Mga Laro ng Pagtatapos ng Kasabihan para sa Matatandang may Dementia

Ang laro ng pagtatapos ng kasabihan ay gumagamit ng pamilyar na parirala na humihinto bago ang huling salita. Para sa maraming tao, ito ay masayang paraan para magbahagi ng sandali nang walang bigat. Gumagana ang laro dahil luma at kilala ang mga salita, at hindi kailangang alalahanin ng tao ang anumang tungkol sa kasalukuyan. Ipinapaliwanag ng gabay na ito kung paano maglaro, paano pumili ng kasabihan, at paano panatilihing payapa ang laro.

Ano ang laro ng pagtatapos ng kasabihan?

Maikling laro ito kung saan binabasa ng isa ang unang bahagi ng kasabihan at pinupuno ng kabila ang dulo. Halimbawa ay “Mas malakas magsalita ang gawa kaysa…” at “Ang maagang ibon ay nakakakuha ng…” Maaaring sabihin ng tao nang malakas ang dulo, ituro ito, o pumili mula sa dalawa o tatlong dulong ibibigay ninyo. May mga taong nasisiyahang sila ang bumabasa ng unang kalahati.

Inaalok ito ng Golden Moments bilang libreng laro ng pagtatapos ng kasabihan na malaki ang letra. Puwede rin itong laruin nang walang screen, sa pamamagitan lamang ng pagsasabi ng unang kalahati at paghihintay.

Paano maglaro, hakbang-hakbang

1. Pumili ng tahimik na sandali at umupo sa antas ng mata ng tao, nakaharap sa kanila.
2. Basahin nang dahan-dahan ang unang bahagi sa mainit na tinig, saka huminto. Pinapayuhan ng National Institute on Aging ang pagsasalita nang mabagal at paggamit ng maiikli at simpleng pangungusap.
3. Maghintay. Bigyan ito ng ilang segundo. Kung walang lumabas, mag-alok ng dalawa o tatlong dulo, at isa roon ang tama.
4. Ipagdiwang ang anumang tugon. “Oo, iyan nga” o “Hindi ko pa naisip iyan” ay nagpapanatiling magiliw ang laro.
5. Pag-usapan ang kasabihan. Itanong kung ano ang ibig sabihin nito sa kanila, o saan nila ito unang narinig. Dito tunay na napapakinabangan ang laro.
6. Huminto bago sila mapagod. Ilang kasabihan at isang tawa ay buong sesyon na.

Pag-aalok ng pagpipilian nang hindi nagsusulit

Maaaring gawing mas madali ng mga dulong may pagpipilian ang laro, pero maaari rin itong maramdamang pagsusulit kung ibibigay bilang hamon. Panatilihing magaan ang tono. Sabihing “Gusto ninyong marinig ang dulo o pipili kayo?” sa halip na “Alin ba riyan?” Ibigay ang mga pagpipilian pagkatapos ng sandaling paghinto, hindi bago pa magkaroon ng pagkakataon ang tao na sumagot.

Kung nagagalit o nahihiya ang tao, itigil ang laro at lumipat sa iba. Ipinapaliwanag ng aming mga tip sa komunikasyon kung paano magbago ng direksyon nang hindi nagiging malaking usapin.

Pagpili ng kasabihang bagay sa tao

• Gamitin ang sariling kasabihan ng tao. Itanong sa pamilya kung ano ang lagi nang sinasabi ng kanilang magulang o asawa. Kadalasang pinakamadali ang mga kasabihang mula sa pagkabata.
• Pumili ng maikli at pang-araw-araw na kasabihan. Karaniwan at madaling sundan ang mga parirala tungkol sa panahon, kusina, hardin, pamilya at mga panahon ng taon.
• Panatilihing payak. Maaaring malito ang mga salawikain na umaasa sa lumang salita o aral. Itabi ang mga ito para sa mga taong nasisiyahan sa mga ito.
• Suriin ang wika. Maraming idyoma ang hindi nasasalin nang diretso. Gamitin ang mga kasabihang alam ng tao sa sarili nilang wika, kahit kailangan ninyong maghanap ng bago.

Mga kasabihan ayon sa tema

Ipinapakita ng bawat halimbawa sa ibaba ang dulo sa loob ng panaklong para sa inyo. Basahin lamang ang unang bahagi, saka maghintay.

• Pamilya at pagkakaisa: “Ang sakit ng kalingkingan…” (dama ng buong katawan); “Nasa Diyos ang awa, nasa tao ang…” (gawa).
• Kusina at pagkain: “Kung walang tiyaga…” (walang nilaga); “Madaling sabihin…” (mahirap gawin).
• Tiyaga at buhay: “Ang taong nagigipit…” (sa patalim kumakapit); “Kapag may isinuksok…” (may dudukutin).
• Bahay at kalikasan: “Kapag wala ang pusa…” (naglalaro ang daga); “Huwag munang bilangin ang sisiw…” (bago mapisa ang itlog).

Paano kung hindi makasagot ang tao?

May mga taong hindi na makahanap ng salita sa mga huling yugto. Huwag sumuko sa kasabihan. Basahin ito, ngumiti, at anyayahan silang tumugon sa pamamagitan ng kilos, tango, o pagpili ng larawan. Ang pagbabahagi ng pamilyar na ritmo ay isa pa ring sandaling magkasama. Ipares ang laro sa musika, maiinit na inumin, o marahang paghimas sa kamay, gaya ng nasa aming mga gawain sa huling yugto.

Iba pang paraan para gamitin ang mga kasabihan

Madaling dalhin ng mga kasabihan ang usapan tungkol sa nakaraan ng tao. Maaari kayong mag-anyaya ng kuwento gamit ang mga tanong mula sa mga tanong para sa alaala, o maglaro ng kaugnay na laro gaya ng conversation cards. Para sa iba pang ideya sa buong araw, tingnan ang mga gawain para sa taong may dementia.