W skrócie
Kolorowanie jest proste i otwarte: nie ma złej odpowiedzi i można je przerwać w każdej chwili. Dla osób z chorobą Alzheimera lub demencją wybieraj wzory dla dorosłych, z dużymi, czytelnymi kształtami, i proponuj grube kredki albo markery. Usiądź obok, chwal kolory, a nie staranność, i pozwól osobie zdecydować, kiedy skończyć. Dobrą opcją jest też gra dotykowa i wydruki do kolorowania.
- Wybieraj wzory dla dorosłych, takie jak sceny z przyrody, mandale, znane przedmioty i duże, proste wzory, a nie dziecinne kreskówki.
- Używaj grubych kredek, dużych markerów lub grubych ołówków. Trzymaj papier stabilnie i ogranicz paletę kolorów.
- Kolorować można na ekranie, dotykając koloru, a potem fragmentu obrazka. To omija precyzyjną motorykę.
- Rozmawiaj o kolorach i obrazku, a nie o tym, czy osoba trzymała się linii.
- Wcześniejsze zakończenie jest w porządku. Kilka minut wspólnego kolorowania to pełnoprawne zajęcie.
Na tej stronie (części: 7)
Kolorowanie to jedno z najłatwiejszych zajęć twórczych, jakie można zaproponować osobie z chorobą Alzheimera lub inną formą demencji. Nie wymaga czytania, pamięci ani właściwej odpowiedzi. Ręce się poruszają, pojawiają się kolory i jest obrazek, o którym można porozmawiać. Ten poradnik opisuje, jak wybierać strony, co przygotować i jak kolorować razem, by nie wyglądało to dziecinnie ani jak sprawdzian.
Dlaczego kolorowanie odpowiada wielu osobom z demencją
Kolorowanie daje rękom zajęcie, a oczom coś do śledzenia. Można je robić przy stole lub w fotelu przy oknie, a także łatwo odłożyć i podjąć. Alzheimer’s Association opisuje sztukę jako sposób wyrażania uczuć i cieszenia się chwilą, zaznaczając, że nie wymaga umiejętności artystycznych.
National Institute on Aging zaleca wybierać zajęcia dopasowane do tego, co osoba nadal potrafi, i dostosowywać je w miarę zmian. Kolorowanie łatwo dostosować: większy obrazek, grubsze kredki, mniej kolorów albo ekran dotykowy.
Wybieraj wzory dla dorosłych
Dorośli często nie lubią dziecinnych obrazków. Szukaj:
- Scen przyrodniczych: ogród z dużymi kwiatami, jezioro z łodzią, ptaki na gałęzi.
- Znanych przedmiotów: czajniczek, rower, owoc, kapelusz.
- Dużych, prostych wzorów: mandale i wyraziste figury geometryczne z kilkoma dużymi polami.
- Reprodukcji obrazów lub pejzaży, które osoba może rozpoznać z ulubionego miejsca albo od ulubionego malarza.
Unikaj stron z drobnymi, zagęszczonymi polami, bo są frustrujące do wypełnienia. Wydruki dla dorosłych to dobra opcja, a nasze darmowe wydruki zajęć dla osób z demencją zawierają strony w dużym druku.
Co przygotować
- Grube, łatwe do chwycenia narzędzia. Grube kredki, duże markery lub kredki ołówkowe z szerokim uchwytem są łatwiejsze niż cienkie pisaki.
- Mała paleta. Wystarczą trzy lub cztery kolory. Zbyt duży wybór może przytłaczać.
- Mocny papier lub karton. Cienki papier się rwie i przesuwa. Przyklej rogi taśmą albo użyj podkładki.
- Czysty stół. Usuń bałagan i ustawiaj jedną stronę naraz.
- Coś do maczania lub rozcierania, na przykład ściereczkę albo gąbkę, dla łagodniejszego efektu.
Kolorowanie na tablecie
Gra w kolorowanie w Golden Moments działa tak, że dotykasz kolor, a potem fragment obrazka. Nie wymaga precyzyjnej kontroli dłoni, więc może pasować osobom, których chwyt osłabł. Usiądź obok osoby, byście mogli razem patrzeć na ekran, i pozwól jej wybierać kolory. Wyłącz powiadomienia, by obrazek pozostał w centrum uwagi.
Jak kolorować razem
- Zacznijcie pierwsze pociągnięcie razem. Trzymajcie kredkę wspólnie albo połóż swoją dłoń na jej dłoni na kilka pociągnięć, a potem puść.
- Rozmawiajcie o kolorach i miejscach. „Ładny niebieski. Gdzie w życiu widziało się wodę w takim kolorze?” zaprasza do rozmowy bez wypytywania.
- Chwal wybory, a nie staranność. „Świetnie dobrane, ciepłe kolory” jest milsze niż „Trzyma się linii”.
- Pozwól prowadzić. Jeśli chce zamalować całą stronę, pozwól jej.
- Przerwij, gdy przestanie. Odłóż kredki i zaproponuj herbatę albo spacer.
Dostosowanie w miarę zmian w demencji
Na wczesnym etapie osoby często lubią szczegółowe strony i same wybierają kolory oraz wzory. Na średnim etapie pomagają większe obrazki i mniej wyborów. W późniejszych etapach spróbuj jednego dużego kształtu, miękko kolorowanego arkusza albo po prostu trzymania kredki przy nucie. Niektórzy wolą oglądać gotowy obrazek niż go tworzyć.
Więcej o pracy twórczej na każdym etapie znajdziesz w sztuce i rękodziele dla dorosłych z demencją oraz w projektach plastycznych dla osób z demencją.
Kiedy przerwać
Przerwij, jeśli osoba się frustruje, odsuwa kartkę albo wygląda na zmęczoną. Zakończenie po dwóch minutach to sukces, jeśli osobie się podobało. Możecie wrócić później albo wybrać inny obrazek lub inne zajęcie, na przykład zabawy zmysłowe.
Częste pytania
Czy kolorowanie jest dobre dla osób z chorobą Alzheimera?
To prosta, przyjemna czynność, którą wiele osób uważa za uspokajającą, i nie wymaga pamięci ani właściwych odpowiedzi. Nie jest leczeniem i nic tu nie twierdzi, że spowalnia chorobę. Traktuj to jako miłe, wspólne zajęcie.
Jakie kolorowanki sprawdzają się najlepiej dla dorosłych z demencją?
Najlepiej działają strony z dużymi, wyraźnymi polami i znanymi motywami: kwiaty, owoce, ogrody, ptaki, łodzie lub ulubiony przedmiot. Unikaj drobnych, zagęszczonych wzorów oraz projektów, które wyglądają dziecinnie. Dobrą opcją są wydruki dla dorosłych i gry dotykowe.
Moja mama denerwuje się, gdy koloruje poza linią. Co robić?
Powiedz jej, że linie nie mają znaczenia. Wybierz stronę z dużymi kształtami albo zaproponuj, by pokolorowała całą stronę jednym kolorem. Chwal kolory, które wybiera, i przerwij, jeśli się frustruje.
Czy kolorowanie można robić na tablecie?
Tak. Golden Moments ma grę w kolorowanie, w której dotykasz kolor, a potem fragment obrazka. Nie wymaga precyzyjnej kontroli dłoni i łatwo ją zacząć oraz przerwać.
Źródła
Podajemy linki do instytucji i badań, na których opiera się ta strona. Każde źródło sprawdziliśmy przy ostatniej aktualizacji strony.
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
- Activities · Alzheimer's Association
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities for dementia · NHS