އަލްޒައިމަރސް އަދި ޑިމެންޝިއާއަށް ކުލަ ޖެހުން

ކުލަ ޖެހުން އަކީ އަލްޒައިމަރސް ނުވަތަ އެހެން ބާވަތެއްގެ ޑިމެންޝިއާ ހުންނަ މީހަކަށް ހުށަހެޅޭނެ އެންމެ ފަސޭހަ އުފެއްދުންތެރި މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެކަކެވެ. މިއަށް ކިޔުން، ހަނދާން، ނުވަތަ ރަނގަޅު ޖަވާބެއް ނުބޭނުންވެއެވެ. އަތް ހަރަކާތްތެރިވެ، ކުލަތައް ފެންނައިރު، ވާހަކަ ދެއްކޭނެ ތަސްވީރެއް ލިބެއެވެ. މި ލަފާގައި ސަފްހާ ހޮވާ ގޮތް، ތައްޔާރު ކުރަންޖެހޭ ތަކެތި، އަދި ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ކަމެއް ފަދައިން ނުވަތަ އިމްތިހާނެއް ފަދައިން ނުހީ، އެކުގައި ކުލަ ޖެހޭ ގޮތް ބަޔާންކޮށްދެނީ.

ޑިމެންޝިއާ ހުންނަ ގިނަ މީހުންނަށް ކުލަ ޖެހުން އެކަށީގެންވާ ސަބަބު

ކުލަ ޖެހުމުން އަތަށް ކުރަން ކަމެއް ލިބެ، ލޮލަށް ބަލަން އެއްޗެއް ލިބެއެވެ. މީޒެއް ކައިރީގައި ނުވަތަ ކުޑައިރިމަތީގައި އިށީނދެލައިގެން މިކަން ކުރެވޭނެ، އަދި ފަށައިގަތުމާއި ހުއްޓާލުން ފަސޭހަވެއެވެ. Alzheimer’s Association އިން ފަންނުގެ މަސައްކަތް ހިތުގެ އިހުސާސްތައް ދައްކައި، މި ވަގުތު އުފަލުން ލިބޭނެ ގޮތެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، މިއަށް ޚާއްޞަ ފަންނީ ހުނަރެއް ނުބޭނުންކަމަށް ވެސް ދައްކައިދެއެވެ.

National Institute on Aging އިން ލަފާ ދެނީ މީހަކަށް އަދި ކުރެވޭނެ ކަންތަކާ އެއްގޮތްވާ މަސައްކަތްތައް ހޮވާ، ކުރެވޭ ކަންތައް ބަދަލުވާއިރު އެއާ އެއްގޮތަށް ބަދަލުކުރުމަށެވެ. ކުލަ ޖެހުން ބަދަލުކުރަން ފަސޭހަ: ބޮޑު ތަސްވީރެއް، ބޯ ކްރޭއޮން، މަދު ކުލަތަކެއް، ނުވަތަ ޓެޕް ކުރަން ޖެހޭ ސްކްރީނެއް.

ބޮޑެތި މީހުންނަށް ޚާއްޞަ ޑިޒައިން ހޮވާށެވެ

ބޮޑެތި މީހުން ގިނަ ފަހަރަށް ކުޑަކުދިންގެ ތަސްވީރުތަކަށް ކަމުދާކަށް ނުވެއެވެ. މިފަދަ ތަކެތި ހޯދާށެވެ:

• ގުދުރަތީ މަންޒަރު: ބޮޑެތި މާތަކެއް ހުންނަ ބަގީޗާއެއް، ލޯންޗެއް ހުންނަ ކަނޑެއް، ގަހެއްގެ މައްޗަށް އިށީނދެލައިގެން ހުރި ދޫނިތަކެއް.
• އާދަކުރެވޭ ތަކެތި: ސާއިކަޓެއް، ބައިސްކަލެއް، މޭވާ އެއްޗެއް، ޓޮޕީއެއް.
• ބޮޑެތި، ސާދާ ނަމޫނާތައް: މަދު ބޮޑެތި ބައިތަކެއް ހުންނަ މެންޑަލާ އަދި ބޮޑެތި ޖިއޮމެޓްރިކް ބައިތަކެވެ.
• ފަންނީ ޗާޕު ނުވަތަ މަންޒަރުތައް އެމީހާ ދެނެގަނެވޭ ތަނެއް ނުވަތަ ކަމަށް ބޭނުންވާ ފަންނާނެއް ހަނދާން ކޮށްދޭ ތަކެތި.

ކުޑަ އަދި ހަމަނުޖެހޭ ބައިތަކެއް ހުންނަ ސަފްހާތައް ދޫކޮށްލާ، އެއީ ފުރިހަމަ ކުރަން ދަތިވާނެ ކަމެކެވެ. ޕްރިންޓް ކުރެވޭ ބޮޑެތި މީހުންގެ ސަފްހާތައް ރަނގަޅު އިޚްތިޔާރެއް، އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ޑިމެންޝިއާއަށް ހިލޭ ޕްރިންޓް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތައް ގައި ބޮޑު އަކުރުގެ ސަފްހާތައް ހިމެނެއެވެ.

ތައްޔާރު ކުރަންޖެހޭ ތަކެތި

• ބަހައްޓަން ފަސޭހަ، ބޯ ސާމާނު. ބޮޑު ކްރޭއޮން، ބޯ މާކަރ، ނުވަތަ ބޮޑު ގަބްޒައެއް ހުންނަ ކުލަ ޕެންސިލް، ފަޅަ ބޯލިން ބޭނުން ކުރަން ފަސޭހަވެއެވެ.
• މަދު ކުލަތަކެއް. ތިން ނުވަތަ ހަތަރު ކުލައަކީ ފުދޭ މިންވަރެވެ. މާ ގިނަ އިޚްތިޔާރުތަކެއް އޮތްއިރު ހަމަނުޖެހިދާނެ.
• ހަރު ކަރުދާސް ނުވަތަ ކާޑު. ފަޅަ ކަރުދާސް އަވަހަށް ހަރުކާއި ރިއްސެއެވެ. ކޮނުތައް ޓޭޕް ކޮށް ބަހައްޓާ، ނުވަތަ ކްލިޕްބޯޑެއް ބޭނުންކުރާށެވެ.
• ސާފު މީޒެއް. އެހެން ތަކެތި ނެގުމަށްފަހު އެއް ފަހަރަކު އެއް ސަފްހާ ބަހައްޓާށެވެ.
• ކުލަ ދަޅުކުރަން ނުވަތަ އެއްކޮށްލަން އެއްޗެއް، ފޮތި ކުނޑިއެއް ނުވަތަ ސްޕޮންޖެއް ފަދަ ތަކެއްޗެވެ.

ޓެބްލެޓެއްގައި ކުލަ ޖެހުން

Golden Moments ގައި ހުރި ކުލަ ޖެހުމުގެ ގޭމް މަސައްކަތް ކުރަނީ ކުލައެއް ނަގައި ތަސްވީރުގެ ބަޔަކަށް ޓެޕް ކުރުމުންނެވެ. މިއަށް އަތް ބަރާބަރު ބޭނުން ނުވާތީ، ބަހައްޓާ ގަބްޒަ ދަށްވެފައިވާ މީހުންނަށް ވެސް އެކަށީގެންވެދާނެ. ސްކްރީން އެކުގައި ބަލާލެވޭތޯ އެމީހާގެ އަރިހުގައި އިށީނދެ، ކުލަ ހޮވަން އެމީހާއަށް ދޫކޮށްލާށެވެ. ތަސްވީރަށް ސަމާލުކަން ދެވޭތޯ ނޮޓިފިކޭޝަން ނިއްވާލާށެވެ.

އެކުގައި ކުލަ ޖެހޭ ގޮތް

1. ފުރަތަމަ ރޮނގު އެކުގައި ޖަހާށެވެ. އެމީހާއާ އެކު ކްރޭއޮން ބަހައްޓާ، ނުވަތަ މަދު ރޮނގެއް ޖަހާ ހިސާބަށް އަތް އެމީހާގެ އަތުމަތީގައި ބަހައްޓައިގެން ދޫކޮށްލާށެވެ.
2. ކުލަތަކާއި ތަންތަނާ ބެހޭ ވާހަކަ ދައްކާށެވެ. «އެ ނޫ ކުލަ ވަރަށް ރީތި. އެފަދަ ކުލައިގެ ކަނޑު ކޮން ތަނެއްގައި ފެނިފައި ވޭތޯ؟» މިފަދަ ސުވާލުން އިމްތިހާނެއް ނެތި ވާހަކަ ފެށޭނެ.
3. ސާފުކަމަށް ނޫން، ހޮވުނު ކުލަތަކަށް ސަމާލުކަން ދައްކާށެވެ. «ވަރަށް ހޫނު ކުލަތަކެއް ހޮވީނޭ» އޭ ދެންނެވުމަކީ «ލައިނުގެ ތެރޭގައި ހުރީނޭ» އޭ ދެންނެވުމަށްވުރެ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.
4. އެމީހާއަށް އިސްކުރަން ދޫކޮށްލާށެވެ. މުޅި ސަފްހާއަށް ކުލަ ޖެހަން ބޭނުންފުޅުވެއްޖެނަމަ އެގޮތަށް ކުރަން ދޫކޮށްލާށެވެ.
5. އެމީހާ ހުއްޓިއްޖެ ހިސާބުން ހުއްޓާލާށެވެ. ކްރޭއޮން ބަހައްޓައި، ސާއިއެއް ބުއިމުމަށް ނުވަތަ ކުރު ހިނގާލުމަކަށް ހުށަހެޅުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.

ޑިމެންޝިއާ ބަދަލުވާއިރު އެއާ އެއްގޮތަށް ބަދަލުކުރުން

ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގައި، ގިނަ މީހުން ތަފްސީލީ ސަފްހާތަކަށް ކަމުދައި، އަމިއްލަ ކުލަތަކާއި ޑިޒައިން ހޮވެދާނެ. މެދު ފިޔަވަހީގައި، ބޮޑު ތަސްވީރާއި މަދު އިޚްތިޔާރުތަކެއް އެހީތެރިވެދާނެ. ފަހު ފިޔަވަހިތަކުގައި، އެއް ބޮޑު ބަޔެއް، ދަޅު ކުލައިގެ ސަފްހާއެއް، ނުވަތަ ތިބާ ރަގުމު ލަވައެއް ކިޔާ އިރު ކްރޭއޮނެއް ހިފައިގެން އިންނުމުގެ ފަސޭހަ ގޮތް މަސައްކަތް ކުރައްވާށެވެ. ބައެއް މީހުން ތަސްވީރެއް ނެގުމަށްވުރެ، ނިމިފައިވާ ތަސްވީރެއް ބަލާލުމަށް ކަމުދާނެ.

ކޮންމެ ފިޔަވަހިއެއްގައި އުފެއްދުންތެރި މަސައްކަތް ކުރުމާ ބެހޭ އިތުރު މައުލޫމާތަށް ޑިމެންޝިއާ ހުންނަ ބޮޑެތި މީހުންނަށް ކުރެވޭ ހުނަރުވެރި މަސައްކަތްތައް އަދި ޑިމެންޝިއާ ހުންނަ މީހުންނަށް ކުރެވޭ ފަންނީ މަޝްރޫޢުތައް ބައްލަވާށެވެ.

ހުއްޓާލަންޖެހޭ ވަގުތު

އެމީހާ ހިތާމަވެއްޖެނަމަ، ކަރުދާސް ދުރަށް އެއްކޮށްލިއްޖެނަމަ، ނުވަތަ މަޑިވެފައިވާ ފެންނަނަމަ ހުއްޓާލާށެވެ. އެމީހާ އުފަލުން ލިބިއްޖެނަމަ، ދެ މިނެޓަށްފަހު ހުއްޓާލުމަކީ ވެސް ކާމިޔާބެކެވެ. ފަހަތަށް އަލުން ފަށާލެވޭނެ، ނުވަތަ އެހެން ތަސްވީރެއް ނުވަތަ ހިއްސުކުރުމާ ގުޅޭ މަސައްކަތްތައް ފަދަ އެހެން މަސައްކަތެއް މަސައްކަތް ކުރެވޭނެ.