Jeuioù memor evit tud gant dementia: stummoù eeun

Klaskit “jeuioù memor evit tud kozh” en ur moteled, hag e kavot an tra a vez kavet alies: kartennoù kuzh, amzeroù, pennadoù ha sammadoù. Evit an hini a vev gant dementia, ar c’hoarioù-se a droio ar c’hoari en ur prouv eus an dra a zo bet diaes dezhañ. Ar memes c’hoarioù a c’hall bezañ c’hoariet en un doare dousoc’h. Ar bajenn-mañ a ziskouez penaos ober, hag a rollo c’hoarioù a labour mat e pep kam.

Perak e kas ar jeuioù memor klasel traoù fall d’an dud gant dementia?

Abalamour e reizh ar c’hoarioù-se da zal ur c’hodad nevez en e spered, an dra a gemm kentañ dre ar Alzheimer, an abeg boutin ar dementia. Kevredigezh Alzheimer a lavar ez eo an arwez kentañ boutin Alzheimer ar mankout a gof evit ar pezhioù nevez desket. En Concentration klasel, e troc’hit daou gartenn, e tegasit kof eus o lec’h, hag e implijit an titour ur minutenn goude. Se a zo un odeil nevez, miret ha kavet adarre.

Ouzhpenn, un amzeger, ur sturnadenn pe ur bozell evit ar fazioù a zo, ha ne vez ket lakaet ar c’hoarier en he blas. Un dra zo, pa vez kavet an hini ne c’hell ket ober, hag en diabarzh ur re a garit. Alies e chom an dud e-unan en ur mod didrouz gant ar c’hoari.

Gwelet ur pezh a welit zo ul labour all, ha peurliesañ aesoc’h. Plijus eo klask an eil teuzell pa vez an daou welet. Ar c’hiz eo derc’hel ar c’hevatal, ha lemel ar prouv memor.

Penaos ober ur c’hoari memor dousoc’h?

Ar c’hemmoù-mañ a labour evit ar c’hoarioù kartenn, ar c’hoarioù taolenn hag ar c’hoarioù war ur skramm.

1. Lakit ar skeudennoù war-wel. Kevatal skeudennoù a welit a zo c’hoazh ur c’hoari wir, ha alies un hini plijus.
2. Implijit nebeutoc’h a bezhioù. Kregit gant daou pe dri pār. Ouzhpennit muioc’h nemet ma’z eo re aes ha ma fell dezho muioc’h.
3. Dibabit skeudennoù brasoc’h, familiar ha evit oberourien. Ur gwaer-te, ur bleunienn-heol, ur voutailh. Ket skeudennoù bagouilhoù, ha ket sinennoù lusket.
4. C’hoariit en ur skipailh. “Klaskomp ar c’hi” en lec’h “tro ac’hanoc’h”. Kemmit an dro, diskouezit ha skoazellit.
5. Laoskit ar sammad. Den ebet n’en deus ezhomm trec’hiñ. Ma c’houlenn an hini, ur “graet hon eus” a zo ret.
6. Na redit ket gant an amzeger. Amzeroù ebet, ha ne vez ket prizet an dro etre an taolioù.
7. Komzit diwar-benn ar skeudennoù. “Sellit ar voutailh-se. Ha bet oc’h war ar mor gant ur voutailh?” Ar gaozeadenn a zo alies an tra gwellañ.
8. Paouezit en ur poent vat. Echuit ar c’hoari goude ur c’heñveriadenn, pa chom plijus c’hoazh.

Roet a ra Institud Broadel an Henaj an un spered evel kuzul hollek: kevatal an ober d’an hini a c’hall ober, evezhiit ar fiñvder ha lakit an hini da santout e c’hall ober gant ar pezh a ra.

Jeuioù memor ha kevatal dousoc’h da glask

Paraoù skeudennoù (kevatal gant skeudennoù war-wel)

Paraoù skeudennoù a zo ur c’hoari kevatal gant skeudennoù brasoc’h ha 4 da 12 kartenn. Gallout a reont chom war-wel, ha setu ez eo kavout ar paraoù, n’eo ket kofiañ pelec’h e oant. Kregit gant pevar kartenn. Evit an hini a zo en e gamm kentañ ha a fell dezhañ un tamm dreistoc’h, c’hallit mont d’ar Skeudennoù kuzh, met distroit d’ar skeudennoù war-wel ma vez diaes ouzhpenn.

Kavout ar memes

Kavout ar memes a ziskouez ur skeudenn en he c’horn uhel ha daou pe bevar dibab dindan. Pignit war an hini a glot. Ar c’hoari eeunañ eo war al lec’hienn ha mat eo d’an dud a gav ur c’hradell leun re prin, en o zouez tud a zo e-touez ar gamm diwezhañ gant unan a sav kichen outo.

Paraoù foto (c’hoari memor gant foto ar familh)

Paraoù foto a laka ar pezhioù foto a zibabit en ur c’hoari kevatal: ar c’hi, al liorzh, ti al lenn. An dud a welit ha lec’hioù familiar a zeuz alies ur gaozeadenn gwelloc’h eget skeudennoù stok. An skeudennoù a chom en ho merdeer ha n’int ket kaset en-dro ebet.

Rummañ asambles

Rummañ asambles a c’houlenn ac’hanoc’h lakaat pep skeudenn en ur bask a glot, evel ar gegin pe al liorzh. Rummañ a sav war an anaoudegezh hir-amzer eus penaos e vez an traoù, ha n’eo ket war ar memor berr.

Pezh-c’hoari skeudenn

Pezh-c’hoari skeudenn a dorr ur skeudenn e 4 pe 9 pezh. Pignit war daou bezh evit o c’heñgediñ betek ma vez ar skeudenn leun. Ar skeudenn klok a chom war-wel evel sikour.

Kartennoù gwir war an taol

N’eus ezhomm ebet eus ur skramm. Tennit paraoù kevatal eus daou baket kartennoù pe eus ur strollad kartennoù skeudennoù. Lakit anezho war-wel en daou renk, hag en em gavit asambles da gavout ar paraoù. Diwezhatoc’h, rummit anezho dre liv pe dre seurt. Kevredigezh Alzheimer Amerika a enrollas ar c’hoarioù kartenn hag ar c’hoarioù taolenn e-touez an oberiantizoù evit ar gamm kentañ.

Pe jeuioù memor a glot gant pep gamm?

Hervez an dra a vez e stad an hini, e vez ar gamm ur seurt tro. Heuilhit ar pezh a blij dezhañ hiziv.

Ha skoazell a reont ar c’hoarioù memor ouzh an dementia?

N’eus bet diskouezet ebet ez a ur c’hoari memor da dretiñ, da zibrediñ pe da stankañ dementia. Ur sell Cochrane war ar c’henstriviñ kompiuterel evit an dud gant ur gwall evezh ysgafn en deus kavet n’eo ket bet skoet kenañ an testenioù evit lavarout hag-eñ e stankont dementia. Hor c’hidenn war c’hoarioù an oberiantiz ha dementia a ziskouez ar pezh a ziskouez ar studioù ha ar pezh na ziskouez ket.

Se n’eo ket un abeg da zilezel ar c’hoarioù. Kevredigezh Alzheimer a gusul da sellet ouzh al lipadenn, n’eo ket ouzh ar gwellaat. Dek munud a skeudennoù da baraat ha komz diwar o fenn a c’hall bezañ ur rann gwir vat eus an deiz.

Pe jeuioù memor a zo evit tud kozh hep dementia?

Mar plij d’un oberour kozh hep kudennoù memor c’hoari gant amzeroù, sammadoù ha gradoù uheloc’h, n’eo ket fall. Met n’ho pezh ket fiañs e vo ur wir-gwarez a-enep dementia; ne vez ket diskouezet ez a ur c’hoari. Ar stummoù eeun a-us a labour mat ivez pa c’hoari ar re eus diferantiezhioù an oad asambles: ur c’hozh-tad gant dementia ha bugel yaouank a c’hall paraat skeudennoù en ur skipailh, hep ma vez testet an ul hini na re all.

Pryd e tlefe paouezañ pe cheñch ar c’hoari?

Ur sispadenn, skubañ ar tablez kuit, lavarout “ne c’hallan ket ober kement-se” pe bezañ fiñv a zo ur sin evit lakaat anezhañ eeunoc’h pe paouezañ. Klaskit nebeutoc’h a bezhioù, lakit ar skeudennoù war-wel, troit da Kavout ar memes, pe sellit nemet ouzh ar skeudennoù hag ober kaozeadenn. Mar na fell ket dezhañ c’hoari ebet, ne vern. Hor c’hidenn war penaos c’hoari asambles a zo kalz a-ziwar-benn ar gwellañ kas an traoù ha skoazell.