ལན་ཐུང་ཀུ།
དོན་ཚིག་མཇུག་སྒྲིལ་རྩེདམོ་ནང་ «བྱ་ཚང་ནང་གི་བྱ་ཕྲུག་མ་བཙོང་པར་...» བཟུམ་གྱི་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཆ་ཤས་ཤོད་ཞིནམ་ལས་མཇུག་གི་ཚིག་གུ་བཀག་འབདཝ་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་གིས་མཇུག་གི་ཚིག་བཀོད་ཚུགས་པའམ། གདམ་ཁ་ 2 ལས་ 3 ནང་ལས་གདམ་ཚུགས། ཁོང་གིས་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ལག་ལེན་འཐབ། གདམ་ཁ་བྱིན། དེ་ལས་ལན་ག་ཅི་འབད་རུང་གླེང་མོལ་འགོ་བཙུགས་པའི་གནས་སྟངས་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་སྦེ་ལེན། ནམ་ར་འབད་རུང་འཛོལ་བ་སྦེ་མ་བརྩི། Golden Moments ནང་ཊེབ་ལེཊི་ཡང་ན་གློག་རིག་གློག་ཀླད་ནང་རྩེད་ཚུགས་པའི་རིན་མེད་དོན་ཚིག་མཇུག་སྒྲིལ་རྩེདམོ་ཡོད།
- ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་གི་མི་ཚེ་དང་ལུང་གི་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ལག་ལེན་འཐབ། ལན་རང་བཞིན་གྱིས་བཀོད་མ་ཚུགས་པ་ཅིན་མཇུག་གི་གདམ་ཁ་བྱིན།
- ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཆ་ཤས་དང་པོ་དེ་ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་ཤོད་ཞིནམ་ལས་བཀག། བསྒུག། མགྱོགས་པར་ཚིག་མ་བཀོད། རྒྱུགས་སྤྲོད་མ་འབད།
- ལན་ག་ཅི་འབད་རུང་གླེང་མོལ་འགོ་བཙུགས་པའི་གནས་སྟངས་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་སྦེ་ལེན། «དེ་ལེགས་ཤོམ་འདུག» ཟེར་སླབ་སྟེ་གླེང་མོལ་འབད། ནོར་བཅོས་མ་འབད།
- གཏམ་དཔེ་ལ་ལོ་ཅིག་དོན་དག་མངོན་གསལ་མེན་པའི་དོན་ཡོདཔ་འོང་། བར་ན་དང་ཤུལ་མམ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ འཇམ་སམ་དང་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་རྐྱངམ་ཅིག་ལག་ལེན་འཐབ།
- སྤྲོ་བ་ཉམས་པ་ཅིན་བཀག། སྐར་མ་ 5 ལས་ 10 ཙམ་གྱི་ཚིག་སྦྱོར་རྩེདམོ་འདི་ མཇུག་བསྡུ་ཡོད་པའི་དང་སྤྲོ་བ་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཨིན།
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།7 དོན་ཚན།)
དོན་ཚིག་མཇུག་སྒྲིལ་རྩེདམོ་འདི་ གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་མཇུག་གི་ཚིག་མ་ལྷག་པར་བཀག་སྟེ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་ཅིག་ཨིན། མི་མང་ཤོས་ཅིག་གི་དོན་ལུ་ འདི་ཞེད་ཐག་ཉུང་བའི་ཐོག་ལས་དུས་ཚོད་མཉམ་སྦྲགས་འབད་ཐབས་ཅིག་ཨིན། ཚིག་འདི་ཚུ་རྙིངམ་དང་གོམས་འདྲིས་ཡོདཔ་ལས་ དེ་རིང་གི་གནས་སྟངས་ག་ཅི་ར་དྲན་དགོ་པའི་དགོས་མཁོ་མེད། ལམ་སྟོན་འདི་ནང་ རྩེད་སྟངས། ཚིག་སྦྱོར་གདམ་སྟངས། དེ་ལས་ཞེད་ཐག་མེད་པར་བཞག་སྟངས་འགྲེལ་བཤད་འབད་ཡོད།
དོན་ཚིག་མཇུག་སྒྲིལ་རྩེདམོ་ཟེར་མི་འདི་ག་ཅི་སྨོ?
འདི་མི་གཅིག་གིས་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཆ་ཤས་དང་པོ་ཤོད་ཞིནམ་ལས་ གཞན་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་མི་ཐུང་ཀུའི་རྩེདམོ་ཅིག་ཨིན། དཔེར་ན། «ལས་ཀ་གིས་ཚིག་ལས་ངོ་མ་སྟོན…» དང་ «ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ལངས་མི་ལུ…» བཟུམ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་གིས་མཇུག་གི་ཚིག་སྐད་ངུ་སྦེ་བཤད་ཚུགས། མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཚུགས། ཡང་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱིན་མི་མཇུག་ 2 ལས་ 3 ནང་ལས་གདམ་ཚུགས། མི་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ཆ་ཤས་དང་པོ་ཀློག་མི་དེ་ལུ་སྤྲོ་བ་འཐོབ་ཨིན།
Golden Moments ནང་ཡིག་གཟུགས་ཆེ་བའི་ རིན་མེད་དོན་ཚིག་མཇུག་སྒྲིལ་རྩེདམོ་ ཡོད། གསལ་གཞི་མེད་པར་ཡང་ ཆ་ཤས་དང་པོ་ཤོད་ཞིནམ་ལས་བསྒུག་སྟེ་རྩེད་ཚུགས།
གོམ་པ་བཞིན་རྩེད་སྟངས།
- སྐད་ཆ་ཉུང་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་གདམ་ ཞིནམ་ལས་ མིག་ཚད་མཉམ་པར་སྡོད་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་དང་ཁ་ཐུག་སྡོད།
- ཆ་ཤས་དང་པོ་དེ་ལྷོད་ལྷོད་དང་བརྩེ་བའི་སྐད་ངུ་སྦེ་ཤོད་ ཞིནམ་ལས་བཀག། National Institute on Aging གིས་ ལྷོད་ལྷོད་སྦེ་སླབ་ནི་དང་ ཐུང་ཀུ་དང་འཇམ་སམ་གྱི་ཚིག་སྦྱོར་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལུ་བསླབ་བྱ་བྱིན་ཡོད།
- བསྒུག། སྐར་ཆ་འགའ་ཤས་བསྒུག། ལན་མ་འབྱོར་བ་ཅིན་ མཇུག་གི་གདམ་ཁ་ 2 ལས་ 3 བྱིན། དེ་ནང་ལས་གཅིག་འཛོལ་མེད་པའི་མཇུག་ཨིན།
- ལན་ག་ཅི་འབད་རུང་དགའ་སྤྲོ་སྦེ་ལེན། «ཨིན། དེ་རང་ཨིན།» ཡང་ན་ «ང་གིས་དེ་སྦེ་མ་བསམ་བས།» ཟེར་སླབ་མི་འདི་གིས་ གནས་སྟངས་བརྩེ་བ་ཅིག་བཟོཝ་ཨིན།
- ཚིག་སྦྱོར་གྱི་སྐོར་ལས་གླེང་མོལ་འབད། དེ་གིས་ཁོང་ལུ་ག་ཅི་སྨོ་ཟེར་དྲི། ཡང་ན་ ག་ཏེ་ལས་ཐོས་ཅི་ཟེར་དྲི། འདི་ནང་ལས་རིན་ཐང་ངོ་མ་ཡོད།
- ཐང་ཆད་པའི་ཧེ་མ་བཀག། ཚིག་སྦྱོར་ཉུང་ཤོས་རང་དང་གད་མོ་ཤོར་བ་ཅིག་རང་ མཇུག་བསྡུ་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཨིན།
རྒྱུགས་སྤྲོད་མེད་པར་གདམ་ཁ་བྱིན་སྟངས།
སྣ་མང་གདམ་ཁ་བྱིན་མི་འདི་གིས་ རྩེདམོ་འཇམ་སམ་བཟོ་ཚུགས། འོན་ཀྱང་ དཀའ་ངལ་ཅིག་སྦེ་བྱིན་པ་ཅིན་ རྒྱུགས་སྤྲོད་བཟུམ་ཚོར་ཚུགས། སྐད་ཆ་ཡངས་ཤོས་བཞག དཔེར་ན། «མཇུག་ཉན་ནི་ཨིན་ན་ ཡང་ན་གཅིག་གདམ་ནི་ཨིན་ན?» ཟེར་སླབ། «ག་འདི་འཛོལ་མེད་སྨོ?» ཟེར་མ་སླབ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་ལུ་ལན་བཀོད་པའི་གོ་སྐབས་བྱིན་ཞིནམ་ལས་བསྒུགས་ཤིང་ དེ་གི་ཤུལ་ལས་གདམ་ཁ་བྱིན།
ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་སེམས་ཁྲལ་ཡང་ན་ངོ་ཚ་ཚོར་པ་ཅིན་ རྩེདམོ་དེ་བཞག་སྟེ་གཞན་ཅིག་ལུ་སོར། གནད་དོན་མེད་པར་ལམ་སོར་སྟངས་ཀྱི་དོན་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱི་ བརྗེ་སོར་གྱི་བསླབ་བྱ་ ལུ་བལྟ།
མི་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གདམ་སྟངས།
- མི་དེ་རང་གི་ཚིག་སྦྱོར་ལག་ལེན་འཐབ། ཁོང་གི་ཕ་མ་ཡང་ན་བཟའ་ཚང་གིས་རྟག་པར་སླབ་མི་ག་ཅི་ཡོད་མི་ག་དྲི། བྱིས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚིག་སྦྱོར་ཚུ་ངོས་འཛིན་འབད་མི་ལེགས་ཤོམ་འོང་།
- ཐུང་ཀུ་དང་ཉིན་རེའི་ཚིག་སྦྱོར་གདམ། གནམ་གཤིས། ཐབ་ཚང་། ལྡུམ་ར། ཁྱིམ་ཚང་ དང་དུས་ཚིགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚིག་སྦྱོར་ཚུ་ མང་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ལུ་གོ་བདེ་ཡོད།
- འཇམ་སམ་བཞག། རྙིང་པའི་ཚིག་ཡང་ན་བསླབ་བྱའི་དོན་དག་ལུ་རྟེན་མི་གཏམ་དཔེ་ཚུ་ གོ་བ་ལེན་ཁག་པོ་འོང་སྲིད། དེ་ལུ་དགའ་མི་གི་དོན་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་བཞག
- སྐད་ཡིག་ཞིབ་དཔྱད་འབད། གཏམ་དཔེ་མང་ཤོས་ཅིག་སྐད་ཡིག་གཞན་ལུ་སྒྱུར་མ་ཚུགས། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་གིས་ཤེས་མི་ ཁོང་རང་གི་སྐད་ཡིག་ནང་གི་ཚིག་སྦྱོར་ལག་ལེན་འཐབ། དགོ་པ་ཅིན་གསརཔ་ཅིག་འཚོལ།
བརྗོད་གཞི་ལྟར་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་དཔེ།
འོག་གི་དཔེ་རེ་རེ་ནང་ མཇུག་གི་ཚིག་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་ལུ་གུག་ཤད་() ནང་བཙུགས་ཡོད། ཆ་ཤས་དང་པོ་རྐྱངམ་ཅིག་ཤོད་ཞིནམ་ལས་བསྒུག།
- གནམ་གཤིས། «ནམ་གུང་སྔོན་ལུ་ཆརཔ་བབ་པ་ཅིན…» (མཇུག་ «ཕྱི་དྲོ་གནམ་དྭངས།»)། «སྤྲིན་པ་རེ་རེ་ལུ…» (མཇུག་ «དཀར་པོའི་ཟེར་གཅིག་ཡོད།»)།
- ཐབ་ཚང་དང་ཟས། «མགྲོན་ཆེན་མང་བ་ཅིན…» (མཇུག་ «ཐུགཔ་འཆལ་འོང་།»)། «བྱ་ཕྲུག་མ་བཙོང་པར…» (མཇུག་ «བྱ་ཚང་མ་བརྩི།»)།
- ཁྱིམ་ཚང་། «སེམས་ཡོད་ས་ན་…» (མཇུག་ «ཁྱིམ་ཡོད།»)། «ཁྲག་དེ་ཆུ་ལས…» (མཇུག་ «མཐུག་སོང་།»)།
- དུས་ཚིགས་དང་ལྡུམ་ར། «དཔྱིད་ཀའི་ཆརཔ་གིས…» (མཇུག་ «མེ་ཏོག་བཞད་འོང་།»)། «བཏབ་པ་དེ་རང་…» (མཇུག་ «བསྡུ་འོང་།»)།
ལན་བཀོད་མ་ཚུགས་པའི་མི་གི་དོན་ལུ་ག་དེ་སྦེ་འབད?
ཤུལ་མམ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ཡོད་པའི་མི་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་ ཚིག་འཚོལ་མ་ཚུགསཔ་འོང་། ཚིག་སྦྱོར་དེ་ལས་མ་བཞག ཤོད་དེ་འཛུམ། ལག་པའི་རྟགས། མགོ་བཏགས། ཡང་ན་པར་རིས་གདམ་ནི་བཟུམ་གྱི་ཐོག་ལས་ལན་བྱིན་ནི་ལུ་སྐུལ་མ་བྱིན། གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་སྒྲ་དང་རྗེས་འཇུག་མཉམ་སྦྲགས་འབད་མི་འདི་ ད་ལྟོ་ཡང་མཉམ་སྦྲགས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཨིན། ང་བཅས་ཀྱི་ ཤུལ་མམ་གྱི་ལས་རིམ་ ནང་ཡོད་མི་བཟུམ་ རྩེདམོ་འདི་རོལ་དབྱངས། དྲོ་སོའི་འཐུང་བཅའ། ཡང་ན་ལག་པ་བཙིར་ནི་དང་མཉམ་དུ་འབད་ཚུགས།
ཚིག་སྦྱོར་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་ཐབས་ལམ་གཞན།
ཚིག་སྦྱོར་ཚུ་གིས་ མི་ཅིག་གི་སྔོན་མའི་མི་ཚེའི་སྐོར་ལས་གླེང་མོལ་འགོ་བཙུགས་པའི་ལམ་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ཨིན། དྲན་གསོའི་དྲི་བ་ ནང་གི་དྲི་བ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ལོ་རྒྱུས་བཤད་ནི་ལུ་སྐུལ་མ་བྱིན་ཚུགས། ཡང་ན་ གླེང་མོལ་ཤོག་བྱང་ བཟུམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྩེདམོ་རྩེད། ཉིན་མ་གུང་གི་ལས་རིམ་གྱི་དོན་ལུ་བསམ་བཀོད་མངམ་སྦེ་དགོ་པ་ཅིན་ དྲན་ཤེས་ཉམས་ཤིང་ཡོད་པའི་མི་ཚུ་གི་ལས་རིམ་གྱི་བསམ་བཀོད་ ལུ་བལྟ།
སྤྱིར་བཏང་གི་དྲི་བ།
དྲན་ཤེས་ཉམས་ཤིང་ཡོད་པའི་མི་ཚུ་གི་དོན་ཚིག་མཇུག་སྒྲིལ་རྩེདམོ་ཟེར་མི་འདི་ག་ཅི་སྨོ?
འདི་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་མཇུག་གི་ཚིག་མ་ལྷག་པའི་ཆ་ཤས་ཤོད་ཞིནམ་ལས་ ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་ལུ་མཇུག་བསྡུ་ཞུ་མི་རྩེདམོ་ཅིག་ཨིན། ཁོང་གིས་མཇུག་གི་ཚིག་སྐད་ངུ་སྦེ་བཤད་ཚུགས། གདམ་ཁ་ལུ་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཚུགས། ཡང་ན་ཚིག་སྦྱོར་དེ་ཉན་ནི་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་སྤྲོ་བ་འཐོབ་ཚུགས། Golden Moments ནང་གསལ་གཞི་གུ་གདམ་ཁ་སྟོན་ཞིནམ་ལས་མཇུག་འཇམ་སམ་སྦེ་སྟོན་མི་རིན་མེད་ཐོན་རིམ་ཅིག་ཡོད།
དོན་ཚིག་མཇུག་སྒྲིལ་འདི་དྲན་གསོའི་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཨིན་ན?
རྒྱུགས་སྤྲོད་བཟུམ་སྦེ་འབད་བ་ཅིན་ དེ་བཟུམ་སྦེ་ཚོར་ཚུགས། འོན་ཀྱང་ ཞེད་ཐག་མེད་པར་མཉམ་རུབ་སྦེ་རྩེད། གདམ་ཁ་བྱིན། སེམས་ཁྲལ་འབྱུང་མི་ལན་གང་རུང་གོམ་འགྱོ། དེ་ལས་སྐུགས་ཐོབ་ནམ་ར་མ་སྟོན། དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་འདི་ སྤྲོ་བ་དང་གླེང་མོལ་ཨིན།
དྲན་ཤེས་ཉམས་ཤིང་ཡོད་པའི་རྒན་ལོགས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཚིག་སྦྱོར་ག་དེ་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་ཨིན་ན?
ཉིན་རེའི་མི་ཚེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐུང་ཀུ་དང་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འབད་ཚུགས། དཔེར་ན། གནམ་གཤིས། ཐབ་ཚང་། ཁྱིམ་ཚང་ ཡང་ན་དུས་ཚིགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚིག་སྦྱོར་ཚུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་གི་གཞོན་ནུའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚིག་སྦྱོར་ཚུ་ངོས་འཛིན་འབད་མི་ལེགས་ཤོམ་འོང་། གོ་བ་ལེན་ཁག་པོ་འོང་སྲིད་པའི་གོམས་མེད་པའི་གཏམ་དཔེ་ཚུ་ལས་ཟུར་ཐོ།
ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་སྐྱོང་འབད་མི་གིས་མཇུག་གཞན་ཅིག་བཀོད་པ་ཅིན་ག་དེ་སྦེ་འབད?
བརྩི་བཀུར་དང་བཅས་ལེན་ཞིནམ་ལས་ དེ་གིས་ཁོང་ལུ་ག་ཅི་སྨོ་ཟེར་དྲི། མི་ལ་ལོ་ཅིག་གིས་མཇུག་གཞན་ཅིག་ཡང་ན་ཚིག་སྦྱོར་གཞན་ཅིག་ལས་མཇུག་བཀོདཔ་འོང་། དེ་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་སྐོར་ལས་གླེང་མོལ་འགོ་བཙུགས་པའི་ལམ་ཅིག་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ།
ཡོང་ཁུངས།
ང་བཅས་ཀྱིས་ ཤོག་ལེབ་འདི་གིས་ ལས་སྡེ་དང་ ཞིབ་འཇུག་ཚུ་ལུ་ འབྲེལ་མཐུད་འབདཝ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་འདི་དུས་མཐུན་བཟོ་བའི་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
- Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease: Do's and Don'ts · National Institute on Aging
- Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS