Деменципе ват ҫынсем валли аса илӳ вӑййисем: тӗрӗслевсӗр

«Ват ҫынсем валли аса илӳ вӑййисем» тесе шырасан, чылай чухне миме ӗҫлеттерме хатӗрленӗ вӑййӑсем тупӑнаҫҫӗ: пытаннӑ картӑсем, вӑхӑт шутлавӗ, шайсем тата очкосем. Деменципе пурӑнакан ҫын валли ку йӗркесем вӑййӑна йывӑр пулнӑ ӗҫе ҫине тӗрӗслеве улӑштараҫҫӗ. Ҫав вӑййӑсене ҫемҫех майпа выляма пулать. Ку страницӑра мӗнле ҫапла тума пултарнине тата кашни тапхӑра лайӑх ĕçлекен вӑййӑсене кӑтартатпӑр.

Классика аса илӳ вӑййисем деменципе пурӑнакансене мӗншӗн хӑрушлӑх кӳртеҫҫӗ?

Вӗсем ҫӗнӗ информацине асра тытса тӑма тивӗҫтереҫҫӗ, Альцгеймер чирӗ — деменцин чи тӗл пулнӑ сӑлтавӗ — чылай чухне малтанах ҫав ӑс-пуҫа пӗтерет. Alzheimer’s Association Альцгеймер чирӗн чи тӗл пулнӑ малтанхи палли — ҫӗнӗ вӗреннӗ информацине аса илме йывӑрланни тет. Классика «Концентраци» вӑййинче эсир икӗ картӑна уҫатӑр, вӗсем ӑҫта пулнине астуса юлмалла тата тепӗр минутран усӑ курмалла. Ку — ҫӗнӗ информаци, ӑна асра тытса тӑни тата каялла чӗнни.

Ҫавӑн ҫумне таймер, очко е тӗрӗс мар хурав валли сасӑ хушсан, ҫын юратнӑ ҫын умӗнчех хӑйӗн тунӑйманнине аса илсе тӑрать. Нумай ҫын вӑл вӑхӑтра вылясшӑн маррине шӑп каламать.

Куранса тӑракан япала паллӑса илесси — урӑх, чылай чухне ҫӑмӑлрах ӗҫ. Иккӗшӗ те кураннӑ чухне тепӗр кӗсенйӗ ҫине кӑтартни хаваслӑх парать. Ҫавна май мелӗ — пӗр килтерни упрама, анчах асӑна тӗрӗслеве кӑларса пӑрахма.

Аса илӳ вӑййине мӗнле ҫемҫе тумалла?

Ку улшӑнусем карта, сӗтел ҫинчи тата экранри вӑййӑсем валли те усӑллаҫҫӗ.

1. Сӑнӳсене уҫӑ туса хӑварӑр. Куранса тӑракан сӑнӳсене пӗр килтересси — чӑн вӑййӑ, чылай чухне савӑнӑҫлӑ та.
2. Сахалрах элемент усӑ курӑр. Икӗ е виҫӗ мӑшӑрпа пуҫлӑр. Анчах ытла ҫӑмӑл пулсан тата вӗсем ытларах кӑмӑл туса кӑна пулсан хушӑр.
3. Пысӑк, паллӑ, ват ҫын валли сӑнӳсем суйлӑр. Кӗсенйӗ, хӗрлӗ ҫунҫам, паруслӑ кӑрав. Мультфильм сӑнӳсем мар, йӗркелӗ пысӑк ӳкерчӗксем те мар.
4. Пӗрле вылӑр. «Санӑн черетне тытса пӑхамасть» терӗр «йытӑсене тупар» терӗр. Каҫӑрса кӑтартӑр тата пулӑшӑр.
5. Очкосене ан шутлӑр. Никама та ҫӗнтерме кирлӗ мар. Кам та ыйтса кӑна пулсан, «пирӗн аталаннӑ» тенисӗх ҫителӗклӗ.
6. Вӑхӑта ан хӑвалатӑр. Таймер та, каҫнисен хушшинче васкамалла та мар.
7. Сӑнӳсем ҫинчен калаҫӑр. «Кӑрав ҫине пӑх-ха. Эсир паруспа кайса курнӑ-и?» Калаҫу чылай чухне чи хаваслӑ пай пулать.
8. Лайӑх сӑмахпа чарӑнӑр. Пӗр килтернӗ хыҫҫӑн, халӗ те хаваслӑ пулнӑ чухне чарӑнӑр.

National Institute on Aging ҫав пекех канаш парать: ӗҫе ҫын мӗн тума пултараканнипе килӗштерӗр, хӑрушлӑха тишкерӗр тата ҫын хӑйне ӑнӑҫлӑ туйса тӑнине тивӗҫтерӗр.

Тӗрӗссе пӑхма пултаракан ҫемҫе аса илӳ тата пӗр килтерӳ вӑййисем

Picture pairs (сӑнӳсемпе пӗр килтересси)

Picture pairs — пысӑк сӑнӳсемпе, 4 тата 12 хушшинчи элементпа пӗр килтерӳ вӑййи. Сӑнӳсем курӑнакан пулма пултараҫҫӗ, ҫавна май ӗҫе — йӗкӗрешсене тупасси, вӗсем ӑҫта пулнине асту мар. 4 элементпа пуҫлӑр. Малтанхи тапхӑрти ҫын валли кӑшт ытларах ӗҫ тивӗҫ пулсан, Hidden pictures режима куҫма пулать, анчах хавассӑрланнӑ чухне те сӑнӳсене кӑтартмалли режима таврӑнӑр.

Find the same

Find the same ҫӳлерех пӗр сӑнӑ, аялти пайра 2—4 вариант кӑтартать. Пӗр килекенне пусӑр. Ку — сайтри чи ансат пӗр килтерӳ вӑййи; тулли сетка йывӑр курӑннӑ ҫынсем валли, юлашки тапхӑрсенче те хӑш-пӗр ҫынсем валли, пӗр ҫын айӗнче пурсан, лайӑх.

Photo pairs (ҫемье сӑнӳкерчӗкӗсемпе)

Photo pairs эсир суйланӑ сӑнӳкерчӗксене пӗр килтерӳ вӑййине улӑштарать: йытӑ, пахча, шыв хӗрринчи ҫурт. Паллӑ сӑнсем тата вырӑнсем чылай чухне готовӑ сӑнӳсенчен ытларах калаҫма хавхалантараҫҫӗ. Сӑнӳкерчӗксем сирӗн браузерта юлаҫҫӗ, вӗсене нихӑҫан та куҫармасҫӗ.

Sort together

Sort together кашни сӑнӑ унӑн вырӑнӗнчи корзинӑна хурма ыйтать, сӑмахран, кухня е пахча. Уйӑракан ӗҫ тӗнче мӗнле ӗҫленине нумай вӑхӑтра пӗлни ҫине таянать, кӑсӑлхи асӑна мар.

Picture puzzle

Picture puzzle сӑнӑ 4 е 9 пайа пайлать. Икӗ пай ҫине пусса вӗсене улӑштарӑр, сӑн тулличчен. Тулли сӑн пулӑшу валли экран ҫинче юлать.

Сӗтел ҫинчи чӑн картӑсем

Экран кирлӗ мар. Икӗ картӑ колодинчен е сӑнӳллӑ картӑсенчен пӗр килекен мӑшӑрсене суйлӑр. Вӗсене уҫӑ туса икӗ ретре вырнаҫтарӑр тата пӗрле мӑшӑрсене тупӑр. Каярах тӗсӗпе е мастьпа уйӑрма пулать. Alzheimer’s Foundation of America карта тата сӗтел вӑййисене малтанхи тапхӑр валли ӗҫсем хушшинче асӑнать.

Кашни тапхӑра мӗнле аса илӳ вӑййисем килӗшеҫҫӗ?

Тапхӑрсем — ҫӑмӑл паллӑсем кӑна. Паян ҫын мӗнпе киленнӗне пӑхӑр.

Аса илӳ вӑййисем деменципе пулӑшаҫҫӗ-и?

Аса илӳ вӑййисем деменцине сиплеме, вӑй кӗртме е чарма пултараҫҫӗ тесе пӗлтермен. Cochrane тӗпчевӗ миме ҫӑмӑл йывӑрлӑхлӑ ҫынсем валли компьютерпа миме вӗрентнине тӗпчесе, деменцине сӗрсе ӑрасть-и тесе калама ҫителӗклӗ мар тене. Миме вӑййисемпе деменци ҫинчен пирӗн страницӑра тӗпчевсем мӗн кӑтартнине тата мӗн кӑтартманнине ӑнлантаратпӑр.

Ку вӑййӑсене пӑрахма сӑлтав мар. Alzheimer’s Association ӑнӑҫла, результат ҫине мар, савӑнӑҫ ҫине пӑхмалла тет. Вуннӑ минут сӑнӳсемпе пӗр килтерсе, вӗсем ҫинчен калаҫни кун валли чӑн та лайӑх вӑхӑт пулаять.

Деменцисӗр ват ҫынсем валли аса илӳ вӑййисем мӗнле?

Аса илӳ йывӑрлӑхӗсӗр ват ҫын вӑхӑтпа, очкопа тата йывӑртарах шайпа вӑййӑсене юратса вылят пулсан, кунта йӑнӑш ҫук. Анчах вӗсем деменцирен хӳтӗлеҫҫӗ тесе ан шутлӑр; ҫакна пӗлтерекен вӑййӑ ҫук. Ҫӳлти ҫемҫе вариантсем нумай ӑрусем пӗрле вылянӑ чухне те лайӑх ĕçлеҫҫӗ: деменципе пурӑнакан асатте-асаннепе ҫамрӑк ачакан пӗр ушкӑн пулса сӑнӳсене пӗр килтерме пултараҫҫӗ, никама та тӗрӗслемесӗр.

Вӑййӑна хӑҫан чармалла е улӑштармалла?

Сыврӑнни, планшета хӑвалатни, «эпӗ тунӑймастӑп» тенни е хӑрушлӑха тухни — вӑййӑна ҫӑмӑллатма е чарма паллӑсем. Сахалрах элемент лартма, сӑнӳсене уҫма, Find the same вӑййине куҫма е кӑна сӑнӳсене пӑхса калаҫма тӑрӑшӑр. Вӗсем нихӑҫан та вылясшӑн мар пулсан, ку та юрӗ. Мӗнле пӗрле вылямалли ҫинчен пирӗн страницӑра темп тата пулӑшу пирки тата информаци пур.