Gweythresow Liwa rag Alzheimer's ha Demens

Liwa yw onan a’n gweythresow awenek esa dhe brofya dhe nebonan ow powes gans Alzheimer’s po furv aral a demens. Nyns eus edhom anodho a redya, a gov na gorthyp ewn. Dhyworth an leuv, y teu liwyow, hag yma skeusen dhe gewsel a-dro dhedhi. An gidyans ma a gews a-dro dhe dhis dewis folennow, pyth dhe worra yn-rag, ha fatel liwa war-barth heb y wul omglewes haval dhe dra fleghes po prov.

Prag y fydh liwa gwiw rag lies den gans demens

Liwa a re dhe’n dhiwleuv neppyth dhe wul ha dhe’n lagasow neppyth dhe holya. Y hyllir y wul owth esedha orth moos po yn kador ryb fenester, hag y hyllir y gemeres ha’y asa yn es. An Alzheimer’s Association a dheskrif artys avel fordh dhe dhiskwedhes omglewansow ha lowenhe an pols a-lemmyn, hag a not y’n jeves edhom a sleyneth artys.

An National Institute on Aging a gomend dewis gweythresow a dhesedh an pyth a yll den gul hwath, ha’ga aswiwa dell janj gallosow. Yth yw es aswiwa liwa: skeusen vrassa, kreyonow tewwa, le a liwyow, po skrin tappya-dha-liwa.

Dewisewgh desinyow rag tevesigyon

Tevesigyon nyns yw lowen lieskweyth gans skeusennow fleghes. Hwitrewgh rag:

• Gwelyow natur: lowarth gans bleujennow bras, lynn gans skath, ydhyn war scorren.
• Taklow aswonys: teghen, diwros, pees a frut, hatt.
• Patronyow bras ha sempel: mandalas ha shapys geometriek kler gans nebes rannow bras.
• Pryntys artys po tirwedhow a allsa an den aswon dhyworth tyller po liwer kerys.

Gwrewgh avoydya folennow gans rannow byghan ha klys, a yw serrus dhe lenwel. Yma folennow rag tevesigyon dhe bryntya dhe dhewis, hag yma y’gan gweythresow demens dhe bryntya heb kost folennow gans prynt bras.

Pyth dhe worra yn-rag

• Toulys tew, es dhe synsi. Kreyonow bras, merkoryon tew, po plommyn liw gans dalgh ledan yw essa es ages pluvennow moen.
• Niver byghan a liwyow. Tri po peswar liw yw lowr. Re a dhewisow a yll bos re veur.
• Paper po kartenn krev. Paper tanow a derr ha slynkya. Staghsewgh an gornellow po usyewgh klyppbord.
• Moos kler. Kemerewgh kerdh an klys ha gorrewgh unn folen yn termyn.
• Neppyth dhe dhybbi po dhe gemyska, kepar ha lyen po spong, rag effeyth medhel.

Liwa war leghen

An gwari liwa yn Golden Moments a ober dre dappya liw hag ena tappya rann a’n skeusen. Nyns eus edhom anodho a rewlans meus dorn, ytho y hyll bos gwiw rag tus a’n jeves gwannhe aga dalgh. Esedhewgh ryb an den may hyllewgh kevrenna an skrin, ha gasowgh dhodho dewis an liwyow. Diallosewgh gwarnyansow may trig an skeusen yn fogel.

Fatel liwa war-barth

1. Dalleth an kynsa strook war-barth. Synsewgh an kreyon ganso, po gorrewgh agas dorn a-ugh dh’y dhorn dres nebes strookys, hag ena gasowgh.
2. Kowsowgh a-dro dhe liwyow ha tylleryow. “Henn yw glas teg. Ple hwrussys hwi gweles dowr a’n liw na?” a wra gelwel kesklapp heb govynn.
3. Kommendewgh an dewisyow, a-der an tideryneth. “Hwi a dhewisas liwyow mar domm” a wra omglewes gwell ages “Hwi a drigas y’n linenyow.”
4. Gasowgh dhodho hembrenkyel. Mar mynn ev skrybla dres an folen dhien, gasowgh dhodho.
5. Hedhewgh pan wra ev hedhi. Gorrewgh an kreyonow yn-nans, ha profyewgh hanafas te po kerdh.

Aswiwa dell janj demens

Y’n rann gynnsa, tus a lowenha lieskweyth gans folennow manylys hag a yll dewis aga liwyow ha’ga desinyow aga honan. Y’n rann gres, skeusennow brassa ha le a dhewisow a weres. Yn rannow diwettha, assayewgh unn shap bras, folen gans liw medhel, po yn sempel synsi kreyon hag hwi ow hwibana ton. Nebes tus a lowenha gweles skeusen worfennys moy es y gwul.

Rag moy a-dro dhe ober awenek orth pub rann, gwrewgh mires orth kreftow hag artys rag tevesigyon gans demens ha ragdresow artys rag tus gans demens.

P’eur dhe hedhi

Hedhewgh mar kwra an den dos ha bos serrys, herdhya an paper dhe-ves, po heveli skwith. Diwedha wosa diw vynysen yw sewena mar kwrussa ev y lowenhe. Hwi a yll dehweles diwettha, po assay folen aral po gweythres aral kepar ha gwari ansell.