtiqługu kiunniutit aŋiḷḷuaqtuġlugillu.
  4. Kiuŋit katimmanit tamatkiumaniñ aglaġlugit. Kiuŋit nalaunŋaġaat uqaqtigilugit tamaŋmun tusaayuglugit.
  5. Kiuŋit tamaŋmun uqallautigiñ, kinguliqsuġlugu uqautchiñiq katimmun.
  6. Iñuŋnik maliġlugu. Apiqqutiq ataasiq qulit-nik minutes-nik unipkaanik aullaqtippat, taima.
  7. Atuutimik uvvalu “una uvvalu una”-mik naatchiġlugu, tamaŋmik nalaunŋaruġlugu.

Allanik katimmaqatigiinik, takulugu katimmanun savaktuat.

Qanuq allanik savaktaksraŋat

Iñuk nalupqisimaġmi qiñiġuvin, nipaiġmi uvvalu “iḷisimaiññiaġa” uqaqtuġmi malġuġniqtiq, aŋiḷḷuaŋaruaq: malġuŋnik kiunniutinik, atautchikun kiunniqtuġlusi, uvvalu “una uvvalu una”-mun suliqsuġit. Katimmaqatigiik apiqqutiq atauchimi uqallautigigumiŋ uvlaakun, taamna nalaunŋaaq. Kiuŋit iḷḷatiŋŋitchuat piŋasuutaaŋitpat. Atautchikun nalaunŋaruġlugit piŋasuutaat.

Apiqqutit iñugiaktut

Apiqqutit nalaunŋaġaat iñuŋnun itqaumaniġmiḷuŋnun?

Ii, saimaġnaqtuat. Alzheimer's Foundation of America apiqqutit nalunaiqsaaŋat sivulliġmi suli. Apiqqutit taimani ilitaqtaŋanik, kiunniutinik piŋasuutinik, inuk ataasiq nalupqisimanaitchuaq, kiuŋit uqallautigiḷugit nalunaiqsiniŋŋittut.

Sunatit apiqqutauvaktut nalaunŋaġaat?

Taimani ilitaqtaŋat nalaunŋaġaat: atuutit, atuqtit, uqausiit, uvluiqsautit, niqi, aŋalatchiutit, iñuuniaġniq uvani taimani. Nutaat tusaayugaat piŋitchut, uvvalu taimaŋŋa ilitaqsimaniġmi itqaumasuġniaqtat piŋitchut.

Qanuq apiqqutit savaktaksraŋat inaatqunaitchuat katimmani?

Apiqqutiq ataasiq tamaŋmun uqallautigiuk, kiunniutit takuġlukisigik, kiñaliqaa kiunniqtuġlugu. Inuk ataasiq apiqsriŋitchuaq, nalunaġviŋit piŋitchut. Kiuŋit quviasuġlugu uqallautigiuk, apiqqutiq alla “Kiña taamna atuqtaŋa?” unipkaanik aullaqtilliqsuq.

Suna atuġniaġiga kinguliġmi suli?

Apiqqutit kiunniġmik iḷḷatiŋŋitchuat atullagit, “Kapi uvvalu tii?” uvvalu “Tariuq uvvalu iġġit?”. Uqausiit atuutitlu atautchikun naatchiġlugit. Aglaŋit qiñiġlugit uqallautigiḷugitlu nalaunŋaaq.

Pivikput

Pituutikput ikayuqtigiit suli uuktuutit uvani makpiġaami atukkatigut. Atuniŋat qiñiqtauplutik makpiġaaq nutaŋuqtitaumat.

  1. Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
  2. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  3. Activities · Alzheimer's Association
  4. What is Alzheimer's Disease? · Alzheimer's Association

Piraaġusukpiñ qiñuinaqtuamik ananaaqatigiigviŋmi?

Piktat aŋiyuat, sasaiḷaq, qavsiñik-piiḷaq suli atiqsauiḷaq. Ananaaqatigiigiñ uvani qarasauyapñi.

Tigukkiŋ makkuat ananaaqatigiigviich aullaqaguvich

Una akiqanŋitchuaq Golden Moments app uumani iPhone, iPad suli Android: piktat aŋiyuat, ananaaqatigiigviit iḷagiiich piktatit aturlugich, suli piktat savaktut Wi‑Fi-qaunani. Atiqanŋitchuq, akiqsruutiqaunani, sasaiḷaq suli qavsiñik-piiḷaq.