Ñembosarái mandu'arã tapichakuérape oikovéva demensia ndive

Eheka ramo “memory games for seniors”, heta mba’e ejuhúva ojapo umi tapichápe g̃uarã oipotáva omokyre’ỹ akã: kárta ñemi, aravo’ãha, nivel ha puntuación. Peteĩ tapicha oikovéva demensia ndive, ko’ã mba’e ombohasa peteĩ ñembosarái ñeha’ãme pe mba’e hasyvéva rehe. Umi ñembosarái oñembosarái avei ikatu mborayhuve reheve. Ko kuatiarogue ohechauka mba’éichapa, ha omombe’u umi ñembosarái oñemoĩ porãva peteĩteĩ etapa rehe.

Mba’érepa umi ñembosarái mandu’arã ypykue omomba’easy umi tapicha oikovéva demensia ndive?

Oipuru rupi marandu pyahu oñeñongatu hag̃ua akãme, ha upéva tuichaite jave ha’e pe primer mba’e oñembyaiha Alzheimer ndive, ha’eva pe demensia ojehechavéva. Pe Alzheimer’s Association he’i Alzheimer ñe’ã pyahuvéva ha’e hasy oñemandu’a hag̃ua umi mba’e oñeikumby pyahúva rehe. Concentration ypykuépe, embojere mokõi kárta, nemandu’a moõpa oĩ hague, ha eipuru upéva peteĩ aravo’ípe. Upéva ha’e marandu pyahu, oñeñongatúva ha oñemandu’ajeýva.

Emoĩve aravo’ãha, puntuación térã tyapu mbohovái vai rehe, upéicharõ pe tapicha oñemomandu’a pe mba’e ndaikatúiva ojapo, peteĩ tapicha ohayhuetéva renondépe. Heta tapicha kirirĩhápe oheja ñembosarái.

Ojehechakuaa peteĩ mba’e ojehechahápe ha’e ambue tembiapo ha tuichaite jave ndahasyietereíva. Ojehechauka mokõiha tasa peteĩjeýpe oĩramo mokõive jehechahápe ombovy’a. Upévare pe mba’e porã ha’e oñeñongatu pe joja ha ojehejarei pe ñeha’ã mandu’arã.

Mba’éichapa oñembohasa peteĩ ñembosarái mandu’arã mborayhuve reheve?

Ko’ã ñemoambue omba’apo kárta rehe, ñembosarái mesa rehegua ha ñembosarái pantállape.

1. Eheja umi ta’anga ojehechaukáva. Oñembojoja ta’anga ojehechahápe ha’e gueteri ñembosarái añete, ha heta jave ombovy’a.
2. Eipuru sa’ive pehẽ. Eñepyrũ mokõi térã mbohapy joja reheve. Emoĩve hetave ojehecha ndahasýiramo ha oipotárõ hetave añoite.
3. Eiporavo ta’anga tuicha, ojekuaáva ha kakuaáva rehegua. Peteĩ tasa, peteĩ girasol, peteĩ yga ñemongaru. Ani ta’anga mitãme g̃uarã térã ta’anga hetaiterei mba’e reheve.
4. Peñembosarái oñondivepa. “Jajuhúkena umi jagua” peteĩva “nde turno” rendaguépe. Peñepytyvõ jey jey pehechauka aja.
5. Eheja puntuación. Avave noikotevẽi opu’ã. Oporandúramo, peteĩ “jajapo” añónte iporãma.
6. Ani eñemyaña aravo rehe. Ndaipóri aravo’ãha, ha ani eñemyaña peteĩ poravokuégui ambuépe.
7. Peñe’ẽ umi ta’anga rehe. “Ehecha ko yga ñemongaru. Remongaru ygapype jeyma’arã?” Pe ñe’ẽmongeta ha’e heta jave pe mba’e iporãvéva.
8. Epyta peteĩ ára porãme. Emohu’ã peteĩ joja rire, vy’a gueteri aja.

Pe National Institute on Aging ome’ẽ peteĩchaite ñe’ẽ ñepytyvõrã: embojoja pe tembiapo pe tapicha ikatúva ojapo reheve, ehecha vy’a’ỹramo, ha ehecha oñandu porã hag̃ua.

Ñembosarái mandu’arã ha joja mborayhu rehegua eha’ã hag̃ua

Picture pairs (joja ta’anga ojehechaukáva reheve)

Picture pairs ha’e peteĩ ñembosarái joja ta’anga tuicha reheve ha 4 térã 12 pehẽ. Umi ta’anga ikatu opyta ojehechaukáva, upévare ha’e ojuhu hag̃ua mokõiháva, ndaha’éi oñemandu’a moõpa oĩ hague. Eñepyrũ 4 pehẽ reheve. Peteĩ tapicha etapa ñepyrũme g̃uarã ohayhúva peteĩ tembiporu hasyve, ikatu emoambue Hidden pictures-pe, ha katu eju jey ta’anga ojehechaukávape sapy’ánte ndavy’áiramo.

Find the same

Find the same ohechauka peteĩ ta’anga yvategotyo ha 2 térã 4 poravokuaa iguýpe. Epoko pe oñembojojáva. Ha’e pe ñembosarái joja ndahasyivéva ko tendápe ha oñemoĩ porã umi tapichápe g̃uarã ohecháva peteĩ ta’ãnga aty tuichaiterei, umíva apytépe heta oĩva etapa paha gotyo oĩramo peteĩ tapicha ijykére.

Photo pairs (ñembosarái mandu’arã ta’anga familia reheve)

Photo pairs ombohasa umi ta’anga reiporavóva peteĩ ñembosarái jojáme: jagua, korapy, yga rokái. Tova ha tenda ojekuaáva heta jave omoheñói ñe’ẽmongeta hetave peteĩ ta’anga oiméma rehe. Umi ta’anga opyta nde kundahára ryepýpe ha araka’eve noñemondói.

Sort together

Sort together ojerure remoĩ hag̃ua peteĩteĩ ta’anga ajakápe oĩva’erãháme, techapyrãrõ kosina térã korapy. Ñemohenda oipuru kuaapy arepýva mba’éichapa omba’apo ko yvóra, ndaha’éi mandu’a pya’e.

Picture puzzle

Picture puzzle omoĩ’ỹ peteĩ ta’anga 4 térã 9 pehẽme. Epoko mokõi pehẽ emoambue hag̃ua peve pe ta’anga oĩmbávo. Pe ta’anga opa’ỹva opyta pantállape ñepytyvõrãramo.

Kárta añete mesa ári

Ndoikotevẽi peteĩ pantalla. Eipe’a umi joja mokõi kárta atyguágui térã peteĩ ta’anga kárta atyguágui. Emoĩ ojehechaukáva mokõi tysýipe ha pejuhu umi joja oñondive. Upéi rire, emohenda sa’y térã ysaja rehe. Pe Alzheimer’s Foundation of America omombe’u kárta rehegua ha ñembosarái mesa rehegua tembiapo etapa ñepyrũme g̃uarã apytépe.

Mba’e ñembosarái mandu’arã oñemoĩ porã peteĩteĩ etapape?

Umi etapa ha’e téra ndajesarekóiva hetaiterei. Ehecha mba’épa ombovy’a pe tapicha ko árape.

Umi ñembosarái mandu’arã oipytyvõpa demensiape?

Ndaipóri ñembosarái mandu’arã ojehechaukáva oñepohano, omombegue térã omombyta demensia. Peteĩ jehechajey Cochrane tembiapokue kombutadórape oñembokatupyrýva rehegua umi tapicha orekóva apytu’ũ akã mbykývape g̃uarã ohechakuaa umi kuaapy ndaipohýi he’i hag̃ua omboykéta demensia. Ore ñemyesakã ñembosarái akã rehegua ha demensia rehegua omyesakã mba’épa ohechauka ha ndohechaukái umi jehapykueho.

Upéva ndaha’éi mba’e jaheja hag̃ua ñembosarái. Pe Alzheimer’s Association oñe’ẽ ñepytyvõrã vy’áre ehecha hag̃ua, ndaha’éi jehupytyrãre. 10 aravo’i peve oñembojoja ta’anga ha oñeñe’ẽ hese ikatu ha’e peteĩ mba’e porã añete pe árape.

Mba’épa umi ñembosarái mandu’arã tapichakuérape ndorekóiva demensia?

Peteĩ kakuaáva ndorekóiva apañuãi mandu’a rehe ohayhúramo ñembosarái aravo’ãha reheve, puntuación ha nivel hasyve, ndaipóri mba’e vai upévape. Ani añoite rejerovia upéva nemo’ãta demensiagui; ndaipóri ñembosarái ojehechaukáva upéva rehegua. Umi tembiapo mborayhu rehegua yvategua avei oñemoĩ porã oñembosaráiramo peteĩchagua tapicha: peteĩ sy térã jarýi oikovéva demensia ndive ha peteĩ temiarirõ ikatu oñombojoja ta’anga oñondivepa, peteĩva avei oñeha’ã’ỹre.

Araka’épa iporã oñepyta térã oñemoambue pe ñembosarái?

Ñepytu’u, oñemomýi tabléta, he’i “ndaikatúi ajapo” térã ojehecha py’apy rehe ha’e mba’e ohechaukáva oñembohasýive térã oñepytava’erãha. Eha’ã sa’ive pehẽ reheve, embojere umi ta’anga ojehechaukávo, emoambue Find the same-pe, térã emaña añoite umi ta’angáre ha peñe’ẽ. Ndoipotairamo oñembosarái, upéva avei iporã. Ore ñemyesakã mba’éichapa ñañembosarái oñondive rehegua oreko hetave pya’ekue ha ñepytyvõ rehegua.