Ragdresow artys rag tus gans demensia, yn stappys

Ragdresow artys yw fordh dha dhe dreuspassya termyn gans nebonan ow pewa gans demensia. I a dhalgh an dornow, an lagasow ha’n synsys, hag i a re dhywgh neppyth dhe gewsel a-dro dhodho. An folen ma a brof ragdresow komparek gans stappys sempel, keffrys ha gidyans a-dro dhe dhewis daffar yn diogel. Rag an elvennow a artys tevesik, kepar ha avoydya daffar fleghik, gwrewgh mires orth kreft ha gwriansow artys rag tevesogyon gans demensia.

Fatell dhalla pub ragdres artys

1. Parusyewgh kyns dalleth. Gorrewgh unn daffar po dew, linen gwitha ha lien glyb.
2. Diskwedhewgh an kensa stapp. Sedhewgh an brus, sqwardyewgh an kensa tamm, po gwaskewgh tamm byghan a bri, ha gelwel dhedha gul an keth tra.
3. Gwrewgh oberi ryb an eyl y gila. Gwithowgh agas ragdres hwi ogas, may hwrello an gwrians omglewes kevrynnys, a-der gwithys.
4. Kewsewgh a-dro dhe’n pyth a welowgh. Deskrifewgh liwyow, gnasow ha furvow yn le breusi an ober.
5. Hedhewgh kyns bos an nerth ow kodha. Deg dhe ugens mynysen yw hys da yn fenowgh.

An Alzheimer’s Association a not bos artys fordh dhe dhiskwedhes omglewansow ha bos awenek heb edhomm a skians artys. An National Institute on Aging a gomend ranna gwriansow yn stappys byghan, es dhe dhyghtya.

Golgh dowrliv

Usyewgh paber tew rag dowrliv, brus medhel bras ha nebes liwyow yn kewyow bas. Glybhewgh an paber gans dowr glan, ena gesewgh dhedha droppya liw warnodho. Tednhewgh an paper yn es may hallo an liwyow resek. An sewyans yw skeusen vedhel, heb shap starn, hag ny res towl vyth.

• Stapp a-varr: Gesewgh dhedha dewis liwyow ha payntya tirwel.
• Stapp kres: Profewgh dew po tri liw ha gwrewgh an glybhe ragdha.
• Stapp diwettha: Synsyewgh an paber ha’ga ges dhe dabya gans spong.

Keskolm a skeusennow jornalyek

Kuntellewgh folennow jornalyek gans skeusennow splann a vleujyow, boes, enevales, kerri po viajys. Sqwardyewgh an skeusennow yn tammyow bras, yw esya es treghi, ha glusewgh i war folen a garten. Keskolm a ober yn ta avel dalleth rag kescows, drefen bos pub skeusen ow possa dri kov dhe vrys. Ev a dhesedh yn ta dhe nebonan a gar sortya ha dewis.

Pri medhel

Pri ow seghes y honan po pri medhel a ell bos gwaskys, rolys ha stroethys. Gwrewgh bolla sempel po leghen platt. Pri yw pur hevelep dhe’n synsys, ytho ev a yll bos kosel rag tus a gar handla taklow. Gwithowgh an tammyow bras, hag avoydyewgh daffar gans bleynyow lymm.

Pastel kow war baper tewl

Paper tewl a wra liwyow pastel splanna. Usyewgh pastel kow tew ha gesewgh dhe’n den gul strookys ledan po kemmyskya gans bys po gans klosen baper. Yma polter dhe bastel, ytho parusyewgh war dray ha golghowgh an dornow wosa. Dewisewgh pastel medhel merkys avel heb gwenwyn.

Pryntya del

Kuntellewgh del bras a’n lowarth, liwyewgh paynt a ell bos golghys war an gwythiennow, ha gwaskewgh an delen war baper. Tennowgh hi yn-kerdh yn es ha gwrewgh marth a’n prynt. An ragdres ma a jun yn ta gans gwriansow yn-mes ha lowarthiseth, hag ev a yll dalleth gans kerdh berr dhe guntel del.

Restra gwias ha bleujyow

Sortyewgh tammyow gwias gans gnasow dyffrans herwydh aga thoch, po restryewgh nebes bleujyow fresk yn gwason. Hemm yw ragdresow hevelep dhe’n synsys gans pur nebes gwask. I a dhesedh ynwedh dhe dus y’n stappyow diwettha. Rag moy a dybyansow, gwrewgh mires orth gwriansow hevelep dhe’n synsys rag tus gans demensia.

Dewis daffar artys

Daffar yw moy a res rag sawder hag esplegadowder es rag kwalita. Pan dhewisowgh, prederyewgh a-dro dhe:

• Heb gwenwyn hag a ell bos golghys: Hwilyowgh labelys ow leverel heb gwenwyn ha checkyowgh bos an payntys a ell bos golghys.
• Dornlaow bras: Kreyonow bras, brusys tew ha pastel tew yw esya dhe synsi.
• Heb rannow byghan: Avoydyewgh bysow byghan, botonyow, sequinys ha glitt rydh a allsa bos lenkys.
• Heb daffar lymm: Usyewgh gwelsow saw po sqwardyewgh paber gans an dornow.
• Alergedhow: Checkyowgh rag lateks, ha rag pub sensytyvita kroghen aswonnys.
• Gorthwedh: Liwyow splann war baper gwynn plen po war baper tewl yw esya dhe weles.
• Rol verr: Dew po tri daffar yw lowr. Re a dhewisow a yll kawsya troboul vrys.
• Kempes es: Usyewgh tray, linen blastek ha lien glyb, ma na vo mostedhes reson dhe astel.

Aswias herwydh an stapp

Y’n stapp a-varr, brassa rann a dus a yll towlel ha gorfenna ragdres gans nebes gweres. Y’n stapp kres, profewgh le a dhewisow ha moy a gidyans. Y’n stapp diwettha, fogellyowgh war argerdh hevelep dhe’n synsys, kepar ha gwaska pri po dabya paynt gans spong, ha lowenhewgh an sewyans yn le an gorfenna.

Rag moy a dybyansow herwydh an stapp, gwrewgh mires orth gwriansow rag an stapp a-varr, an stapp kres ha an stapp diwettha. Mars omdenn an den po bos serrys, agan gidyans a-dro dhe pan lever nebonan «na» a eksplan fatell gildenna.

Junya gans gwari

Wosa esedhek a bayntyans, assayewgh liwya war dabelen rag sewya kosella, po jigsaw skeusen avel gwrians worfenna. An dhew a with an dornow bysi heb govyn skians munys.