Gratis activiteiten om te printen bij dementie

Soms is de beste activiteit een vel papier en een pen aan de keukentafel. Printjes hoeven niet opgeladen te worden, vragen geen wachtwoord en geen scherm, en je neemt ze makkelijk mee naar een bezoek of een groep. Op deze pagina lees je welke gratis activiteiten om te printen er op onze site staan, hoe je ze zo print dat ze goed te zien en vast te houden zijn, en een paar eenvoudige zelfgemaakte printjes waar families en activiteitenbegeleiders veel aan hebben.

Welke gratis activiteiten om te printen bieden jullie?

We bieden vier gratis printjes. Open een van deze spelpagina’s en gebruik de knop Afdrukken voor een versie die geschikt is om te printen.

Woordzoeker in grote letters

De Woordzoeker in grote letters gebruikt grote letters en zet woorden alleen van links naar rechts en van boven naar beneden, zonder schuine of achterstevoren geschreven woorden. Doe hem samen: de een leest een woord van de lijst voor, de ander zoekt het. Wordt woorden vinden moeilijk, omcirkel dan samen de eerste letter van elk woord, of lees gewoon de woordenlijst hardop en praat over elk woord.

Kleurplaten

Kleurplaten kun je printen voor stiften of kleurpotloden, of op een tablet inkleuren door op een kleur te tikken en dan op een deel van de plaat. Geef bij geprinte platen dikke stiften en een paar kleuren tegelijk. In onze gids over knutselen en creatief bezig zijn lees je hoe je kleuren volwassen en ontspannen houdt.

Gesprekskaarten

Gesprekskaarten combineren een duidelijk plaatje met een open uitnodiging, zoals “Vertel eens over…” of “Wat valt je op?” Ze zijn geschreven als open uitnodigingen, niet als quizvragen. Print een set, knip de kaarten los en bewaar er een paar in een tas voor bezoek of bij de telefoon voor gesprekken. Ze werken ook goed in groepen om herinneringen op te halen.

Kaarten voor plaatjesbingo

De kaarten van Plaatjesbingo hebben plaatjes in plaats van getallen. Print één kaart per speler en gebruik de omroeper op het scherm van een laptop, tv of beamer. We raden aan door te gaan tot ieders kaart vol is, zodat niemand buiten de boot valt. Zie groepsactiviteiten in het verpleeghuis voor hoe je een sessie leidt.

Hoe print ik activiteiten zodat ze makkelijk te gebruiken zijn?

Kleine veranderingen in hoe je print, maken een groot verschil.

Maak het goed zichtbaar

• Grote, eenvoudige letters. Gebruik de grootste letters die nog op de pagina passen. Vermijd sierlijke letters of schrijfletters.
• Veel contrast. Donkere inkt op wit of crèmekleurig papier. Sla lichtgrijze of gekleurde achtergronden over.
• Mat papier vermindert schittering onder fel licht.
• Kijk naar bril en verlichting. De Alzheimer’s Association schrijft dat problemen met zien en horen communicatie moeilijker kunnen maken, en raadt aan die regelmatig te laten controleren. Een felle, gelijkmatige lamp helpt ook.

Maak het makkelijk vast te houden

• Stevig papier of karton blijft plat, is makkelijker op te pakken en kan tegen herhaald gebruik.
• Een klembord of een antislip-placemat voorkomt dat de pagina wegglijdt.
• Dikke stiften of dikke potloden zijn makkelijker vast te pakken dan dunne pennen.

Maak het herbruikbaar

• Lamineer pagina’s of schuif ze in doorzichtige showtassen. Gebruik uitwisbare stiften op woordzoekers en bingokaarten en veeg ze daarna schoon.
• Kies matte lamineerhoezen als schittering een probleem is, en knip de hoeken rond van gelamineerde kaarten, zodat ze prettig vastpakken.
• Bewaar favorieten in een map, zodat je niet elke week dezelfde pagina hoeft te printen.

Houd het eenvoudig

• Eén opdracht per pagina. Eén woordzoeker of één plaat, niet meerdere activiteiten op elkaar gepropt.
• Veel witruimte. Een drukke pagina kan overweldigend voelen.
• Zo mogelijk geen uitleg om te lezen. Laat je naaste liever zien wat de bedoeling is.
• Maak vellen kleiner. Is een hele pagina te veel, knip hem dan doormidden of vouw hem zo dat maar een deel zichtbaar is.

Andere handige printjes die je thuis kunt maken

Niet elk handig printje is een spel. Deze maak je makkelijk met een tekstverwerker en een printer.

Een levensverhaal op één pagina

Een “over mij”-blad van één pagina met een foto, de naam waarmee iemand graag wordt aangesproken, waar hij of zij opgroeide, werk, familie, lievelingseten, muziek en dingen die troosten of van streek maken. Dementia Australia raadt een herinneringsboek aan met details over iemands leven, voorkeuren en belangrijke mensen, om bezoekers en zorgverleners te helpen en een gesprek op gang te brengen.

Het is vooral handig in het ziekenhuis en op nieuwe zorgplekken. Het NIA raadt aan het ziekenhuispersoneel een blad met persoonlijke informatie te geven over iemands dagritme, de naam waarmee iemand graag wordt aangesproken, wat iemand wel en niet prettig vindt, mogelijke aanleidingen voor onrust en signalen van pijn zonder woorden.

Een dagschema

Een groot, eenvoudig schema voor de dag met tijden, een paar woorden en een klein plaatje bij elk onderdeel: ontbijt, wandelen, lunch, rusten, muziek, avondeten. Het dagelijkse zorgplan van de Alzheimer’s Association raadt aan te plannen rond de beste momenten van de dag van je naaste, met vaste tijden om op te staan en naar bed te gaan, en een balans tussen activiteit en rust. Hang het op ooghoogte, bijvoorbeeld op de koelkast, en houd het flexibel. Zie onze gids over het dagritme voor meer.

Plaatjes voor kamers en laden

Het NIA raadt aan felgekleurde bordjes of eenvoudige plaatjes te gebruiken om de badkamer, de slaapkamer en de keuken te markeren. Hetzelfde idee werkt voor laden en kastjes: een plaatje van sokken op de sokkenla, kopjes op de kopjeskast. Printen, lamineren en vastplakken.

Een sorteerset

Print plaatjes uit twee eenvoudige groepen, zoals fruit en bloemen of gereedschap en keukenspullen, op karton. Knip ze los en sorteer ze samen in twee mandjes. De versie op het scherm hiervan is Samen sorteren.

Liedteksten

Print de woorden van een paar favoriete liedjes in heel grote letters om samen te zingen. Ook mensen die niet veel meer lezen, vinden het misschien fijn om het blad vast te houden.

Een pagina met familiefoto’s

Eén pagina met vier tot zes grote familiefoto’s, elk met een voornaam eronder. Die kan op tafel liggen, zodat iedereen hem kan oppakken en erover kan praten. De namen helpen bezoek en zorgmedewerkers mee te praten, en niemand hoeft te vragen “Wie is dit?”

Een receptkaart

Print een geliefd familierecept in grote letters. Gebruik het om samen te koken, of gewoon om te praten over maaltijden van vroeger.

Hoe bied ik een printje aan zonder dat het als huiswerk voelt?

Breng het als iets om te delen, niet als een test.

• Ga zitten en begin er zelf aan. “Ik ben met deze woordzoeker bezig. Help je me ‘tuin’ te zoeken?”
• Werk samen. Doe het om de beurt, of de een zoekt en de ander omcirkelt.
• Zet nooit goed of fout. De gids van de Alzheimer’s Association over activiteiten thuis raadt aan je te richten op het doen, niet op het resultaat, en op plezier in plaats van prestatie.
• Laat pagina’s liggen. Dezelfde gids raadt aan plakboeken, fotoalbums of oude tijdschriften binnen handbereik te leggen. Geprinte kaarten en fotopagina’s kunnen op dezelfde manier op een bijzettafeltje liggen.
• Stop wanneer je wilt. Een halve kleurplaat is een prima middag. Het blad wegleggen en een kopje thee drinken ook.

Waar vind je meer?

Bekijk al onze spelletjes en printjes, of zie activiteiten voor elke fase voor meer ideeën, met en zonder papier.