Кыска җавап
Буяу — гади һәм ачык эшчәнлек: дөрес җавап юк, һәм аны istәгән вакытта туктатырга була. Альцгеймер яки деменция белән яшәүче кешеләр өчен олылар рәсемнәрен, ачык һәм артык катлаулы булмаган формаларны сайлагыз, калын карандашлар яки фломастерлар тәкъдим итегез. Кешенең янында утырыгыз, төсләрне мактагыз, аккуратлыкны түгел, туктау вакытын кеше үзе хәл итсен. Экрандагы буяу уены һәм басма битләр — ике вариант та бар.
- Олылар рәсемнәрен сайлагыз: табигать күренешләре, мандалалар, таныш әйберләр яки зур гади орнаментлар, балаларча мультфильмнар түгел.
- Калын карандашлар, зур фломастерлар яки тупас карандашлар кулланыгыз. Кәгазьне тыныч тотыгыз, палитраны кечкенә тотыгыз.
- Экранда буяу мөмкин: төсне басыгыз, аннары рәсемнең бер өлешен басыгыз, нечкә кул осталыгы кирәкми.
- Сөйләшкәндә төсләр һәм рәсем турында сөйләгез, сызыклар эчендә калуы турында түгел.
- Иртә туктау да яхшы. Бергә берничә минут буяу — тулы эшчәнлек.
Бу битта (7 бүлек)
Буяу — Альцгеймер яки башка деменция белән яшәүче кешегә тәкъдим итә торган иң гади иҗади эшчәнлекләрнең берсе. Ул укуны, хәтерне яки дөрес җавапны таләп итми. Куллар хәрәкәт итә, төсләр килеп чыга, һәм сөйләшә торган рәсем бар. Бу гайдта битләрне ничек сайларга, нәрсә әзерләргә һәм бергә ничек буярга языла, аны балаларча яки имтихан кебек итмичә.
Нигә буяу күп деменция белән яшәүчеләргә туры килә
Буяу кулларга эш, күзләргә күзәтәчәк бирә. Өстәл артында яки тәрәз янындагы урындыкта эшләргә мөмкин, һәм аны җиңел генә куярга һәм алырга була. Alzheimer’s Association сәнгатьне хисләрне белдерү һәм хәзерге мизгелне рәхәтләнеп кичерү юлы дип атый, һәм аның сәләт таләп итмәвен искәртә.
National Institute on Aging кешенең хәзерге сәләтенә туры килгән эшчәнлекләрне сайларга һәм сәләт үзгәргәч көйләргә куша. Буяуны көйләү җиңел: зуррак рәсем, калынрак карандаш, азрак төс яки экрандагы буяу.
Олылар рәсемнәрен сайлагыз
Олылар еш балаларча рәсемнәрне яратмый. Түбәндәгеләрне карагыз:
- Табигать күренешләре: зур чәчәкләр белән бакча, көймә белән күл, ботакта кошлар.
- Таныш әйберләр: чәйнек, велосипед, җимеш, эшләпә.
- Зур, гади орнаментлар: мандалалар һәм берничә зур бүлекле ачык геометрик формалар.
- Сынлы сурәтләр яки манзаралар, кеше яраткан урыннан яки рәссамнан таныш булырга мөмкин.
Кечкенә, тыгыз урыннардан сакланыгыз: аларны тутыру авыр. Олылар өчен басма битләр яхшы вариант, һәм безнең бушлай басма деменция эшчәнлекләре арасында зур шрифтлы битләр бар.
Нәрсә әзерләргә
- Калын, тотарга җиңел кораллар. Зур карандашлар, калын фломастерлар яки киң тотмалы төсле карандашлар нечкә каләмнәрдән яхшырак.
- Кечкенә палитра. Өч-дүрт төс җитә. Күп сайлау аптырату китерергә мөмкин.
- Нык кәгазь яки картон. Нечкә кәгазь ертыла һәм шуа. Почмакларын лентага беркетегез яки клипборд кулланыгыз.
- Ачык өстәл. Артык әйберләрне алып куегыз, бер вакытта бер битне куегыз.
- Матурлау өчен чүпрәк яки губка, йомшаграк эффект өчен.
Планшетта буяу
Golden Moments’тагы буяу уены төсне басып, аннары рәсемнең бер өлешен басу белән эшли. Ул нечкә кул осталыгын таләп итми, шуңа күрә кул көче кимегән кешеләргә дә туры килә. Кешенең янында утырыгыз, экранны бергә карагыз, төсләрне кеше сайласын. Хәбәрнамәләрне сүндерегез, рәсем төп урында калсын.
Бергә буяу
- Беренче сызыкны бергә башлагыз. Карандашны алар белән тотыгыз, яки берничә сызык өчен кулыгызны аларныкына куегыз, аннары җибәрегез.
- Төсләр һәм урыннар турында сөйләгез. “Бу бик матур зәңгәр. Сез мондый төстәге суны кайдадыр күргәнегез бармы?” дигән сорау имтиханга охшамыйча сөйләшүгә ярдәм итә.
- Аккуратлыкны түгел, сайлауны мактагыз. “Сез бик җылы төсләр сайладыгыз” дигән сүз “Сез сызыклар эчендә калдыгыз” дигәннән яхшырак тоела.
- Кеше җитәкләсен. Бөтен битне сызарга теләсә, рөхсәт итегез.
- Туктаганда туктагыз. Карандашларны куегыз, чәй яки йөреш тәкъдим итегез.
Деменция үзгәргәч көйләү
Башлангыч этапта кешеләр еш детальле битләрне ошата, үзләре төс һәм дизайн сайлый ала. Урта этапта зуррак рәсемнәр һәм азрак сайлау ярдәм итә. Соңгы этапта бер зур форма, йомшак төсле кәгазь яки карандашны тотып, көйләп утыру мөмкин. Кайберәүләр ясалган рәсемгә карарга ясаудан күбрәк рәхәт ала.
Иҗади эшкә этапларда ничек карау турында күбрәк өчен, олылар өчен кул эшләре һәм сәнгать һәм деменция белән яшәүче кешеләр өчен сынлы сәнгать проектлары гайдларын карагыз.
Качан туктарга
Кеше борчылса, кәгазьне этсә яки арыганга охшаса, туктагыз. Ике минут рәхәтләнеп буяса — инде уңыш. Соңрак кире кайтырга, башка рәсем яки башка эшчәнлек сайларга мөмкин, мәсәлән сенсор уеннар.
Еш бирелгән сораулар
Буяу Альцгеймер белән яшәүче кешеләр өчен файдалымы?
Бу гади һәм рәхәт эшчәнлек, күп кеше аны тынычландыручы дип саный, һәм анда хәтер яки дөрес җавап кирәкми. Бу дәвалау түгел, һәм монда авыруны акрынайта дип әйтелми. Аны уртак рәхәт вакыт итеп кабул итегез.
Деменция белән яшәүче олылар өчен кайсы буяу рәсемнәре яраклырак?
Зур, ачык өлешләре һәм таныш темалары булган битләр яхшырак эшли: чәчәкләр, җимешләр, бакчалар, кошлар, көймәләр яки яраткан әйбер. Кечкенә, катлаулы орнаментлардан һәм балаларча күренешләрдән сакланыгыз. Олылар өчен басма битләр һәм экрандагы буяу уены — ике яхшы вариант.
Анам сызыклардан чыкканда борчыла. Нишләргә?
Аңа сызыкларның мөһим булмавын әйтегез. Зур формалы рәсем сайлагыз яки бөтен битне бер төскә буярга тәкъдим итегез. Ул сайлаган төсләрне мактагыз, һәм борчыла башласа туктагыз.
Планшетта буяу мөмкинме?
Әйе. Golden Moments'та буяу уены бар: төсне басасыз, аннары рәсемнең бер өлешен. Нечкә кул хәрәкәте кирәкми, башлау һәм туктау җиңел.
Чыганаклар
Бу бит таянган оешмаларга һәм тикшеренүләргә сылтама бирәбез. Һәрберсе бит яңартылганда тикшерелде.
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
- Activities · Alzheimer's Association
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities for dementia · NHS