Haere kwadogina
Tok bado gemu ese tok gauna ta baine duahia bona mai ginigunana na baine lasi, hegeregere “Kokoroku oi basie duahia edia nega…” Taunimanima ese ginigunana baine gwauraia, o rua eiava toi diba idia edia lalonai ta baine abia hidi. Taunimanima ia tubuna negai ia kamonai tok badodia oi baine gaukaralaia, diba oi baine henia, bona diba ibounai hereva namona ta dekenai dalana bamona oi baine abia, maoro eiava kerere bamona lasi. Golden Moments ai do davana tok bado gemu ta oi baine goada tablet eiava kompiuta ai.
- Taunimanima ia edia mauri bona edia kastom ai tok badodia oi baine gaukaralaia, bona hereva diba ia auka neganai ginigunana diba oi baine henia.
- Tok ginigunana oi baine duahia metau metau, oi baine naria, bona oi baine hegaegae. Hereva oi basie vadivadia haraga, bona oi basie henanadai.
- Diba ibounai namo dalana bamona oi baine abia. ‘Inai be namo’ oi baine gwauraia bona una dekenai oi baine hereva, maoro dalana oi basie hahedinaraia.
- Proverb haida be gado idia auka. Lalonai bona gabeai stag dekenai dementia taudia dekenai tok bado maoromaoro bona diba gauna oi baine gaukaralaia.
- Uda baine ore neganai oi baine dokona. Miniti 5 eiava 10 lalonai tok bado haida be nega namona ta.
Inai peisi ai (7 kahadia)
Tok bado gemu ese diba tok bada ta ia gaukaralaia, bona ginigunana kahirakahira ia dokona. Taunimanima haida dekenai inai be moale bona metau metau dalana ta, nega ta oi hebou hebou ai karaia totona. Gemu inai ia gaukara, badina tok badodia be gunana bona diba gauna, bona taunimanima ese hari dina dekenai gaudia ia basine laloatao. Inai henanadai ese baine hahedinaraia edena dala oi baine goada, edena tok bado oi baine abia hidi, bona edena dala metau metau oi baine dogoatao.
Tok bado gemu be dahaka?
Inai be gemu kwadogi ta. Taunimanima ta ese tok bada ta ena kahana baine duahia, bona ma ta ese ginigunana baine gwauraia. Hegeregere, “Actions speak louder than…” bona “The early bird catches the…” Taunimanima ese ginigunana baine gwauraia, baine poinia, eiava oi henia diba rua eiava toi lalonai ta baine abia hidi. Taunimanima haida ese tok badana kahana idia duahia diba ia moalelaidia.
Golden Moments ese inai do davana tok bado gemu bamona ia henia, letra badadia ida. Skrini lasi oi goada diba danu: tok badana kahana sibona oi gwauraia bona oi naria.
Edena dala oi baine goada, hakapua hakapua
- Nega metau ta oi abia hidi bona taunimanima ida mata hegeregere oi helai.
- Tok badana kahana oi duahia metau metau, hereva namona ida, bona oi lasi. National Institute on Aging ese ia gwauraia, metau metau oi hereva bona hereva kwadogidia oi gaukaralaia.
- Oi naria. Sekon haida oi henia. Diba ta ia lasi neganai, ginigunana rua eiava toi oi henia, ta be maorona.
- Diba ibounai oi abia dae moale ida. “Oi, unai be maorona” eiava “Lau na laloatao lasi unai” ese hereva baine namo.
- Tok badana dekenai oi hereva. Ia dekenai anina be dahaka, eiava edeseni ia kamonaia. Inai lalonai anina bada ia noho.
- Ia baine hekwarahi lasi neganai oi dokona. Tok bado haida bona kiri ta be nega namona ta.
Henanadai lasi, to diba oi henia dalana
Diba haida oi henia neganai gemu baine haraga diba, to henanadai bamona oi karaia neganai test bamona ia hedinaraia diba. Hereva dalana baine metau. “Ginigunana oi kamonai goada, a, eiava ta oi abia hidi?” oi gwauraia, “Edana be maorona?” lasi. Taunimanima ia diba neganai nega ta oi henia murinai, diba oi hahedinaraia.
Taunimanima ia lalohisihisi eiava ia hemarai neganai, gemu oi rakatania bona gaudia ma ta oi karaia. Emai hereva henanadai ai oi itaia edena dala oi badilaia, hekwakwanai lasi.
Taunimanima dekenai tok bado namodia oi abia hidi dalana
- Taunimanima edia tok badodia oi gaukaralaia. Ruma bese oi nanadaidia, edia tama eiava adavana ese dahaka tok badodia ia gwauraia noho. Maragi negai tok badodia be idia haraga diba.
- Tok bado kwadogidia, dina ibounai gaudia dekenai oi abia hidi. Guba, adava, gabu, ruma bese bona nega taudia dekenai tok badodia be diba gauna bona idia haraga.
- Oi karaia maoromaoro. Proverb haida ese hereva gunadia eiava sivarai auka ta idia ura neganai, idia haheauka diba. Idia moalelaidia taunimanima dekenai sibona oi gaukaralaia.
- Gado oi itaia namonamo. Idiom haida be gado ma ta dekenai idia basine anina maoro. Taunimanima ia diba gado ai tok badodia oi gaukaralaia, bema oi tahua matamata karana.
Buka taudia hegeregeredia ai tok bado haida
Unai dekenai, ginigunana be ( ) lalonai ia noho, oi dekenai diba. Tok badana kahana sibona oi duahia, bena oi naria.
- Guba: “Rain before seven…” (ginigunana: “fine by eleven”); “Every cloud has…” (a silver lining).
- Adava bona aniani: “Too many cooks…” (spoil the broth); “Don’t count your chickens…” (before they hatch).
- Ruma bona ruma bese: “Home is where the heart…” (is); “Blood is thicker than…” (water).
- Nega taudia bona gabu: “April showers bring…” (May flowers); “You reap what you…” (sow).
Taunimanima ia basine diba neganai be dahaka?
Stag gabeai taunimanima haida ese hereva idia basine davaria diba. Tok badana oi basie rakatania. Oi duahia, oi kiri, bona imana, kwarana eiava laulau ta amo diba baine henia oi noia. Diba tok bada ta oi hebou hebou ai kamonai be nega hebou ta. Gemu oi heboua ane, ranu siahu ta, eiava imana amo helalo ta ida, hegeregere stag gabeai kara ai.
Tok bado oi gaukaralaia dala ma haida
Tok badodia amo taunimanima edia mauri gunana dekenai hereva ia mai haraga. Oi diba henanadai gaukaralaia laloatao henanadai amo, eiava gemu hegeregere hereva kad oi goada. Dina lalonai kara ma haida dekenai, dementia taudia edia kara oi itaia.
Henaidai momodia
Dementia dekenai tok bado gemu be dahaka?
Inai be gemu ta, ena be diba tok bada ta baine duahia ela bona ginigunana dekenai, bena taunimanima baine gwauraia totona baine noia. Taunimanima ese ginigunana baine gwauraia, diba ta baine poinia, eiava tok badana ia kamonai diba sibona. Golden Moments ai do davana gemu ta ia henia, una ai diba oi baine itaia bona ginigunana metau metau baine hahedinaraia.
Tok bado gemu be laloatao test ta, a?
Oi henanadai bamona oi goada neganai, unai bamona ia hedinaraia diba. Metau metau bona hebou hebou nega ta bamona oi goada, diba oi henia, taunimanima baine lalohisihisi diba ta oi rakatania, bona skor ta oi basie hahedinaraia. Anina namona be moale bona hereva hebou.
Edena tok bado be dementia tau badadia dekenai idia namo?
Dina ibounai mauri dekenai tok bado kwadogidia bona diba gauna be namo herea: guba, adava bona ruma tok badodia, bona ruma bese eiava nega taudia tok badodia. Taunimanima ia tubuna negai ia kamonai tok badodia be idia haraga diba. Proverb diba lasi oi basie gaukaralaia, badina idia taunimanima baine haheauka diba.
Taunimanima ese ginigunana ma ta ia gwauraia neganai be dahaka oi karaia?
Moale ida oi abia dae bona ia dekenai dahaka ia herevalaia oi nanadaia. Taunimanima momo ese ginigunana ma ta idia gwauraia, eiava tok bada ma ta amo ia mai. Una oi gaukaralaia ia edia mauri dekenai hereva dalana baine kehoa totona.
Badina sivarai
Inai peisi ese ia badinaia oganaisesen bona tahua sivarai ai haheboua. Inai peisi hamatamataia neganai iboudiai ai itaia maoromaoro.
- Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease: Do's and Don'ts · National Institute on Aging
- Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS