Salute di u cervellu

U sonnu è a salute di u cervellu: ricerca è aiuti

Aghjurnatu 7 minutu di letturaDa a squadra Golden Moments · Cumu scrivemu

A risposta corta

Certi studii à longu andà associanu un sonnu cortu à meza età cù un risicu più altu di dimenza, è a ricerca in laburatoriu suggerisce chì u sonnu pò aiutà u cervellu à eliminà i rifiuti. Sti risultati sò sempre à i primi passi, è a Cummissione Lancet di u 2024 ùn hà micca inclusu u sonnu trà i fattori di risicu chì si ponu cambià. Abitudini regulare di sonnu aiutanu à sentevi megliu ogni ghjornu. I prublemi di sonnu in a dimenza sò cumuni è vale a pena di parlàne cù un duttore.

  • Un studiu di u Regnu Unitu chì hà seguitu circa 8 000 persone per 25 anni hà assuciatu sei ore di sonnu o menu à meza età cù un risicu più altu di dimenza.
  • I cambiamenti di u sonnu ponu ancu esse un segnu iniziale di dimenza, dunque hè difficiule di distingue a causa da l’effettu.
  • A ricerca nantu à l’eliminazione di a beta-amiloide da u cervellu durante u sonnu hè vera, ma sempre à i primi passi, è assai di ella hè stata fatta nantu à i topi.
  • L’apnea di u sonnu hè cumuna, si pò trattà è hè assuciata cù a dimenza in certi studii; russà forte è a sunnulenza durante u ghjornu meritanu una verificazione.
  • Ùn cuminciate, ùn fermate è ùn cambiate mai un medicamentu o un aiutu per u sonnu senza parlà cù un duttore.
In sta pagina (7 sezioni)
  1. Un sonnu di mala qualità hè assuciatu cù a dimenza?
  2. Chì hè a ricerca nantu à a «pulizia di u cervellu» durante u sonnu?
  3. Chì abitudini di sonnu ponu aiutà?
  4. I prublemi di sonnu in a dimenza
  5. È l’apnea di u sonnu?
  6. Una nota nantu à i medicamenti per u sonnu
  7. Parlate cù un duttore

U sonnu è a salute di u cervellu sò chjaramente ligati, ma a manera esatta in a quale sò ligati hè sempre in studiu. Certi studii associanu un sonnu cortu cù un risicu più altu di dimenza. A dimenza, à u so tornu, disturba spessu u sonnu. Sta pagina spiega ciò chì a ricerca mostra è ciò chì ùn mostra micca, dà abitudini pratiche per u sonnu è parla di i prublemi di sonnu chì sò cumuni in a dimenza. Ùn dà micca cunsiglii nantu à i medicamenti per u sonnu; sta cunversazione si face cù un duttore.

Un sonnu di mala qualità hè assuciatu cù a dimenza?

Certi studii à longu andà associanu un sonnu cortu cù un risicu più altu di dimenza, ma e prove ùn sò micca definitive.

  • Un studiu britannicu di 25 anni. I circadori anu seguitu circa 8 000 adulti in u studiu Whitehall II. E persone chì durmianu sei ore o menu à l’età di 50 o 60 anni avianu un risicu più altu di dimenza più tardi, paragunatu à quelle chì durmianu sette ore. E persone chì durmianu sei ore o menu à 50, 60 è 70 anni avianu circa 30% di risicu in più chè quelle chì durmianu regularmente sette ore. Era un studiu d’osservazione, dunque mostra un ligame, micca una causa.
  • U puntu di vista di a Cummissione Lancet. A Cummissione Lancet di u 2024 ùn hà micca aghjuntu u sonnu à a so lista di 14 fattori di risicu chì si ponu cambià. Hà cunsideratu chì e prove ùn eranu micca abbastanza coerenti. Una ragione hè a «causalità inversa»: i cambiamenti in u cervellu ligati à a dimenza cumincianu anni nanzu à u diagnosticu è ponu disturbà u sonnu. In un grande studiu, un ligame trà un sonnu longu è a dimenza hè sparitu quandu i primi cinque anni di seguitu sò stati messi da cantu.

Cusì, una notte corta di tantu in tantu ùn hè micca una ragione per inchietassi. Vale a pena di circà un sonnu regulare è di bona qualità, perchè aiuta l’umore, a vigilanza è a sicurità oghje.

Chì hè a ricerca nantu à a «pulizia di u cervellu» durante u sonnu?

Pudete avè lettu chì u sonnu «pulisce» u cervellu. St’idea vene da una ricerca vera, ma hè sempre à i primi passi.

  • In i topi. Un studiu di u 2013, discrittu da i NIH, hà trovu chì u spaziu trà e cellule di u cervellu cresce di circa 60% quandu i topi dormenu. U fluidu circulava più facilmente in u cervellu, attraversu ciò chì i circadori chjamanu u sistema glinfaticu. A beta-amiloide, una proteina assuciata cù l’Alzheimer, era eliminata più prestu da u cervellu di i topi chì durmianu.
  • In e persone. Un picculu studiu di u 2018 hà fattu scansioni à 20 adulti sani da 22 à 72 anni dopu una notte nurmale è dopu una notte senza sonnu. Dopu a notte senza sonnu, un signale di scansione ligatu à a beta-amiloide hè cresciutu di circa 5% in una zona chì include l’ippocampu, una regione impurtante per a memoria. L’autori anu parlatu di risultati preliminari. Ùn sapianu micca se stu cambiamentu sparisce dopu u riposu, nè s’ellu vene da un’eliminazione più lenta o da una pruduzzione più grande di amiloide.
  • Funziona in i dui sensi. A Cummissione Lancet nota chì l’accumulazione di amiloide pò ella stessa disturbà u sonnu in l’adulti più anziani.

Sti risultati aiutanu à capisce perchè i circadori s’interessanu à u sonnu. Ùn mostranu micca chì un sonnu megliu impedisce l’Alzheimer.

Chì abitudini di sonnu ponu aiutà?

L’adulti più anziani anu bisognu di circa 7 à 9 ore di sonnu à notte, u listessu chè l’altri adulti, secondu u National Institute on Aging (NIA). E so suggestioni includenu:

  • Mantinite un orariu regulare. Andate à lettu è alzatevi à a listessa ora ogni ghjornu, ancu a fine di settimana.
  • Create una rutina per calmavvi. Prima di andà à lettu, pudete leghje, ascultà musica dolce o piglià un bagnu caldu.
  • Fate chì a stanza sia cunfortèvule, nè troppu calda nè troppu fresca.
  • Limitate a caffeina tardi in a ghjurnata. U caffè, u tè, e bibite è u ciocculatu ponu impedisce di dorme.
  • Evitate l’alcol, ancu in piccule quantità, cunsiglia u NIA.
  • Evitate pasti grossi in e duie o trè ore nanzu di andà à lettu, è bibite in grande quantità tardi in a ghjurnata.
  • Fate attività fisica regularmente, ma micca in e 3 ore nanzu di andà à lettu. Videte a nostra guida nantu à l’attività fisica.
  • Lasciate i schermi fora di a stanza. U NIA suggerisce di ùn guardà micca a televisione è di ùn aduprà micca urdinatore, telefuninu o tavuletta quallà.
  • Evitate e sunnette tardi u dopu meziornu o a sera, s’ellu hè pussibule.

I prublemi di sonnu in a dimenza

I cambiamenti di u sonnu sò cumuni in a dimenza. U NIA indica chì certe persone dormenu troppu o troppu pocu, si sveglianu spessu a notte, o facenu parechje sunnette durante u ghjornu. Parla ancu di u sundowning: inquietudine, agitazione o cunfusione chì cumincianu o si aggravanu quandu a luce di u ghjornu cala.

I cunsiglii di u NIA per e persone chì aiutanu un parente includenu:

  1. Cercate luce di ghjornu è muvimentu prestu. Esciate fora o pusatevi vicinu à una finestra durante u ghjornu, è aiutate a persona à esse attiva ogni ghjornu. A luce forte pò aiutà à rimette in ordine u ritimu internu di u corpu.
  2. Pianificate l’attività più energiche per a mane. Pruvate à fà u bagnu a mane o à piglià u pastu più grande à meziornu.
  3. Mantinite e sunnette corte è prestu. Limitate i mumenti di sunnulenza tardi in a ghjurnata.
  4. Rendite a sera calma. Calate e luci, riducite u rumore è mettite musica dolce se a persona l’apprezza. A nostra guida nantu à l’inquietudine di fine di ghjurnata hà altre idee.
  5. Mantinite una rutina di sera regulare. Leghje à voce alta à a listessa ora ogni sera hè un esempiu datu da u NIA. Una rutina cutidiana regulare aiuta ancu.
  6. Limitate a caffeina è l’alcol.
  7. Aduprate luci di notte in a stanza, in u curridore è in a stanza di bagnu.

Per i risvegli notturni, i cunsiglii di sicurità in casa di u NIA includenu luci di notte o sensori di luce autumatichi, barre d’appoghju in a stanza di bagnu, nastro culuritu vistosu nantu à i bordi di i scalini, è medicamenti cunservati in un locu chjosu à chjave.

Una attività corta è tranquilla a sera pò aiutà tramindui à calmavvi. Pruvate una pausa lenta di Respirazione calma o qualchì Carta di cunversazione rilassata. Evitate ciò chì hè stimolante vicinu à l’ora di dorme, è fermatevi ogni volta chì a persona ne hà abbastanza.

Un sonnu interrottu stanca ancu e persone chì aiutanu un parente. A nostra guida per pigliassi cura di sè parla di modi per ripusassi è truvà aiutu.

È l’apnea di u sonnu?

L’apnea di u sonnu provoca brevi pause in a respirazione durante u sonnu, spessu parechje volte à notte. U NIA dice chì, s’ella ùn hè micca trattata, pò purtà à prublemi cum’è a pressione alta, l’ictus o a perdita di memoria. I segni includenu russà forte è sente si sunnulente durante u ghjornu, è parechje persone ùn sanu micca d’avella. A Cummissione Lancet descrive una rivista di 11 studii induve e persone cù apnea di u sonnu avianu circa 43% di risicu in più di dimenza. Pocu di sti studii anu però tenutu contu di u pesu, dunque u ligame resta incertu.

L’apnea di u sonnu si pò diagnosticà è trattà. U NIA nota chì una macchina CPAP aiuta guasi sempre. Se voi o a persona chì aiutate russate forte, fermate di respirà durante u sonnu, o site assai sunnulenti durante u ghjornu, parlatene cù un duttore.

Una nota nantu à i medicamenti per u sonnu

Ùn demu micca cunsiglii nantu à i medicamenti o i supplementi per u sonnu. U NIA nota chì i medicamenti per u sonnu ponu aiutà per un pocu di tempu, ma ùn sò micca una cura per l’insonnia. Nota ancu chì certi medicamenti dati per aiutà e persone chì vivenu cù l’Alzheimer à dorme ponu aumentà u risicu di vertigini, cascate è cunfusione. Ùn cuminciate, ùn fermate è ùn cambiate mai un medicamentu per u sonnu, ancu senza ricetta, senza parlà cù un duttore o un farmacistu.

Parlate cù un duttore

Vidite un duttore se voi o a persona chì aiutate site sempre stanchi, avete difficultà à dorme a maiò parte di e notti, russate forte, o avete pause in a respirazione durante a notte. Se i prublemi di sonnu in a dimenza cuntinueghjanu, u NIA cunsiglia di dumandà un cunsigliu medicale. Una verificazione pò truvà cause cum’è u dulore, un altru disturbu di u sonnu, una malatia o un effettu secundariu di un medicamentu. Una cunfusione subitana, o un cambiamentu subitanu di u sonnu accumpagnatu da cunfusione, hà bisognu di una cura urgente. Lighjite quandu vede un duttore.

Sta pagina hè una infurmazione generale, micca un cunsigliu medicale. Videte a nostra nota medicale.

Quistioni cumuni

Un sonnu di mala qualità causa l’Alzheimer?

Questu ùn hè micca statu dimustratu. Certi studii associanu un sonnu cortu cù un risicu più altu di dimenza, ma a dimenza stessa disturba u sonnu, spessu anni nanzu à un diagnosticu. A Cummissione Lancet di u 2024 hà cunsideratu chì e prove eranu troppu pocu coerenti per include u sonnu trà i fattori di risicu chì si ponu cambià.

Quante ore di sonnu anu bisognu l’adulti più anziani?

U National Institute on Aging dice chì l’adulti più anziani anu bisognu di circa u listessu tempu chè l’altri adulti, da 7 à 9 ore à notte. Parechje persone più anziane vanu à lettu è si sveglianu più prestu chè nanzu, ciò chì hè cumunu.

Perchè una persona chì vive cù a dimenza dorme di ghjornu è si sveglia di notte?

A dimenza pò influenzà u ritimu internu di u corpu, è cusì l’ore di sonnu è di veghja si ponu mischjà. U dulore, a noia, a fame o l’effetti secundarii di i medicamenti ponu ancu avè un rolu. A luce di u ghjornu, l’attività cutidiana è una rutina calma di sera ponu aiutà. Un duttore pò circà cause chì si ponu trattà.

Devu dà un aiutu per u sonnu à a persona chì aiutu?

Parlatene prima cù u so duttore, ancu per i prudutti senza ricetta. U National Institute on Aging nota chì certi medicamenti per u sonnu ponu aumentà u risicu di vertigini, cascate è cunfusione in e persone chì vivenu cù l’Alzheimer.

Fonti

Avemu ligame cù l'urganisazioni è i studii chì sta pagina si basa. Ogni era verificatu quandu a pagina hè stata aghjurnata.

  1. Association of sleep duration in middle and old age with incidence of dementia · Nature Communications
  2. Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission · The Lancet
  3. Brain may flush out toxins during sleep · National Institutes of Health
  4. β-Amyloid accumulation in the human brain after one night of sleep deprivation · Proceedings of the National Academy of Sciences
  5. Sleep and Older Adults · National Institute on Aging
  6. Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging
  7. Managing Sleep Problems in Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  8. Coping With Agitation, Aggression, and Sundowning in Alzheimer's Disease · National Institute on Aging

Pronti per un ghjocu gentile?

Grandi ritratti, senza timer, senza partitura è nunda per firmà. Ghjucate inseme in u vostru navigatore.

Pigliate sti ghjochi cun voi

L'app gratuita Golden Moments per iPhone, iPad è Android: grandi piastrelle di stampa, ghjochi cù e vostre foto di famiglia, è pacchetti di foto chì funzionanu senza Wi-Fi. Nisun contu, annunzii, timer o puntuazione.