Pintado luraña Alzheimer ukat demenciatak

Pintado luraña ukax Alzheimer jan ukax demencia uñt’ata jaqinakatak sasaw sapa kuti sum uñjasiñawa. Janiw liyiñ, amuyu ni chiqa jawsawinakax munaskiti. Janchinakax jaytaspa, lapiznaka utjaspa, lupin parlañatakix utjaraki. Aka uñacht’äwix lupinak ajlliñ, kunanakas churañ ukat kunjamas pintado ch’iqhinakat jan wawanakar uñtat ukhamar lurañ amuyañatakiw.

Kunatak pintado luraña walipäki jaqi walja demencia uñt’ata jaqinakatak

Pintado luraña janchinakar luraña churaraki ukat nayranakar uñjañ churaraki. Mesanxa jan ukax qhana ventananxa qarspa lurasiñawa, ukat sasaw jaytasiñawa jan ukax sarañawa. Alzheimer Association ukax arte ukax amuyunakam qhanañ ukat jichhürux kusisiñ uñjañatakix sarnaqañ ukhama parli, janiw arte yatiñ mayiñ wali wakiskiti.

National Institute on Aging ukax jaqix kunanakas lurasispa ukanakar akham ajllañ yatichi, ukat jaqix kunjamas mayjt’axi ukhamar mayjt’añ yatichi. Pintado luraña ukax sum mayjt’asiñawa: jach’a lupi, jach’a lapiz, ch’uxña jan ukax pantallan pintaña.

Amuyumpi lupinak ajllapxam

Jaqinakax wawanakan lupinakap jan munapxi. Akanak uñjapxam:

• Qurinaka: jach’a ch’uqinaka utjki uka quri, mä quta sarnaqañ jan ukax pájaro mä qala patxan.
• Yatiñ uñjasiri lupinaka: tetera, bicicleta, mä frutas, mä sombrero.
• Jach’a, sut’ini ch’iqhi lupinaka: mandala ukat jach’a geométrico ch’iqhi, walja jach’a chiqanakampi.
• Arte lupinaka jan ukax qhana uñtasa: jaqix mä kuna sarnaqat ukat pintoran sañanak uñtañ atipxi.

Jan wali ch’iqhi, jan wali jach’a chiqanakat jitañamawa, uk pintañ sasaw ch’amanchi. Imprimir amuyumpi lupinaka walinakawa, ukat free printable dementia activities ukanx jach’a letranakampi lupinaka utjaraki.

Kunanakas churañ

• Jach’a, sum apt’asiñ ukanaka. Jumbo crayón, marcador jach’a jan ukax lapiz jach’a apt’añataki, jan jisk’a bolígrafo sasaw wali.
• Ch’iqhi colores. Kimsa jan ukax pusi colores sasaw wali. Walja colores jan wali sasaw jaysi.
• Jach’a papel jan ukax cartulina. Jisk’a papel ch’aqaraki ukat ch’iqhi uñtasi. Esquinanak cinta jaruña jan ukax clipboard ocsa.
• Sum mesa. Jan kuna ch’axwañ ukat sapa kuti mä lupi churaña.
• Mä trapo jan ukax esponja, jan wali jach’a efecto ukatak lurañataki.

Tablet ukan pintaña

Golden Moments ukan pintaña juego ukax ch’uxña tocañ ukat lupin mä tuqi tocañ lurawa. Janiw wali ch’amanchañ maquinas ch’amanchaskiti, ukat jaqinakan jan wali apt’asiñ ukanakas walinak lurasispawa. Jaqi ukhamaraki pantallar uñjañataki jumanakampi sarnaqañ, ukat ch’uxñanak ajllañ churapxam. Notificaciones apaqañ, ukhamat lupi chiqpach amuyasiñ.

Jumanakampi kunjamas pintasa

1. Qalta phuqhañ mayacht’asa. Jumanakampi crayón apt’apxam, jan ukax maka jaqinakan maka sapa khepat uñtasa, ukat jaytapxam.
2. Ch’uxñanakat ukat chiqanakat parlapxam. “Akax wali sum azul ch’uxñawa. ¿Kawkhantis akham ch’uxña umar uñjta?” sasa parlañax sarnaqañ utjayi, jan jiskt’añampi.
3. Ajllawinak alabapxam, janiw sum lurañ ukat. “Jumax wali q’añu ch’uxñanak ajlliwta” sasaw sum sañ, “Chiqat jaytawtaxa” sasaw sipansa.
4. Jupanakar sarañ churapxam. Lupi tuqi ch’iqhi phuqhañ munaski ukhaxa, uk lurañ churapxam.
5. Jupanaka jaytasiñ jan ukax sayt’asiñ ukhaxa sayt’apxam. Crayón jaytapxam, ukat mä suma ch’allaña jan ukax sarnaqañ sasaw.

Demencia sarnaqañ ukhamar mayjt’asiñ

Qalltañ pachanx jaqinakax walja lupi uñjañ munapxi, ukat ch’uxñanak ukat lupinak nayrapachanx ajllapxi. Chiqpach pachanx jach’a lupinakax ukat ajlliwinak jisk’a ukax walinakawa. Qhipa pachanx mä jach’a q’äpi, mä ch’uxña papel, jan ukax mä nayra cantar uñtasa jan ukax mä tonada lurasa. Walja jaqinakax jiwasan lupi luratapat sipansa, luratapa uñjañ munapxi.

Jupanakan pachaparu arte lurañanakat yatiñ munasa, arts and crafts for adults with dementia ukat art projects for people with dementia uñjapxam.

Kunapachas sayt’añ

Jaqix kusisiñ mayjt’aki ukhaxa, pusi jan ukax wali jank’aki ukhaxa, papel jaytaski ukhaxa jan ukax sayt’añ munaski ukhaxa, sayt’apxam. Pä tiempo pintasa walikiwa, uk ukax ch’uxña sañ kusisiñaxa. Jumanakax khepat sarnaqañ jan ukax mä jaya lurañ sasaw jan ukax sensory play sasa mä juegu ajlliñ utjaspa.