Деменципе пурӑнакансем валли ҫӑмӑл викторина

Викторина — пӑхса тӑракан пӳлӗмсенче тата кунти программӑсенче чылай чухне ыйтакан ӗҫсенчен пӗри. Ҫемьесем те ӑна хӑвӑрт хушшинче выляҫҫӗ. Ахаль чухне очкӑпа тата пӗр ҫын хуравлакан майпа ирттерсен, деменципе пурӑнакан ҫын хӑйне ыйтса хӑварнӑ пек туйма пултарать. Ырӑ майпа ирттерсен, вӑл калавсене илтме хаваслӑ ҫул пулать. Аяларах 50 ҫӑмӑл ыйту, кашнине валли хурав вариантӗсемпе сӳтсе явма майсем пур, кайран вӑхӑта мӗнле ирттермеллине ҫырнӑ.

Деменципе пурӑнакан ҫын валли викторинӑна мӗнле лайӑхлатма пулать?

Ӗҫе авалхи япаласене çуйласа аса илме тивӗҫтерӗр, кашни хурав та хирӗҫсӗр пултӑр.

1. Авалхи вӑхӑта ыйтӑр. Alzheimer’s Association палӑртнӑ тӑрӑх, Альцгеймер чирӗн чи паллӑ пуҫламӑш паллисене чылай чухне ҫӗнӗ пӗлӗве аса илес йывӑрлӑх кӑтартать. Унтаран илсен, темиҫе ҫул ҫинченхи юрӑсем, сӑмахсем тата пурнӑҫри ӗҫсем ҫӑмӑлрах пулма пултараҫҫӗ.
2. Яланах вариантсем парăр. Икӗ е виҫӗрен тӗррисене суйласси хӑй тӗллӗн хурав тупассинчен ҫӑмӑлрах.
3. Ыйтӑвсене сасӑпа вуласа парӑр тата пысӑкра кӑтартӑр. Хӑма е планшета çӳллӗн тытса кӑтартни начар илтекенсене пулӑшать.
4. Хуравне ырӑ кӑмӑлпа калӑр. Пӗр ҫын та пӗлмест пулсан, ӑна ырӑ кӑмӑлпа калӑр та малалла куҫӑр. «Кунӑн, санӑн пӗлмелле» ан калӑр.
5. Очкӑ ан шутлӑр. Пӗр ҫын валли те, сӗтелсем валли те мар. Ҫынсем хисеп кӑнаҫ пулсан, пӗтӗм ушкӑн валли пӗр шуту анчах тытӑр.
6. Пӗр ҫынна ан чӗнӗр. Хуравсем камран та пулсан килтӗр. Пӗр-пӗр ҫынпа вылӑкан чухне пӗрле шухӑшласа хуравлӑр: «Ман шутпа, ку пианино. Эсир мӗн тетӗр?»
7. Сӳтсе явмалли сӑмахпа усӑ курӑр. Хурав — вӗҫӗ мар, пуҫламӑш. Тӗп япала — калавсем.
8. Кӗскерех тытӑр. Вун ыйту, хушшинче калавсемпе, ҫителӗклӗ.

National Institute on Aging тӗп йӗркене ҫӑмӑл калать: йӑлтахланнине сӑнаса тӑрӑр тата ҫын хӑйне ӑнӑҫлӑ туйтӑр. Alzheimer’s Foundation of America викторинӑна авалхи тапхӑрти ӗҫсем шутне кӗртет. Вӑтам тапхӑрӗнче икӗ вариантпа анчах усӑ курӑр та сӳтсе явмалли сӑмахсене ытларах куллен илӗр. Каярах икӗсӗ вырӑнӗнче кӑтартнӑ «ку е вӑл?» ыйтӑвсем ҫине куҫӑр.

Музыка тата култура ҫинчен викторина

Тӗрӗс хурав хулӑм шрифтпа палӑртнӑ. Ыйтӑвсене ҫынна майласа илӗр: Motown музыкӑппе ӳснӗ ҫын валли пӗр юрракансем кирлӗ, «big band» музыкӑппе ӳснӗ ҫын валли тепӗрсем.

Музыка ҫинчен ытларах темиҫе сӑн валли деменци пур чухне музыка ӗҫӗсем страницӑна пӑхӑр.

Пурнӑҫри ӗҫсем ҫинчен викторина

Уявсем, ҫутҫанталӑк тата вырӑнсем

Апат-ҫимӗҫ тата спорт ҫинчен викторина

Паллӑ сӑмахсем

Сӑмах вӗҫне вӗҫлесси авалтан вӗреннӗ чӗлхене ҫавӑрать, унта чылай чухне ҫӑмӑл пулать. Пирӗн Сӑмах вӗҫне вӗҫлӗр вӑййинче ытларах нумай сӑмах пур, вӗҫне кӑтартма пусма та пулать.

Тӗрӗс хурав кирлӗ мар «ку е вӑл?» ыйтӑвсем

Ку ыйтӑвсем кашни тапхӑр валли, каяраххи вӑхӑтшӑн та, лайӑх, мӗншӗн тесен йӑнӑш пулма май ҫук. Ыйтӑр, итлӗр тата хӑвӑн хуравӑра та каласа парӑр.

• Кофе е чей?
• Тинӗс ҫыранӗ е ту?
• Йытӑсем е кушаксем?
• Ҫулла е хӗлле?
• Пирок е торт?
• Ташласси е пӑхасси?
• Хӗвел тухни е хӗвел анни?
• Малти терраса е кайри картиш?
• Радио е пластинкасем?
• Блинсем е ҫӑмарта?
• Розӑсем е нывӑл чечексем?
• Поездпа ҫӳрев е машинапа ҫӳрев?

Сӑнӳкерчӗксемпе пӗрле усӑ курма пултаракан калаҫу ыйтӑвӗсем валли пирӗн пичетлемелли Калаҫу карточкисем вӑййине пӑхӑр.

Пӑхса тӑракан пӳлӗмре е ушкӑнра викторинӑна мӗнле ирттермелле?

1. Ҫынсене курма тата илтме майлӑ вырӑна лартӑр. Илтесси хатӗрӗсемпе, куҫлӑхкӑсемпе, телевизор сӳнтернӗ.
2. Ӗҫе калаҫу пек йӗркелӗр. «Манӑн авалхи вӑхӑт ҫинчен ыйтӑвсем пур, эсир манран лайӑхрах пӗлетӗр тесе шутлатӑп».
3. Кашни ыйтӑва икӗ хут вуласа парӑр тата вариантсене пысӑкра кӑтартӑр.
4. Пӳлӗмӗн кай енчен те хурав килнине йышӑнӑр. Лайӑх хуравсене пурте илтес тесе тепӗр хут калӑр.
5. Тӗрӗс хуравне пурте валли калӑр, кайран сӳтсе явмалли ыйтӑва пӳлӗме пырса ыйтӑр.
6. Ушкӑн хӑйне мӗнле туйнине сӑнаса тӑрӑр. Пӗр ыйту вун минут калав суйлатса кайсан, ӑна ан чарӑр.
7. Вӗҫӗнче юрӑ е «ку е вӑл?» тапхӑрӗ, ҫапла пурте ҫӑмӑл япалана пӗрле вӗҫлет.

Ушкӑн валли урӑх ӗҫсем, сӑмахран, сӑнӳкерчӗклӗ бинго тата пӗрле юрлани, валли пӑхса тӑракан пӳлӗмсем валли ушкӑн ӗҫӗсем страницӑна пӑхӑр.

Мӗнле чухне плана улӑштармалла

Ҫын йӑлтахланнине кӑтартсан, шӑплансан е темиҫе хут «пӗлместӗп» тесе каласан, ӗҫе ҫӑмӑллатӑр: икӗ варианта анчах хӑварӑр, пӗрле хуравлӑр е «ку е вӑл?» ыйтӑвсем ҫине куҫӑр. Ушкӑн пӗр ыйту ҫинчен каҫӑн пӗтӗмӗшпе калаҫма кӑмӑллатса тӑрать пулсан, ку та ӑнӑҫу. Тӗллев тӗрӗс хуравсенче марччӗ. Тӗллев — ырӑ кампанире пӗрле вӑхӑт ирттерессинче.