Abtooti

Altsaymer kee Kas-baytih Kullaysiyyah Taamoomi

uqusbus 3 minit kawsadahab uddurih dokonut · nanu mannal fiirisnaah

ux gacsa

Kulla hayya xabbacowaah abtaamat caddok tekkek: uma gabat-gac mayana, kaadu waqdi kulla xaban xiqtana. Altsaymer kee kas-bayti luk yani marah, kaxxa mara xagnissaah yaabuddi fanah baxaaxi luk tan masal doora, qaxbaah tan kullay qalamitte ken uwwa. Ken catoot digi, sissikah elle meceek farti kullaala ken faatisa, kaadu isin qokolta num elle gabat-gaca waqdi is dooraay qada. Shaasha tabaq-haysak kulla haytan kusaq kee kaxxa waraaqatak tan masal namma tiyak kusaq doorit yaani.

  • Kaxxa mara xagnissa masal doora, baxsaaluk gubi taagoot, laqoh mandalas, ken ixxigah tan qiddo kee baxaaxik tan qibaaroora; urriyih kartoon doortinam xiqtaama hinna.
  • Qaxbaah tan kullay qalamitte, kaxxa maarkeritte kee doora fanah tan bilsih qalamitte xayyowsa. Waraaqat qaxbaah yibiddik taturisaay, kullay doora xabbacowsa.
  • Kulla hayya shaashal kulla tabataah masalih kobox tabaq-haytaamal taamitaanam xiqtana, taam gaba-qunxi caddoh taama mayallissa.
  • Kullaala kee masalih caagid yaaba, num xariirat addal yeedeeh mayeedeeh innah tan caagid ma-yabaana.
  • Gabat-gaci sissikah xaban xiqtana. Inkih dagoo daqiiqah kulla hayyaanam kaxxa taama kinni.
Ta galil (7 footimaami)
  1. Kas-bayti luk yani mangi marah kulla hayya macah koboxxowta
  2. Kaxxa mara xagnissa masal doora
  3. Macah xayyowsaana
  4. Taableetal kulla hayya
  5. Mannal inkih kulla haytan
  6. Kas-bayti korsita waqdi caddosiyya
  7. Waqdi elle xaban

Kulla hayya Altsaymer hinnay kas-bayti luk yani mara acayuk geytima qibaaroh kusaqak yayse taama kinni. Akriya mali, kas-xaafiyyat mali, kaadu qadooti gabat-gac ma-yallissa. Gabi yuqunxe, kullaala yawqe, kaadu elle yaaban masal geytima. Ta kusaq-gide waraaqat mannal dooraana, macah xayyowsaana, kaadu urriyiyya hinnay fanna-fanta xiqsisak mayaninik mannal inkih kulla haytan yaabaha.

Kas-bayti luk yani mangi marah kulla hayya macah koboxxowta

Kulla hayya gabat taama tacaah inti elle yaalatan caagid takke. Meesaat digiinik hinnay daaqarat catoot korsit digiinik abaanam xiqtana, kaadu sissikah qimmisaanaah xaban xiqtana. Alzheimer’s Association bilsi kee kusaq sorkocobbaxi xiqsiisaah ta waqdih farti elle geyan inna baxxaqisa, kaadu bilsih kaxxa aaxigiyya ma-yallissa axcuk kassiisa.

National Institute on Aging num ta waqdi abaah xiqam luk taamoomi dooraanaah, dudda korsita waqdi ken caddosak gacan inna kassiisa. Kulla hayya sissikah caddosaanam xiqtana: kaxxa masal, qaxbaah tan kullay qalam, dagoo kullaala, hinnay shaashal tabaq-haytan kusaq.

Kaxxa mara xagnissa masal doora

Kaxxa mari urrih masal xaley ma-le. Ta caagid gurrus:

  • Gubi taagoot: kaxxa cambooliyoh araca, weqeytih dumaat dooni, kimbir caxat tan.
  • Ken ixxigah tan qiddo: shaayik buraad, biskileet, morkot, koofiyya.
  • Kaxxaah baxaaxik tan qibaaroora: mandalas kee xabbacowah tan kaxxa qibaaroora.
  • Bilsih taamoomi hinnay aracak bilsi isin qokolta num garci-aracak hinnay kacan-le bilsiyseeytak yaaxigem takke.

Qunxixxic kee koboxxowteh tan arooca luk tan waraaqatak garca, ken kibbi xaladhabba acayuk geytima. Kaxxa marih waraaqat yayse doorit kinni, kaadu nanu acayuk geytimna free printable dementia activities kaxxa bilsih waraaqat le.

Macah xayyowsaana

  • Qaxbaah, yibiddik sissikah tan qiddo. Kaxxa kullay qalam, qaxbah maarkeritte, hinnay sissikah yibiddik geytima kullaay qalam sissikah tanoomik yaysi.
  • Xabbacowah tan kullay doora. Sidiica hinnay affara kulla gida kinni. Mangi doorit kas-kibbi kalta.
  • Qaxbaah tan waraaqat hinnay kartoon. Xaxxi-waraaqat daggoytaah sissikaama. Gariiroor gabaata kal hinnay waraaqat yibiddih qiddo gicil.
  • Baxaaxik tan meesa. Taamoomit mayallinnim kalisaay, inki waqdi inki waraaqat xayyowsa.
  • Elle cuqqusaanah hinnay xorqotan qiddo, saaru hinnay isfanji innah tan, xabbacowaah xala-le bilsi geyaanam keh.

Taableetal kulla hayya

Golden Moments addal tan coloring game kullal tabaq haytaah dumaat masalih gabaat tabaq haytaamal taamita. Ah gaba-qunxi xiikiyya ma-yallissa, toomah gabah dudda daggoowteh tan marah meqee taama takke. Isin qokolta numih catoot digi shaasha inkih taabaleenim keh, kaadu kullaala ken dooraay xaba. Waraaqatak yawqe xabaraara kalisa shaashat masal inkih yaabaleenim keh.

Mannal inkih kulla haytan

  1. Naharsi xariirat inkih qimmisa. Kullay qalam ken luk yibida, hinnay ku gaba ken gabat xayaay dagoo xariir abteenik lakal xaba.
  2. Kullaala kee aroocah caagid yaaba. “Tah meqe buluukulla kinni. Lee ta kullat elle tuble araca tayxigee?” axcuk yaab geyan fannat mayaninik.
  3. Doortiinik faatisa, xariir caddok hinna. “Kacan-le kullaala doorte” yaanam yaysi, “Xariirat addat teede” yaanamik.
  4. Kena fanta-axaw taca. Inkih tan waraaqat xorqotiyyak faxeeni tekkek, ken xaba.
  5. Ken gaba-gac waqdi xaba. Kullay qalamitte oobisa, kaadu shaay kubbaayata hinnay gexsoh yaaba.

Kas-bayti korsita waqdi caddosiyya

Naharsi caddot, mari baxaaxik tan waraaqat faxaah isi kullay doora kee masal dooraanam xiqtana. Fan-caddot, kaxxa masalitte kee dagoo doora qokol taca. Lakal-caddot, inki kaxxa qibaaro, xala-le waraaqat, hinnay kullay qalam yibiddik gita-qangoota yaalliyya kusaqsa. Mangi mari gabat-gaceh yan masal wagitto faxa, abaanamik yaysi axcuk.

Kulli caddot qibaaroh taamoomik mango caagid geytuh, arts and crafts for adults with dementia kee art projects for people with dementia wagit.

Waqdi elle xaban

Isin qokolta num xalay dhabeek, waraaqat iima kaak yekkee, hinnay qawwalik yublek gabat-gaca. Namma daqiiqat xaban kaxxa gaba-gac kinni ken fannat tekke tekkek. Sarrah gacanam xiqtana, hinnay aka masal kusaqsaana hinnay sensory play innah tan aka taama kusaqsaanam xiqtana.

ittalluk leh tan esseroora

Kulla hayya Altsaymer luk yani marah meqee taama innaa?

Xabbacowaah, kassitita taama kinniih mangi marah xala-le gabat-gac acayuk geytimta; kaadu kas-xaafiyyat hinnay qadooti-gabat-gac mali. Ta taama daawa hinna, kaadu biyak xabbacowsu wayteem akkek maqana. Inkih aban meqe kusaq caddok kaa qada.

Kas-bayti luk yani kaxxa marah manna waraaqat yayse?

Kaxxaah baxaaxik tan arooca luk tan waraaqat kee garcit tan caagid mangoh yaysi: cambooliyo, cindhoh morkot, gubi-araca, kimbir, dooni, hinnay kacanih tan qiddo. Qunxixxic kee qibaaroh xaxxiita aba waraaqatak garca, kaadu urrih masal doorit mayanna. Kaxxa marih waraaqat kee shaashal tabaq-haytan kusaq namma tiyak yayse doorit yaani.

Yi ina xariirat dereet kulla hayta waqdi xalay-dhabba. Ahul macah abiyoo?

Xariirat dereet haytaamal caagid annek axce. Kaxxa qibaaroora luk tan waraaqat dora, hinnay inkih tan waraaqat inki kullat kullaysiyya teetil warisa. Is doortah tan kullaala faatisa, kaadu xalay dhabta tekkek kusaq gaba kaak cawa.

Kulla hayya taableetal abaanam xiqtanaa?

Yeey. Golden Moments kulla haytih kusaq le, kullal tabaq haytaah dumaat masalih gabaat tabaq haytan. Ah gaba-qunxi xiikiyya ma-yallissa, kaadu qimmisaanam kee xabanam sissikiyya kinni.

Raceenaani

nanu massoynaanit nasgoorowem kee kusaaqitte ta gali elle rakittam. Gali yusqussubume wak kulli tii cubbusen.

  1. Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association
  2. Activities · Alzheimer's Association
  3. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  4. Activities for dementia · NHS

Sahlin digirih gulguluh tanii?

kaxxa muucitte, wakti lowsiise mali, ximmo maliiy, kah yaysaqarrimeenim mali. isi birowseril itta luk digir.

Tama digir is lih bey

iPhone, iPad kee Androidil geytimta Golden Moments app: kaxxa taswiir tile, isi buxah marih taswiir luk geytimta digir, kee Wi‐Fi sinnim taamitta taswiir pack. uli akkaawonti, maysaxxagoogi, wakti akkek ximmo.