ལན་ཐུང་ངུ།
ཚིག་ཕྲད་མཇུག་སྒྲིལ་གྱི་རྩེད་མོ་ནི་ཚིག་ཕྲད་ཤེས་ཟིན་པ་ཞིག་ཀློག་ཅིང་། མིང་ཚིག་མཐའ་མ་མ་བསྐྱལ་བའི་སྔོན་ལ་ཞལ་འགྱེལ་བྱེད། དཔེར་ན། "ཁ་ཅིག་ཏུ་ཞིག་མ་འཁྱོས་པའི་སྔོན་ལ་..." ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ཁྱེད་ཀྱིས་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱང་ན་ཡང་། གདམ་ཁ་གཉིས་གསུམ་ནས་བདམས་ནས་མཇུག་སྒྲིལ་ཐུབ། ཚིག་ཕྲད་ཚུལ་མེད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ན་སྐབས་གོ་ཆོད། སྐད་ཆ་ཞིག་ཏུ་བརྗེ་ཐུབ་པའི་བྱ་བ་ལྟར་བྱེད་དགོས། Golden Moments ལ་ཤུལ་མེད་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་མཇུག་སྒྲིལ་གྱི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡོད། སྒོ་ཕྱེ་བའི་ཡིག་ཆ་སྟེང་ངམ་ཀྲིས་ཀྱང་ར་ཁ་བྱེད་ཐུབ།
- ཡུལ་ཁྱེད་ཀྱི་ཚེ་ཚུལ་དང་རིག་གནས་ལས་ཚིག་ཕྲད་བཀོལ་ཞིང་། ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་མཐའ་མ་དཀའ་ན་གདམ་ཁ་ཡོད་པར་སྤྲོད།
- ཚིག་ཕྲད་སྔ་མ་དལ་བོར་ཀློག་ཅིང་། ཐག་ཆད་ནས་སྒོ་སྐྲོད་པ་དང་། མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་མཐའ་མ་མ་བསྐྱལ་བར་བྱེད། བརྟག་དཔྱད་ལྟར་མི་བྱེད།
- ལན་ཅི་ཡང་ཡག་པོའི་འགོ་འཛུགས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན། 'ཡག་པོ་ཡིན་' ཞེས་སྨྲས་ནས་གཏམ་བཤད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་བསམ། ནོར་བ་བརྗེས་ཀྱང་དགོས་མི་དགོས།
- ཚིག་ཕྲད་ལ་དོན་ཟབ་ཅིང་ཤེས་ཚུལ་གཙང་པོ་ཡོད་ན་སྔར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་། ཕྱི་མ་ཞིང་ཡུན་རིང་པའི་སྐབས་ལ་ཚིག་རྣམ་པ་ཚུད་སྐྱེས་མེད་པ་རྣམས་ལ་གསལ་ཆ་ཚིག་ཁ་སྣ་བཀོལ།
- ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་ཟིམ་ཤོས་ཕྲན་ཚེག་པ་ཡིན་ན། སྐར་ཆ་ཞིག་གམ་ཚེ་ཚིགས་ཀྱི་རྩེད་མོ་ཚུགས་པ་ན། སྐར་ཆ་ཉི་ཤུ་རྩེད་མི་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན།
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།7 དོན་ཚན་ ༡༠)
ཚིག་ཕྲད་མཇུག་སྒྲིལ་གྱི་རྩེད་མོ་ནི་ཚིག་ཕྲད་ཤེས་ཟིན་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་མ་གཅིག་གི་སྔོན་ལ་མཚམས་བཅད་པ་ཡིན། མི་ཁ་ཤས་ལ་འདི་ནི་ཉེན་ཁ་ཆུང་བའི་ཐབས་ཤིག་ཏུ་སྐྱིད་པོ་འཕྲུལ་ནས་སྤྲོ་བསྐྱེད་ཐུབ། ཚིག་ཡིག་རྙིང་ཞིང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་རྩེད་མོ་འདི་འགྲོ་སླ། མི་ཚེ་ཡིན་ཡང་དེ་དག་གི་ཚེ་ཡོད་ཁོང་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་ཤས་ཅི་ཡང་དྲན་དགོས་པ་མེད། རྩེད་མོ་འདིའི་ལམ་ཚུལ། ཚིག་ཕྲད་འཇོག་ཚུལ་དང་། སྐྱིད་པོ་ཡེ་ཤེས་ལ་ཇི་ལྟར་བཞག་ཚུལ་ཐམས་ཅད་འདིར་བཤད་ཡོད།
ཚིག་ཕྲད་མཇུག་སྒྲིལ་གྱི་རྩེད་མོ་ཞེས་པ་ག་ཡིན།
ཐ་དད་ཀྱི་མི་གཉིས་ཀྱིས་ཚིག་ཕྲད་སྔ་མ་ཁ་ཤས་ཀློག་ཅིང་། མཐའ་མ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྐྱལ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། “ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཚིག་གི་ཚུལ་ལས་…” དང་། “སྐྱེ་འཁྱོག་ཏུ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་…” ཞེས་པ་ལྟ་བུ། མི་ཞིག་གིས་མཐའ་མ་ཁ་ནས་སྨྲ་ཐུབ། ཡང་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ནམ། གདམ་ཁ་གཉིས་གསུམ་ནས་བདམས་ཐུབ། མི་ཁ་ཤས་ནི་ཚིག་ཕྲད་ཀློག་པའི་ཁ་ཐུག་ཏུ་བྱེད་དགའ་བ་ཡང་ཡོད།
Golden Moments ལ་ཚིག་ཕྲད་མཇུག་སྒྲིལ་གྱི་རྩེད་མོ་ཐོན་པ་ཁ་གསལ་ཅན་ཞིག་ཀྱང་དཀར་ཆག་ཡོད། ཡིག་ཆ་སྟེང་མ་གཏོགས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཚིག་ཕྲད་སྔ་མ་སྨྲ་ནས་མཚམས་བཅད་ཚུགས།
ཅི་ལྟར་རྩེད་ཚུལ་ལ་རིམ་པ་ནས་བཤད་ན།
- བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཞིག་འདེམས་ཤིག དེ་ནས་མི་དང་མིག་མཉམ་དུ་ཞུགས་ཤིག།
- ཚིག་ཕྲད་སྔ་མ་ཡོན་ཏན་དང་དལ་བོར་ཀློག་ཅིང་། མཚམས་བཅད་ཤིག དེ་ནས་ འཛིན་ཁང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒན་རབས་ནད་ཀྱི་གཞི་ཆ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཁང་ ནས་ཀྱང་ཚིག་ཐུང་ཐུང་དང་ཡང་ཡང་མི་ཚུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷག་པ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཞལ་ལ་བཤད།
- སྒུག་ཤིག ཡུན་ཚོད་ཅུང་ཞིག་ཐོབ་པར་ཞེས་པ་བྱོས། ཡང་ན་སྒྲ་མ་བྱུང་ན་གདམ་ཁ་གཉིས་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་ཅིག་ཡིན་པ་ཡོད་ཚབས་སྤྲོད།
- ལན་ཅི་ཡང་ཕན་ཚུན་བསྟོད་ཤིག “ཡིན་ནོ། དེ་ཡིན་གྱི་ཡོད།” ཡང་ན་“ང་གིས་མ་བསམ་ཡང་།” ཞེས་སྨྲ་ན་རྩེད་མོ་སྐྱིད་པོར་གནས།
- ཚིག་ཕྲད་ལ་གཏམ་བྱོས། དོན་ལ་ཇི་ལྟར་འདུག་པ་དང་། ཁོང་ཅག་ནས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་འདྲི། འདི་ནི་ཡང་དག་གི་ཕན་ཡོན་ཡིན།
- ཁོང་ཚོ་སྐྲང་ནས་ཡ་མ་ཐག་སྔོན་ཆད་ལ་བཀག་ཤིག ཚིག་ཕྲད་ཤུགས་ཀྱི་ངོ་ཐུང་པ་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གད་མོ་ཞིག་ཡོད་ན་ཚང་བའི་དུས་ཚོད་ཡིན།
བརྟག་དཔྱད་མ་ཡིན་པར་གདམ་ཁ་སྤྲོད་ཚུལ།
མཐའ་མ་ཀྱི་གདམ་ཁ་འདེམས་སྟངས་ནི་རྩེད་མོ་སླ་བར་བྱེད་ཐུབ། འོན་ཀྱང་དགྲ་སྐྱེས་ཟློས་སྦྱོར་ལྟར་བྱས་ན་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཚོར་བ་སྐྱེ་ཐུབ། དེས་ན་སྐད་ཆ་ལྷོད་པོ་བཞག་ཤིག། “གང་ཡིན་ཡིན།” ཞེས་མ་སྨྲས་ཤིག ། “ཁྱེད་ཀྱིས་མཐའ་མ་ཉན་འདོད་ངམ་ཡང་ན་གདམ་ཁ་ཞིག་བདམས་འདོད་ཡོད་ངམ།” ཞེས་སྨྲས་ཤིག། གདམ་ཁ་ནི་མི་ཞིག་གིས་ལན་མ་བཏབ་ཀྱི་སྔོན་ལ་མ་སྤྲོད་པར་ཡུན་ཚོད་ཅུང་ཞིག་བཞག་ནས་སྤྲོད་དགོས།
མི་ཞིག་ཁ་ཅི་ཡང་ལྷོད་པ་ཡང་ན་ཁོང་གི་ཡ་ཚུགས་པ་ཡོད་ན། རྩེད་མོ་འདི་ལས་ཕྱིར་བཤད་ཤིག་གྱིས་གཞན་དུ་འགྲོ་གོ། ཁོང་གི་སྐྱོན་ཤེས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཚིག་ནི་ ཐུགས་ཤེས་སྐད་ཆའི་ལམ་བཞིན་ ལས་ཤེས་ཐུབ།
མི་ལ་འགྲིག་པའི་ཚིག་ཕྲད་འདེམས་ཚུལ།
- མི་ཞིག་གི་ཚིག་ཕྲད་རང་གི་ཡིན་ཚུལ་ཤེས་ཤིག། ཁྱིམ་མཆེད་ལ་འདྲི་ཞིག ཕ་ཡུམ་ཡང་ན་མཉམ་གཞིས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཅི་ཞེས་སྨྲས་ཡོད། ཆུང་ངུའི་ཚིག་ཕྲད་ནི་ཤེས་སླ་བ་ཡིན་པ་འདུག་གོ།
- ཚིག་ཐུང་ཞིང་ཉིན་རེའི་ཚིག་ཕྲད་འདེམས། གནམ་གཤིས། ཁང་མིག། ཤིང་ཁང་། ཁྱིམ་ཚང་དང་དུས་ཚོད་ལ་འབྲེལ་བའི་ཚིག་ནི་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་ཞིང་ཤེས་སླ་བ་ཡིན།
- སྐད་ཆ་དལ་བོ་ཞིག་བྱོས། ཚིག་ཕྲད་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པའི་ཚིག་གམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ན་ཕྱིར་འཁྲུག་ཐུབ། དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་མཁས་བྱེད་པའི་མི་ལ་ཉམས་སྤྲོད་ལ་ཞལ་འདེབས་ཤིག།
- སྐད་ཡིག་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཞིག། ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ལུགས་ཤས་ཆེ་བ་ནི་སྐད་གཞན་ལ་མི་སྒྱུར་ཐུབ་པ་ཡིན། མི་ཞིག་གིས་རང་སྐད་ནས་ཤེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་བཀོལ་ཤིག ཡང་ན་ཡང་བསྐྱར་འཚོལ་དགོས་ཀྱང་ཡོད།
དོན་ཚན་ལ་བརྟེན་པའི་ཚིག་ཕྲད།
འོག་ཏུ་ཚིག་ཕྲད་དཔེ་ཚུ་ནང་། མཐའ་མ་ནི་ཁྱེད་ལ་ཟླ་མགོ་ནང་དུ་སྟོན་ཡོད། ཚིག་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཀློག་ཅིང་། སྒུག་ཤིག།
- གནམ་གཤིས། “ཆར་སྔ་ཡི་…” (མཐའ་མ: “ཉི་མ་ཟླ་བ་མཚན་ཉིན་ཟློས།”); “སྤྲིན་རེ་ལ་…” (ཟླ་བའི་ཐོ་མཚན།)
- ཁང་མིག་དང་ཟས། “ཚོས་ཤོག་མང་ན་…” (ཟན་ཁུ་འཇིག་པར་བྱེད།); “སྒོ་མ་མ་ཤོག་ནས་ཁུ་བུ་གྲངས་མ་ཟིན་པའི་སྔོན་ལ།” (ཁ་ཤིང་ལ་ཁུ་ཤོག་པའི་སྔོན་ལ།)
- ཁྱིམ་ཚང་དང་མཉམ་གཞིས། “ཁྱིམ་གྱི་སྙིང་…” (ཡིན།); “ཁྲག་ཀྱི་རྩ་བ་…” (ཆུ་ལས་ཐབ་ཚོགས་ཡིན།)
- དུས་ཚོད་དང་ལྗོངས་ཤིང་། “ཟླ་བཞི་ཆུ་ཆར་…” (ཟླ་ལྔའི་མེ་ཏོག་སྐྱེ་བར་བྱེད།); “ཁྱེད་ཀྱིས་སོན་…” (ཟུམ་པ།)
སྐྱེ་སྡུག་མི་ཐུབ་པ་ལ་ག་ལ་བྱ།
ཁ་ཤས་ནི་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པར་ཚིག་ཡིག་སྨྲ་ཐུབ་པ་མེད། དེ་ཡང་མཐའ་མ་ལ་མི་གཏོང་། ཀློག་ཅིང་ཞལ་ཡ་གནོད་ལ་སྨིན་པ་བྱས་ནས་ཟུར་སྐྱོང་། ཡང་ན་པར་ལྟ་ལ་ཞལ་འདེབས་ཤིག བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཤུགས་ཀྱང་དམིགས་སྐྱེས་ཤུགས་ཡིན། རྩེད་མོ་ལ་རོལ་མོ། ཆུ་ཚོ་སྐྱོང་པ། ཡང་ན་ལག་པ་བསྣུན་པ་ལྟ་བུ་བསྣན་ཐུབ། སྐྱེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཚུལ་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ ནང་ཡང་མཚོན་ཡོད།
ཚིག་ཕྲད་བཀོལ་བའི་ཐབས་གཞན།
ཚིག་ཕྲད་ནི་མི་ཞིག་གི་སྔོན་མའི་གཏམ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ། ཁྱེད་ཀྱིས་སྔོན་མའི་དྲན་ཚུལ་གྱི་དྲི་བ་ ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཚུལ་བརྗོད་འདྲི་ཐུབ། ཡང་ན་གཏམ་སྐད་ཀྱི་པར་ཤོག ལྟ་བུའི་རྩེད་མོ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། ཉིན་བཅུ་ཚུན་ནང་གི་ཡ་གཞན་དང་དུས་ཚོད་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ཚུལ་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་ཀྱང་ བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་མི་ལ་ཡ་གཞན་གྱི་བྱ་བ་ ནས་གཟིགས་ཤིག
ཐུན་མོང་གི་དྲི་བ།
བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་མཇུག་སྒྲིལ་རྩེད་མོ་ཞེས་པ་ག་ཡིན།
ཡུལ་ཚིག་ཤེས་པ་ཞིག་མཐའ་མ་ཡན་ཆད་ཀློག་ནས་མཐའ་མ་སྒྲིལ་བར་ཁོང་ལ་བསྐུལ་བ་ཡིན། མི་ཞིག་གིས་མཐའ་མ་སྨྲ་ཐུབ། ལས་ཀ་རྣམས་སུ་ཕྱེད་བརྗེས་ཐུབ། ཡང་ན་ཚིག་ཕྲད་ཉན་ནས་དགའ་བ་ཙམ་ཡང་ཡིན། Golden Moments ལ་ཤུལ་མེད་ཀྱི་ཐོན་པ་ཞིག་ཡོད། ཡིག་ཆ་སྟེང་ན་གདམ་ཁ་སྟོན་ཅིང་མཐའ་མ་དལ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན།
ཚིག་ཕྲད་མཇུག་སྒྲིལ་ནི་ཤེས་ཚད་བརྟག་དཔྱད་ཞིག་ཡིན་ནམ།
རྩེད་མོ་ལྟར་བྱས་ན་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཚོར་བ་སྐྱེ་ཐུབ། དེས་ན་བདེ་སྐྱིད་དང་མཉམ་ཞིག་ཏུ་བྱེད་དགོས། གདམ་ཁ་སྤྲོད་ཅིང་། སྡུག་པ་སྐྱེ་བའི་ལན་འདི་ལ་ཆ་མ་བྱེད། ཐེངས་གཅིག་ཀྱང་གྲངས་ཀ་མི་སྟོན། དགོས་པ་ནི་དགའ་སྤྲོ་དང་གཏམ་བཤད་ཡིན།
བརྗེད་ནོར་ནད་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་ཚང་མར་ཚིག་ཕྲད་གང་ཡང་ལེགས་སམ།
ཉིན་རེའི་ཚེ་ཚུལ་ལ་འབྲེལ་བའི་ཚིག་ཕྲད་ཐུང་ཐུང་དང་ཤེས་པ་ཞིག་ལེགས་ཤོས་ཡིན། དཔེར་ན། གནམ་གཤིས། ཁང་མིག་དང་ཁང་པ། ཁྱིམ་ཚང་ངམ་དུས་ཚོད་ལ་བརྟེན་པའི་ཚིག་ཕྲད། ཁྱེད་ཀྱི་ཆུང་ངུའི་ཚེ་སྐབས་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་ཡང་ཤེས་སླ་བ་ཡིན་པ་ཡིན། རྒྱན་ཚིག་ཞིབ་ཆ་རྣམས་ནི་ཕྱོགས་ཆ་འཁྲུག་སྐྱེད་ཐུབ་པས་སྤང་།
སྐྱེས་མཆེད་གཞན་གྱི་མཐའ་མ་སྨྲས་ན་ག་ལ་བྱ།
ཞབས་ཏོག་ཏུ་ཞེ་སྣང་བེད་ནས་ཁོང་གི་དོན་ཚིག་ལ་འདྲི་དགོས། མི་མང་པོས་ཁ་བཤད་འདྲ་མིན་ཡང་རིགས་པ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་ཚིག་ཕྲད་གཞན་ནས་ཡིན་ཡང་ཡོད། ཁོང་གི་ཚེ་བ་ལ་གཏམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
ཡོང་ཁུངས།
ང་ཚོས་ཤོག་ངོས་འདིས་བརྟེན་པའི་ཚོགས་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་ལ་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཤོག་ངོས་གསར་བརྗེ་བྱེད་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་བཤེར་བྱས།
- Communicating With a Person Who Has Alzheimer's Disease: Do's and Don'ts · National Institute on Aging
- Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS