ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର
କିଛି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟ ବୟସରେ କମ୍ ନିଦ୍ରାକୁ ଡିମେନ୍ସିଆର ଅଧିକ ବିପଦ ସହ ଜଡ଼ିତ କରେ, ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାଗାର ଗବେଷଣା ସୂଚାଏ ଯେ ନିଦ୍ରା ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ବର୍ଜ୍ୟ ସଫା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ। ଏହି ପ୍ରମାଣ ଏବେ ବି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ, ଏବଂ 2024 Lancet କମିଶନ୍ ନିଦ୍ରାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ବିପଦ କାରକ ଭାବରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କଲା ନାହିଁ। ନିୟମିତ ନିଦ୍ରା ଅଭ୍ୟାସ ଦିନକୁ ଦିନ ଆପଣ କେମିତି ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ସେଥିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଡିମେନ୍ସିଆରେ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ସାଧାରଣ ଏବଂ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ଉଠାଇବା ଯୋଗ୍ୟ।
- ପ୍ରାୟ 8,000 ଲୋକଙ୍କୁ 25 ବର୍ଷ ଧରି ଅନୁସରଣ କରିଥିବା ଏକ UK ଅଧ୍ୟୟନ ମଧ୍ୟ ବୟସରେ ଛଅ ଘଣ୍ଟା କିମ୍ବା କମ୍ ଶୋଇବାକୁ ଅଧିକ ଡିମେନ୍ସିଆ ବିପଦ ସହ ଜଡ଼ିତ କଲା।
- ନିଦ୍ରାରେ ବଦଳ ମଧ୍ୟ ଡିମେନ୍ସିଆର ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ, ତେଣୁ କାରଣ ଓ ପ୍ରଭାବକୁ ଅଲଗା କରିବା କଷ୍ଟକର।
- ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ବିଟା-ଆମାଇଲଏଡ୍ ସଫା କରୁଥିବା ନିଦ୍ରା ଉପରେ ଗବେଷଣା ବାସ୍ତବ କିନ୍ତୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ, ଅଧିକାଂଶ ମୂଷାମାନଙ୍କ ଉପରେ।
- ସ୍ଲିପ୍ ଆପ୍ନିଆ ସାଧାରଣ, ଚିକିତ୍ସାଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଡିମେନ୍ସିଆ ସହ ଜଡ଼ିତ; ଜୋରରେ ଘୁଙ୍ଗୁଡ଼ି ଓ ଦିନବେଳେ ନିଦ ଲାଗିବା ଯାଞ୍ଚ ଯୋଗ୍ୟ।
- ଡାକ୍ତର ବିନା କଦାପି କୌଣସି ନିଦ୍ରା ଔଷଧ କିମ୍ବା ନିଦ୍ରା ସହାୟକ ଆରମ୍ଭ, ବନ୍ଦ କିମ୍ବା ବଦଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ (7ଟି ବିଭାଗ)
ନିଦ୍ରା ଓ ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କିପରି ଜଡ଼ିତ ତାହା ଏବେ ବି ବୁଝାଯାଉଛି। କିଛି ଅଧ୍ୟୟନ କମ୍ ନିଦ୍ରାକୁ ଡିମେନ୍ସିଆର ଅଧିକ ବିପଦ ସହ ଜଡ଼ିତ କରେ। ଡିମେନ୍ସିଆ, ବଦଳରେ, ପ୍ରାୟତଃ ନିଦ୍ରାକୁ ବିଘ୍ନିତ କରେ। ଏହି ପୃଷ୍ଠା ଗବେଷଣା କ’ଣ ଦେଖାଏ ଓ କ’ଣ ଦେଖାଏ ନାହିଁ ବୁଝାଏ, ବ୍ୟବହାରିକ ନିଦ୍ରା ଅଭ୍ୟାସ ଦିଏ, ଏବଂ ଡିମେନ୍ସିଆରେ ସାଧାରଣ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ଆଲୋଚନା କରେ। ଏହା ନିଦ୍ରା ଔଷଧ ବିଷୟରେ ପରାମର୍ଶ ଦିଏ ନାହିଁ; ସେହି କଥାବାର୍ତ୍ତା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ।
ଖରାପ ନିଦ୍ରା ଡିମେନ୍ସିଆ ସହ ଜଡ଼ିତ କି?
କିଛି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅଧ୍ୟୟନ କମ୍ ନିଦ୍ରାକୁ ଡିମେନ୍ସିଆର ଅଧିକ ବିପଦ ସହ ଜଡ଼ିତ କରେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରମାଣ ସ୍ଥିର ନୁହେଁ।
- ଏକ 25 ବର୍ଷର UK ଅଧ୍ୟୟନ। ଗବେଷକମାନେ Whitehall II ଅଧ୍ୟୟନ ରେ ପ୍ରାୟ 8,000 ବୟସ୍କଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। 50 କିମ୍ବା 60 ବର୍ଷ ବୟସରେ ଛଅ ଘଣ୍ଟା କିମ୍ବା କମ୍ ଶୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସାତ ଘଣ୍ଟା ଶୋଇଥିବା ଲୋକ ଅପେକ୍ଷା ପରେ ଡିମେନ୍ସିଆର ଅଧିକ ବିପଦ ଥିଲା। 50, 60 ଓ 70 ବର୍ଷ ବୟସରେ ଛଅ ଘଣ୍ଟା କିମ୍ବା କମ୍ ଶୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ନିୟମିତ ସାତ ଘଣ୍ଟା ଶୋଇଥିବା ଲୋକ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରାୟ 30% ଅଧିକ ବିପଦ ଥିଲା। ଏହା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣମୂଳକ ଅଧ୍ୟୟନ ଥିଲା, ତେଣୁ ଏହା ଏକ ସମ୍ପର୍କ ଦେଖାଏ, କାରଣ ନୁହେଁ।
- Lancet କମିଶନ୍ର ମତ। 2024 Lancet କମିଶନ୍ ନିଜର 14ଟି ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ବିପଦ କାରକ ତାଲିକାରେ ନିଦ୍ରାକୁ ଯୋଡ଼ିଲା ନାହିଁ। ଏହା ପ୍ରମାଣକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ସଙ୍ଗତ ନୁହେଁ ବୋଲି ବିଚାର କଲା। ଗୋଟିଏ କାରଣ ହେଉଛି “ଓଲଟା କାରଣତ୍ୱ”: ଡିମେନ୍ସିଆରୁ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ବଦଳ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ନିଦ୍ରାକୁ ବିଘ୍ନିତ କରିପାରେ। ଏକ ବଡ଼ ଅଧ୍ୟୟନରେ, ଅନୁସରଣର ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷକୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ ଲମ୍ବା ନିଦ୍ରା ଓ ଡିମେନ୍ସିଆ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।
ତେଣୁ ବେଳେବେଳେ ଏକ ଛୋଟ ରାତି ଚିନ୍ତାର କାରଣ ନୁହେଁ। ନିୟମିତ, ଭଲ ଗୁଣବତ୍ତାର ନିଦ୍ରା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ କାରଣ ଏହା ଆଜି ମନୋଭାବ, ସତର୍କତା ଓ ସୁରକ୍ଷାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
“ମସ୍ତିଷ୍କ ସଫା କରିବା” ନିଦ୍ରା ଗବେଷଣା କ’ଣ?
ଆପଣ ହୁଏତ ପଢ଼ିଥିବେ ଯେ ନିଦ୍ରା ମସ୍ତିଷ୍କକୁ “ସଫା” କରେ। ସେହି ଧାରଣା ବାସ୍ତବ ଗବେଷଣାରୁ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ।
- ମୂଷାମାନଙ୍କଠାରେ। ଏକ 2013 ଅଧ୍ୟୟନ, NIH ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ, ପାଇଲା ଯେ ମୂଷା ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ମସ୍ତିଷ୍କ କୋଷ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାୟ 60% ବଢ଼ିଲା। ତରଳ ପଦାର୍ଥ ମସ୍ତିଷ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ସହଜରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା, ଯାହାକୁ ଗବେଷକମାନେ ଗ୍ଲିମ୍ଫାଟିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହନ୍ତି। ବିଟା-ଆମାଇଲଏଡ୍, ଆଲଜାଇମର ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ପ୍ରୋଟିନ୍, ଶୋଇଥିବା ମୂଷାମାନଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ଅଧିକ ଶୀଘ୍ର ସଫା ହେଲା।
- ମଣିଷଙ୍କଠାରେ। ଏକ ଛୋଟ 2018 ଅଧ୍ୟୟନ 22 ରୁ 72 ବର୍ଷ ବୟସର 20 ସୁସ୍ଥ ବୟସ୍କଙ୍କୁ ଏକ ସାଧାରଣ ରାତି ପରେ ଓ ନିଦ୍ରା ନଥିବା ରାତି ପରେ ସ୍କାନ୍ କଲା। ନିଦ୍ରାହୀନ ରାତି ପରେ, ସ୍ମୃତି ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ହିପୋକ୍ୟାମ୍ପସ୍ ସମେତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଟା-ଆମାଇଲଏଡ୍ ପାଇଁ ଏକ ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍କାନ୍ ସଙ୍କେତ ପ୍ରାୟ 5% ବଢ଼ିଲା। ଲେଖକମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରମାଣ କହିଲେ। ସେମାନେ ଜାଣିନଥିଲେ ଯେ ବିଶ୍ରାମ ପରେ ବଦଳ ଚାଲିଯାଏ କି, କିମ୍ବା ଏହା ଧୀର ସଫେଇ କିମ୍ବା ଅଧିକ ଆମାଇଲଏଡ୍ ତିଆରି ହେବାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ କି।
- ଏହା ଦୁଇ ଦିଗରେ କାମ କରେ। Lancet କମିଶନ୍ କହେ ଯେ ଆମାଇଲଏଡ୍ ଜମା ନିଜେ ବୟସ୍କଙ୍କ ନିଦ୍ରାକୁ ବିଘ୍ନିତ କରିପାରେ।
ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବୁଝାଏ ଯେ ଗବେଷକମାନେ ନିଦ୍ରାରେ କାହିଁକି ଆଗ୍ରହୀ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଏ ନାହିଁ ଯେ ଭଲ ନିଦ୍ରା ଆଲଜାଇମରକୁ ରୋକେ।
କେଉଁ ନିଦ୍ରା ଅଭ୍ୟାସ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ?
National Institute on Aging (NIA) ଅନୁସାରେ, ବୟସ୍କଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ବୟସ୍କଙ୍କ ପରି ରାତିରେ ପ୍ରାୟ 7 ରୁ 9 ଘଣ୍ଟା ନିଦ୍ରା ଦରକାର। ଏହାର ପରାମର୍ଶରେ ଅଛି:
- ଏକ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ରଖନ୍ତୁ। ସପ୍ତାହାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ସମାନ ସମୟରେ ଶୋଇବାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ଓ ଉଠନ୍ତୁ।
- ଏକ ଶାନ୍ତ ହେବାର ଅଭ୍ୟାସ ଗଢ଼ନ୍ତୁ। ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ, ଶାନ୍ତ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଉଷୁମ ପାଣିରେ ଗାଧୁଅନ୍ତୁ।
- ଶୋଇବା କୋଠରୀ ଆରାମଦାୟକ କରନ୍ତୁ, ବହୁତ ଗରମ କି ବହୁତ ଥଣ୍ଡା ନୁହେଁ।
- ଦିନ ଶେଷରେ କ୍ୟାଫିନ୍ ସୀମିତ କରନ୍ତୁ। କଫି, ଚା, କୋଲ୍ଡ ଡ୍ରିଙ୍କ ଓ ଚକୋଲେଟ୍ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ ରଖିପାରେ।
- ମଦ୍ୟପାନ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ, ଅଳ୍ପ ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ, NIA ପରାମର୍ଶ ଦିଏ।
- ଶୋଇବାର ଦୁଇରୁ ତିନି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭୋଜନ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦିନ ଶେଷରେ ବେଶୀ ପାନୀୟ।
- ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ଶୋଇବାର 3 ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ଆମର ବ୍ୟାୟାମ ଗାଇଡ୍ ଦେଖନ୍ତୁ।
- ସ୍କ୍ରିନ୍ ଶୋଇବା କୋଠରୀ ବାହାରେ ରଖନ୍ତୁ। NIA ସେଠାରେ ଟିଭି ନଦେଖିବାକୁ କିମ୍ବା କମ୍ପ୍ୟୁଟର, ଫୋନ୍ କିମ୍ବା ଟାବ୍ଲେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ନକରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଏ।
- ଅପରାହ୍ନ ଶେଷ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାର ଶୋଇବା ଏଡ଼ାନ୍ତୁ ଯଦି ପାରିବେ।
ଡିମେନ୍ସିଆରେ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା
ଡିମେନ୍ସିଆରେ ନିଦ୍ରାରେ ବଦଳ ସାଧାରଣ। NIA ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ ଅଧିକ କିମ୍ବା ବହୁତ କମ୍ ଶୋଇବା, ରାତିରେ ଅନେକ ଥର ଉଠିବା, ଏବଂ ଦିନରେ ଅଧିକ ଶୋଇବା। ଏହା ସାନ୍ଡାଉନିଂ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ: ଦିନର ଆଲୋକ କମିବା ସହ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କିମ୍ବା ବଢ଼ୁଥିବା ଅସ୍ଥିରତା, ବିଚଳିତତା କିମ୍ବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ।
NIA ରୁ ଯତ୍ନକାରୀ ପରାମର୍ଶରେ ଅଛି:
- ଶୀଘ୍ର ଦିନର ଆଲୋକ ଓ ଚଳପ୍ରଚଳ ପାଆନ୍ତୁ। ଦିନବେଳେ ବାହାରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଝରକା ପାଖରେ ବସନ୍ତୁ, ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ସକ୍ରିୟ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଶରୀର ଘଣ୍ଟାକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ।
- ସକାଳ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ। ସକାଳେ ଗାଧୋଇବା କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୋଜନ କରିବା ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
- ଶୋଇବା ଛୋଟ ଓ ଶୀଘ୍ର ରଖନ୍ତୁ। ଦିନ ଶେଷରେ ଝୁଣ୍ଟିବା ସୀମିତ କରନ୍ତୁ।
- ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଆଲୋକ କମାନ୍ତୁ, ଗୋଳମାଳ କମାନ୍ତୁ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତି ପସନ୍ଦ କଲେ ଶାନ୍ତ ସଙ୍ଗୀତ ବଜାନ୍ତୁ। ଆମର ଦିନ ଶେଷର ଅସ୍ଥିରତା ଗାଇଡ୍ରେ ଆହୁରି ଧାରଣା ଅଛି।
- ଏକ ସ୍ଥିର ଶୋଇବା ଅଭ୍ୟାସ ରଖନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ରାତି ସମାନ ସମୟରେ ଜୋରରେ ପଢ଼ିବା NIA ର ଏକ ଉଦାହରଣ। ଏକ ସ୍ଥିର ଦୈନନ୍ଦିନ ଅଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
- କ୍ୟାଫିନ୍ ଓ ମଦ୍ୟପାନ ସୀମିତ କରନ୍ତୁ।
- ଶୋଇବା କୋଠରୀ, ଗଳି ଓ ବାଥ୍ରୁମ୍ରେ ରାତି ଆଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
ରାତିରେ ଉଠିବା ପାଇଁ, NIA ର ଘର ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶ ରେ ରାତି ଆଲୋକ କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଆଲୋକ ସେନ୍ସର୍, ବାଥ୍ରୁମ୍ରେ ଧରିବା ଲାଗି ଦଣ୍ଡ, ସିଡ଼ିର ଧାରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଙ୍ଗର ଟେପ୍, ଏବଂ ଔଷଧ ତାଲା ପକାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଅଛି।
ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏକ ଛୋଟ, ଶାନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଆପଣ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ। ଏକ ଧୀର ଶାନ୍ତ ଶ୍ୱାସ ବିରତି କିମ୍ବା କେଇଟି ଆରାମଦାୟକ କଥାବାର୍ତ୍ତା କାର୍ଡ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ଶୋଇବା ନିକଟରେ ଉତ୍ତେଜକ କିଛି ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଯଥେଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।
ଭାଙ୍ଗିଥିବା ନିଦ୍ରା ଯତ୍ନକାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଳାନ୍ତ କରେ। ଆମର ଯତ୍ନକାରୀଙ୍କ ସ୍ୱଯତ୍ନ ଗାଇଡ୍ ବିଶ୍ରାମ ଓ ସହାୟତା ପାଇବାର ଉପାୟ ଦିଏ।
ସ୍ଲିପ୍ ଆପ୍ନିଆ ବିଷୟରେ କ’ଣ?
ସ୍ଲିପ୍ ଆପ୍ନିଆ ନିଦ୍ରା ସମୟରେ ଶ୍ୱାସରେ ଛୋଟ ବିରତି ଘଟାଏ, ପ୍ରାୟତଃ ରାତିରେ ଅନେକ ଥର। NIA କହେ ଯେ ଚିକିତ୍ସା ନହେଲେ, ଏହା ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ କିମ୍ବା ସ୍ମୃତି ହ୍ରାସ ଭଳି ସମସ୍ୟା ଆଣିପାରେ। ଚିହ୍ନରେ ଜୋରରେ ଘୁଙ୍ଗୁଡ଼ି ଓ ଦିନବେଳେ ନିଦ ଲାଗିବା ଅଛି, ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଏହା ଅଛି। Lancet କମିଶନ୍ 11ଟି ଅଧ୍ୟୟନର ଏକ ସମୀକ୍ଷା ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ଲିପ୍ ଆପ୍ନିଆ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଡିମେନ୍ସିଆର ପ୍ରାୟ 43% ଅଧିକ ବିପଦ ଥିଲା। ସେହି ଅଧ୍ୟୟନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଇଟି ଓଜନକୁ ହିସାବରେ ନେଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସମ୍ପର୍କ ଅନିଶ୍ଚିତ।
ସ୍ଲିପ୍ ଆପ୍ନିଆ ଚିହ୍ନଟ ଓ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇପାରେ। NIA କହେ ଯେ ଏକ CPAP ମେସିନ୍ ପ୍ରାୟ ସବୁବେଳେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଆପଣ କିମ୍ବା ଆପଣ ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଜୋରରେ ଘୁଙ୍ଗୁଡ଼ି ମାରନ୍ତି, ନିଦ୍ରା ସମୟରେ ଶ୍ୱାସ ବନ୍ଦ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦିନବେଳେ ବହୁତ ନିଦ ଲାଗେ, ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ।
ନିଦ୍ରା ଔଷଧ ବିଷୟରେ ଏକ ଟିପ୍ପଣୀ
ଆମେ ନିଦ୍ରା ଔଷଧ କିମ୍ବା ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ ବିଷୟରେ ପରାମର୍ଶ ଦେଉନାହୁଁ। NIA କହେ ଯେ ନିଦ୍ରା ଔଷଧ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ କିନ୍ତୁ ଅନିଦ୍ରାର ଚିକିତ୍ସା ନୁହେଁ। ଏହା ମଧ୍ୟ କହେ ଯେ ଆଲଜାଇମର ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଶୋଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିବା କିଛି ଔଷଧ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା, ପଡ଼ିଯିବା ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ବିପଦ ବଢ଼ାଇପାରେ। ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କ ସହ କଥା ନହୋଇ ଔଷଧ ଦୋକାନରେ ମିଳୁଥିବା ନିଦ୍ରା ସହାୟକ ସମେତ କୌଣସି ନିଦ୍ରା ଔଷଧ ଆରମ୍ଭ, ବନ୍ଦ କିମ୍ବା ବଦଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ କଥା ହୁଅନ୍ତୁ
ଆପଣ କିମ୍ବା ଆପଣ ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ଥକିଯାଆନ୍ତି, ଅଧିକାଂଶ ରାତି ଶୋଇବାରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ, ଜୋରରେ ଘୁଙ୍ଗୁଡ଼ି ମାରନ୍ତି, କିମ୍ବା ରାତିରେ ଶ୍ୱାସରେ ବିରତି ହୁଏ, ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାନ୍ତୁ। ଡିମେନ୍ସିଆରେ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ଚାଲିଥିଲେ, NIA ପରାମର୍ଶ ଦିଏ ଚିକିତ୍ସା ପରାମର୍ଶ ନେବାକୁ। ଏକ ଯାଞ୍ଚ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଅନ୍ୟ ନିଦ୍ରା ବ୍ୟାଧି, ଏକ ଅସୁସ୍ଥତା କିମ୍ବା ଔଷଧର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଭଳି କାରଣ ଖୋଜିପାରେ। ହଠାତ୍ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, କିମ୍ବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସହ ନିଦ୍ରାରେ ହଠାତ୍ ବଦଳ, ତୁରନ୍ତ ଯତ୍ନ ଦରକାର। ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କେବେ ଦେଖାଇବେ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
ଏହି ପୃଷ୍ଠା ସାଧାରଣ ସୂଚନା, ଚିକିତ୍ସା ପରାମର୍ଶ ନୁହେଁ। ଆମର ଚିକିତ୍ସା ଦାୟିତ୍ୱ ଅସ୍ୱୀକାର ଦେଖନ୍ତୁ।
ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ
ଖରାପ ନିଦ୍ରା ଆଲଜାଇମର ଘଟାଏ କି?
ତାହା ଦେଖାଯାଇନାହିଁ। କିଛି ଅଧ୍ୟୟନ କମ୍ ନିଦ୍ରାକୁ ଡିମେନ୍ସିଆର ଅଧିକ ବିପଦ ସହ ଜଡ଼ିତ କରେ, କିନ୍ତୁ ଡିମେନ୍ସିଆ ନିଜେ ନିଦ୍ରାକୁ ବିଘ୍ନିତ କରେ, ପ୍ରାୟତଃ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ। 2024 Lancet କମିଶନ୍ ପ୍ରମାଣକୁ ନିଦ୍ରାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ବିପଦ କାରକ ଭାବରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବହୁତ ଅସଙ୍ଗତ ବିଚାର କଲା।
ବୟସ୍କଙ୍କୁ କେତେ ନିଦ୍ରା ଦରକାର?
National Institute on Aging କହେ ଯେ ବୟସ୍କଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ବୟସ୍କଙ୍କ ପରି ପ୍ରାୟ ସମାନ, ରାତିରେ 7 ରୁ 9 ଘଣ୍ଟା ଦରକାର। ଅନେକ ବୟସ୍କ ଲୋକ ଆଗ ଅପେକ୍ଷା ଶୀଘ୍ର ଶୋଇଯାଆନ୍ତି ଓ ଉଠନ୍ତି, ଯାହା ସାଧାରଣ।
ଡିମେନ୍ସିଆ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦିନରେ କାହିଁକି ଶୋଇଥାଏ ଓ ରାତିରେ ଉଠିଯାଏ?
ଡିମେନ୍ସିଆ ଶରୀର ଘଣ୍ଟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ତେଣୁ ଶୋଇବା ଓ ଉଠିବା ସମୟ ଓଲଟପାଲଟ ହୋଇଯାଏ। ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଏକୁଟିଆପଣ, ଭୋକ କିମ୍ବା ଔଷଧର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଭୂମିକା ନେଇପାରେ। ଦିନର ଆଲୋକ, ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଓ ଏକ ଶାନ୍ତ ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଭ୍ୟାସ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ। ଡାକ୍ତର ଚିକିତ୍ସାଯୋଗ୍ୟ କାରଣ ଖୋଜିପାରିବେ।
ମୁଁ ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଦ୍ରା ସହାୟକ ଦେବି କି?
ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ କଥା ହୁଅନ୍ତୁ, ଔଷଧ ଦୋକାନରେ ମିଳୁଥିବା ଉତ୍ପାଦ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ। National Institute on Aging କହେ ଯେ କିଛି ନିଦ୍ରା ଔଷଧ ଆଲଜାଇମର ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା, ପଡ଼ିଯିବା ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ବିପଦ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ସୂତ୍ର
ଏହି ପୃଷ୍ଠା ଯେଉଁ ସଂସ୍ଥା ଓ ଅଧ୍ୟୟନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ସେଗୁଡ଼ିକର ଲିଙ୍କ୍ ଆମେ ଦେଇଛୁ। ପୃଷ୍ଠା ଅପଡେଟ୍ ହେବା ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା।
- Association of sleep duration in middle and old age with incidence of dementia · Nature Communications
- Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission · The Lancet
- Brain may flush out toxins during sleep · National Institutes of Health
- β-Amyloid accumulation in the human brain after one night of sleep deprivation · Proceedings of the National Academy of Sciences
- Sleep and Older Adults · National Institute on Aging
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging
- Managing Sleep Problems in Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Coping With Agitation, Aggression, and Sundowning in Alzheimer's Disease · National Institute on Aging